II SA/Gd 258/25

II SA/Gd 258/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-07-09
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący/
Diana Trzcińska /sprawozdawca/
Jakub Chojnacki
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1996 nr 118 poz 561
art. 37a ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA DianaTrzcińska (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki Protokolant Specjalista Agnieszka Pazdykiewicz po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2025 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi C z siedzibą w G na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 7 lutego 2025 r., nr NSP-VIII.7581.1.104.2023.DL w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę.
Uzasadnienie
"C." S.A. (dalej jako: Spółka, skarżąca) zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Wojewody Pomorskiego z 20 października 2023 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.
Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z 22 marca 2023 r. Prezydent Miasta Gdyni odmówił przyznania skarżącej odszkodowania za nieruchomości położone w G., oznaczone jako działki nr [...] (dawniej nr [...]), obręb [...] o pow. 276 m2 oraz [...] (dawniej [...]), obręb [...] o pow. 269 m2, przejęte na własność Skarbu Państwa i oddane w wieczyste użytkowanie P. S.A., na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe".
Organ I instancji wskazał, że 10 kwietnia 2006 r. P. S.A. wystąpiło do Prezydenta Miasta Gdyni wykonującego zadania starosty z zakresu administracji rządowej z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki, o których wyżej mowa.
Decyzją z 9 września 2010 r. Prezydent odmówił P. S.A. przyznania odszkodowania z ww. nieruchomość. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W rezultacie decyzją z 14 czerwca 2012 r. Prezydent ponownie orzekł o odmowie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, a po rozpatrzeniu wniesionego odwołania - Wojewoda ponownie uchylił decyzją z 7 marca 2013 r. zaskarżoną decyzję do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzją z 4 sierpnia 2014 r. Prezydent odmówił po raz kolejny spornego odszkodowania, następnie Towarzystwo złożyło odwołanie od tak wydanej decyzji.
W dniu 23 grudnia 2014 r. "C." S.A. poinformowała Wojewodę Pomorskiego, że doszło do przeniesienia na jej rzecz całego majątku P. S.A. (spółka przejmowana) w wyniku połączenia przez przejęcie z "C." S.A. (spółka przejmująca).
Decyzją z 22 stycznia 2016 r. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując na potrzebę zbadania elementu psychicznego posiadania samoistnego.
Prezydent decyzją z 13 kwietnia 2017 r. ponownie orzekł o odmowie przyznania spornego odszkodowania.
Decyzją z 23 marca 2018 r. Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując na potrzebę zbadania elementu psychicznego posiadania samoistnego oraz konieczność uzupełnienia materiału dowodowego o operat szacunkowy.
Decyzją z 15 stycznia 2019 r. Prezydent po raz kolejny orzekł o odmowie przyznania spornego odszkodowania, a Wojewoda decyzją z 17 sierpnia 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Decyzją z 5 maja 2022 r. Prezydent orzekł o umorzeniu postępowania z uwagi na wydanie prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 1 lipca 2021 r., sygn. akt I ACa 452/20, w którym ustalono, że uchwały Nadzwyczajnego Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy spółki Z. Spółka Akcyjna (obecnie spółka skarżąca) z dnia 27 maja 1994 r. o wyborze członków zarządu oraz o wyborze członków komisji rewizyjnej nie istnieją.
Wojewoda decyzją z 20 października 2022 r. uchylił zaskarżoną decyzję i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego organ pierwszej instancji decyzją z 22 marca 2023 r. po raz kolejny odmówił przyznania spornego odszkodowania. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że na podstawie wykazu zmian gruntowych Prezydent ustalił, że obecna działka nr [..] wchodziła wcześniej w skład nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...]. W wyniku podziału działki nr [...] w roku 1958 powstały działki nr [...] o pow. 276 m2 (objętą niniejszym postępowaniem) i [...] o pow. 50 m2. Z kolei obecna działka nr [...] niegdyś stanowiła część działki nr [...] o pow. 652 m2, która to w 1958 r. uległa podziałowi tworząc działkę nr [...] o pow. 269 m2 (objętą niniejszym postępowaniem) oraz działkę nr [...] o pow. 383 m2. W toku postępowania ustalono, że od lat międzywojennych nieruchomości nr [...] oraz nr [...] stanowiły własność P. S.A. Zajęcie działek nr [...] i [...] przez przedsiębiorstwo kolejowe na cele budowy i utrzymania linii kolejowej nr 250 nastąpiło w czasie poprzedzającym 30 letni okres, o którym mowa w art. 37a ust. 7 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (u.k.r.p.p. PKP). Opracowane zdjęcia lotnicze i mapy wykazały bowiem, że działki nr [...] i [...] zabudowane były na przestrzeni lat infrastrukturą kolejową stanowiącą integralną część linii kolejowej, bez której ruch kolejowy byłby niemożliwy. Działki te najpóźniej z momentem sporządzenia w 1962 r. mapy przedstawiającej teren kolejowy w G., stały się integralnym elementem infrastruktury kolejowej i są w posiadaniu samoistnym przedsiębiorstw kolejowych przez okres dłuższy niż 30 lat, licząc od 31 maja 2003 r. wstecz. Ponadto są one wykorzystywane na cele komunikacji kolejowej do chwili obecnej.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła C. S.A., wnosząc o jej uchylenie i ustalenie odszkodowania w kwocie 216.896 zł, tj. w kwocie wynikającej z operatu szacunkowego rzeczoznawcy majątkowego J. F. z 20 października 2021 r.
Wojewoda Pomorski decyzją z 20 października 2023 r. uchylił decyzję Prezydenta i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. Wojewoda przywołując treść i wykładnię przepisów art. 493 § 1 i 2 oraz art. 494 § 1 k.s.h. doszedł do przekonania, że z dniem wpisu połączenia spółek do Krajowego Rejestru Sądowego, P. S.A. przestała istnieć jako samodzielny podmiot. W ocenie organu odwoławczego zakresem sukcesji uniwersalnej nie jest objęte prawo do odszkodowania, z tytułu wywłaszczenia nieruchomości w sytuacji, gdy w drodze czynności prawnej inter vivos wywłaszczona spółka akcyjna P. S.A. (w likwidacji), zbyła w drodze sprzedaży na rynku wtórnym 100 % swoich akcji na rzecz P. 2 S. A., która następnie rozporządziła 100 % akcjami na rzecz wnioskodawcy odszkodowania C. W takim stanie faktycznym sprawy, między przejęciem spółki wywłaszczonej na następcę prawnego pod tytułem uniwersalnym, doszło do rozporządzenia, w drodze czynności cywilnoprawnej, całym kapitałem zakładowym spółki wywłaszczonej na rzecz osoby prawnej P. 2 S.A. Organ zauważył, że wprawdzie z natury spółki akcyjnej wynika możliwość nieograniczonego obrotu akcjami, zwłaszcza na okaziciela, co jest cechą charakterystyczną tej spółki, ale równocześnie cechą tą jest, że uprawnienia korporacyjne związane są z akcją a nie ze spółką, która jest organizacją o zmiennym składzie osobowym. Oznacza to, zdaniem Wojewody, że niezrealizowane uprawnienie do odszkodowania spółki przejmowanej nie jest objęte zakresem przedmiotowym sukcesji uniwersalnej. W szczególności tego rodzaju uprawnienie mogło wygasnąć w dniu wykreślenia spółki P. S.A. (w likwidacji) z odpowiedniego rejestru sądowego. W rezultacie w niniejszej sprawie roszczenie o ustalenie odszkodowania nie przysługuje spółce "C." S. A. Tym samym w niniejszej sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania w sprawie, o charakterze podmiotowym, ze względu na złożenie wniosku o odszkodowanie przez podmiot nieuprawniony do jego otrzymania.
Po rozpoznaniu wniesionej skargi od powyższej decyzji wyrokiem z 8 maja 2024 r., sygn. II SA/Gd 47/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na nabycie w drodze przejęcia spółki prawa do odszkodowania za nieruchomości objęte niniejszym postępowaniem.
Ponownie rozpatrując sprawę decyzją z 7 lutego 2025 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o odmowie ustalenia odszkodowania.
W uzasadnieniu organ odwoławczy odniósł się do pojęcia "posiadania samoistnego nieruchomości" w rozumieniu art. 37a ust. 7 zd. 3 u.k.r.p.p. PKP, wskazując, że okoliczności sprawy oraz materiał dowodowy potwierdzają, że przedsiębiorstwo kolejowe było posiadaczem samoistnym przedmiotowych działek przez wymagany okres ponad 30 lat, licząc od 31 maja 2023 r. wstecz.
Z decyzji Wojewody Pomorskiego z 12 grudnia 2005 r. wynika, że na działkach nr [...] i [...] znajdowały się "skarpa nasypu nieodłączna część linii kolejowej nr 250 Gdańsk Główny - Rumia (nr inwentarzowy linii 00001/221) przeznaczona do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego, linie przesyłowo- rozdzielcze, kabel SN 15 kV, rok budowy 1978, nr inwentarzowy E/915/00325/210, linia telekomunikacyjna dł. 22,715 km, typu TKD 70, rok budowy 1948, nr inwentarzowy 9/805/291/271, linia telekomunikacyjna miejscowa, rok budowy 1948, nr inwentarzowy 9/805/309/271". Potwierdza ten stan protokół z oględzin nieruchomości, sporządzony w dniu 28 czerwca 2010 r., w którym stwierdzono, iż "działki [...] oraz [...] położone w G. Km 59 usytuowane są wzdłuż torów kolejowych SKM Gdańsk – Gdynia i stanowią skarpy przyległe do torowiska. Skarpy stanowią nieodłączoną część linii kolejowej, niezbędne do bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego. W nasypie usytuowane są linie: rozdzielcza — kabel SN 15 kv oraz linia telekomunikacyjna typu TKD 70".
Decyzja o budowie linii kolejki podmiejskiej zapadła w październiku 1950 roku. Do roku 1950, jeszcze przed powstaniem linii SKM na odcinku z Gdańska do Gdyni pojawiły się przystanki osobowe: Sopot Wyścigi i Kamienny Potok. Pierwszy odcinek, łączący stację Gdańsk Główny z przystankiem Sopot Kamienny Potok, został otwarty 2 stycznia 1952 r. Drugi tor do Sopotu oddano do użytku 22 czerwca 1952 r. 22 lipca 1953 r. otwarto oba tory do stacji Gdynia Orłowo i jeden do Gdyni Głównej, a od 1 maja 1954 r. ruch po obu torach prowadzono już do Gdyni Głównej. Oznacza to, że istotny dla niniejszego postępowania fragment linii kolejowej 250, czyli odcinek Gdynia Orłowo — Gdynia Główna - oddawano etapami do 1954 r.
Objęte postępowaniem działki zostały wydzielone z działek nr [...] i [...] w 1954 r. (jak wyżej wskazano, działka nr [...] o pow. 276 m2 powstała w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 326 m2, a działka nr [...] o pow. 269 m2 powstała w wyniku podziału działki nr [...] o pow. 652 m2), kiedy to już linia kolejowa została wybudowana i funkcjonowała, jako tereny kolejowe. W ocenie organu czas przeprowadzenia procedury podziałowej oraz analiza materiałów geodezyjnych pozwala uznać, że celem czynności geodezyjnych było skorygowanie i dopasowanie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do rzeczywistej sytuacji w terenie. Celem podziału było wykonanie tzw. "podcinek" z działek sąsiednich. Taka sytuacja zachodzi w przypadku, gdy infrastruktura kolejowa albo drogowa została wybudowana lub planuje się jej wybudowanie poza istniejącym pasem gruntu przeznaczonym dotychczas na jej funkcjonowanie. Obecne działki nr [...] i [...] w chwili powstania były tzw. "podcinkami", a przeprowadzony podział pokazał, gdzie w rzeczywistości kończy się obszar zajęty przez P.
Wojewoda wskazał też, że akta sprawy dowodzą, że poprzednicy prawni P. mieli świadomość braku tytułu prawnego do tych działek. W czerwcu 1952 r. P. Oddział Drogowy wystąpił do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gdyni o zgodę na wycinkę drzew rosnących wzdłuż nasypu linii kolejowej (pismo z 8 lipca 1952 r.). Do wniosku o wycinkę drzew dołączono mapę sytuacyjną przedstawiającą linię kolejową Sopot — Gdynia kilometraż 19.1-19.6, z zaznaczonym kolorem czerwonym nasypem, wzdłuż którego rosły sporne drzewa. Opracowanie mapy sytuacyjnej z 1952 r., wykonane w 9 lutego 2017 r., pozwala stwierdzić, że zarówno działka nr [...], jak i działka nr [...], były zabudowane nasypem kolejowym. Z kolei Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych Wydział Drogowy Dział Inwestycji, występując z wnioskiem o wycinkę drzew bezpośrednio do organu administracji publicznej, bez pośrednictwa i powiadomienia właściciela ujawnionego w księdze wieczystej, korzystała świadomie z praw i obowiązków przysługujących właścicielowi, m.in. działek nr [..] i [...]. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gdyni traktowało przedsiębiorstwo państwowe Polskie Koleje Państwowe jak właściciela działek nr [...] i [..], gdyż wszelka korespondencja kierowana była tylko do PKP i tylko na PKP nakładano obowiązki związane z wycinką drzew.
W piśmie z 12 kwietnia 1965 r. Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w Gdańsku przesłała do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gdyni wykaz terenów znajdujących się w użytkowaniu PKP, a nie będących własnością PKP na terenie miasta G., gdzie ujęte zostały działki nr [...] (obecnie nr [...]) i [...] (obecnie nr [...]) razem z informacją, że ich właścicielem jest "P.". Co więcej, na planie sytuacyjnym terenów zajętych pod rozbudowę torowiska na odcinku Sopot - Gdynia z 20 lutego 1952 r. zaznaczono granicę ówczesnego zapotrzebowania dla Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Gdańsku - ten obszar obejmował m.in. część działek nr [...] i [...] o pow. ok. 500 m2.
W toku postepowania pozyskano z zasobów Biura Historycznego w Warszawie zdjęcia lotnicze z lat: 1973 (dwie fotografie), 1976 i 1984, które zostały opracowane przez uprawnionego geodetę poprzez naniesienie na nie granic obecnych działek nr [...] i [...]. Dokonując analizy ww. zdjęć, organ stwierdził, że zagospodarowanie nieruchomości nie zmieniało się na przestrzeni lat. Wynika z nich, że ww. działki znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie torów kolejowych. Zdjęcia dowodzą, że działki nr [..] i [...] zlokalizowane są w prawobrzeżnej części nasypu torowiska.
Z mapy sytuacyjnej wynika, że nasyp kolejowy przebiega przez środkowe części działek nr [...] i [...], które mają szerokość od ok. 7 do 9,5 m, licząc od ich granic od torów kolejowych, czyli są wąskie. Z zeznań świadków przesłuchanych w toku postępowania administracyjnego, a także przeprowadzonych oględzin nieruchomości wynika, że na ww. działkach znajduje się podtorze kolejowe (kolejowa budowla ziemna w postaci nasypu), instalacje kablowe, konstrukcje wsporcze sieci trakcyjnej i częściowo nawierzchnia, czyli tor kolejowy. W skład podtorza, co wynika z ogólnie dostępnych informacji, wchodzą urządzenia zabezpieczające i ochraniające jego elementy oraz urządzenia odwadniające. Ponadto, wzdłuż torów kolejowych musi istnieć tzw. przyległy pas gruntu jako grunty wzdłuż linii kolejowych, usytuowane po obu ich stronach, przeznaczone do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego. Oznacza to, że przy samym nasypie nie mogą znajdować jakiekolwiek budowle, które nie są związane z ruchem kolejowym. Nadto, na mapie sytuacyjno-wysokościowej zaznaczone są oprócz skarpy, linie przesyłowo-rozdzielcze i linie telekomunikacyjne, które przechodzą m.in. przez przedmiotowe działki. Jedna z linii przebiega prawie przy samej granicy tych działek od strony Al. Z.
Jak wskazał organ, ciągłe i nieprzerwane prowadzenie ruchu kolejowego wymagało systematycznych prac utrzymaniowych i naprawczych, co w jego ocenie należy zaliczyć do działań o charakterze właścicielskim, widocznych dla otoczenia. Dodatkowo całość wykonanych prac remontowych i utrzymaniowych na linii kolejowej nr 250, ich nakłady finansowe, materialne, osobowe i intelektualne znacznie przekraczała rutynowe czynności naprawcze właściwe dla posiadania zależnego.
Wojewoda wskazał również, że istotę tego postępowania stanowi odniesienie się do przesłanki negatywnej wynikającej z art. 37a ust. 7 in fine u.k.r.p.p. PKP, zgodnie z którym roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje w przypadku, gdy grunt pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym P. S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. Okoliczność tę uznał organ za niewątpliwą w świetle zgromadzonych dowodów i poczynionych ustaleń.
Wojewoda ustalił, że infrastruktura kolejowa istniała na ww. nieruchomości od 1953 roku, była też od tego czasu eksploatowana i podlegała konserwacji. Nieruchomość jest przy tym wykorzystywana na cele komunikacji kolejowej do chwili obecnej. Organ odwoławczy powołał przykłady orzecznictwa sądów administracyjnych, wskazując na jego podstawie, że remonty i konserwacje – główne naprawy linii kolejowej, jej modernizacja i prowadzone systematycznie czynności utrzymaniowo-naprawcze, które w sprawie miały miejsce, są jednym z przejawów tzw. animus. Zainwestowanie w związku z tym znaczących środków potwierdza wolę władczego korzystania z rzeczy przez P. S.A. Zarówno P. S.A., jak i jej poprzednicy prawni, postępowali z nieruchomością jak właściciel, w sposób świadomy i zorganizowany. Działania P. i jej poprzedników nie były przy tym uzależnione od woli czy zgody dawnego właściciela. Wojewoda uznał przy tym posiadanie przez PKP spornych działek za samoistne, wskazując że nie ma znaczenia, czy teren ten był ogrodzony, czy nie. Dla oceny skutków posiadania na gruncie niniejszej sprawy bez znaczenia pozostaje przy tym, czy posiadacz samoistny miał wiedzę, że nie jest właścicielem nieruchomości. Spółka kolejowa była w posiadaniu spornych działek 31 maja 2003 r. i nieprzerwanie przez 30 lat przed tą datą – a nawet dłużej, co stanowi negatywną przesłankę z art. 37 ust. 7 zd. 3 u.k.r.p.p. PKP do uznania roszczenia odszkodowawczego.
W skardze na tak wydaną decyzję zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7, art. 77 § 1 i 77 § 4 i 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego, charakteryzującą się brakiem rzetelności tej oceny, a w szczególności powołaniem się na stwierdzenia, które nie występują w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy lub przeinaczanie tych stwierdzeń, pominięciem części dokumentów lub fragmentów dokumentów przy ustalania stanu faktycznego, z naruszeniem zasad logiki i doświadczenia życiowego, co skutkowało wadliwym przyjęciem, że cała powierzchnia spornych działek znajdowała się we władaniu PKP przez okres od 31 maja 1973 r. do 31 maja 2003 r., które miałoby charakter posiadania samoistnego.
Strona skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
a) art. 65 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 65 (1) k.c. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 umowy z 30 grudnia 2002 r., poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą przyjęciem, że z oświadczenia, iż PKP S.A. podejmie działania zmierzające do potwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa wynika jedynie wiedza PKP, że nie przysługuje jej własność spornych gruntów, podczas gdy wynika z niego, że władanie nieruchomościami miało charakter zależny, odpowiadający treści prawa do użytkowania wieczystego;
b) art. 336 k.c. poprzez jego błędną wykładnię, skutkująca przyjęciem, że do zakwalifikowania władztwa nieruchomością jako posiadania zależnego konieczne jest wcześniejsze zawarcie przez władającego umowy z właścicielem, podczas gdy kluczowe jest ustalenie zamiaru władania nieruchomością, jako osoba, której przysługuje inne prawo niż prawo własności nawet bez tytułu prawnego nieruchomości;
c) art. 336 k.c. w zw. z art. 223 k.c. w zw. z art. 65 § 1 i § 2 k.c. w zw. z art. 65 (1) k.c. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 2 umowy z 30 grudnia 2002 r. poprzez ich wadliwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że PKP S.A. oraz jej poprzednicy prawni posiadali samoistnie przez okres od 31 maja 1973 r do 31 maja 2003 r. przedmiotowe nieruchomości, podczas gdy przynajmniej przez pewien okres PKP miała zamiar władać nieruchomością jak osoba, której przysługuje prawo użytkowania wieczystego;
d) art. 37a ust. 1 oraz ust. 7 zd. 3 u.k.r.p.p. PKP poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że przedmiotowe nieruchomości znajdowały się w samoistnym posiadaniu PKP S.A. lub jej poprzedników prawnych do 31 maja 2003 r. nieprzerwanie przez okres 30 lat.
Skarżąca podniosła, że umowa dzierżawy zawarta przez PKP S.A. w dniu 26 czerwca 2001 r. oraz umowa oddania do odpłatnego korzystania linii kolejowej oraz innych nieruchomości niezbędnych do zarządzania linią kolejową zawarta 30 grudnia 2002 r. pomiędzy PKP S.A. a PKP Szybka Koleją Miejską w Trójmieście Sp. z o.o. jako, że zostały zawarte bezpośrednio przed dniem 31 maja 2003 r. wskazanym w art. 37a ust. 7 jako data graniczna posiadania samoistnego, stanowią dowód na okoliczność braku posiadania samoistnego terenów. W pierwszej PKP S.A. oświadczyła, że jest władającym, w stosunku do nieruchomości, budowli oraz urządzeń wchodzących w skład przedmiotu dzierżawy (w tym przedmiotowych działek), natomiast w drugiej w jej § 3 ust. 1 pkt 2 umowy PKP S.A. oświadczyła, że "w odniesieniu do nieruchomości, których stan prawny chwili zawarcia umowy nie jest uregulowany, PKP S.A. podejmie działania zmierzające do potwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa". W wykazie załączonym do tej umowy przedmiotowe działki w rubryce "stan prawny" oznaczone są symbolem Nu (nieuregulowany).W ocenie skarżącej posiadanie odpowiadające zakresowi prawa użytkowania wieczystego nie jest posiadaniem samoistnym. Co więcej, w jej ocenie, biorąc pod uwagę stan zagospodarowania spornych działek i fakt, że tylko ich część stanowi nasyp kolejowy, prowadzi do wniosku, że w pozostałym zakresie, w jakim są one pokryte roślinnością, nie pozostawały one w posiadaniu spółki kolejowej. Strona skarżąca wniosła także o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci wydruków zdjęć satelitarnych obu działek z Geoportal na dowód braku zagospodarowania części tych działek, ich zarośnięcie i brak władania nimi przez PKP S.A.
Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta.
Wojewoda Pomorski w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji Wojewody Pomorskiego z 7 lutego 2025 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Gdyni z 22 marca 2023 r., którą odmówiono ustalenia odszkodowania za nieruchomości położone w G., oznaczone jako działki nr [...] (dawniej nr [...]), obręb [...] o pow. 276 m2 oraz [...] (dawniej [...]), obręb [...] o pow. 269 m2, przejęte na własność Skarbu Państwa i oddane w wieczyste użytkowanie Polskim Kolejom Państwowym S.A. z siedzibą w Warszawie.
Materialnoprawną podstawę wydania kontrolowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 561 ze zm., dalej "ustawa").
Zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP S.A., niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP S.A. stają się z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. Art. 37a ust. 7 ustawy stanowi, że odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia 1 czerwca 2003 r. do dnia 31 grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. Z powyższego uregulowania wynika, że odszkodowanie za uwłaszczone w trybie art. 37a ust. 1 ustawy grunty przysługuje w wypadku łącznego spełnienia dwóch warunków: wniosek o odszkodowanie został złożony pomiędzy dniem 1 czerwca 2003 r. a dniem 31 grudnia 2007 r. i jednocześnie dany grunt nie pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w samoistnym posiadaniu PKP S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez trzydzieści lat.
Wskazane w art. 37a ust. 7 ustawy wyjątki od zasady przyznania odszkodowania należy interpretować ściśle. W przepisie tym chodzi o grunt wchodzący w skład linii kolejowych pozostający w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP S.A., nie stanowiący własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub PKP S.A. Jeśli taki grunt pozostawał do dnia 31 maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym PKP S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat, roszczenie odszkodowawcze nie przysługuje. Nie ma przy tym znaczenia, kto w okresie 30 - letniego samoistnego posiadania przez PKP S.A. i jej poprzedników prawnych był właścicielem gruntu (tak: NSA w wyroku z 16 grudnia 2010 r. o sygn. akt I OSK 263/10, publ. Lex nr 1081014).
Dla realizacji negatywnej przesłanki ustalenia odszkodowania, o której mowa w art. 37a ust. 7 zdanie 3 ustawy, konieczne jest, aby w okresie trzydziestu lat, poprzedzającym dzień 31 maja 2003 r. - czyli od 31 maja 1973 r., dana nieruchomość znajdowała się w tak właśnie rozumianym - samoistnym posiadaniu PKP S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez trzydzieści lat. Okolicznością bezsporną i znaną jest, że podmiot o nazwie PKP S.A. powstał 1 stycznia 2001 r. w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Dopiero zatem od tego dnia mógł być posiadaczem nieruchomości. Dla spełnienia negatywnej przesłanki ustalenia odszkodowania konieczne zatem jest, aby nieruchomość znajdowała się w samoistnym posiadaniu poprzedników prawnych PKP S.A.
Pojęcie posiadania samoistnego należy rozumieć w taki sposób, w jaki reguluje je prawo cywilne (zob. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Poznaniu, z 17 marca 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 944/10; w Krakowie, z 24 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1311/10; w Gdańsku, z 23 października 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 543/08, publ. CBOSA). Posiadanie zatem - zgodnie z art. 336 k.c. - może być samoistne, wówczas posiadaczem jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel, bądź też zależne - jeżeli posiadacz włada rzeczą jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Dla istnienia samoistnego posiadania potrzebne jest faktyczne władanie rzeczą (corpus) oraz czynnik woli (animus domini). Zauważyć należy jednocześnie, iż nawet posiadacz, który wie, że nie jest właścicielem (a z taką sytuacją bezspornie mamy do czynienia w niniejszej sprawie), ale chce posiadać rzecz tak jak właściciel i wolę swą manifestuje, jest traktowany jako posiadacz samoistny (tak: postanowienie SN z 15 września 2011 r., sygn. akt II CSK 25/11). Niezasadnie zatem w zarzutach skargi skarżąca kwalifikuje wiedzę Spółki kolejowej o braku tytułu prawnego do działek jako oznaczającą brak posiadania samoistnego. Dodatkowo podkreślić należy, że uprawnienia właścicielskie i uprawnienia użytkowania wieczystego podejmowane względem nieruchomości nie różnią się w zakresie corpus czy animus domini. Zgodnie z art. 339 k.c. domniemywa się, że ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym. Natomiast art. 340 k.c. nakazuje domniemywać ciągłość posiadania zastrzegając, że niemożność posiadania wywołana przez przeszkodę przemijającą nie przerywa posiadania.
W kontrolowanej sprawie bezspornie ostateczną decyzją Wojewody Pomorskiego z 12 grudnia 2005 r. stwierdzono nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez Skarb Państwa prawa własności gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej nr 250, pozostającego w dniu 28 lutego 2003 r. we władaniu PKP S.A., położonego w G. obejmującego (m. in.) działki nr [...] i [...], ujawnione w księdze wieczystej nr [...] oraz nabycie z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r. przez PKP S.A. prawa użytkowania wieczystego ww. gruntu oraz budowli i urządzeń na nim się znajdujących i posadowionych w gruncie. Zgodnie z zapisami wskazanej księgi wieczystej przedmiotowy grunt w dniu wydania ww. decyzji stanowił własność P. S.A. Powyższą decyzją potwierdzony został fakt nabycia przez Skarb Państwa, z mocy prawa z dniem 1 czerwca 2003 r., prawa własności ww. działek wchodzących w skład linii kolejowej. Wniosek o odszkodowanie został złożony 10 kwietnia 2006 r., a więc w zakreślonym przez przepisy prawa terminie.
Istotą sporu pozostaje kwestia istnienia negatywnej przesłanki ustalenia odszkodowania w postaci samoistnego posiadaniu gruntu przez PKP S.A. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez trzydzieści lat.
Nie budzi żadnych wątpliwości fakt władania przez PKP S.A. lub jej poprzedników prawnych spornym gruntem we wskazanym okresie. Linia kolejowa nr 250, wzdłuż której w G. zlokalizowane są obecne działki nr [...] i [...], została zrealizowana w latach pięćdziesiątych XX wieku. Z materiału dowodowego wynika, że w okresie od 31 maja 1973 r. do 31 maja 2003 r. teren nieruchomości znajdował się w użytkowaniu i zarządzany był przez Dyrekcję Okręgową Kolei Państwowych w Gdańsku (od 1 stycznia 2003 r. PKP S.A.). W wykazie załączonym do pisma z 12 kwietnia 1965 r. ww. działki zostały ujęte jako będące w użytkowaniu PKP, ale nie będące własnością PKP. W planie sytuacyjnym terenów planowanych do zajęcia na terenie miasta G. pod budowę torowiska z 20 lutego 1952 r. działki te zostały uwzględnione. Z kolejnych map obejmujących ten teren wynika, że stanowiły one skarpę kolejową (nasyp), na której posadowione były tory kolejowe wraz z infrastrukturą od momentu ich wybudowania. Od momentu realizacji inwestycji i uruchomienia oraz prowadzenia ruchu kolejowego sposób zagospodarowania obu działek nie ulegał zmianie. Koleje Państwowe realizowały uprawnienia właścicielskie poprzez dbanie o teren tych działek, prowadzenie wycinki drzew kolidujących z ruchem kolejowym, prowadzenie napraw i konserwacji torów, także ich modernizacji poprzez wymianę w latach 1975-1976 podkładów kolejowych z drewnianych na betonowe. W aktach organu odwoławczego znajdują się mapy sytuacyjne, z których wynika, że ww. działki są wąskie, mają od 7 do 9,5 m szerokości. Przez granicę działki nr [[...] częściowo przebiega tor kolejowy, natomiast przez działkę nr [...] przebiega nasyp kolejowy. Oprócz torów na działkach posadowione są instalacje kablowe oraz konstrukcje wsporcze sieci trakcyjnej. Nasyp posiada odwodnienie i urządzenia zabezpieczające oraz monitorujące ruch kolejowy. Bezpieczeństwo prowadzenia ruchu kolejowego wymaga także zachowania pasa gruntu wzdłuż torów celem zapewnienia bezpieczeństwa ruchu pociągów. Wzdłuż torów kolejowych obowiązuje zakaz przybywania i poruszania z uwagi na bezpieczeństwo tak ruchu kolejowego, jak także osób. Zgodnie z załącznikiem Nr 1 do ustawy z 23 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 697 ze zm.) w skład infrastruktury kolejowej wchodzą m. in. tory kolejowe (pkt 1 złącznika), podtorze, w szczególności nasypy (pkt 3 załącznika) oraz grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się ww. elementy (pkt 12 załącznika).
W świetle dokonanych w sprawie ustaleń PKP S.A. wykonywała na spornym obszarze czynności związane z gospodarką terenami kolejowymi, a działki były ujmowane w planach inwestycyjnych i traktowane jako niezbędne dla utrzymania ruchu kolejowego.
Mając na względzie specyfikę działalności przedsiębiorstwa kolejowego, zgodzić się trzeba z orzekającymi organami, że zachowania takie, jeśli mają trwały charakter, co wynika z dokonanych ustaleń, wpisują się w znamiona posiadania właścicielskiego, odpowiadają bowiem traktowaniu nieruchomości, z uwzględnieniem jej charakteru, jako własnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2005 r., I CK 806/04 i z dnia 7 grudnia 2018 r., III CSK 150/18). Na uprawnienia właścicielskie składa się bowiem, obok posiadanie rzeczy, tzw. triada uprawnień w zakresie: korzystania z rzeczy, używania rzeczy, pobierania z niej pożytków (naturalnych – płody, oraz cywilnych – np. czynsz najmu, dzierżawy), pobierania z rzeczy innych dochodów, prawo do zużycia i przetworzenia rzeczy, a nawet jej zniszczenia. Ustalenie zatem charakteru działań podejmowanych przez spółki kolejowe wobec spornych działek w zakreślonym przedziale czasowym oraz zakresu ich manifestacji przekłada się zatem na zdekodowanie tzw. animus domini.
Uwzględnienia wymaga ponadto, że sposób gospodarowania nieruchomościami zajętymi przez infrastrukturę kolejową przez przedsiębiorstwo kolejowe jest w znacznej mierze uregulowany ustawowo. Powtarzalne i długotrwałe dokonywanie przez jednostki organizacyjne PKP S.A. (a wcześniej Koleje Państwowe) względem nieruchomości takich czynności, które są ustawowo wymagane wobec nieruchomości zajętych właśnie pod infrastrukturę kolejową, świadczyć będzie zazwyczaj o spełnieniu przesłanki posiadania właścicielskiego i vice versa - zaniechanie takich czynności może przemawiać przeciwko stwierdzeniu posiadania właścicielskiego.
W każdym przypadku należy mieć na względzie także art. 339 k.c. Przepis ten wzmacnia pozycję władającego nieruchomością w ten sposób, że nakazuje domniemywać, iż jest on posiadaczem samoistnym. W razie ustalenia, że zainteresowany włada rzeczą, sąd musi zatem przyjąć (art. 234 k.p.c.), że władztwo to ma charakter posiadania (nie zaś dzierżenia bądź prekarium) i że posiadanie to ma samoistny charakter, w takim znaczeniu, jakie wynika z art. 336 k.c. Obalenie tego domniemania wymaga stwierdzenia, że mimo władania rzeczą, władający czyni to za kogo innego, a zatem jako dzierżyciel (art. 338 k.c.) albo też, że wprawdzie jest posiadaczem, ale jako mający inne prawo, z którym łączy się władztwo nad cudzą rzeczą, a zatem jako posiadacz zależny (art. 336 k.c.). Ciężar udowodnienia faktów, które świadczą o dzierżeniu lub posiadaniu zależnym, obciąża tego, kto kwestionuje samoistne posiadanie władającego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 lutego 2025 r. sygn. akt II CSKP 2095/22, LEX nr 3827421).
Odnosząc się do argumentów skargi związanych z uzewnętrznianiem przez PKP S.A. świadomości braku tytułu prawnego do przedmiotowych gruntów i wskazywaniem na konieczność "podjęcia działań zmierzających do potwierdzenia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa", to trudno założyć, by władztwo przedsiębiorstwa kolejowego było nierozpoznawalne dla otoczenia. Także świadomość władającego o braku tytułu prawnego do gruntu nie przeczy samoistnemu posiadaniu z wyżej wskazanych względów. Działki objęte wnioskiem o ustalenie odszkodowania stanowią część kompleksu położonego wzdłuż torów kolejowych, a jednoznacznie zostało ustalone, że PKP S.A. i jej poprzednicy prowadziły wszelkie działania w odniesieniu tak do samej infrastruktury kolejowej, jak również terenów położonych wzdłuż torów. Podnoszone w skardze okoliczności nie przekreślają doniosłości wskazanych wcześniej czynności PKP S.A. z punktu widzenia kwalifikacji posiadania jako właścicielskiego. Nie może zmienić oceny o władaniu samoistnym PKP S.A. przywołane w skardze umowy: pierwsza o oddaniu w dzierżawę SKM Sp. z o.o. w Trójmieście nieruchomości i infrastruktury kolejowej, gdzie PKP S.A. nie powołała się na posiadanie własności przedmiotu oddawanego w dzierżawę oraz druga dotycząca oddania do odpłatnego korzystania, gdzie PKP S.A. wskazała, że część terenów posiada nieuregulowany stan prawny i wobec tych nieruchomości PKP S.A. planuje podjąć działania celem nabycia prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa w odniesieniu do gruntów.
Podkreślić należy, że posiadanie samoistne oznacza stan władztwa nad rzeczą odpowiadający posiadaniu właścicielskiemu, zaś do atrybutów tego rodzaju posiadania należą zaś korzystanie z rzeczy, jej gospodarcze eksploatowanie i pobieranie pożytków, rozporządzanie oraz fizyczne przekształcanie, aż do całkowitego zniszczenia. Władztwo nad rzeczą musi być przy tym stanem trwałym, nie napotykającym skutecznego oporu osób trzecich. Podkreślenia wymaga, iż wola posiadacza władania rzeczą dla siebie przejawia się w czynnościach faktycznych wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Przedsiębrana w taki sposób dyspozycja posiadacza powinna odpowiadać dyspozycjom właściciela, chociażby posiadacz nie miał przekonania, że jest właścicielem. Świadomość "właścicielska" lub jej brak nie rzutuje na ocenę stanu samoistnego posiadania. W odniesieniu do zarzutów skargi podkreślić należy, że posiadanie samoistne może występować nie tylko w sytuacji, gdy posiadacz jest przekonany o swoich uprawnieniach właściciela, lecz także wówczas gdy wie, że właścicielem nie jest, ale chce posiadać rzecz i posiada ją tak, jakby był właścicielem. Tak czy inaczej do posiadania samoistnego wymagane jest zatem to, aby podmiot zamanifestował wyraźnie względem otoczenia swoją wolę władania gruntem jak właściciel. Koreluje to z oceną Wojewody podzielaną przez Sąd, że pomimo świadomości posiadacza, że nie legitymuje tytułem prawnym do nieruchomości, to pozostaje posiadaczem samoistnym. Materiał dowodowy bowiem, jak wskazano powyżej, jednoznacznie wskazuje, że kolejne przedsiębiorstwa kolejowe od 1953 r. podejmowały działania, które składały się nie tylko na używanie rzeczy, pobieranie z niej pożytków, ale także jej przetwarzanie, ukierunkowane na nieprzerwane prowadzenie działalności kolejowej. Działania te wpisują się zatem w zakres uprawnień właściciela rzeczy i tak też były manifestowane od lat 50 XX w. do chwili obecnej. Zebrany materiał dowodowy zatem potwierdza oba atrybuty posiadania właścicielskiego, zarówno w zakresie corpus jak i animus domini. Zarówno PKP S.A., jak też jej poprzednicy, korzystali z ww. działek w taki sposób, w jaki mogą to czynić osoby, którym przysługuje określone prawo własności. Wyraźnie uzewnętrzniali oni swoją wolę władania rzeczą dla siebie (animus rem sibi habendi), przejawiającą się w wielu różnorakich czynnościach wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Nieruchomości zostały zagospodarowane infrastrukturę kolejową i włączone w układ gospodarczy przedsiębiorstwa kolejowego i w taki sposób wykorzystywane w okresie od dnia 31 maja 1973 r. do 31 maja 2003 r., a faktycznie – od 1953 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca po otrzymaniu decyzji Wojewody Pomorskiego z 12 grudnia 2005 r. potwierdzającej nabycie z dniem 1 czerwca 2003 r. z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej nr 250 Gdańsk Główny-Rumia, położonego w Gdyni, oznaczonego według ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. 0,0276 ha i nr [...] o pow. 0,0269 ha, w obrębie G., jedn. Rej. [...], wpisane w księdze wieczystej KW Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gdyni Wydział Ksiąg Wieczystych, w której zawarto informację o możliwości uzyskania odszkodowania - wystąpiła z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za działki. Natomiast od momentu utraty posiadania działek nie wykazała woli odzyskania tego posiadania i nie wykazywała żadnych przejawów władania spornymi działkami, umożliwiając nieskrępowane jej posiadanie poprzednikom PKP S.A., a następnie jej samej.
Niezależnie od tego jednak, biorąc pod uwagę doniosłość i procesowe znaczenie domniemań prawnych - skoro materiał akt sprawy pozwala na przyjęcie, że PKP S.A. władała faktycznie spornym gruntem, to okoliczność ta aktualizowała konieczność przyjęcia za udowodnione (art. 234 k.p.c.), że władztwo to miało charakter posiadania, a posiadanie to było posiadaniem samoistnym, chyba że doszłoby do obalenia domniemania. Za niezasadne należy w takiej sytuacji uznać, jako nieuwzględniające skutków domniemania prawnego (art. 234 k.p.c.), stanowisko strony skarżącej, według którego posiadanie samoistne przedsiębiorstwa kolejowego nie zostało wykazane. W takim układzie procesowym wykazania (udowodnienia) nie wymagały bowiem fakty świadczące o posiadaniu samoistnym, lecz fakty przeciwne, tj. świadczące o tym, że władający PKP S.A. był w relewantnym czasie dzierżycielem, względnie, że mimo iż był posiadaczem, nie posiadał rzeczy jak właściciel, lecz jako mający inne ograniczone prawo do rzeczy. Dokonane w sprawie ustalenia takiej konkluzji nie uzasadniają. Także argumentacja skargi nie zdołała wykazać braku posiadania samoistnego, będącego negatywną przesłanką do odmowy ustalenia odszkodowania. Nie można bowiem przeoczyć dobrodziejstwa płynącego z art. 339 k.c., który wprowadza domniemanie, zgodnie z którym ten, kto rzeczą faktycznie włada, jest posiadaczem samoistnym Zawarte w art. 339 k.c. domniemanie prawne ma jednak charakter usuwalny, a więc można je obalić dowodząc, że faktyczne władanie oznaczonej osoby stanowi jej posiadanie zależne lub dzierżenie. Odnosząc powyższe uwagi i poglądy do stanu faktycznego sprawy Sąd w podziela w pełni stanowisko Wojewody Pomorskiego, że posiadanie poprzedników prawnych PKP S.A. jak też jej samej miało charakter posiadania samoistnego, a skarżącej nie udało się obalić wynikającego z art. 339 k.c. domniemania.
Nie znajduje jednocześnie uzasadnienia stanowisko o braku zagospodarowania infrastrukturą kolejową części działek, nie wchodzących w skład nasypu kolejowego. Skarżąca powołuje się przy tym na zdjęcia satelitarne z 2003 r., z których wynika, że poza nasypem, sporne działki były niezagospodarowane, "porośnięte chaszczami". Z powołanego już wyżej załącznika Nr 1 do ustawy z 23 marca 2003 r. o transporcie kolejowym wynika jednoznacznie, że w skład infrastruktury kolejowej wchodzą tory kolejowe (pkt 1 złącznika), podtorze, w szczególności nasypy (pkt 3 załącznika) oraz grunty, oznaczone jako działki ewidencyjne, na których znajdują się ww. elementy (pkt 12 załącznika). Argumentacja skargi w tym zakresie jest zatem niezasadna, bowiem infrastrukturę kolejową tworzą całe działki ewidencyjne, na których znajdują się wymienione w ustawie urządzenia kolejowe.
Konkludując, przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), orzekł jak w sentencji.