III RN 158/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił skargę kasacyjną w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich, uznając, że służba w Milicji Obywatelskiej nie może być podstawą do ich przyznania.
Sprawa dotyczyła pozbawienia C. T. uprawnień kombatanckich przyznanych za służbę w Milicji Obywatelskiej w okresie walk o utrwalenie władzy ludowej. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny utrzymał ten wyrok w mocy. NSA uznał, że służba w MO nie jest równoznaczna z działalnością kombatancką w rozumieniu ustawy, a ciężar dowodu spoczywa na osobie ubiegającej się o uprawnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną C. T. od wyroku WSA w Łodzi, który oddalił skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Uprawnienia te zostały przyznane C. T. za służbę w Milicji Obywatelskiej w latach 1945-1945, uznaną za udział w walkach o utrwalenie władzy ludowej. Organ administracji, a następnie WSA, uznali, że służba w MO nie jest działalnością kombatancką w rozumieniu ustawy z 1991 r., a jedynie walką o utrwalenie władzy ludowej, co stanowi podstawę do pozbawienia uprawnień zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy. NSA, rozpoznając skargę kasacyjną opartą na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, w tym przerzucenia ciężaru dowodu, uznał, że ustalenia WSA były prawidłowe. Sąd podkreślił, że pierwotne przyznanie uprawnień nastąpiło na podstawie przepisów z 1975 r. i miało charakter decyzji administracyjnej, mimo formy zaświadczenia. NSA stwierdził, że służba w MO, nawet określana jako walka zbrojna, nie może być podstawą do przyznania uprawnień kombatanckich z innych tytułów niż utrwalanie władzy ludowej. Ponieważ C. T. nie wykazał innych przesłanek do zachowania uprawnień zgodnie z obowiązującą ustawą, NSA oddalił skargę kasacyjną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, służba w Milicji Obywatelskiej nie może być uznana za działalność kombatancką w rozumieniu ustawy o kombatantach.
Uzasadnienie
Ustawa o kombatantach z 1991 r. nie uznaje za działalność kombatancką utrwalania władzy ludowej w ramach struktur Milicji Obywatelskiej. Przyznane wcześniej uprawnienia z tego tytułu podlegają pozbawieniu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.o.k. art. 25 § ust. 2 pkt. 2
Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego
Pozbawienie uprawnień kombatanckich osób, które uzyskały je wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.
Pomocnicze
Ustawa z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych art. 1
Określała podstawy przyznania uprawnień kombatanckich, w tym potwierdzenie uprawnień w formie zaświadczenia za udział w walkach o utrwalenie władzy ludowej.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 231
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość przeprowadzenia przez sąd dowodów uzupełniających.
p.p.s.a. art. 106 § § 5
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stosowanie przepisów k.p.c. do postępowania dowodowego.
p.p.s.a. art. 113 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zamknięcie rozprawy przez przewodniczącego.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej (naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania).
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie NSA granicami skargi kasacyjnej.
Dekret PKWN z 7 października 1944 r. o Milicji Obywatelskiej art. 2
Określał zadania Milicji Obywatelskiej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Służba w Milicji Obywatelskiej nie stanowi podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich. Ciężar dowodu co do spełnienia przesłanek do zachowania uprawnień kombatanckich spoczywa na osobie ubiegającej się o nie. Pierwotne przyznanie uprawnień na podstawie przepisów z 1975 r. dotyczyło walki o utrwalenie władzy ludowej, co nie jest uznawane za działalność kombatancką w świetle ustawy z 1991 r.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym przerzucenia ciężaru dowodu na skarżącego. Twierdzenie, że w aktach sprawy brak jest decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich. Kwalifikacja służby w MO jako walki zbrojnej o wyzwolenie Ojczyzny prowadzonej z niemieckim okupantem.
Godne uwagi sformułowania
jakiekolwiek zadania wykonywane podczas zatrudnienia w Milicji Obywatelskiej bez względu na zajmowane stanowisko służbowe nie mogą być uznane za działalność kombatancką ciężar dowodzenia okoliczność uzasadniających uzyskanie uprawnień kombatanckich spoczywa na osobie która ubiega się o takie uprawnienie Milicja Obywatelska nie prowadziła walk o narodowe i społeczne wyzwolenie Ojczyzny
Skład orzekający
Andrzej Jurkiewicz
sprawozdawca
Krystyna Borkowska
członek
Maria Czapska - Górnikiewicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o kombatantach dotyczących służby w Milicji Obywatelskiej i ciężaru dowodu w postępowaniu weryfikacyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przyznania uprawnień na podstawie przepisów z lat 70. i ich weryfikacji w świetle ustawy z 1991 r.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii społecznej i historycznej - statusu kombatantów i weryfikacji ich uprawnień, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.
“Czy służba w Milicji Obywatelskiej to droga do statusu kombatanta? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 1754/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-11-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-24 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Andrzej Jurkiewicz /sprawozdawca/ Krystyna Borkowska Maria Czapska - Górnikiewicz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Kombatanci Sygn. powiązane II SA/Łd 1522/01 - Wyrok WSA w Łodzi z 2004-03-24 Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Andrzej Jurkiewicz (spr), Protokolant Maria Połowniak, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej C. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 1522/01 w sprawie ze skargi C. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 11 lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. oddala skargę kasacyjną 2. przyznaje adwokatowi R. K. kwotę 180,00 (stu osiemdziesięciu) złotych od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi tytułem nieopłaconej pomocy prawnej Uzasadnienie Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt II S.A./Łd 1522/01 oddalono skargę C. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 11 lipca 2001 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich . Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. Decyzją z dnia 21 sierpnia 2000 r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił C. T. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD w Sieradzu decyzją z dnia 18 kwietnia 1978 r. z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej w szeregach Milicji Obywatelskiej od 19 stycznia 1945 r. do 30 kwietnia 1945 r. oraz od 15 maja 1945 r. do 20 października 1945 r. a uczynił to w oparciu o przepis art. 25 ust 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( t. j. Dz. U. Nr 142 z 1997 r. poz. 950 ze zm. ). W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia , Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podał , że C. T. w okresie zaliczeniowym przez ZW ZBoWiD jako działalność kombatancką pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej .W związku z czym stwierdził , że C. T. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienie kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1945 –1956 w " charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej " a zgodnie z treścią art. 25 ust 2 pkt 2 powołanej w podstawie prawnej decyzji ustawy o kombatantach pozbawia się takie osoby uprawnień kombatanckich . Nadto organ podniósł , iż w zaistniałej sytuacji nie jest zobowiązany do wyjaśniania , czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2 ,art. 2 oraz 4 w/w ustawy. Decyzją z dnia 11 lipca 2001 r. nr [...] wydaną w ramach wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 21 sierpnia 2000 r. W jej motywach ponownie wskazano , iż C. T. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu " walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej za służbę w Milicji Obywatelskiej , która nie była służbą zmilitaryzowaną . Powołując się na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2000 r. ,OPS 5/00 zaznaczono , że jakiekolwiek zadania wykonywane podczas zatrudnienia w Milicji Obywatelskiej bez względu na zajmowane stanowisko służbowe nie mogą być uznane za działalność kombatancką . W związku z czym ponownie organ stwierdził , że C. T. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 –1956 w " charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej co uzasadnia decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich zgodnie z art. 25 ust 2 pkt. 2 ustawy o kombatantach . C. T. od powyższej decyzji wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Łodzi domagając się jej zmiany i przyznania mu uprawnień kombatanckich . Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł jej oddalenie , podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie uwzględniając skargi podkreślił , że do jej rozpoznania uprawniony był na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ). W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa a jej podstawę prawną stanowił przepis art. 25 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. Nr 142 z 1997 r. poz. 950 ze zm. ) . Z brzmienia tego przepisu wynika , że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby , które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze " uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej " lub z innych niż te , które są wymienione w art. 1 ust 2 , art. 2 i 4 tej ustawy , natomiast uprawnienia te zachowują osoby ,które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub , które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie , oraz żołnierze z poboru , którzy pełnili służbę w Wojsku Polskim w okresie od dnia 10 maja 1945 r. do dnia 30 czerwca 1947 r. W okolicznościach tej sprawy zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości , że skarżący uprawnienia kombatanckie nabył na podstawie dotychczasowych przepisów z tytułu uczestnictwa w walkach o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej , pełniąc służbę w organach Milicji Obywatelskiej w okresie od 19 stycznia do 30 kwietnia 1945 r. i od 15maja do 20 października 1945 r. co wynika z lektury akt sprawy w szczególności z zaświadczenia KWMO w Zielonej Górze z dnia 11 listopada 1977 r. oraz z zaświadczenia KWMO w Łodzi z dnia 30 stycznia 1978 r. Oba te dokumenty jak zaznaczono potwierdzają służbę skarżącego jako funkcjonariusza MO i jego udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem . Nadto w dokumencie z dnia 23 lutego 1978 r. Zespołu do Spraw Przeglądu Akt Członków ZBoWiD w Sieradzu stwierdzono , że C. T. uprawniony jest do korzystania ze świadczeń , z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od 19 stycznia do 30 kwietnia 1945 r. i od dnia 15 maja do 20 października 1945 r. (łącznie 10 miesięcy). Zaznaczono także , że skarżący w odwołaniu do Głównej Komisji Weryfikacyjnej Zarządu Głównego ZBoWiD w Warszawie z dnia 22 października 1977 r. pisząc o okresie swojej służby stwierdza " (.....) był to jeszcze czas wojenny a i po kapitulacji Niemiec nie było za wesoło . Chyba była to walka z reakcyjnym podziemiem " . W zaświadczeniu ZBoWiD nr 328143 widnieje adnotacja " (....) Walka zbrojna w okresie od dnia 15 maja 1945 r .do 20 października 1945 r. i od 1945 r . Zaliczone wyżej okresy stanowią łącznie 10 miesięcy " W świetle powyższych dokumentów zdaniem Sądu organ prawidłowo ocenił przesłanki art. 25 ust 2 pkt 2 ustawy o kombatantach uznając , że służba w Milicji Obywatelskiej nie może być uznana za działalność kombatancką . Sąd uznał , że brak jest przesłanek do zachowania przez skarżącego uprawnień kombatanckich gdyż ten nie wskazał takich dowodów a ciężar dowiedzenia okoliczność uzasadniających uzyskanie uprawnień kombatanckich spoczywa na osobie która ubiega się o takie uprawnienie . Nie spełnia tego wymogu ani ogólnikowe twierdzenie skarżącego , że walczył z okupantem o wyzwolenie kraju i że był to czas wojny , ani też treść zaświadczenia nr 328143 tak jak próbuje wywodzić to strona . Konkludując Sąd odniósł się do tego zaświadczenia i zaznaczył , iż nie można rozpatrywać go w oderwaniu od dokumentów na podstawie , których zostało wydane a te nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do służby skarżącego w organach Milicji Obywatelskiej . Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik skarżącego zaskarżając go w całości . Wyrokowi temu zarzucił w oparciu o przepis art. 174 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na treść rozstrzygnięcia a to art. 113 § 1 ,art. 134 § 1 ,art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz.1270 ze zm. ) a także art. 227 ,art. 231 i art. 232 k.p.c. w związku z art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przerzucenie ciężaru dowodu co do spełnienia przesłanek z art. 25 ust 2 pkt 2 ustawy o kombatantach na skarżącego . Powołując się na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia W motywach skargi kasacyjnej podniesiono , iż powołane przez Sąd I instancji dokumenty nie mogą stanowić dowodu spełnienia przesłanek z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach tj przyznania stronie uprawnień kombatanckich z tytułu utrwalania władzy ludowej . Dla ustalenia spełnienia przesłanek z art. 25 w/w ustawy istotna jest zdaniem skarżącego treść pierwotnej decyzji o przyznaniu C. T. uprawnień kombatanckich uprawnień kombatanckich , której w aktach nie ma . Znajdujące się natomiast inne dokumenty , nie dają podstaw do przyjęcia , że przesłanki te zostały spełnione . Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie . Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie ; 2) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej , bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej , biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania . Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze . Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa , którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd , uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo , że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy . Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności . Ze względu na to , że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim ( art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ) . Opiera się on na założeniu , że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny . Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika skarżącego C. T. oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt. 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia przepisów postępowania . Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt. 2 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skierowany musi być przeciwko wyrokowi sądu a nie decyzji organy administracji ( porównaj wyrok z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt FSK 80/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r. poz. 12 ) . Wskazując na naruszenie prawa procesowego wyrokowi Sądu I instancji zarzucono naruszenie art.113 § 1 , art. 134 § 1 i 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a także art. 227 , art. 231 i art. 232 kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 106 § 5 cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przerzucenie ciężaru dowodu w postępowaniu o pozbawienie uprawnień kombatanckich na skarżącego . Według art. 113 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( zwanej w dalszej części uzasadnienia p.p.s.a. ) przewodniczący zamyka rozprawę , gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną . Zamknięcie rozprawy kończy etap postępowania wyjaśniającego przed sądem administracyjnym . Przewodniczący wydaje zarządzenie o zamknięciu rozprawy , wówczas gdy zdaniem Sądu sprawa została dostatecznie wyjaśniona . Ocena jakiej w tym zakresie dokonuje Sad uwzględnia zasady procesowe a w szczególności możliwości korzystania przez strony z ich uprawnień procesowych . Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. statuuje zasadę , że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawa prawną . Niezwiązanie granicami skargi nie oznacza , że Sąd administracyjny może czynić przedmiotem swoich rozważań i ocen wszystkie aspekty skargi bez względu na treść zaskarżonego akt lub czynności . Oznacza ono natomiast , że sąd ten ma prawo jak i obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas , gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze . Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi , użytymi argumentami a także podniesionymi wnioskami , zarzutami i żądaniami . Natomiast stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające , jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie . Do postępowania dowodowego , o którym wyżej mowa stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania cywilnego ( art. 106 § 5 p.p.s.a. ) . Tym samym przy uwzględnieniu powyższej normy zauważyć należy , iż sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału dowodowego i faktycznego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracyjnymi , zaś w postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być przeprowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające , ograniczone do dowodu z dokumentów . Przeprowadzenie tego postępowania z innych środków dowodowych jest niedopuszczalne . Zaś przesłankami prowadzenia postępowania dowodowego są konieczność wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz niespowodowanie przez prowadzenie postępowania dowodowego nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie . W rozpoznawanej sprawie dotyczącej pozbawienia uprawnień kombatanckich C. T. podstawową kwestią do wyjaśnienia przez Sąd I instancji pozostawało na podstawie przedstawionych akt administracyjnych to czy skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944- 1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej co stanowiło przesłankę ich pozbawienia oraz to czy nie występują przesłanki negatywne pomieszczone w przepisie art. 25 ust. 2 pkt. 2 in fine ustawy o kombatantach pozwalające na zachowanie tych uprawnień . W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalenia poczynione przez Sad I instancji nie naruszają przepisów procedury sądowoadministracyjnej wskazanych w skardze kasacyjnej . Jak wynika z lektury akt administracyjnych skarżącemu przyznano uprawnienia kombatanckie zaświadczeniem z dnia 18 kwietnia 1978 r. nr 328143 ZBoWiD w Sieradzu tytułem " walki zbrojnej w okresie od 15 maja do 20 października 1945 r. i od 19 stycznia do 30 kwietnia 1945 r. " . Zaświadczenie powyższe jest niewątpliwie tym aktem rozstrzygającym co do istoty ( merytorycznie ) indywidualną sprawę należącą do właściwości organów administracji państwowej . Użycie zaś nazwy " zaświadczenie " nie ma znaczenia dla charakteru prawnego danego aktu jako decyzji , podjętego zgodnie z art. 104 kpa. W orzecznictwie administracyjnym decyzje nierzadko występują pod postacią " zaświadczeń " , "zawiadomień " . Powyższe zaświadczenie mające w istocie charakter decyzji stwierdzało bowiem skarżącemu istnienie uprawnienia kombatanckiego przyznanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów i więźniów obozów koncentracyjnych ( Dz. U. Nr 34 poz. 186 ) , której przepis art. 1 w sposób nie budzący wątpliwości przewidywał potwierdzenie uprawnień kombatanckich w takiej właśnie formie tj. zaświadczenia . Tym samym chybiony jest zarzut skargi kasacyjnej , że w aktach sprawy brak jest decyzji o przyznaniu stronie uprawnień kombatanckich . Uprawnienie to przyznano skarżącemu jak prawidłowo wskazano w zaskarżonym wyroku na podstawie dwóch zaświadczeń Komend Wojewódzkich Milicji Obywatelskiej jednej w Zielonej Górze z dnia 11 listopada 1977 r. gdzie stwierdzono , że C. T. jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej od 15 maja do 20 października 1945 r. brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem , drugiej w Łodzi z dnia 30 stycznia 1978 r. gdzie wskazano , że w/w jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej brał udział w walkach z reakcyjnym podziemiem . Walka z bandami i reakcyjnym podziemiem w szeregach Milicji Obywatelskiej co miało miejsc w przypadku skarżącego , pozwalała na podstawie powołanej wyżej ustawy z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów ( .....) , obowiązującej w chwili podejmowania rozstrzygnięcia o przyznaniu przedmiotowych uprawnień stronie , wyłącznie na potwierdzenie uprawnień z tytułu " uczestnictwa w walkach o utrwalenie władzy ludowej co wprost wynika z dyspozycji art. 1 tej ustawy – gdzie określono podstawy przyznania uprawnień kombatanckich . Zapis zawarty w powołanej wyżej decyzji (zaświadczeniu ) określający nieprecyzyjnie i w sposób nie odpowiadający zapisom powołanego przepisu art. 1 cytowanej ustawy z dnia 23 października 1975 r. jako walka zbrojna nie może zmienić wyrażonego poglądu , że nabyte uprawnienie dotyczy wyłącznie walki o utrwalenie władzy ludowej . Dodatkowym potwierdzeniem takiego stanowiska jest analiza dekretu PKWN z 7 października 1944 r. o Milicji Obywatelskiej ( Dz. U. Nr 7 poz. 33) , który w art. 2 określał zadania Milicji Obywatelskiej a były nimi ochrona bezpieczeństwa , spokoju i porządku publicznego , dochodzenie i ściganie przestępstw ,oraz wykonywanie zleceń władz administracyjnych , sądów i prokuratury w zakresie prawem przewidzianym . Tym samym działania w ramach struktury Milicji Obywatelskiej w świetle zapisów ustawy z dnia 23 października 1975 r. o dalszym zwiększeniu świadczeń dla kombatantów nie mogły stanowić innej podstawy przyznania tych uprawnień jak tylko z tytułu uczestnictwa w walkach o utrwalenie władzy ludowej , bowiem Milicja Obywatelska nie prowadziła walk o narodowe i społeczne wyzwolenie Ojczyzny . Jednocześnie należy podnieść , że jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie administracyjnym nieprecyzyjne określenie działalności kombatanckiej w decyzji ZBoWiD nie może przesądzać o pozbawieniu kombatanta uprawnień z ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego , wyłącznie wtedy jeżeli istniały dowody przedstawione przez ubiegającego się o członkostwo tego Związku , świadczące o przysługiwaniu uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust.2 , art. 2 i art. 4 oraz nie zachodzą przesłanki do ich pozbawienia z art.. 25 ust. 2 tej ustawy – porównaj wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2002 r. sygn. akt III RN 158/01 , ( publikowany OSN IAPiUS Nr 20 z 2002 r. poz. 477 ). Jednakże powołana wyżej argumentacja zawarta w niniejszym uzasadnieniu wsparta także wnikliwą analizą akt kombatanckich dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w zaskarżonym wyroku wskazuje , że w przedmiotowej sprawie mimo nieprecyzyjnego określenia uprawnień skarżącego , stronie przyznano je z tytułu uczestnictwa w walkach o utrwalenie władzy ludowej co jest w okolicznościach tej sprawy niesporne a przesłanki dotychczasowego tytułu kombatanckiego nie pokrywają się z przesłankami honorowanymi w obecnie obowiązującej ustawie kombatanckiej co uniemożliwia utrzymanie wcześniej uzyskanych uprawnień . Podkreślić należy , iż skarżący w toku całego postępowania weryfikacyjnego nie składał zarzutu , iż posiada również inne tytuły pozwalające na zachowanie uprawnień kombatanckich , lecz przestawiał wyłącznie inną kwalifikacje swego udziału w strukturach Milicji Obywatelskiej jako walki zbrojnych o wyzwolenie Ojczyzny prowadzonej z niemieckim okupantem . Tym samym wobec powyższego zauważyć należy , iż w ramach postępowania weryfikacyjnego skoro nie wynika to z wcześniej zebranego materiału dowodowego w oparciu , o który przyznano uprawnienie to wówczas ciężar udowodnienia faktów związanych z ewentualnym zachowaniem uprawnień kombatanckich tak jak w tej sprawie spoczywa na osobie wywodzącej z nich korzystne skutki prawne . Tym samym to na skarżącym ciążył obowiązek wykazania się innym ( poza Milicja Obywatelską ) tytułem wynikającym z obecnie obowiązującej ustawy o kombatantach wskazującym na zachowanie tych uprawnień . Skoro zatem skarżącemu przyznane zostały uprawnienia kombatanckie na podstawie przepisów prawnych wcześniej obowiązujących , a omawiana ustawa z dnia 24 kwietnia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( tj. Dz. U. Nr 42 , poz. 371 ze zm. ) nie uznaje za działalność kombatancką lub z nią równorzędną utrwalania władzy ludowej w ramach struktur Milicji Obywatelskiej , to w świetle art. 25 ust2 pkt. 2 tej ustawy wystąpiły przesłanki do pozbawienia skarżącego wcześniej nabytych uprawnień . Dlatego też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok Sądu I instancji oddalający skargę C. T. nie narusza prawa . Zarzut naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze kasacyjnej tym samym uznać należy za nieusprawiedliwiony . Z tych względów w oparciu o przepis art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U . Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) należało orzec o oddaleniu skargi kasacyjnej . Naczelny Sąd Administracyjny jednocześnie na podstawie art. 250 cytowanej wyżej ustawy w związku z § 19 pkt.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163 , poz.1348 ze zm. ) orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej skarżącego .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI