II SA/GD 2837/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-02-08
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na użytkowanienadzór budowlanydecyzja administracyjnapostępowanie administracyjneuchylenie decyzjizawieszenie postępowaniak.p.a.WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję Wojewody, uznając, że pozwolenie na użytkowanie obiektów budowlanych zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej może być wydane dopiero po zakończeniu postępowań przed organami nadzoru budowlanego.

Sprawa dotyczyła skargi S. B. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych na działce nr 476. Wojewoda uznał, że legalizacja samowoli budowlanych wymaga odrębnego postępowania wyjaśniającego przed organami nadzoru budowlanego, a pozwolenie na użytkowanie może być wydane dopiero po jego zakończeniu. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia kwestii legalizacji samowoli budowlanych przez organy nadzoru budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi S. B. na decyzję Wojewody z dnia 6 sierpnia 2001 r., która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta R. z dnia 30 maja 2001 r. zezwalającą na użytkowanie obiektów usytuowanych na działce nr 476. Organ pierwszej instancji zezwolił na użytkowanie obiektów, powołując się na przepisy Prawa budowlanego i protokół Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, wskazując, że stan techniczny obiektów nie budzi zastrzeżeń i nadają się one do użytkowania. Wojewoda uchylił tę decyzję, stwierdzając, że legalizacja samowoli budowlanych wymaga odrębnego postępowania przed organami nadzoru budowlanego, a pozwolenie na użytkowanie może być wydane dopiero po jego zakończeniu. Skarżący S. B. zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i brak konieczności postępowania wyjaśniającego. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję Wojewody za zgodną z prawem. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektów zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej nie jest formą legalizacji i powinno zostać zawieszone do czasu zakończenia postępowań przed organami nadzoru budowlanego, które rozstrzygają kwestię dopuszczalności legalizacji lub nakazu rozbiórki. Sąd wskazał, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie może być wydana dopiero po zakończeniu tych postępowań, a w przypadku wydania nakazu rozbiórki, postępowanie o pozwolenie na użytkowanie staje się bezprzedmiotowe. Sąd zwrócił również uwagę na konieczność precyzyjnego określenia w decyzji zezwalającej na użytkowanie, jakie obiekty są nią objęte, zwłaszcza w przypadku samowoli budowlanej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ architektoniczno-budowlany powinien zawiesić postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie do czasu ostatecznego załatwienia przez organy nadzoru budowlanego wszystkich postępowań dotyczących legalizacji samowoli budowlanej lub nakazu rozbiórki.

Uzasadnienie

Wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest czynnością kończącą proces budowlany i może nastąpić dopiero po zakończeniu postępowań przed organami nadzoru budowlanego, które rozstrzygają kwestię legalności samowoli budowlanej. W przeciwnym razie, postępowanie o pozwolenie na użytkowanie staje się bezprzedmiotowe, zwłaszcza w przypadku wydania nakazu rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

p.p.s.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

k.p.a. art. 107 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy decyzji administracyjnej, w tym rozstrzygnięcie.

u.p.b. (1974) art. 37 § ust 1 pkt 2

Ustawa z dnia 24 października 1974 r.- Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektów budowlanych.

u.p.b. (1974) art. 37

Ustawa z dnia 24 października 1974 r.- Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia.

k.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

k.p.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Wznowienie postępowania.

k.p.a. art. 61 § § 1 i 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania.

u.p.b. art. 103 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozstrzyganie o samowoli budowlanej na podstawie przepisów poprzednio obowiązujących.

u.p.b. art. 42

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pozwolenie na użytkowanie.

u.p.b. art. 82 § ust l

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ właściwy w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie.

u.p.b. art. 83 § ust 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ właściwy w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie.

u.p.b. art. 40

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek doprowadzenia obiektów do stanu zgodnego z przepisami.

u.p.b. art. 49-51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozstrzyganie kwestii samowoli budowlanej.

u.p.b. (1974) art. 40

Ustawa z dnia 24 października 1974 r.- Prawo budowlane

Obowiązek doprowadzenia obiektów do stanu zgodnego z przepisami.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola legalności działalności administracji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektów zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej powinno zostać zawieszone do czasu zakończenia postępowań przed organami nadzoru budowlanego. Pozwolenie na użytkowanie nie jest formą legalizacji samowoli budowlanej. Decyzja zezwalająca na użytkowanie musi być precyzyjna co do objętych nią obiektów.

Odrzucone argumenty

Organ odwoławczy winien podjąć rozstrzygnięcie wskazujące organowi nadzoru budowlanego, jakie decyzje ma podjąć. W postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie można rozstrzygnąć kwestię istnienia podstaw do wydania nakazu rozbiórki wszystkich obiektów budowlanych.

Godne uwagi sformułowania

Wszczęcie natomiast przez organ architektoniczno - budowlany i wydanie pozwolenia na użytkowanie konkretnych obiektów budowlanych dopuszczalne jest dopiero po zakończeniu przez organ nadzoru budowlanego wszystkich postępowań związanych z dokonana samowola budowlana. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego kończy proces budowlany i może być wydana dopiero wówczas, gdy w odniesieniu do obiektów zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej zakończone zostaną wszystkie odrębne postępowania toczące się przed organami nadzoru budowlanego. Jest oczywiste, że ewentualne wydanie nakazu rozbiórki w całości bądź części obiektów budowlanych znajdujących się w granicach działki czyniłoby bezprzedmiotowym dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego o pozwoleniu na ich użytkowanie.

Skład orzekający

Andrzej Przybielski

przewodniczący sprawozdawca

Jan Jędrkowiak

sędzia

Wojciech Jarzembski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie relacji między postępowaniem o pozwolenie na użytkowanie a postępowaniem w sprawie samowoli budowlanej i konieczności zawieszenia postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Prawa budowlanego z lat 1974 i 1994 oraz k.p.a.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje złożoność postępowań administracyjnych w kontekście samowoli budowlanej i konieczność koordynacji działań różnych organów. Jest to istotne dla praktyków prawa budowlanego.

Samowola budowlana: Kiedy można legalnie użytkować obiekt?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 2837/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Andrzej Przybielski /przewodniczący sprawozdawca/
Jan Jędrkowiak
Wojciech Jarzembski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 881/05 - Postanowienie NSA z 2005-10-20
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 241, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 97 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie: NSA Jan Jędrkowiak WSA Wojciech Jarzembski Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi S. B. na decyzję Wojewody z dnia 6 sierpnia 2001 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie oddala skargę
Uzasadnienie
II SA/Gd 2837/01
UZASADNIENIE
Burmislrz Miasta R. decyzją z dnia 30 maja 2001 r.. powołując się na przepisy art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r.. Nr 106. poz. 1126 ze zm.) oraz art. 42 ustawy z dnia 24 października 1974 r.- Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38. poz. 229 zc. zm.). uzasadniając swoją kompetencję porozumieniem Starosty z Radą Miejska w R. z dnia 1 września 2000 r. w sprawie powierzenia niektórych zadań i kompetencji / zakresu działania Starosty organom Gminy R. (Dz. Urz. Woj. Pom. z dnia 7 września 2000 r.. Nr 84, poz. 548), po rozpatrzeniu wniosku R. Ł. z dnia 13 grudnia 1995 r. zezwoli! wnioskodawcy, zamieszkałemu w R., przy ul. S. 29. na użytkowanie wszystkich obiektów usytuowanych na granicy z działką nr 478, które objęte sa inwentaryzacją, będącą załącznikiem do niniejszej decyzji, w sposób określony w protokole Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 21 września 2000 r.. a zlokalizowanych w R. przy ul. S. 29, na działce nr 476.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ administracji wskazał, że w konsekwencji wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 1998 r., sygn. akt IV SA 1596/96 stwierdzona została nieważność ostatecznej decyzji Kierownika Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego w R. nr [...] z dnia 30 października 1989 r. nakazująca R. L. rozbiórkę nielegalnej rozbudowy budynku gospodarczego na działce nr 476 w R.. W tej sytuacji organ administracji zobowiązany był do ponownego rozpatrzenia pierwotnego wniosku S. B. z dnia 11 października 1989r. w sprawie przebudowa opisanego wyżej obiektu budowlanego. W związku z przeprowadzoną w 1998 r. reformą administracyjną organem właściwym miejscowo i rzeczowo w sprawach dotyczących samowoli budowlanej jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W..
Rozpoznając ponownie sprawę dotyczącą samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego na działce nr 476 ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 lutego 2001 t\. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzeczono o odmowie wydania w trybie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. nakazu rozbiórki nielegalnej rozbudowy budynku gospodarczego (łącznika) na działce nr 476 przy ul. S. 29 w R., na granicy z posesja przy ul. S. 31. W uzasadnieniu tej decyzji organu nadzoru budowlanego wskazano, że stan techniczny przedmiotowego budynku gospodarczego oraz murów granicznych nie budzi żadnych zastrzeżeń i obiekty te nadają się w całości do użytkowania zgodnie z ich obecnym wykorzystaniem. W ocenie organu administracji budynki te nie stanowią zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, są wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, oraz znajdują się na terenie, który zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową o niskiej intensywności z dopuszczalnością usytuowania na nim nieuciążliwych usług o lokalizacji preferowanej przy ul. Żwirki i Wigury.
W uzasadnieniu przywołanej wyżej ostatecznej decyzji PWINB w Gdańsku z dnia 1 lutego 2001 r. wskazano również, że opisane wyżej obiekty budowlane nie utrudniają zagospodarowania lub zabudowy nieruchomości S. B. oraz nie wpływają na pogorszenie warunków jej użytkowania.
W toku postępowania w niniejszej sprawie przeprowadzono oględziny nieruchomości, podczas których R. L. przedstawił szereg dokumentów oraz dokumentację techniczną, które potwierdziły, że stan techniczny wyżej wymienionych obiektów- oraz jakość i stan elementów konstrukcyjnych wskazuje na to, że w całości nadają się one do użytkowania zgodnie z ich obecnym przeznaczeniem. Nie zachodziła również w tej sprawie potrzeba wydania w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. decyzji nakazującej inwestorowi jakichkolwiek zmian i przeróbek w obiekcie odpowiadającym wymaganiom Prawa budowlanego. Ponadto organ administracji wskazał, że od 1994 r. do dnia wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na działce nr 476 nie prowadzono już żadnych robót budowlanych, co uzasadniało załatwienie wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie w oparciu o art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Organ I instancji wskazał również, że ewentualne zaskarżenie do NSA ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 lutego 2001 r., w przypadku uwzględnienia skargi będzie stanowiło wyłącznie przesłankę wznowieniową w oparciu o przepis art. 145 § 1 k.p.a.
Odwołanie od tej decyzji wniósł S. B., który zarzucił, że sprawa dotyczy samowolnie wybudowanych i rozbudowanych oraz przebudowanych obiektów znajdujących się na granicy dwóch sąsiednich nieruchomości. Ocena skutków tej samowoli, zgodnie z art. 103 ust 2 Prawa budowlanego z 1994 r. winna być rozstrzygnięta na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, tj. przepisu art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.
W ocenie odwołującego się usytuowanie samowolnej zabudowy na granicy działek narusza § 12 ust 1 warunków- technicznych, co powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia i winno prowadzić do wydania nakazu przymusowej rozbiórki obiektów budowlanych usytuowanych na granicy.
Wojewoda decyzją z dnia 6 sierpnia 2001 r., na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Organ odwoławczy ustalił, że R. Ł. bez pozwolenia na budowę dokonał w 1989 r. rozbudowy budynku gospodarczego na działce nr 476 w R. przez wykonanie łącznika pomiędzy tym budynkiem, a budynkiem mieszkalnym. Odrębne postępowanie administracyjne, dotyczące tej samowoli budowlanej zakończone zostało wydaniem przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji Nr [...] z dnia 1 lutego 2001 i\. którą to decyzją odmówiono wydania, w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazu rozbiórki opisanego wyżej łącznika. Natomiast, w stosunku do późniejszych samowoli budowlanych, dokonanych w latach 1985 - 1993. na terenie działki nr 476 w R. (weranda, galeria, garaż, zmiana sposobu użytkowania budynku gospodarczego) organ nadzoru budowlanego I instancji do chwili obecnej nie podjął żadnych rozstrzygnięć.
Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Wojewoda stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem prawa, gdyż ewentualna legalizacja samowoli budowlanych wiąże się z koniecznością przeprowadzenia przez właściwy organ nadzoru budowlanego odpowiedniego postępowania wyjaśniającego, które winna zakończyć odrębna decyzja, rozstrzygająca tę sprawę poprzez dopuszczalność legalizacji bądź wydanie nakazu rozbiórki.
Wszczęcie natomiast przez organ architektoniczno - budowlany i wydanie pozwolenia na użytkowanie konkretnych obiektów budowlanych dopuszczalne jest dopiero po zakończeniu przez organ nadzoru budowlanego wszystkich postępowań związanych z dokonana samowola budowlana.
W postępowaniu tym właściwy organ nadzoru budowlanego oceni czy dopuszczalne jest wydanie decyzji nakładającej na inwestora obowiązek doprowadzenia konkretnych obiektów do stanu zgodnego z przepisami Prawa budowlanego w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Organ odwoławczy wskazał również, że w wyroku NSA z dnia 25 stycznia 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 2261/98 wskazano, że ewentualne orzeczenie przez organ nadzoru budowlanego o nakazie rozbiórki samowolnie wzniesionych obiektów uniemożliwi udzielenie pozwolenia na ich użytkowanie. W konsekwencji postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie wszystkich obiektów samowolnie zrealizowanych na granicy nieruchomości będzie możliwe dopiero po zakończeniu postępowań przed organami nadzoru budowlanego.
Wojewoda , uwzględniając wszystkie przedstawione wyżej uwagi, wskazał również, że postępowanie przed organem nadzoru budowlanego winno dotyczyć wszystkich obiektów budów lany cli zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej, a nie tylko łącznika wybudowanego pomiędzy budynkiem gospodarczym a domem mieszkalnym, który nie jest samodzielnym obiektem, lecz elementem całości istniejącej na granicy zabudowy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. B. zarzucił, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.. gdyż sprawa nie wymaga przeprowadzenia przez organ architektoniczno - budowlany pierwszej instancji żadnego postępowania wyjaśniającego. Organ odwoławczy winien, po zwróceniu uwagi na uchybienia proceduralne, podjąć na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. rozstrzygnięcie wskazujące organowi nadzoru budowlanego pierwszej instancji jakie ma podjąć rozstrzygnięcie zgodnie z prawem. W ocenie skarżącego w toku postępowania w tej sprawie pominięto nabyte przez właściciela sąsiedniej nieruchomości budynki mieszkalne i inwentarskie, które zostały poddane ponadto przebudowie i kapitalnemu remontowi. Skarżący wskazał, że obiekty te obejmuje zarówno jego wniosek z 11 października 1989 r.. a także decyzja organu pierwszej instancji z 30 maja 2001 r. Skarżący akcentował tę okoliczność, że przedmiotem sprawy niniejszej jest cała, usytuowana na granicy działek, nielegalna zabudowa, co potwierdzają dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, a zatem nie zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Naruszenie § 12 warunków technicznych dotyczącego obowiązku zachowania odległości 8 m pomiędzy budynkami powinno prowadzić do wydania nakazu rozbiórki wszystkich obiektów znajdujących się na granic}', na podstawie art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
W odpowiedzi na skargę wniesiono ojej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi Wojewoda wskazał, że postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie wszystkich obiektów budowlanych, zrealizowanych z naruszeniem prawa może być przeprowadzone dopiero po zakończeniu przed organami nadzoru budowlanego odrębnych postępowań administracyjnych, których przedmiotem będzie oparta na przepisach obowiązującego Prawa budowlanego możliwość legalizacji obiektów zrealizowanych (przebudowanych) z naruszeniem prawa oraz załatwienia odrębnej kwestii dotyczącej samowolnej zmiany sposobu użytkowania części obiektów znajdujących się na granicy działek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153. poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153. poz. 1269). sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).
Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja kasacyjna organu odwoławczego jest zgodna z prawem.
Przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, jak wynika to z akt organów obydwu instancji, był wniosek R. Ł. o wydanie pozwolenia na użytkowanie wszystkich obiektów usytuowanych na działce nr 476 w R.. Wynika to wprost z zawiadomienia właściwego organu architektoniczno - budowlanego z dnia 30 kwietnia 2001 r.. który, na podstawie art. 61 § 1 i 4 k.p.a. zawiadomił o tym wszystkie strony postępowania. Wskazać w tym miejscu należy, że w dniu 30 kwietnia 2001 r., stosownie do przepisów art. 82 ust l i art. 83 ust 1 Prawa budowlanego z 1994 r. organem właściwym w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie był Burmistrz Miasta R., który na podstawie opisanego wyżej porozumienia posiadał kompetencje organu architektoniczno - budowlanego.
W postępowaniu tym niedopuszczalne było rozpatrywanie innych problemów związanych z ewentualną samowolą budowlaną dokonaną przy rozbudowie obiektów budowlanych, znajdujących się na granicy dwóch sąsiednich nieruchomości.
Wszczynając to postępowanie organ architektoniczno - budowlany, uwzględniając istniejący w tym czasie podział kompetencji pomiędzy organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego winien ocenić dopuszczalność dalszego prowadzenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie w sytuacji, gdy w tym samym czasie przed organami nadzoru budowlanego toczyło się odrębne postępowanie administracyjne, którego przedmiotem była kwestia dotycząca wydania nakazu rozbiórki wszystkich obiektów budowlanych znajdujących się na granicy dwóch nieruchomości. Wskazać w tym miejscu należy, że przed wszczęciem postępowania przed Burmistrzem Miasta R. w dniu 30 kwietnia 2001 r. toczyło się odrębne postępowanie przed organami nadzoru budowlanego, które zakończone zostało ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia 1 lutego 2001 r.. którą to decyzją "odmówiono wydania w trybie art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane nakazu rozbiórki nielegalnej rozbudowy budynku gospodarczego (łącznika) na działce nr 476 przy ul. S. 29 w R.. na granicy z posesją przy ul S. 31".
Decyzja ta przesądziła zatem wyłącznie o braku podstaw do wydania w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazu rozbiórki nielegalnej rozbudowy budynku gospodarczego. Nie dotyczyła ona zatem wszystkich innych obiektów, które znajdują się na granicy wyżej wymienionych posesji.
Wskazać w tym miejscu należy, że odrębne postępowanie administracyjne dotyczące pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych nie jest forma legalizacji samowoli budowlanej. Ocena czy określone obiekty budowlane bądź ich części zrealizowane z naruszeniem prawa mogą zostać zalegalizowane, czy też zachodzi obowiązek wydania nakazu ich rozbiórki od 1 stycznia 1999 r. należy do wyłącznej kompetencji organów nadzoru budowlanego, które w zależności od daty popełnienia samowoli budowlanej rozstrzygają tą kwestię na podstawie przepisów art. 37 -40 Prawa budowlanego z 1974 r. lub na podstawie przepisów art. 49-51 Prawa budowlanego z 1994 r.
W tej sytuacji faktycznej i prawnej organ architektoniczno - budowlany, do którego wpłynął wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie w odniesieniu do obiektów budowlanych zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej, których legalność jest przedmiotem odrębnego postępowania przed organami nadzoru budowlanego, winien zawiesić postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na użytkowanie do czasu ostatecznego załatwienia przed organami nadzoru budowlanego wszystkich postępowań administracyjnych rozstrzygających wniosek skarżącego o wydanie na podstawie art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazu rozbiórki wszystkich innych obiektów' usytuowanych na granicy działek. Podstawą takiego rozstrzygnięcia winien być przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowiący, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie (obligatoryjnie), gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Jak wskazano wyżej decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego kończy proces budowlany i może być wydana dopiero wówczas, gdy w odniesieniu do obiektów zrealizowanych w warunkach samowoli budowlanej zakończone zostaną wszystkie odrębne postępowania toczące się przed organami nadzoru budowlanego na podstawie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego z 1994 r.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz przedstawionych wyżej rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego w sposób jednoznaczny wynika, że odmowa wydania nakazu rozbiórki dotyczyła wyłącznie samowolnie zrealizowanego łącznika pomiędzy budynkiem gospodarczym a mieszkalnym na działce stanowiącej własność R. Ł.. Postępowaniem przed organami nadzoru budowlanego nie była więc objęta cala pozostała zabudowa istniejąca na granicy nieruchomości. Powołana jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 138 § 2 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Jak wskazano wyżej warunkiem wydania decyzji administracyjnej w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego było zarówno rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez właściwe w sprawie organy nadzoru budowlanego oraz wyjaśnienie wszystkich innych okoliczności faktycznych dotyczących wszystkich obiektów istniejących na granicy nieruchomości, których legalność budowy kwestionuje skarżący.
Oczywiście bezzasadny jest zarzut skargi, iż odwoławczy organ architektoniczno —budowlany, prowadząc postępowanie dotyczące pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, mógł wydać innemu organowi, tj. organowi nadzoru budowlanego wiążący nakaz wskazujący jakie decyzje winny zapaść w postępowaniach administracyjnych przed organami nadzoru budowlanego. Niedopuszczalne było również uwzględnienie wniosku skarżącego, aby w tym postępowaniu administracyjnym rozstrzygnąć kwestię istnienia podstaw do wydania nakazu rozbiórki wszystkich obiektów budowlanych istniejących na granicy nieruchomości.
W świetle przedstawionych wyżej okoliczności zaskarżona do Sądu decyzja kasacyjna była zgodna z prawem, jak również interesem prawnym skarżącego, gdyż nakazywała najpierw-' rozpatrzenie kwestii możliwości legalizacji samowolnej rozbudowy, co było nie tylko niedopuszczalne, ale wręcz niemożliwe w postępowaniu przed organami administracji architektoniczno - budowlanej.
Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było konieczne również z uwagi na treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji, którym to ..zezwolono na użytkowanie wszystkich obiektów usytuowanych na granicy z działką nr 478. które obielę sa inwentaryzacja, będącą załącznikiem do niniejszej decyzji, w sposób określony w protokole Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia 21 września 2000 r.. a zlokalizowanych w R. przy ul. S. 29. na działce nr 476". Zgodnie z art. 107 tj 1 k.p.a. jednym ze składników decyzji administracyjnej jest rozstrzygnięcie, które w istocie kształtuje sytuację prawną określonej strony postępowania. Rozstrzygnięcie to musi być więc jednoznaczne, precyzyjne, nie budzące żadnych wątpliwości, bez konieczności sięgania do jakichkolwiek innych dowodów, dokumentów lub opracowań znajdujących się w aktach sprawy, które mogłyby być podstawa do sporów czego w istocie dotyczyło pozwolenie na użytkowanie. Inaczej mówiąc decyzja zezwalająca na użytkowanie konkretnego obiektu (obiektów budowlanych) musi precyzyjnie rozstrzygać jakie obiekty, o jakiej powierzchni i parametrach są nią objęte.
Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy dany obiekt budowlany został zrealizowany w warunkach samowoli bądź z istotnym odstępstwem od warunków pozwolenia na budowę.
Z tych też przyczyn skarga, jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270).
W dalszym postępowaniu w niniejszej sprawie konieczne będzie ustalenie czy toczą się, względnie czy zakończyły się postępowania przed właściwymi organami nadzoru budowlanego w sprawach dotyczących wszystkich obiektów budowlanych zrealizowanych na granicy przedmiotowych nieruchomości z naruszeniem prawa, w tym obiektów, których sposób użytkowania zmieniono bez uzyskania zgody organów budowlanych.
Do czasu zakończenia tych odrębnych postępowań postępowanie w niniejszej sprawie powinno zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Jest oczywiste, że ewentualne wydanie nakazu rozbiórki w całości bądź części obiektów budowlanych znajdujących się w granicach działki czyniłoby bezprzedmiotowym dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego o pozwoleniu na ich użytkowanie.
Wskazać również należy, że po odrzuceniu skargi S. B. na opisaną wyżej decyzję WINB w Gdańsku z dnia 1 lutego 2001 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 745/01 stalą się ona ostateczna, co oznacza, że brak jest podstaw prawnych do wydania nakazu rozbiórki w trybie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. nielegalnej rozbudowy budynku gospodarczego (łącznika) na działce nr 476 przy ul. S. 29 w R..
Skarżący zwolniony był od kosztów sądowych w całości postanowieniem sądu z 16 października 2001 r.. co oznaczało całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków (por. art. 241 p.s.a.).