II SA/Gd 2470/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-02-05
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkaobiekt letniskowyplan zagospodarowania przestrzennegoteren leśnypozwolenie na budowęprzepisy przejściowenadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu letniskowego na terenie leśnym, potwierdzając niezgodność z prawem budowlanym i planem zagospodarowania przestrzennego.

Sprawa dotyczyła skargi E. K. na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu letniskowego z 1969 r. na działce przeznaczonej pod tereny leśne. Organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę, wskazując na brak pozwolenia na budowę i sprzeczność z planem zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa budowlanego i postępowania, w tym rozstrzyganie sprawy uprzednio zakończonej. Sąd uznał, że obiekt został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy (wymagał pozwolenia, gdyż jego powierzchnia przekraczała 12 m2) i znajduje się na terenie przeznaczonym pod lasy, co uzasadnia nakaz rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu letniskowego. Obiekt ten, wybudowany w 1969 r. na działce nr [...] w miejscowości B., znajdował się na terenie przeznaczonym pod tereny leśne zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego. Organ I instancji nakazał rozbiórkę, wskazując na brak pozwolenia na budowę i sprzeczność z planem miejscowym. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. oraz przepisów postępowania, w tym rozstrzyganie sprawy uprzednio zakończonej. Sąd analizując stan prawny stwierdził, że do obiektu zbudowanego przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r. stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli Prawo budowlane z 1974 r. Podstawą nakazu rozbiórki zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. jest wybudowanie obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy oraz jego lokalizacja na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę lub przeznaczonym pod inny rodzaj zabudowy. Sąd uznał, że obiekt, którego powierzchnia przekraczała 12 m2, wymagał pozwolenia na budowę zgodnie z przepisami z 1961 r. i 1974 r., a jego budowa była samowolna. Dodatkowo, obiekt znajdował się na terenie leśnym, co było sprzeczne z planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd nie stwierdził również naruszeń przepisów postępowania, uznając, że strona miała zapewniony czynny udział w postępowaniu i że wcześniejsze postępowania z lat 70. nie zakończyły się ostateczną decyzją legalizującą obiekt. W konsekwencji, sąd oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli Prawo budowlane z 1974 r.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., który wyraźnie stanowi, że do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

u.p.b. art. 37 § 1 pkt 1

Prawo Budowlane

Obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę.

u.p.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna oddalenia skargi.

Pomocnicze

u.p.b. art. 103 § 2

Prawo budowlane

Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (1994 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

u.p.b. art. 48

Prawo budowlane

Określa przesłanki nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego (nie miał zastosowania w tej sprawie ze względu na art. 103 ust. 2).

u.p.b. art. 49

Prawo budowlane

Na który powoływała się skarżąca, ale nie miał zastosowania w tej sprawie.

Rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego art. 4 § 1 pkt 5

Określał budynki, których budowa nie wymagała zgłoszenia ani pozwolenia (np. budynki gospodarcze do 12 m2 na terenach poza miastami). Analizowany obiekt nie spełniał tych warunków.

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § 1

Przekazanie spraw do rozpoznania wojewódzkim sądom administracyjnym.

u.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 12 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada szybkości i prostoty postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

u.p.b. art. 65 § 1

Prawo budowlane

Stosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. do spraw wszczętych przed jego wejściem w życie.

u.p.b. art. 28

Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę (w wersji z 1974 r.).

u.p.b. art. 36

Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę (w wersji z 1961 r.).

u.p.b. art. 332

Prawo budowlane

Wymóg uzyskania pozwolenia na budowę (w wersji z 1928 r.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy (wymagał pozwolenia na budowę, a jego powierzchnia przekraczała 12 m2). Obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod inny rodzaj zabudowy (teren leśny). Przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. miały zastosowanie do sprawy, a nie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 103 ust. 2 w związku z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. poprzez zastosowanie nowego prawa budowlanego względem obiektu, którego budowa została zakończona przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1974 r. Zarzut naruszenia § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury poprzez nie zaliczenie przedmiotu postępowania do grupy budynków nie wymagających pozwolenia. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 10 § 1 K.p.a., art. 12 § 1 K.p.a., art. 7 i 8 K.p.a.) dotyczące braku możliwości wypowiedzenia się, braku wnikliwości i braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zarzut rozstrzygania w sprawie uprzednio zakończonej prawomocną decyzją.

Godne uwagi sformułowania

modernizowanie oznacza unowocześnianie, uwspółcześnianie np. modernizowanie starych mieszkań. Językowe znaczenie pojęcia modernizacja wskazuje na dbałość o obiekt, który już istnieje w celu jego przystosowania do istniejących realiów. W związku z tym. nie uwzględnia ono zwiększenia powierzchni obiektu. Dla tego typu działań zastrzeżone jest bowiem określenie rozbudowa. W związku z tym, że obiekt stanowiący przedmiot postępowania został zbudowany przed 1994 r. w stosunku do niego znajdować będą zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 roku. Nie jest natomiast możliwe łączenie w jednej sprawie dwóch różnych aktów prawnych tj. zarówno Prawa budowlanego z 1974 r. i Prawa budowlanego z 1994 r.

Skład orzekający

Jacek Hyla

przewodniczący

Janina Guść

członek

Krzysztof Gruszecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych Prawa budowlanego, zasady dotyczące samowoli budowlanej wybudowanej przed 1994 r., stosowanie przepisów o planowaniu przestrzennym do obiektów istniejących."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z okresu budowy obiektu oraz obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy długotrwałego sporu o samowolę budowlaną i interpretacji przepisów przejściowych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i administracyjnym.

Samowola budowlana sprzed dekad – czy prawo sprzed 1994 roku nadal obowiązuje?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 2470/00 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2000-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla /przewodniczący/
Janina Guść
Krzysztof Gruszecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
OSK 965/04 - Wyrok NSA z 2004-12-22
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA J. Hyla, Sędziowie NSA K. Gruszecki (spr.), J. Guść, Protokolant D. Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 31 sierpnia 2000 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Gd 2470/00
Uzasadnienie
Pismem z dnia 22 lutego 2000 r. Nadleśnictwo K. poinformowało Starostę Powiatowego w K. o tym, że na terenie gminy K. w miejscowości B. zbudowane są domki letniskowe, co do których pojawia się wątpliwość czy zostały zbudowane zgodnie z prawem.
Na tej podstawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 18 kwietnia 2000 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ewentualnego, samowolnego wybudowania obiektów na działce nr [...] w B. na terenie gminy K., a następnie po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia 7 czerwca 2000 r. Nr [...] podjętą na podstawie art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 października 1974 r. Prawo Budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nakazał Pani E. K. rozebrać samowolnie wykonany obiekt budowlany o przeznaczeniu letniskowym znajdujący się na działce nr [...] w B.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ administracji stwierdził, że powyższy obiekt został wybudowany w 1969 r. przez rodziców adresatki decyzji, a jego obecny stan jest wynikiem stałej dbałości właściciela. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy obiekt był objęty postępowaniem administracyjnym w latach 1976-1977, które zakończone decyzją odmawiającą trwałego zalegalizowania samowoli budowlanej. Obecny plan zagospodarowania przestrzennego Gminy K. zatwierdzony uchwałą Rady Gminy K. nr [...] z dnia 3 lipca 1991 roku (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 15, poz. 120 ze zm.) przewiduje, że na działce nr 209 w B. są tereny leśne. W związku z czym zabudowa letniskowa jest z nim sprzeczna, powinna zatem podlegać usunięciu.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła jej adresatka zarzucając jej:
naruszenie treści przepisu art. 103 ust.2 w związku z art.49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.),
naruszenie treści przepisu § 4 ust. 1 pkt. 5 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 roku, w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38 poz. 197) poprzez nie zaliczenie przedmiotu postępowania administracyjnego do grupy budynków opisanych w przywołanym przepisie,
naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) rozstrzyganie w sprawie uprzednio zakończonej prawomocną decyzją.
uniemożliwienie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zarzutów zgłoszonych przez Nadleśnictwo - art. 10 § 1 K.p.a.,
brak wnikliwości załatwiania - art. 12 § 1 K.p.a.,
brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydanej decyzji oraz naruszenie zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów.
Mając na uwadze powyższe zarzuty odwołująca się wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, a w przypadku braku dostatecznych podstaw ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Rozpatrując to odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 31 sierpnia 2000 r. nr [...] wydaną między innymi na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nie znajdując podstaw prawnych do jej zmiany lub uchylenia.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że w toku postępowania organ nadzoru budowlanego ustalił, że na terenie działki nr [...] w B. wybudowany został w 1969 r. obiekt budowlany o funkcji letniskowej, o wym. 5,00 m x 4,10 m (+ podcień i pom. gosp.), bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Powstały samowolnie obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem miejscowym ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy K. Nr [...] z dnia 3 lipca 1991 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 15 poz.120 wraz z późn.zm.) przeznaczony jest pod teren lasów - ozn.RL.
Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. do obiektów powstałych samowolnie, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (01.01.95r.), nie stosuje się art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. lecz odpowiednio przepisy dotychczasowe, tzn. przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.), obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdził, że obiekt budowlany łub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Zdaniem organu odwoławczego przedmiotowy obiekt letniskowy nie podlegał wyłączeniu od uzyskania pozwolenia na budowę wg przepisów Rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu
Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38 poz. 197). Rodzaj obiektów budowlanych, których budowa nie wymagała zgłoszenia ani uzyskania pozwolenia na budowę określił § 4 ust. 1 pkt 5 tego rozporządzenia (przywołany w odwołaniu przez skarżącą, lecz błędnie zinterpretowany). Była to budowa na terenach położonych poza granicami administracyjnymi miast i osiedli oraz na terenach ogródków działkowych i ośrodków ogrodniczo-warzywnych w miastach i osiedlach podrzędnych budynków gospodarczych jak kurniki, altany, szopy, składziki, budki, komórki itp. budynki, bez palenisk o powierzchni zabudowy nie przekraczającej 12 m2 i nie wyższych niż 3 m oraz położonych w odległości większej od 15 m od linii rozgraniczającej ulicy. Rozpatrywany obiekt letniskowy nie spełnia wyżej wymienionych warunków. Odnosząc się do zarzutu, że w niniejszej sprawie wydano już uprzednio rozstrzygnięcie organ II instancji wyjaśnił, iż przedmiotowego obiektu dotyczyła decyzja Urzędu Wojewódzkiego Wydziału Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 30.12.1977 r. nr [...] uchylająca nakaz rozbiórki domku letniskowego i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi stopnia podstawowego, umożliwiając jednocześnie, po spełnieniu określonych warunków, "uzyskanie decyzji czasowej legalizującej domek letniskowy". Nałożone warunki nie zostały jednak spełnione, gdyż decyzją nr [...] z dnia 8 września 1978 r. Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Skupu Urzędu Wojewódzkiego odmówiono udzielenia zezwolenia na przeznaczenie gruntów leśnych należących do Ob. M. R. zam. B. gmina K. na cele rekreacyjne.
W oparciu o powyższą decyzję, Wojewódzki Zarząd Gospodarki Przestrzennej w piśmie Nr [...] z dn. 28.10.1978 r. przesłanym do Urzędu Gminy wyraził stanowisko, że należy wydać decyzje na rozbiórkę wszystkich domków letniskowych usytuowanych na przedmiotowym terenie.
W tej sytuacji zorganizowano spotkanie z właścicielami domków letniskowych w Urzędzie Gminy 9 lutego 1980 r. z udziałem przedstawicieli Urzędu Wojewódzkiego oraz Nadleśnictwa. W wyniku dokonanych ustaleń wydano decyzje rozbiórkowe na siedem wytypowanych obiektów. Dla pozostałej grupy domków letniskowych określono maksymalny okres użytkowania na 10 lat pod warunkiem spełnienia wymagań wyszczególnionych w protokole z dnia 9.02.1980 r. (sformułowanych uprzednio w przez Urząd Wojewódzki w decyzjach z 30.12.1977 r.) Z dokumentów znajdujących się w posiadaniu Urzędu Gminy wynika, że w stosunku do tej grupy pozostałych obiektów (do której należy również przedmiotowy obiekt) nie były wydane decyzje rozbiórkowe. Nie wydano jednak również żadnego pozwolenia na czasowe użytkowanie. Powyższe okoliczności wykazują bezspornie, że samowolnie powstała zabudowa letniskowa na gruntach leśnych należących do M. R., nie uzyskała możliwości legalizacji. Nie zmieniono przeznaczenia rozpatrywanego obszaru, tak więc w dalszym ciągu w obowiązującym planie przestrzennym, jest on przeznaczony pod tereny lasów. Fakt ten, oraz wybudowanie obiektu letniskowego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy jest podstawą nakazu rozbiórki.
Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Pani E. K. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, rozstrzygnięciu temu zarzucając, że zostało ono wydane:
z naruszeniem przepisu art. 103 ust. 2 w związku z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego
z 1994 r. poprzez zastosowanie nowego prawa budowlanego względem obiektu, którego budowa została zakończona nawet przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1974r.,
naruszenie treści przepisu § 4 ust. ł pkt 5 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych i budownictwa powszechnego poprzez nie zaliczenie przedmiotu postępowania administracyjnego do grupy budynków opisanych w przywołanym przepisie;
naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez:
uniemożliwienie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, pomimo przeprowadzenia w sprawie uzupełniającego postępowania dowodowego, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 K.p.a.,
brak wnikliwości przy załatwianiu sprawy, a to poprzez przyjęcie za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia wnioskowania a minore ad maius co może stanowić sposób wykładni prawa, a nie jego stosowania, co stanowi naruszenie art. 12 § 1 K.p.a.,
braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego będącego podstawą wydanej decyzji poprzez opieranie się na treści korespondencji pomiędzy organami administracyjnymi i zapisami protokolarnymi czynności, w których zarówno skarżąca jak i jej poprzednicy nie uczestniczyli, co stanowi naruszenie zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów wynikające
z art. 7 i 8 K.p.a.
W odpowiedzi na powyższą skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z uwagi na następujące argumenty.
Podstawą rozstrzygnięcia wydanego w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. jest stwierdzenie dwóch przesłanek, które obligują organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki. Pierwszą z nich jest brak pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu, drugą natomiast - niezgodność z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia 3 lipca 1991 r. (Dz. Urz. Woj. Gd. Nr 15 poz. 120 wraz z późn. zm.), w którym omawiany obszar przeznaczony jest pod teren lasów. Wymóg uzyskania zezwolenia właściwej władzy na budowę tego typu obiektów obowiązywał niezależnie od wersji ustawy Prawo budowlane (do 12.08.1961 r. - art. 332 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli - tekst jednol. Dz. U. Nr 34 z dnia 28.02.1939 r. poz. 216, następnie od 13.08.61 r.-art 36 ustawy Prawo budowlane z 31.01.1961 r. Dz. U. z dnia 13.02.1961 r. poz. 46, oraz od 01.03.1975 r. - art. 28 Prawa budowlanego z 24.10.1974 r. Dz. U. Nr 38 poz. 229 z późn. zm.).
W pozostałym zakresie organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02.153.1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153 poz. 1270).
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zagadnieniem wstępnym, które należało rozważyć było ustalenie przepisów prawa materialnego, które powinny stanowić podstawę decyzji administracyjnej. W sposób nie budzący wątpliwości ustalono, że przedmiotowy obiekt budowlany został zbudowany pod
koniec lat 60 XX wieku, gdy zagadnienia związane z budownictwem regulowała ustawa z
dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.).
Następnie z dniem 1 stycznia 1975 r. weszło w życie Prawo budowlane z 1974 r.
Przewidywało ono w art. 65 ust. 1, że "Przepisy ustawy stosuje się również do spraw
wszczętych przed dniem wejścia w życie, a nie zakończonych decyzją ostateczną".
Z postanowień zacytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że Prawo budowlane z 1974
roku znajduje zastosowanie we wszystkich sprawach administracyjnych prowadzonych pod
jego rządami.
Natomiast Prawo budowlane z 1994 r. w art. 103 ust. 2 stanowi, że "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". Art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. określa przesłanki pozwalające nałożyć obowiązek rozbiórki konkretnego obiektu budowlanego.
W związku z tym, że obiekt stanowiący przedmiot postępowania został zbudowany przed 1994 r. w stosunku do niego znajdować będą zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 roku. Nie jest natomiast możliwe łączenie w jednej sprawie dwóch różnych aktów prawnych tj. zarówno Prawa budowlanego z 1974 r. i Prawa budowlanego z 1994 r. Dlatego też w rozpatrywanym przypadku nie mógł znajdować zastosowania przepis art. 49 Prawa budowlanego z 1994 r. na który zwracała uwagę skarżąca, gdyż sprawa jest rozpoznawana na podstawie Prawa budowlanego z 1974 roku.
Po ustaleniu aktu prawnego stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia zasadniczego znaczenia nabierają postanowienia art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku, który stanowi, że:
"Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia".
Z postanowień zacytowanego przepisu jednoznacznie wynika, że przesłankami zobowiązującymi do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego jest z jednej strony wybudowanie go niezgodnie z przepisami obwiązującymi w okresie jego budowy oraz z drugiej znajdowanie się obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczona pod zabudowę albo jest przeznaczona pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby określone w tym przepisie zagrożenia.
W związku z tym dla ustalenia zasadności zastosowania tego przepisu niezbędne jest ustalenie, czy obiekt budowlany został zbudowany zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, czyli zgodnie z Prawem budowlanym z 1961 r. Strona skarżąca w toku całego postępowania podnosiła, że na działce obecnie oznaczonej nr [...] w obrębie geodezyjnym pod koniec lat sześćdziesiątych XX wieku znajdował się obiekt budowlany nie mający charakteru domku letniskowego, który przez rodziców skarżącej został jedynie zmodernizowany.
Zgodnie z postanowieniami § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego nie wymagało zgłoszenia ani pozwolenia organów państwowego nadzoru budowlanego "budowa i rozbiórka na terenach położonych poza granicami administracyjnymi miast i osiedli oraz na terenach ogródków działkowych i ośrodków ogrodniczo-warzywnych w miastach i osiedlach podrzędnych budynków gospodarczych jak kurniki, altany, szopy, składziki, budki, komórki itp. budynki bez palenisk o powierzchni zabudowania nie przekraczającej 12 metrów kwadratowych i nie wyższych od 3 metrów oraz położonych w odległości większej niż 15 m od linii rozgraniczającej ulicy'".
Zagadnieniem wstępnym wymagającym oceny jest powierzchnia budynku objętego postępowaniem. W dacie orzekania przez organy administracji jego powierzchnia znacząco przekraczała 12 m2, o których była mowa w cytowanym wyżej przepisie. W protokole z oględzin znalazło się stwierdzenie rodziców skarżącej, że stan domku jest "wynikiem stałej dbałości właściciela". Natomiast w skardze do Sądu znalazło się stwierdzenie, że przedmiotowy obiekt był jedynie zmodernizowany. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego t. II (red.) M. Szymczak, Warszawa 2002 r., s. 190, modernizowanie oznacza unowocześnianie, uwspółcześnianie np. modernizowanie starych mieszkań. Językowe znaczenie pojęcia modernizacja wskazuje na dbałość o obiekt, który już istnieje w celu jego przystosowania do istniejących realiów. W związku z tym. nie uwzględnia ono zwiększenia powierzchni obiektu. Dla tego typu działań zastrzeżone jest bowiem określenie rozbudowa. Stwierdzenie zawarte w protokole z oględzin o ..stałej dbałości właściciela"
wskazuje, że również strona skarżąca w ten sposób rozumiała pojęcie modernizacji. t:
W trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego nie podnoszono również aby powierzchnia obiektu budowlanego ulegała zmianie. W związku z tym nie budzi , wątpliwości, że jego powierzchnia była taka sama jak obecnie i przekraczała 12 nr. I Budowa tego typu obiektu bez względu na cel w jakim miał on być wykorzystany wymagała I uzyskania pozwolenia na budowę.
Z powyższego wywodu wynika więc, że bez względu na cel, któremu pierwotnie miał służyć przedmiotowy obiekt budowlany, jego budowa wymagała uzyskania pozwolenia budowlanego. Stanu tego nie zmienia również fakt, że w uproszczonym pianie zagospodarowania przestrzennego gminy K. zatwierdzonego zarządzeniem Naczelnika Powiatu z 22 października 1974 r. uwzględniającego istniejącą zabudowę letniskową. Umieszczenie jakiegoś obiektu w planie nie stanowiło bowiem jego automatycznej legalizacji.
Podsumowując, tą część rozważań należy zatem stwierdzić, że w toku prowadzonego postępowania nie naruszyły obowiązujących w dacie orzekania przepisów prawa materialnego.
W trakcie prowadzonego postępowania Sąd nie stwierdził również naruszeń prawa procesowego. W szczególności odnosi się to do postanowień art. 10 § 1 K.p.a., art. 12 § 1 FC.p.a. i art. 7 i 8 K.p.a. Wszystkie te przepisy statuują zasady ogólne postępowania administracyjnego:
art. 10 zasadę czynnego udziału strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym,
art. 12 zasadę szybkości i prostoty postępowania,
art. 7 zasadę prawdy obiektywnej,
art. 8 zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. <
Realizację tych zasad gwarantują konkretne przepisy procesowa mające na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego, zapewnienie stronie lub jej przedstawicielom czynnego udziału we wszystkich podejmowanych czynnościach procesowych, udzielenie intbrmacji o obowiązujących przepisach prawa oraz dokonanych w postępowaniu ustaleniach. W rozpatrywanym przypadku strona była zawiadomiona o wszczęciu postępowania, uczestniczyła w przeprowadzonych oględzinach, miała możliwość składania wniosków dowodowych, otrzymywała wyjaśnienia udzielane organom administracji prowadzącym postępowanie przez podmioty, do których one występowały. Również termin pomiędzy poszczególnymi czynnościami procesowymi a podejmowanymi decyzjami umożliwiały stronie zajęcie stanowiska, a co za tym idzie również ochronę własnych interesów.
Za nie znajdujące odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym należy również uznać zarzuty, iż w przedmiotowej sprawie było prowadzone w latach 70 dwudziestego wieku postępowanie administracyjne mające na celu legalizację budownictwa letniskowego w Borsku gm. K. W aktach sprawy znajdują się decyzje administracyjne kierowane do M. R., ówczesnego właściciela nieruchomości, na której znajduje się domek stanowiący przedmiot postępowania
Wynika z nich jednoznacznie, że odmówiono zainteresowanym trwałej lokalizacji w tym miejscu budownictwa letniskowego.
W związku z tym nie można przyjąć aby postępowanie w sprawie rozbiórki samowoli budowlanych było postępowaniem w sprawie wszczętej ponad 25 lat temu. Jest ono bowiem postępowaniem w innej sprawie pozostającej jedynie w związku tematycznym z aktualnie prowadzonymi postępowaniami administracyjnymi.
W związku z powyższym mając na uwadze wymienione wyżej okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI