II SA/GD 254/07

II SA/Gd 254/07 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Andrzej Przybielski /sprawozdawca/
Janina Guść /przewodniczący/
Jolanta Górska
Symbol z opisem
6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 153, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 17 pkt 1, art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. M. i H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa opuszczonej nieruchomości rolnej stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących B. M. i H. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 29 stycznia 2007r., po rozpoznaniu wniosku Starostwa Powiatowego o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji dawnego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W. z dnia 16 marca 1964r. w sprawie przejęcia na własność Skarbu Państwa, niezabudowanej nieruchomości rolnej położonej we wsi K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że SKO decyzją z dnia 11 lipca 2005r. stwierdziło nieważność opisanej wyżej decyzji PPRN w W. z dnia 16 marca 1964r.
Starosta złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który uwzględniony został kolejną decyzją SKO z dnia 17 października 2005r. Decyzją tą organ wyższego stopnia uchylił własną decyzję z 11 lipca 2005r. i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PPRN w W. z dnia 16 marca 1964r.
Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosły B. M. i H. S.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 20 września 2006r., sygn. akt II SA/Gd 989/05 uchylił zaskarżoną decyzję jako wydaną z naruszeniem przepisów art. 27 § 1 w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. z tej przyczyny, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji (art. 127 § 3 k.p.a.) rozpoznany został przez kolegium w tym samym składzie.
Rozpatrując ponownie sprawę SKO uznało, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, gdyż wydana została przez niewłaściwy organ, co w konsekwencji uzasadniało umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Dla uzasadnienia tego poglądu dotyczącego właściwości organu uprawnionego do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji dawnego PPRN w sprawie przejęcia na własność Państwa opuszczonej nieruchomości rolnej jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Kolegium powołało się na postanowienie NSA w Warszawie z dnia 12 grudnia 2006r. sygn. akt I Ow 57/06, w którym to postanowieniu jednoznacznie wskazano, że właściwym w tej sprawie jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Skargę do Sądu wniosły B. M. i H. S. zarzucając, że decyzja SKO z dnia 29 stycznia 2007r. wydana została z naruszeniem przepisu art. 153 P.p.s.a., przez nieuwzględnienie wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania dokonanych w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 6 października 2004r. sygn. akt IV SA/Wa 58/04.
Skarżące domagały się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz na podstawie art. 135 P.p.s.a. uchylenia zapadłego w skutek wydania zaskarżonej decyzji postanowienia SKO z dnia 5 lutego 2007r. w przedmiocie przekazania sprawy do dalszego postępowania Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
W uzasadnieniu skargi wywodzono, że stosownie do art. 135 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wiążą sąd i organy administracji publicznej.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie wskazując, że skoro w opisanym wyżej postanowieniu NSA w Warszawie wskazał, że organem właściwym do rozpoznania wniosków w tego rodzaju sprawach jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi to brak było podstaw do dalszego prowadzenia postępowania nadzorczego (o stwierdzenie nieważności decyzji przez SKO).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Skargę należało uznać za uzasadnioną.
Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie i bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
Oznacza to, że orzeczenia sądu administracyjnego wywierają skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowo administracyjnego, w którym zostało wydane oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie.
Ocena taka będzie oddziaływała na przyszłe ewentualne postępowanie administracyjne w sprawie. Oddziaływanie orzeczenia Sądu administracyjnego w ponownym postępowaniu ma pierwszorzędne znaczenie w odniesieniu do orzeczeń kasatoryjnych tego Sądu w rezultacie których ma nastąpić ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w zakresie wynikającym z dokonanego uchylenia zaskarżonego aktu lub czynności i ewentualnie innych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Wynika to wprost z treści art. 135 P.p.s.a.
Wniosek skarżących złożony skutecznie w 1997r. rozpatrzony został po raz pierwszy odmowną decyzją Wojewody z dnia 3 października 2001r. utrzymaną następnie w mocy w dniu 22 grudnia 2003r. przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Od tej ostatecznej decyzji B. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 58/04, który wyrokiem z dnia 6 października 2004r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody wyrażając w uzasadnieniu pogląd, że stosownie do art. 17 pkt 1 k.p.a., organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji PPRN w przedmiocie przejęcia na własność państwa bez odszkodowania gospodarstwa rolnego, jest właściwe Samorządowe Kolegium Odwoławcze.
Na poparcie tego stanowiska w wyroku odwołano się do postanowień NSA z dnia 8 czerwca 2004r. (Ow 83/04) i z dnia 27 lipca 2004r. (Ow 58/04), (por. wyrok k. 98-100).
Jest oczywiste, że ta ocena prawna wiązała zarówno Sąd który ją wydał jak i organy administracji publicznej w tym SKO, także w zakresie dotyczący właściwości organów.
Tymczasem zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją SKO pomijając tę ocenę umorzyło postępowanie pierwszej instancji wyrażając pogląd, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżących jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
Rozstrzygnięcie to w sposób rażący narusza przepis art. 153 P.p.s.a.
Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie i literaturze jednolicie przyjmuje się, że związanie organu oceną prawną sądu obejmuje nie tylko organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia Sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu ostatecznego jej rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999r., I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3, poz. 129). W literaturze wskazuje się, że zarówno organ administracji jak i Sąd, rozpatrując ponownie sprawę zobowiązani są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku bez względu na poglądy wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz T. Wosia i innych, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005r. str. 474).
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji orzekając o zwrocie kosztów postępowania stosownie do art. 200 P.p.s.a.
Sąd nie orzekał w niniejszej sprawie o stwierdzeniu nieważności postanowienia SKO z dnia 5 lutego 2007r. dotyczącego przekazania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi z tej przyczyny, że sprawa ta jest przedmiotem odrębnej skargi wniesionej do WSA w Gdańsku na ostateczne postanowienie wydane przez SKO w tym przedmiocie, po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżących.