II SA/Gd 270/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła uchylenia zasiłku pielęgnacyjnego przyznanego A. K., który od lipca 2022 r. przebywał w zakładzie karnym. Organy administracji, powołując się na art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uznały, że pobyt w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, jaką jest zakład karny, wyklucza prawo do zasiłku. W związku z tym, decyzją z grudnia 2023 r., Wójt Gminy Trzebielino uchylił w całości realizację decyzji przyznającej zasiłek od 26 lipca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił bezprawność uchylenia decyzji z mocą wsteczną oraz podniósł kwestie związane z brakiem odpowiedniej opieki zdrowotnej w zakładzie karnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił obie decyzje. Sąd zgodził się z tym, że pobyt w zakładzie karnym wyklucza prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, jednakże uznał, że uchylenie decyzji przyznającej zasiłek nie mogło nastąpić z mocą wsteczną (ex tunc), a jedynie z mocą od chwili obecnej (ex nunc), zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i utrwalonym orzecznictwem. Sąd wskazał również na niedostatki uzasadnień decyzji organów administracji, naruszające zasady praworządności i przekonywania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie skutku wstecznego uchylenia decyzji przyznającej świadczenia oraz wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji osoby osadzonej w zakładzie karnym i uchylania decyzji o świadczeniach rodzinnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uchylenie decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny osobie osadzonej w zakładzie karnym może nastąpić z mocą wsteczną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchylenie decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie może nastąpić z mocą wsteczną (ex tunc), a jedynie z mocą od chwili obecnej (ex nunc).
Uzasadnienie
Decyzja wydawana na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ma charakter konstytutywny i wpływa na dotychczasowy zakres uprawnień strony, tworząc nowy stan prawny. Zgodnie z zasadą lex retro non agit, aby możliwe było działanie z mocą wsteczną, musiałaby istnieć ku temu wyraźna podstawa prawna, której ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera.
Czy osoba osadzona w zakładzie karnym, który zapewnia całodobowe utrzymanie, ma prawo do zasiłku pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, osoba osadzona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, takiej jak zakład karny, nie ma prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, zgodnie z art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Uzasadnienie
Przepis art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi negatywną przesłankę przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Pobyt w zakładzie karnym, gdzie zapewnione jest nieodpłatnie pełne utrzymanie, wyklucza możliwość pobierania dodatkowych środków z budżetu państwa w postaci zasiłku pielęgnacyjnego, niezależnie od spełniania innych kryteriów.
Czy uzasadnienie decyzji administracyjnej musi spełniać wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. i czy jego niedostatki mogą stanowić podstawę do uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie decyzji administracyjnej musi spełniać wymogi art. 107 § 3 k.p.a., a jego niedostatki, w tym brak rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów odwołania czy oceny wszystkich okoliczności faktycznych, mogą stanowić naruszenie zasad procesowych i być podstawą do uchylenia decyzji.
Uzasadnienie
Uzasadnienie stanowi integralną część decyzji i ma na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia, umożliwiając stronie zrozumienie i weryfikację stanowiska organu. Niewłaściwe uzasadnienie narusza zasadę przekonywania i może prowadzić do uchylenia decyzji, zwłaszcza gdy jest ona niekorzystna dla strony.
Przepisy (17)
Główne
u.ś.r. art. 16 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Przesłanki pozytywne przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.
u.ś.r. art. 16 § 5
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Negatywna przesłanka przyznania zasiłku pielęgnacyjnego - pobyt w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
u.ś.r. art. 32 § 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Możliwość zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej przyznającej świadczenia rodzinne w przypadku zmiany sytuacji strony lub wystąpienia innych okoliczności.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zawarcia w decyzji podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada przekonywania.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
P.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej przez sąd.
P.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
u.ś.r. art. 3 § 7
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Definicja instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne.
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchylenie decyzji przyznającej zasiłek pielęgnacyjny nie może nastąpić z mocą wsteczną. • Niedostateczne uzasadnienie decyzji organów administracji.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego dotycząca braku opieki zdrowotnej w zakładzie karnym nie miała wpływu na zasadność uchylenia zasiłku z powodu pobytu w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję • uchylenie tej decyzji nie mogło nastąpić z mocą wsteczną • decyzja konstytutywna i ma skutek od chwili obecnej (ex nunc) • lex retro non agit • niedostatki ich uzasadnień, które nie spełniają wymagań stawianych przez art. 107 § 3 k.p.a.
Skład orzekający
Jolanta Górska
przewodniczący
Krzysztof Kaszubowski
członek
Wojciech Wycichowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie skutku wstecznego uchylenia decyzji przyznającej świadczenia oraz wymogów uzasadnienia decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby osadzonej w zakładzie karnym i uchylania decyzji o świadczeniach rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego dotyczącego skutku wstecznego decyzji administracyjnych oraz praktycznego aspektu prawa do świadczeń w specyficznej sytuacji osadzenia w zakładzie karnym.
“Zasiłek pielęgnacyjny a zakład karny: Sąd wyjaśnia, czy można odebrać świadczenie z mocą wsteczną.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.