II SA/GD 27/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-05-08
NSAbudowlaneŚredniawsa
egzekucja administracyjnanakaz rozbiórkizarzuty w egzekucjiwspółwłasnośćdoręczeniaprawo budowlanepostępowanie egzekucyjne

WSA w Gdańsku oddalił skargę E. P. na postanowienie WINB, uznając za prawidłowe prowadzenie egzekucji administracyjnej nakazu rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej, mimo zarzutów dotyczących doręczenia i istnienia obowiązku.

Skarżąca E. P. wniosła skargę na postanowienie WINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej nakazu rozbiórki. Skarżąca kwestionowała skuteczność doręczenia upomnienia oraz istnienie obowiązku rozbiórki wobec niej, wskazując na brak własności i dostępu do obiektu. WSA w Gdańsku oddalił skargę, uznając postępowanie egzekucyjne za prawidłowe. Sąd stwierdził, że zarzuty skarżącej nie mieszczą się w katalogu określonym w art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a doręczenie upomnienia było skuteczne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę E. P. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie o oddaleniu zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej nakazu rozbiórki. Nakaz rozbiórki dotyczył budynku rekreacji indywidualnej, wykonanego w warunkach samowoli budowlanej, nałożony na J. S., E. P. i W. T. jako współwłaścicieli nieruchomości. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące wadliwego doręczenia upomnienia oraz nieistnienia obowiązku rozbiórki wobec niej, argumentując, że nie jest właścicielką obiektu i nie ma do niego dostępu. Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte prawidłowo. Sąd podkreślił, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a jedynie dopuszczalności egzekucji. Zarzuty skarżącej, dotyczące m.in. adresu doręczenia upomnienia i kwestionowania własności obiektu, nie spełniały przesłanek określonych w art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sąd stwierdził, że doręczenie upomnienia było skuteczne, a okoliczności podnoszone przez skarżącą nie świadczą o nieistnieniu lub niewymagalności obowiązku rozbiórki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, zarzuty wnoszone w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym muszą mieścić się w katalogu określonym w art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a inne kwestie nie mogą być rozpatrywane w ramach tego postępowania.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że postępowanie dotyczące zarzutów jest postępowaniem incydentalnym w ramach postępowania egzekucyjnego i bada się w nim środek zaskarżenia, który może zakwestionować m.in. istnienie obowiązku bądź jego wymagalność, zgodnie z enumeratywnym wyliczeniem w art. 33 § 2 u.p.e.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (22)

Główne

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - nieistnienie obowiązku.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa prawna postępowania egzekucyjnego.

Dz.U. 2022 poz 479 art. 33 § par. 2 pkt 1

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - nieistnienie obowiązku.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 2

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia lub dokumentu.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - błąd co do zobowiązanego.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 4

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części.

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Podstawa zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej - brak wymagalności obowiązku.

u.p.e.a. art. 6 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Obowiązek organu egzekucyjnego podejmowania czynności mających na celu doprowadzenie do wykonania obowiązku.

u.p.e.a. art. 29 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Obowiązek organu egzekucyjnego badania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 3 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrola postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość orzekania na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym.

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Wykonalność decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 130 § § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Wykonalność decyzji administracyjnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena dowodów przez organ.

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi formalne postanowień.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Uzasadnienie postanowień organu egzekucyjnego.

k.c. art. 46

Kodeks cywilny

Definicja nieruchomości.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zarzut wadliwego doręczenia upomnienia na adres, który skarżąca rzekomo zastrzegła. Zarzut nieistnienia obowiązku rozbiórki z uwagi na brak własności obiektu i dostępu do niego przez skarżącą. Argument, że organ ma obowiązek ustosunkować się do stanowiska strony, nawet jeśli nie mieści się ono w katalogu zarzutów z art. 33 § 2 u.p.e.a.

Godne uwagi sformułowania

nie jest on uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym nie istnieje instytucja 'zastrzeżenia' adresu pojęcie nieistnienia obowiązku oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał

Skład orzekający

Katarzyna Krzysztofowicz

przewodniczący

Sławomir Kozik

sprawozdawca

Wojciech Wycichowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym, w szczególności art. 33 u.p.e.a., oraz kwestii doręczeń i wymagalności obowiązku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji egzekucji administracyjnej nakazu rozbiórki i zarzutów wniesionych przez współwłaściciela.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznych aspektów postępowania egzekucyjnego w administracji, w tym zarzutów wnoszonych przez zobowiązanych i interpretacji przepisów proceduralnych. Jest to interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i egzekucyjnym.

Egzekucja administracyjna: Kiedy zarzuty zobowiązanego są skuteczne?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 27/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-05-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Katarzyna Krzysztofowicz /przewodniczący/
Sławomir Kozik /sprawozdawca/
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2103/24 - Wyrok NSA z 2025-09-04
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 33 par. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik (spr.), Asesor WSA Wojciech Wycichowski, po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2024 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 15 listopada 2023 r. sygn. akt WPO.7722.189.2023.GD w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę
Uzasadnienie
Skarga E. P. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 15 listopada 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie z 22 września 2023 r. o oddaleniu zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego PINB/I B/70033/4/2022 z 15 czerwca 2023 r. została wniesiona w następującym stanie sprawy:
Ostateczną decyzją z 30 listopada 2021 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytowie nakazał J. S., E. P. i W. T. rozbiórkę budynku rekreacji indywidualnej wraz z zadaszonym tarasem o wymiarach (4,72m x 8,25m) + (2,20m x 5,25m) tj. 50,49m2, oznaczonego na szkicu sytuacyjnym nr [...], zrealizowanego na działce nr [...], obręb R., m. R., gm. B., wykonanego w warunkach samowoli budowlanej.
Upomnieniem z 19 lipca 2022 r. organ I instancji wezwał zobowiązanych do wykonania w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia obowiązku polegającego na rozbiórce ww. budynku rekreacji indywidualnej. Skarżącej upomnienie zostało doręczone 23 lipca 2022 r.
W dniu 23 marca 2023 r. organ I instancji przeprowadził kolejne oględziny i ustalił, że nakaz rozbiórki nie został wykonany. Organ I instancji wystawił w dniu 15 czerwca 2023 r. tytuł wykonawczy nr PINB/1 B/70033/4/2022. Tytuł ten został doręczony skarżącej w dniu 3 lipca 2023 r..
Pismem z 7 lipca 2023 r. skarżąca wniosła zarzuty do wystawionego tytułu wykonawczego.
Postanowieniem z 22 września 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytowie oddalił wniesione przez skarżącą zarzuty uznając je za nieuzasadnione.
Skarżąca wniosła zażalenie nie zgadzając się ze stanowiskiem organu I instancji.
Organ odwoławczy rozpoznając sprawę wskazał, że wobec ustalenia braku wykonania nałożonego obowiązku rozbiórki, działania podjęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie w oparciu o ustawę z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm.), były uzasadnione.
Zgodnie z przepisem art. 33 § 2 ww. ustawy podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b
Organ odwoławczy oceniając treść pisma skarżącej z 7 lipca 2023 r. uznanego za wniesienie zarzutów w toku postępowania egzekucyjnego wskazał, że nie zawiera ono odniesienia do żadnej okoliczności, którą można rozpatrywać jako zarzuty wyszczególnione enumeratywnie w ww. przepisie art. 33. Natomiast inne kwestie, niewymienione w cytowanym przepisie, nie mogą być rozważane przez organ w ramach przedmiotowego postępowania.
Odnosząc się do kwestionowania przez skarżącą jej osoby jako adresatki tytułu wykonawczego wskazano, że adresaci tytułu wykonawczego winni być tożsami do tych, do których skierowana została decyzja ostateczna nakazująca rozbiórkę. Budynek trwale związany z gruntem stanowi wraz z terenem nieruchomość (co wynika wprost z art 46 Kodeksu cywilnego - Dz. U z 2023 r., poz. 1610 ze zm.). Zatem obowiązki nakłada się na wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, których w rozpatrywanym przypadku jest trzech. Ponadto z załączonej do zażalenia kopii aktu notarialnego wynika, że J. S. jest współwłaścicielką (jedną z trzech) nieruchomości, a nie wyłączną jej właścicielką. Potwierdza to poprawność wystawienia tytułu wykonawczego na każdego ze współwłaścicieli gruntu, a tym samym współwłaściciela zabudowań istniejących na tym gruncie.
Zdaniem organu odwoławczego obowiązek został prawidłowo określony w wystawionym tytule wykonawczym w dniu 15 czerwca 2023 r. i nie wygasł oraz jest nadal wymagalny. Upomnienie zostało prawidłowo doręczone ze wskazaniem dokumentu pozostającego w obrocie prawnym, z którego wynika nałożony obowiązek.
We wniesionej skardze E. P. podniosła, że upomnienie z 19 lipca 2023 r. zostało doręczone na niewłaściwy adres, który to adres został przez nią zastrzeżony wobec czego dokonywanie doręczeń nie może być uznane za skuteczne. Dodatkowo nie zgodziła się z twierdzeniem, że tylko zarzuty wymienione w art. 33 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mogą być przez organ rozpatrywane, bowiem w procedurze administracyjnej organ ma obowiązek ustosunkować się do stanowiska wyrażonego przez stronę postępowania.
Skarżąca podniosła, że organ nie odniósł się prawidłowo do jej zarzutu z zażalenia z 14 października 2023 r. dotyczącego treści notarialnie sporządzonej umowy zakupu działki rolnej o nr. ew. [...], obręb R. przez J. S., gdzie zostało wyraźnie wskazane, że działka jest w stanie niezabudowanym. Organ skupił się na okoliczności istnienia współwłasności przedmiotowej nieruchomości do trzech osób.
Organ winien uwzględnić, że nieruchomość była niezabudowana co może dowodzić, że J. S. możliwe, że wybudowała ww. obiekt po tej dacie, poza wiedzą skarżącej i bez wyrażenia zgody na te inwestycję. Skarżąca nie ma dostępu do tego obiektu. Skarżąca zakwestionowała twierdzenie organu I instancji, jakoby "inwestorem obiektu był nieżyjący F. T., obecnym właścicielem obiektu jest J. S. Obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej i zgodnie z oświadczeniem uczestnika oględzin ok. 25 lat temu". Skarżąca wskazała, że zgodnie z materiałem dowodowym sprawy i treścią zeznań L. N. z dnia 17.12.2020, który wskazał, iż jest inwestorem domku letniskowego, jak i budynku toalet z "zamkniętym" szambem. Zdaniem skarżącej skoro akta sprawy wskazują jako właściciela obiektu objętego nakazem rozbiórki J. S., bezpodstawne jest prowadzenie wobec niej czynności egzekucyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, albowiem zaskarżone do sądu postanowienie nie narusza prawa.
Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie WINB z dnia 15 listopada 2023 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia 22 września 2023 r. oddalające zarzuty z dnia 7 lipca 2023 r. zgłoszone przez skarżącą.
Weryfikacja okoliczności niniejszej sprawy pozwoliła Sądowi na stwierdzenie, że postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte prawidłowo, a zarzuty skarżącej jako niezasadne nie mogły wstrzymać biegu tego postępowania.
Tytułem wstępu wskazać należy, że egzekucję obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), zwanej dalej u.p.e.a.
W przypadku uchylania się przez zobowiązanego od dobrowolnego wykonania obowiązku wierzyciel w trybie administracyjnej procedury egzekucyjnej posiada z mocy ustawy (art. 6 § 1 u.p.e.a.) prawny obowiązek podejmowania określonych prawem czynności mających na celu doprowadzenie do wykonania przez podmiot zobowiązany obowiązku, w tym także czynności zmierzających do zastosowania środka egzekucyjnego w ramach prowadzonego postępowania.
Zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, przy czym nie jest on uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Przepis ten zobowiązuje więc organ do zbadania z urzędu dopuszczalności egzekucji administracyjnej, która obejmuje ustalenie czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony, tj. czy odpowiada on wymogowi określonemu m.in. w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. w zakresie treści obowiązku podlegającego egzekucji, wskazania jego podstawy prawnej oraz stwierdzenia jego wymagalności.
W kwestii dopuszczalności egzekucji badaniu podlega dopuszczalność wszczęcia egzekucji (okoliczności które muszą być spełnione, aby organ egzekucyjny mógł przystąpić do egzekucji) oraz dopuszczalność jej prowadzenia (okoliczności, których istnienie jest warunkiem prowadzenia egzekucji lub wystąpienie których uniemożliwia prowadzenie egzekucji). Organ nie jest jednak uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Jeżeli zatem decyzja stała się ostateczna, jej wykonanie nie zostało wstrzymane, to obowiązkiem organu egzekucyjnego było wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2020 r., II OSK 1583/18, dostępny CBOSA). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie i powoduje jednocześnie, że Skarżąca nie może skutecznie wywodzić, że wadliwie także na nią wystawiony został tytuł wykonawczy i wobec jej osoby prowadzona jest egzekucja administracyjna. Zarówno organy nadzoru budowlanego, jak również Sąd, są związane treścią ostatecznej decyzji nakazującej trzem współwłaścicielom wykonanie rozbiórki obiektu rekreacji indywidualnej oznaczonym nr [...] zlokalizowanym na działce nr [...] w obrębie R., gmina B.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że organ egzekucyjny, którym w niniejszym przypadku, zgodnie z przepisami u.p.e.a., jest wierzyciel – organ nadzoru budowlanego, po stwierdzeniu braku dobrowolnego wykonania ostatecznie orzeczonej rozbiórki budynku rekreacyjnego, wystosował do każdego z dłużników, trojga współwłaścicieli, upomnienia, w następstwie czego wystawił na każdego z nich tytuł wykonawczy wszczynając prawidłowo postępowanie egzekucyjne zmierzające do przymusowego wykonania nałożonego obowiązku. Podkreślić należy, że w dacie podjęcia powyższych czynności, obowiązek rozbiórki był wymagalny, co w tytule wykonawczym potwierdził wierzyciel. To oświadczenie wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego badającego dopuszczalność egzekucji.
W stosunku do wszczętego i prowadzonego postępowania egzekucyjnego zobowiązanym, w tym skarżącej, przysługiwało prawo wniesienia zarzutów, stanowiących w istocie środek kwestionujący możliwość prowadzenia egzekucji poprzez podważanie prawidłowości tytułu wykonawczego. Z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku oraz spełnienia wszystkich przesłanek dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzut, zamierza wykazać, że: a) nie jest prawdziwe twierdzenie wierzyciela, że: a) obowiązek istnieje (art. 33 § 2 pkt 1) albo b) wprawdzie obowiązek został nałożony na zobowiązanego wskazanego w tytule wykonawczym, ale określenie obowiązku w tytule wykonawczym odbiega od treści nałożonego obowiązku (art. 33 § 2 pkt 2), albo c) obowiązek został nałożony na inną osobę niż wskazana w tytule wykonawczym jako zobowiązany (art. 33 § 2 pkt 3), albo d) tytuł wykonawczy został wystawiony przedwcześnie, bo przed doręczeniem zobowiązanemu upomnienia, które było wymagane (art. 33 § 2 pkt 4), albo e) obowiązek wygasł w całości lub w części, dlatego nie było podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 33 § 2 pkt 5), albo e) obowiązek nie jest wymagalny, dlatego nie było podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 33 § 2 pkt 6), przy tym brak wymagalności wynika z: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Wskazać należy, że postępowanie dotyczące zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 33-35 u.p.e.a. jest postępowaniem incydentalnym w ramach administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Nie dotyczy ono zatem sprawy administracyjnej, w której orzeczono o określonym obowiązku, lecz jest toczącym się w ramach sprawy egzekucyjnej postępowaniem, w którym bada się szczególny środek zaskarżenia, który może zakwestionować m.in. istnienie obowiązku bądź jego wymagalność związaną z odroczeniem terminu wykonania obowiązku, rozłożeniem na raty bądź z innymi przyczynami (m.in. wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej o rozbiórce).
W niniejszej sprawie skarżąca wniosła zarzut wadliwego doręczenia upomnienia kwestionując adres na jaki tego dokonano oraz nieistnienia obowiązku, wywodzony z faktu, że przedmiotowy budynek rekreacji indywidualnej nie stanowi własności skarżącej i nie ma ona do niego dostępu warunkującego możliwość wykonania rozbiórki.
W ocenie Sądu organy orzekające prawidłowo uznały zarzuty, mogące stanowić przedmiot ich oceny, za bezzasadne.
W pierwszej kolejności, odnosząc się do zarzutu nieskutecznego doręczenia upomnienia, które nastąpiło na adres, co do którego jak twierdzi skarżąca dokonała jego zastrzeżenia i organy nie miały uprawnień do korzystania z niego to jest on chybiony. Przede wszystkim wskazać należy, że upomnienie zostało dokonane na adres [...] i jego odbiór został pokwitowany przez skarżącą w dniu 23 lipca 2022 r. Adres ten stanowił miejsce dokonywania doręczeń dla skarżącej w toku postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji o rozbiórce. I prawidłowo ten adres przyjęły organy jako właściwy dla doręczeń w toku postepowania egzekucyjnego. W procedurze administracyjnej nie istnieje instytucja "zastrzeżenia" adresu. Organy mają stać na straży skutecznego powiadamiania stron o podejmowanych krokach. I w niniejszej sprawie podpis skarżącej na zwrotnym doręczeniu odbioru skierowanego do niej upomnienia dowodzi, że upomnienie zostało prawidłowo dostarczone.
U podstaw zarzutu nieistnienia obowiązku rozbiórki legło przekonanie skarżącej o wadliwości, jaką dotknięta jest decyzja orzekająca rozbiórkę poprzez skierowanie jej do trojga współwłaścicieli gruntu, które to prawo własności w ocenie skarżącej nie rozciąga się na obiekt rekreacji indywidualnej, którego dotyczy nakaz rozbiórki, gdyż Skarżąca uważa, że wobec niej obowiązek rozbiórki nie istnieje.
Wyjaśniając zarzut nieistnienia egzekwowanego obowiązku określony w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. wskazać należy, że pojęcie nieistnienia obowiązku oznacza przede wszystkim sytuacje, w których obowiązek ten nigdy nie powstał, np. z mocy prawa, albo nie wydano decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji, bądź też taka decyzja została wydana, lecz następnie ją uchylono, stwierdzono jej nieważność lub wygaśnięcie, bądź też obowiązek podlegający egzekucji wygasł w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie, lecz przed rozpatrzeniem zarzutów.
W ocenie Sądu, wskazana przez skarżącą okoliczności zapisu w akcie notarialnym, że nieruchomość została nabyta jako niezabudowana i wzniesienie obiektu nastąpiło po nabyciu nie świadczą o nieistnieniu obowiązku rozbiórki, albowiem nie wykazano, aby ostateczna decyzja orzekająca o rozbiórce została skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego.
Nie ujawniono również okoliczności, które mogłyby stanowić o zasadności zarzutu odnoszącego się do braku wymagalności obowiązku rozbiórki z innych przyczyn niż odroczenie jego wykonania. Termin wykonania obowiązku rozbiórki wynika z przepisów prawa. W świetle bowiem art. 16 i art. 130 § 1 i 2 k.p.a. obowiązek nałożony w decyzji administracyjnej jest wykonalny, gdy decyzja ta uzyska walor ostateczności, a więc w wypadku zainicjowania kontroli instancyjnej od chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, a dokładnie – od momentu doręczenia decyzji organu odwoławczego (por. A. Krawczyk, Wykonalność aktu i czynności organu administracji publicznej, Warszawa 2013, s. 201). Przy czym od tego momentu wynikający z niej obowiązek, jeżeli decyzja nie wskazuje konkretnego terminu, powinien zostać wykonany niezwłocznie. W związku z tym, w rozpoznawanej sprawie termin do wykonania przedmiotowego obowiązku otworzył się po wydaniu przez organ pierwszej instancji w dniu 30 listopada 2021 r. decyzji ostatecznej, a z uwagi na to, że organ nie wyznaczył terminu rozbiórki w decyzji, obowiązek ten powinien był zostać wykonany niezwłocznie. Po bezskutecznym upływie wskazanego terminu działania organu egzekucyjnego zmierzające do wyegzekwowania wykonalnego obowiązku były usprawiedliwione, a nie ujawniono okoliczności, które w świetle art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a., mogły pozbawić obowiązek wymagalności.
Przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Obowiązek wynikający z decyzji (aktów indywidualnych) staje się wymagalny w dwóch sytuacjach: jeżeli decyzja, którą został nałożony, stała się ostateczna i nie doszło do wstrzymania jej wykonania (przy założeniu, że decyzja nie określa terminu wykonania obowiązku) albo jeżeli decyzja, którą został nałożony, wprawdzie nie jest ostateczna, ale nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jest natychmiast wykonalna z mocy prawa.
W dacie podejmowania kontrolowanych postanowień termin wykonania rozbiórki nie został odroczony. Przy tym wyjaśnić należy, że zarzut z art. 33 § 1 pkt 6 lit. a u.p.e.a. jest środkiem ochrony przed prowadzeniem postępowania egzekucyjnego m.in. w sytuacji, gdyby termin realizacji nakazu został odroczony. Nie jest zaś środkiem na odroczenie wykonania obowiązku (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 20 czerwca 2017 r., 422/16, dostępny na CBOSA).
Okoliczności podnoszone przez skarżącą w toku postępowania egzekucyjnego nie mieszczą się w ramach zarzutów z art. 33 § 2 u.p.e.a., słusznie zatem oddalono zarzuty.
Mając to wszystko na uwadze Sąd doszedł do wniosku, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Sąd uznał, że postępowanie zostało przeprowadzone przez organy egzekucyjne obu instancji z poszanowaniem zasad ogólnych. W szczególności wydanie kwestionowanych postanowień poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), a ocena w tym zakresie nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Organy egzekucyjne odniosły się do każdego z podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów, określonych w art. 33 u.p.e.a., rozważając podniesione w nich kwestie, lecz nie znalazły podstaw do ich uwzględnienia, co szczegółowo uzasadniły. Kontrolowane rozstrzygnięcia spełniają zatem także wymogi art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. Również Sąd dokonując kontroli legalności postanowień uznał, że zarzuty zobowiązanej były bezzasadne i oceny tej nie zdołały podważyć argumenty skargi.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., albowiem przedmiotem zaskarżenia uczyniono postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI