II SA/GD 2823/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-10-20
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanapozwolenie na budowęrozbiórkaplan zagospodarowania przestrzennegozmiana funkcji obiektuuciążliwośćKPAWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakazujące rozbiórkę obiektu budowlanego, uznając, że organy nie zbadały wystarczająco sprawy pod kątem zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i dopuszczalności funkcji pracowni renowacji mebli.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Organy administracji uznały, że zmiana funkcji z stolarni na pracownię renowacji mebli i brak uciążliwości uzasadniają odstąpienie od rozbiórki. Sąd uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy nie zbadały wystarczająco zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i dopuszczalności funkcji pracowni renowacji mebli na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę E. M. i Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję o braku podstaw do nakazania rozbiórki obiektu budowlanego. Obiekt, wybudowany bez pozwolenia na budowę w latach 80-tych, był pierwotnie użytkowany jako stolarnia. Organy administracji uznały, że właściciel dokonał zmiany funkcji na pracownię renowacji mebli, wywiózł maszyny stolarskie i nie użytkuje kotła, co w połączeniu z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dopuszczającego usługi nieuciążliwe na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej) uzasadnia brak podstaw do nakazania rozbiórki. Skarżący zarzucali naruszenie ich interesu prawnego poprzez pogorszenie warunków zdrowotnych i obniżenie wartości nieruchomości, a także nieuwzględnienie obiektywnych dowodów na uciążliwość renowacji mebli i stosowanie środków chemicznych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów KPA (art. 7 i 77 § 1) poprzez niewystarczające wyjaśnienie sprawy. Sąd podkreślił, że deklarowana zmiana funkcji nie może przesądzać o legalności samowolnej budowy i że renowacja mebli nie jest usługą nieuciążliwą dopuszczalną na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, deklarowana zmiana funkcji nie może przesądzać o legalności samowolnej budowy i nie może być podstawą do odstąpienia od nakazu rozbiórki, jeśli nie została przeprowadzona ocena zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i dopuszczalności funkcji na danym terenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy administracji błędnie przyjęły deklarowaną zmianę funkcji jako podstawę do odstąpienia od rozbiórki, nie badając wystarczająco zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i dopuszczalności funkcji pracowni renowacji mebli na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Ocena powinna opierać się na sposobie użytkowania obiektu po zakończeniu budowy i celu, na jaki został wybudowany.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

u.p.b. art. 37 § ust. 1 pkt 1 i 2

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 37 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

Kpa art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 28 § ust.1

Ustawa Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

Kpa art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 103 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 83 § ust. 1

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 81 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 80 § ust. 2 pkt 1

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 36

Ustawa Prawo budowlane

Kpa art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 80 § ust. 2 pkt 2

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 83 § ust. 2

Ustawa Prawo budowlane

u.p.b. art. 40

Ustawa Prawo budowlane

Kpa art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Dz. U. 02.153.1271 z późn. zm. art. 97 § § 1

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kpa art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zbadały wystarczająco zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego. Renowacja mebli nie jest usługą nieuciążliwą dopuszczalną na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Deklarowana zmiana funkcji nie może legalizować samowolnej budowy. Naruszenie przepisów KPA poprzez niewystarczające wyjaśnienie sprawy.

Godne uwagi sformułowania

Ocena istnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 cytowanej ustawy nie może zmienić fakt, iż w toku postępowania administracyjnego inwestor zadeklarował adaptację przedmiotowego obiektu na zakład renowacji mebli. Stolarstwo polega na produkcji elementów z drewna, co łączy się z ciągłą pracą maszyn stolarskich, natomiast renowacja mebli są to usługi, które nie wymagają zastosowania ciężkich maszyn stolarskich, a urządzenia do obróbki drewna używane będą sporadycznie. Renowacja mebli nie może być uznana za nieuciążliwą funkcję dopuszczalną na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Niewyjaśnienie bowiem sprawy w zakresie mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie stanowi takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które obliguje sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skład orzekający

Barbara Skrzycka-Pilch

przewodniczący

Jolanta Górska

sprawozdawca

Wanda Antończyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, rozbiórki obiektów, zmiany funkcji oraz dopuszczalności usług na terenach mieszkaniowych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z lat 80-tych i przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., choć zasady interpretacji przepisów o planowaniu przestrzennym i dopuszczalności usług mogą być nadal aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy administracji mogą być podatne na deklaracje inwestorów, a sąd koryguje ich błędy, podkreślając wagę faktycznego stanu rzeczy i zgodności z planem zagospodarowania.

Czy pracownia renowacji mebli to faktycznie 'nieuciążliwa' usługa na osiedlu domów jednorodzinnych?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 2823/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Barbara Skrzycka-Pilch /przewodniczący/
Jolanta Górska /sprawozdawca/
Wanda Antończyk
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OZ 623/06 - Postanowienie NSA z 2006-06-23
II OZ 1266/06 - Postanowienie NSA z 2006-11-24
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 6 października 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi E. M. i Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 października 2002r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 czerwca 2002r., nr [...]
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 25 czerwca 2002r. Nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł o braku podstaw do wydania K. C. nakazu rozbiórki budynku pracowni renowacji mebli (usługi nieuciążliwe) znajdującego się w S. przy ul. [...] na działce [...].
Decyzję wydano na podstawie 104 Kpa oraz art. 103 ust. 2, art. 83 ust. l, art. 81 ust l pkt 2 i art. 80 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 106, póz. 1126).
W uzasadnieniu wskazano, że obiekt o wymiarach 12,0 m x 6,3 m zlokalizowany na działce nr [...] w S. przy ul. [...], użytkowany od 1988r. jako stolarnia, wybudowany został bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postępowanie dotyczące stolarni trzykrotnie kończyło się udzieleniem pozwolenia na użytkowanie każdorazowo uchylonym przez organ II instancji. Inspektor Nadzoru Budowlanego w potraktował sprawę stolarni i budynku gospodarczego (wykonywanego również bez pozwolenia na budowę) łącznie i w dniu 15.02.1999r. decyzją nr [...] nakazał K. C. rozbiórkę samowolnie wybudowanego warsztatu usług stolarskich oraz jego rozbudowy. Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując odwołanie K. C. decyzją [...] z dnia 15.06.1999r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Rozpatrując sprawę ponownie ustalono, że K. C. dokonał zmiany funkcji budynku ze stolarni na pracownię renowacji mebli. Stwierdzono, że wywiezione zostały maszyny stolarskie z budynku. Pozostała jedna maszyna bez silnika oraz ostrzy, która wg oświadczenia inwestora jest nieużytkowana i przeznaczona do sprzedaży. Ustalono, że w piwnicy przedmiotowego budynku znajduje się kocioł, który nie jest użytkowany. Zgodnie z art. 37 ust. l pkt l i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 póz. 229) obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Pruszcz Gdański zatwierdzonego uchwałą XXX/38/92 Rady Gminy oraz zmian zatwierdzonych uchwałą YI/27/94 Rady Gminy działka nr [...] w S. jest położona na terenie oznaczonym w planie symbolem 15.1.42.MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, istniejącej i projektowanej. Plan dopuszcza jednak lokalizację funkcji usługowej nieuciążliwej na terenie zabudowy mieszkaniowej. Zmiana funkcji budynku na pracownię renowacji mebli, brak maszyn powodujących uciążliwości oraz nieużytkowanie kotła na drewno i trociny powodują, iż nie można wydać decyzji o rozbiórce, gdyż przedmiotowy obiekt nie koliduje z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Brak obecnie uciążliwości takich jak hałas, wibracje czy zanieczyszczenie powietrza. Przedmiotowy obiekt nie powoduje również niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Organ wskazał, że sam brak pozwolenia na budowę nie jest wystarczającą przesłanką do nakazania rozbiórki w trybie art. 37 ust. l ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Jednocześnie wyjaśnił, że w odniesieniu do samego budynku gospodarczego zostanie wydana decyzja w trybie art. 36 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli Z. B. i E. M. zarzucając, iż jej wykonanie naruszy ich interes prawny poprzez pogorszenie warunków zdrowotnych miejsca zamieszkania oraz nieodwracalne obniżenie wartości ich nieruchomości z tytułu uciążliwego i szpecącego sąsiedztwa, którym jest będący przedmiotem decyzji nielegalnie wzniesiony obiekt. W zaskarżonej decyzji orzeczono o braku podstaw do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę w oparciu o kolejne oświadczenia właściciela K. C. dotyczące funkcji przedmiotowego obiektu. Przyjęcie tych oświadczeń za podstawę rozstrzygnięcia nie posiada dostatecznej mocy dowodowej, gdyż jak wynika z akt sprawy K. C. zmieniał swe oświadczenia na temat sposobów wykorzystywania obiektu i może je ponownie w każdej chwili zmienić. Niewiarygodne są również stwierdzenia organu dotyczące zmiany funkcji budynku na pracownię. W ocenie odwołujących się zadeklarowana zmiana funkcji nie może stanowić podstawy do legalizacji użytkowania obiektu, gdyż jest odmianą realizowanej dotąd uciążliwej środowiskowo funkcji stolarskiej. Oczywistym jest, iż przy renowacji mebli należy przewidzieć konieczność wykonania każdego elementu mebla tak samo jak przy ich produkcji. Czynności technologiczne renowacji mebli wymagają zatem użycia maszyn do obróbki drewna. W przeprowadzonym postępowaniu nie zbadano i nie rozstrzygnięto o tym, czy przedmiotowy obiekt budowlany jest rodzajem zabudowy (jego architektura, konstrukcja, rozmieszczenie funkcji, itp.) dopuszczonym na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Odwołujący się podnieśli nadto, że przedmiotowy obiekt budowlany wzniesiono wadliwie w skali grożącej katastrofą budowlaną, o czym świadczą dokumenty znajdujące się w aktach sprawy.
Decyzją z dnia 2 października 2002r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego art. 138 § l pkt l Kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07.07.1994r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. Nr 106 poz. 1126 z 2000r. z późn. zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, że obiekt o wymiarach 12,0 x 6,3 m zlokalizowany na działce nr [...] przy ul. [...] w S., użytkowany od 1988r. jako stolarnia, wybudowany został na początku lat 80-tych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jak wynika z oświadczeń K. C. złożonych podczas wizji lokalnych w dniu 28.03.2002r. i 18.06.2002r. oraz notatek służbowych sporządzonych w dniach 14.06.2002r. i 25.06.2002r. zmieniono sposób użytkowania przedmiotowego budynku ze stolarni na pracownię renowacji mebli. Ponadto ustalono, że z omawianego budynku zostały wywiezione maszyny stolarskie. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy Pruszcz Gdański zatwierdzonego uchwałą nr XXX/38/92 Rady Gminy oraz zmian zatwierdzonych uchwałą nr VI/27/94 Rady Gminy, działka nr [...] w S. jest położona na terenie oznaczonym w planie symbolem 15.1.42.MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, istniejącej i projektowanej. Ustalenia planu dopuszczają lokalizację funkcji usługowej nieuciążliwej na tym terenie. W ocenie organu odwoławczego organ nadzoru budowlanego badając sprawę samowolnie wybudowanego w latach 80-tych budynku prawidłowo przeanalizował sprawę pod kątem zastosowania przepisów art. 37 i 40 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane.
Dla nakazania rozbiórki na podstawie art. 37 konieczne jest aby zachodziły łącznie dwie przesłanki. Pierwszą przesłanką jest brak pozwolenia na budowę (co w tym przypadku ma miejsce), drugą natomiast wystąpienie co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Zgodnie z art. 37 ust. l ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce gdy terenowy organ administracji publicznej stwierdzi, że (zgodnie z pkt l tego przepisu) znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub (zgodnie z pkt 2) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Ponieważ jak wykazało postępowanie dowodowe organu I instancji powyższe przesłanki w omawianej sprawie nie zachodzą brak było podstaw do nakazania rozbiórki obiektu w trybie art.37 ust. l.
W omawianej sprawie nie zachodzą również inne ważne przyczyny, które uzasadniałyby rozbiórkę przedmiotowego budynku na podstawie art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r. Budowa omawianego obiektu, poza brakiem pozwolenia na budowę, nie narusza innych przepisów obowiązujących w okresie jego budowy ani obecnie. Jak wynika z oświadczenia K. C. z dnia 18.06.2002r. zalecenia zawarte w inwentaryzacji budynku, wykonanej w 1988 r. przez K. K., dotyczące wykonania w piwnicy ściany i murków stężających w celu wzmocnienia konstrukcji, zostały wykonane. Zgodnie z wnioskami zawartymi w inwentaryzacji stan techniczny nie zagraża mieniu i użytkownikom. Pod względem technicznym budynek może być wykorzystany do prowadzenia usług stolarskich. W związku z tym brak było również podstaw do nakazania zmian i przeróbek w trybie art. 40 Prawa budowlanego. Rozstrzygnięcie organu I instancji było w pełni zasadne. Odnosząc się do odwołania organ odwoławczy stwierdził, że podzielenie przedmiotu postępowania na dwie sprawy wynika z przyjętej przez organy procedury. Skoro prawomocna decyzja organu I instancji nr [...] z dnia 19.09.1994r. nakazywała wstrzymanie robót budowlanych związanych z rozbudową budynku stolarni, kontynuacją tego postępowania jest decyzja (której prawidłowość zostanie zbadana w odrębnym postępowaniu odwoławczym) z dnia 26.06.2002r. nr [...] udzielająca pozwolenia na wznowienie przedmiotowych robót budowlanych. Ponadto, jak wynika z akt sprawy, dobudowany obiekt pełni funkcję gospodarczą i nie jest związany funkcjonalnie z budynkiem istniejącym. Przejście łączące poddasza jest tymczasowe. Zgodnie z projektem dokończenia budynku gospodarczego na poddasze przewidziano schody zewnętrzne.
Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem skarżących, że oświadczenia K. C. o zmianie funkcji obiektu nie posiadają dostatecznej mocy dowodowej. Inwestor kilkakrotnie zadeklarował zmianę funkcji ze stolarni na pracownię renowacji mebli, na dowód czego wywiózł maszyny stolarskie. Zgodnie z art. 75 § l i § Kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jeżeli przepis nie wymaga urzędowego potwierdzenia faktów, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Organ nie znalazł powodu by poddawać wątpliwości oświadczenie właściciela obiektu, brak też podstaw by domniemywać, że po zalegalizowaniu obiektu inwestor zmieni jego funkcję na stolarnię. Ponadto organ stwierdził, że nie można uznać, iż renowacja mebli stanowi odmianę uciążliwej funkcji stolarskiej. Zdaniem organu II instancji stolarstwo polega na produkcji elementów z drewna, co łączy się z ciągłą pracą maszyn stolarskich natomiast renowacja mebli są to usługi, które nie wymagają zastosowania ciężkich maszyn stolarskich, a urządzenia do obróbki drewna używane będą sporadycznie.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. B. i E. M. domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący zarzucili naruszenie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie ich słusznego interesu jako właścicieli nieruchomości sąsiedniej tj. prawa do mieszkania w niepogorszonych warunkach środowiskowych (zdrowotnych i użytkowych), naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej poprzez bezzasadne podzielenie przedmiotowej sprawy na dwa odrębne postępowania (dwie decyzje) oraz naruszenie art.75 § l Kpa poprzez przyjęcie jako podstaw rozstrzygnięć dowodów sprzecznych z prawem oraz niezgodnych ze stanem faktycznym, a także stwierdzeń nieudokumentowanych.
W ocenie skarżących rozstrzygnięcia w zaskarżonych decyzjach oparto na bezzasadnym, niezbadanym i nieudokumentowanym założeniu, iż zadeklarowana nowa funkcja dla nielegalnie wzniesionego obiektu budowlanego - renowacja mebli nie jest funkcją niedopuszczalnie pogarszającą warunki zdrowotne lub użytkowe dla otoczenia. Nie uznano oczywistego dla skarżących zarzutu o uciążliwości realizacji funkcji renowacji mebli (możliwa jest konieczność wymiany i wykonania każdego elementu mebli przy niezastąpionym użyciu maszyn do obróbki drewna: pilarek, strugarek, frezarek, szlifierek, itp., nawet w konserwacji i restauracji mebli zabytkowych używa się tych maszyn; konieczność stosowania lakierów, politur i innych środków chemicznych do konserwacji drewna). Skarżący stwierdzili, że doświadczyli tych uciążliwości i bez wątpienia pogarszają one warunki zdrowotne i użytkowe np. warunki do nauki i pracy w domu oraz możliwość wypoczynkowego korzystania z ogrodu przydomowego.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270).
W myśl art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać należy, że stosownie do zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego zasad (art. 6-8 Kpa) organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Niewyjaśnienie bowiem sprawy w zakresie mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie stanowi takie naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które obliguje sąd administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Będący przedmiotem niniejszego postępowania obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę w latach 80-tych i użytkowany był jako stolarnia. Organ wskazał, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji właściciel zmienił sposób użytkowania samowolnie wybudowanego obiektu i deklarował, że będzie on wykorzystywany jako zakład renowacji mebli.
Z uwagi na datę wybudowania obiektu tj. w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) zastosowanie znajdują przepisy tej ustawy. Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) w art. 103 ust. 2 stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku stanowił, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Pierwszą przesłanką zobowiązującą właściwy organ administracji do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest wybudowanie go niezgodnie z przepisami obwiązującymi w okresie jego budowy oraz znajdowanie się obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczona pod zabudowę albo jest przeznaczona pod innego rodzaju zabudowę.
W myśl przepisu art. 28 ust.1 Prawa budowlanego z 1974r. roboty budowlane rozpocząć można jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Bezspornie budowa obiektu stolarni o wymiarach 12m x 6,3 m na działce nr [...] w S. wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
Na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Pruszcz Gdański zatwierdzonego uchwałą XXX/38/92 Rady Gminy oraz zmian zatwierdzonych uchwałą YI/27/94 Rady Gminy działka nr [...] w S. jest położona na terenie oznaczonym w planie symbolem 15.1.42.MN - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, istniejącej i projektowanej. Przedmiotowy plan dopuszcza możliwość lokalizacji funkcji nieuciążliwych na terenie zabudowy mieszkaniowej. Jedynie w wyjątkowych wypadkach uzasadnionych potrzebami gminy dopuszcza natomiast adaptację niewykorzystanych obiektów w obrębie siedlisk rolniczych i działek jednorodzinnych na cele warsztatów rzemieślniczych, o ile istnieje możliwość zachowania przepisowych odległości (w wypadku rzemiosła uciążliwego) i pod warunkiem uzyskania pozytywnej opinii gminnej rady narodowej i właściwego państwowego inspektora sanitarnego. Powyższe zapisy planu wskazują, że podstawową funkcją, jaka ma być realizowana na tym terenie, jest funkcja mieszkaniowa.
W ocenie orzekających organów zmiana funkcji budynku na pracownię renowacji mebli, brak maszyn powodujących uciążliwości oraz nieużytkowanie kotła na drewno i trociny powodują, iż nie można wydać decyzji o rozbiórce, gdyż przedmiotowy obiekt nie koliduje z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie występują także uciążliwości takie jak hałas, wibracje czy zanieczyszczenie powietrza. Przedmiotowy obiekt nie powoduje również niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Organ odwoławczy podkreślił, że inwestor kilkakrotnie zadeklarował zmianę funkcji ze stolarni na pracownię renowacji mebli.
Z taką argumentacją i stanowiskiem zgodzić się nie można. Oceny istnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 cytowanej ustawy nie może zmienić fakt, iż w toku postępowania administracyjnego inwestor zadeklarował adaptację przedmiotowego obiektu na zakład renowacji mebli. Wskazać bowiem należy, że podczas oględzin w dniu 28.03.2002r. K. C. tylko zadeklarował zmianę funkcji stolarni na pracownię renowacji mebli. Z notatki służbowej z dnia 14.06.2002r. i protokołu oględzin z dnia 18.06.2002r. wynika, że K. C. oświadczył, że zmienił sposób użytkowania stolarni na pracownię renowacji mebli. Z notatki służbowej z dnia 25.06.2002r. wynika natomiast jedynie, że K. C. oświadczył, że nie będzie w przyszłości użytkował kotła znajdującego się w piwnicy. Ewentualna zmiana sposobu użytkowania obiektu w przyszłości nie może przesądzać o prawidłowości samowolnej budowy pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974r. W tej sytuacji organ winien był dokonać oceny samowolnej budowy pod kątem przesłanek z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. na podstawie sposobu użytkowania tego obiektu po zakończeniu budowy i celu na jaki obiekt ten został wybudowany. Nie bez znaczenia przy tym pozostają gabaryty przedmiotowego obiektu, które nie zostały przez organ ocenione w kontekście zgodności z treścią planu zagospodarowania. Wydając zaskarżone decyzje organy nie dokonały zatem oceny, czy w związku z wybudowaniem obiektu stolarni nie zostały naruszone postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bezzasadnie przyjmując, iż jest to obiekt zakładu renowacji mebli, skoro zakład taki ma dopiero tam zostać utworzony, zaś kwestia zgody na zmianę sposobu użytkowania nie jest przedmiotem niniejszego postępowania. Deklarowana zmiana sposobu użytkowania obiektu ze stolarni na zakład renowacji mebli nie może mieć znaczenia w tej sprawie.
Stwierdzenie przez organ II instancji, że stolarstwo polega na produkcji elementów z drewna, co łączy się z ciągłą pracą maszyn stolarskich, natomiast renowacja mebli są to usługi, które nie wymagają zastosowania ciężkich maszyn stolarskich, a urządzenia do obróbki drewna używane będą sporadycznie nie znajduje również uzasadnienia. Wskazać bowiem należy, że nawet pracownia renowacji mebli nie może być uznana za nieuciążliwą funkcję dopuszczalną na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Powinny to być bowiem jedynie drobne usługi związane podstawową funkcją mieszkalną i mające na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania osiedla domów jednorodzinnych. Do usług takich zaliczyć do nich można handel spożywczy, usługi stomatologiczne, lekarskie, zakład fryzjerski, kosmetyczny czy też usługi krawieckie. W zakresie tym nie mieści się z całą pewnością renowacja mebli.
Treść zaskarżonych rozstrzygnięć i ich uzasadnienia w zestawieniu z zarzutami skarżących uprawniają do stwierdzenia, iż nie dążono do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję wydano zatem z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 Kpa i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie prowadził postępowania wyjaśniającego i nie odniósł się do zawartych w odwołaniu zarzutów.
Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 czerwca 2002r. [...] nie mogą być utrzymane w obrocie prawnym, albowiem zostały wydane bez dostatecznego rozpoznania sprawy, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na jego wynik w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ administracji winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem powyższych uwag, a następnie podjąć stosowne rozstrzygnięcie.
Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 czerwca 2002r. Nr [...].

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI