II SA/Gd 246/24

II SA/Gd 246/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jolanta Górska /przewodniczący/
Krzysztof Kaszubowski
Wojciech Wycichowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski Asesor WSA Wojciech Wycichowski (spr.) Protokolant Specjalista Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 września 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 8 września 2023 r., nr SKO.463.29.2023 w przedmiocie usunięcia odpadów oddala skargę.
Uzasadnienie
Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:
Wnioskiem z 17 października 2022 r. M. P. (dalej: "Skarżąca", "Wnioskodawczyni") wystąpiła do Wójta Gminy Parchowo (dalej: "Wójt", "organ pierwszej instancji") o nakazanie H. W. usunięcia odpadów (tj. papy asfaltowej, blachy, stali, elementów metalowych) z działki nr [...], obręb J., gmina P. Zdaniem Wnioskodawczyni odpady te stanowią zagrożenie dla środowiska, życia i zdrowia ludzi, powodują obniżenie jakości wody i powietrza. Wnioskodawczyni podała, że wraz z H. W. jest współwłaścicielką działki nr [...], zaś składowane na niej odpady stanowią realne zagrożenie dla niej i osób wspólnie zamieszkujących, ponadto utrudniają jej korzystanie z nieruchomości.
W dniu 8 grudnia 2022 r. pracownicy Urzędu Gminy w Parchowie, w obecności Wnioskodawczyni, przeprowadzili oględziny działki nr [...], podczas których stwierdzono, że w jej południowo-wschodniej części jest składowana papa rozbiórkowa oraz elementy stalowe, w tym kształtowniki, pochodzące z rozbiórki.
Pismem z 12 grudnia 2022 r. Wójt zobowiązał H. W. do usunięcia składowanych odpadów, w szczególności papy rozbiórkowej, do 31 stycznia 2023 r.
Pismem z 7 stycznia 2023 r. H. W. poinformowała Wójta, że papa pochodząca z rozbiórki pokrycia dachowego została umieszczona w trzech workach typu big-bag, które zostały umieszczone na paletach (na dowód załączono zdjęcia). H. W. wyjaśniła, że zarówno papa, jak i elementy stalowe pochodzące z rozbiórki obory zostaną wykorzystane do budowy wiaty o powierzchni zabudowy 50 m2 na działce nr [...]. Wskazano, że papa zostanie wykorzystana do izolacji przeciwwilgociowej ścian i ław fundamentowych, a kształtowniki i inne elementy stalowe do konstrukcji nadziemnej wiaty. H. W. podała, że prace budowlane rozpoczęła w lutym 2022 r., lecz M. P. złożyła skargę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie (dalej: "PINB") o realizowanie samowoli budowlanej. Wskazano, że decyzją z 18 lipca
2022 r. PINB orzekł o braku podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w trybie przepisów prawa budowlanego wobec niestwierdzenia samowoli budowlanej, lecz M. P. odwołała się od tej decyzji. H. W. zaznaczyła, że do czasu rozpatrzenia odwołania nie może kontynuować budowy.
Postanowieniem z 6 lutego 2023 r. Wójt, na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) - dalej: "k.p.a.", odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania nakazu usunięcia odpadów z działki nr [...] obręb J.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując m.in., że w piśmie z 7 stycznia 2023 r. H. W. wyjaśniła,
iż zgromadzony na działce nr [...] materiał rozbiórkowy zostanie wykorzystany do budowy wiaty po rozpatrzeniu odwołania od decyzji PINB z 18 lipca 2022 r. W związku z tym Wójt podniósł, że nie widzi podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego, gdyż wniosek M. P. dotyczy sprawy z zakresu prawa cywilnego.
W wyniku zażalenia wniesionego przez Wnioskodawczynię na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Słupsku (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") postanowieniem z 15 marca 2023 r. uchyliło je w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało m.in., że M. P. wystąpiła do Wójta o nakazanie H. W. usunięcia odpadów papy asfaltowej i blachy zgromadzonych na działce nr [...], stanowiącej ich współwłasność. Po otrzymaniu wniosku organ pierwszej instancji przeprowadził szereg czynności, których celem było wyjaśnienie sprawy. Tym samym Wójt prowadził postępowanie wszczęte wnioskiem strony. W tej sytuacji nie jest możliwa odmowa wszczęcia postępowania, skoro ono już się toczy. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że jeżeli organ pierwszej instancji uważa, że sprawa ma charakter cywilny to powinien wydać decyzję umarzającą sprawę jako bezprzedmiotową.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium zobowiązało Wójta do wyjaśnienia, czy zgromadzone na działce nr [...] materiały stanowią w istocie odpad (jak twierdzi Wnioskodawczyni w zażaleniu), czy też mogą być ponownie wykorzystane w procesie budowlanym. W ocenie organu odwoławczego rozważenia wymaga także kwestia umowy regulującej korzystanie z rzeczy wspólnej, o ile przesądza ona o charakterze sporu między współwłaścicielkami.
Decyzją z 18 lipca 2023 r. Wójt, na podstawie art. 105 k.p.a., umorzył postępowanie w sprawie wydania nakazu usunięcia odpadów z działki nr [...] obręb J.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując m.in., że 26 czerwca 2023 r. przeprowadził oględziny na działce nr [...] w celu ustalenia, czy zgromadzone na niej materiały stanowią odpady w myśl ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2022 r., poz. 699 ze zm.) - dalej: "ustawa o odpadach", oraz czy mogą zostać ponownie wykorzystane w procesie budowlanym. Wójt podał, że podczas oględzin ustalono, iż na terenie nieruchomości zgromadzone są: deski szalunkowe, kształtowniki stalowe, papa w trzech big-bagach na paletach, cegła rozbiórkowa, krawędziaki, maszyna rolnicza (sieczkarnia) oraz inne materiały pochodzące z rozbiórki. Wnioskodawczyni oświadczyła, że deski i kształtowniki stalowe utrudniają jej komunikację na działce w zakresie wywozu obornika i wjazdu do stodoły oraz utrudniają korzystanie ze wspólnej nieruchomości, w związku z czym zażądała usunięcia ich przez H. W.
Organ pierwszej instancji ocenił, że sporne materiały nie są gromadzone na przedmiotowej nieruchomości bez żadnego konkretnego celu - jako odpady, a w zamiarze budowy obiektu gospodarczego Wskazano, że zgodnie z wyjaśnieniami H. W. są one składowane jedynie tymczasowo, do momentu realizacji planowanej inwestycji. Wójt zaznaczył, że niniejsze postępowanie byłoby zasadne albo mogłoby być zakończone wydaniem decyzji zgodnej z wnioskiem M. P., gdyby po zakończeniu prac budowlanych H. W. nie usunęła materiałów pozostałych po robotach.
W wyniku odwołania wniesionego od powyższego rozstrzygnięcia przez M. P. Kolegium decyzją z 8 września 2023 r. utrzymało ją w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, że zgodnie z art. 26 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 1). W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów
z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania (ust. 2). Kolegium wyjaśniło, że przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany (art. 3
ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach).
Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania wszczętego wnioskiem
z 17 października 2022 r. organ pierwszej instancji przeprowadził szereg czynności, których celem było wyjaśnienie sprawy (m.in. oględziny w dniu 26 czerwca 2023r.) oraz zebrał niezbędny materiał dowodowy. Pozwoliło to na stwierdzenie, że zgromadzony przez H. W. materiał służyć ma budowie wiaty w miejscu rozebranego budynku gospodarczego. Wskazuje na to oświadczenie H. W. oraz ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji w trakcie oględzin.
Podsumowując Kolegium oceniło, że w takiej sytuacji wskazane przez M. P. przedmioty nie mogą być, w świetle definicji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, uznane za odpady, a zatem brak jest podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w sprawie nakazania ich usunięcia.
W skardze na decyzję organu odwoławczego M.P. zarzuciła jej naruszenie:
1. art. 105 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie, pomimo braku przesłanek uzasadniających takie rozstrzygnięcie;
2. art. 26 ustawy o odpadach poprzez zaniechanie nakazania H. W. usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania;
3. art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. poprzez: a) brak wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego i rozpoznania sprawy oraz wadliwe uzasadnienie decyzji utrzymującej
w mocy decyzję umarzającą postępowanie poprzez brak prawidłowego uzasadnienia prawnego oraz błędne uzasadnienie faktyczne, b) poprzez pominięcie okoliczności związanych z upływem ponad dwuletniego okresu i brakiem jakichkolwiek czynności H.W. w zakresie wykorzystywania gromadzonych odpadów do celów budowlanych, c) poprzez pominięcie braku zgody współwłaścicielki na jakiekolwiek prace budowlane zamierzone przez H. W. na nieruchomości stanowiącej współwłasność ze Skarżącą, a w konsekwencji brak możliwości wykorzystania materiałów znajdujących się na nieruchomości w sposób wskazany przez H. W.;
4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji;
5. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie.
Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz rozstrzygnięcie w zakresie merytorycznego żądania Wnioskodawczyni poprzez nałożenie na H. W. obowiązku usunięcia z działki nr [...] odpadów w postaci skorodowanych kształtowników, pozostałości po stolarce okienno-drzwiowej, kamieni, resztek betonu, cegieł, papy oraz innych składowanych odpadów wynikających z protokołu z 26 czerwca 2023 r., w terminie 7 dni od dnia otrzymania decyzji. Ponadto wniesiono o nałożenie obowiązku przekazania odpadów firmie posiadającej stosowne zezwolenia na zbieranie odpadów oraz zobowiązanie H. W. do przedłożenia w urzędzie gminy karty przekazania odpadów.
W uzasadnieniu skargi nie zgodzono się z twierdzeniem organów, że H. W. ma możliwość wykorzystania materiałów po rozbiórce, w tym skorodowanych kształtowników i pozostałości po stolarce okienno-drzwiowej zawierającej kawałki szyb. Skarżąca podkreśliła, że H. W. nie posiada zgody współwłaściciela na wykonanie prac budowlanych, zatem jej twierdzenia są bezpodstawne i nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Skarżącej ani kawałków papy ani elementów stalowych nie można wykorzystać zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem.
Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Skarżąca podniosła,
że zamiar ponownego wykorzystania materiałów po rozbiórce nie może powodować,
iż przestają one być odpadem. Przyjmuje się, że do zakwalifikowania danej substancji lub przedmiotu jako odpad nie ma znaczenia wola ani świadomość właściciela, istotny pozostaje stan tych elementów. W ocenie Skarżącej stan materiałów znajdujących się na działce nr [...] nie pozwala na ich ponowne wykorzystanie. Tym samym stanowią one odpad w rozumieniu ustawy o odpadach.
Skarżąca zarzuciła, że organy nie ustaliły, iż pomiędzy współwłaścicielkami działki nr [...] istniała umowa quoad usum regulująca sposób korzystania z rzeczy wspólnej. Wskazano, że H. W. składuje odpady na części wykorzystywanej przez Skarżącą, uniemożliwiając dotychczasowe umowne korzystanie z rzeczy wspólnej. Organy zaniechały sprawdzenia tych okoliczności i oparły swoje postanowienia wyłącznie na oświadczeniu H. W., mimo że miały możliwość przeprowadzenia wizji lokalnej.
Zdaniem Skarżącej w decyzji z 18 lipca 2022 r. PINB nie zezwolił na budowę wiaty, w ramach której miałyby zostać wykorzystane odpady gromadzone przez H. W. na działce nr [...], lecz wskazał na brak możliwości prowadzenia postępowania z uwagi na brak prowadzenia jakiejkolwiek budowy. Zauważono, że decyzją z 17 maja 2023 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku (dalej: "PWINB") uchylił decyzję PINB z 18 lipca 2022 r. Nie sposób zatem przyjąć, aby którakolwiek
z decyzji organów nadzoru budowlanego była decyzją pozytywną, umożliwiającą H. W. jakąkolwiek budowę na działce nr [...].
Końcowo podniesiono, że H. W. nie prowadzi jakichkolwiek prac budowalnych umożliwiających wykorzystanie składowanych odpadów i stan ten istnieje od ponad dwóch lat. Ponadto, wśród odpadów znajdują się skorodowane kształtowniki stalowe, resztki papy, cegieł, betonu, gruz oraz pozostałości po stolarce okienno-drzwiowej pozostałe po rozbiórce stuletniego obiektu, beczki od smoły, plastikowe pojemniki po lepiku, których nie sposób wykorzystać do prowadzenia robót budowlanych w świetle wiedzy i doświadczenia.
Kolegium w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z 22 marca 2024 r. Skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie, natomiast w piśmie procesowym z 8 sierpnia 2024 r. wniosła
o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci pięciu zdjęć wykonanych 1 sierpnia 2024 r. na działce nr [...] obrazujących rodzaj odpadów przechowywanych przez H. W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku ustalił i zważył, co następuje:
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia
25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem.
Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) - dalej: "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.
W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia,
że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.).
Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został
w skardze podniesiony.
Aktem poddanym sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 8 września 2023 r. utrzymująca
w mocy decyzję Wójta Gminy Parchowo z 18 lipca 2023 r. umarzającą postępowanie
w sprawie wydania nakazu usunięcia odpadów z działki nr [...] obręb J.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy organ pierwszej instancji prawidłowo stwierdził bezprzedmiotowość postępowania w świetle art. 105 § 1 ustawy
z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572) i w konsekwencji umorzył ww. postępowanie, a organ odwoławczy zaakceptował tę ocenę utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.).
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję
o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracji publicznej. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne - zarówno pozytywne, jak
i negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Przy czym bezprzedmiotowe może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy (zob. wyroki NSA: z 28 marca 2023 r. sygn. akt II OSK 825/20,
z 20 stycznia 2021 r. sygn. akt III OSK 2936/21, z 15 maja 2019 r. sygn. akt II OSK 2517/17, przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko takie prezentowane jest również w doktrynie (zob. P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2023, art. 138). W konsekwencji, postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega merytorycznemu załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia, gdyż brak jest materialnego elementu stosunku administracyjnoprawnego (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 27 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 430/19).
W uzasadnieniu wyroku z 9 listopada 1995 r. sygn. akt III ARN 50/95 (OSNAPiUS 1996/11, poz. 150) Sąd Najwyższy podkreślił, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym
i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 k.p.a., przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, nie może być interpretowany rozszerzająco. Przepis ten ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania (zob. również wyrok Sądu Najwyższego z 20 stycznia 2011 r. sygn. akt III SK 20/10, LEX nr 794506).
Przenosząc poczynione dotychczas uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd jako prawidłowe ocenił wydane w sprawie decyzje.
Należy podkreślić, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wnioskiem Skarżącej z 17 października 2022 r., która domagała się od Wójta nakazania H. W. usunięcia odpadów z działki nr [...], obręb J., gmina P. Wniosek ten wyznaczył granice i przedmiot postępowania administracyjnego,
w ramach którego organ pierwszej instancji przeprowadził czynności wyjaśniające, które doprowadziły go do wniosku, że nie ma podstaw do wydania decyzji z trybie art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r., poz. 1587 ze zm.), albowiem na działce nr [...] nie są składowane odpady, lecz materiały budowlane (pochodzące
z rozbiórki innego obiektu), które H. W. zamierza wykorzystać do budowy obiektu gospodarczego, tj. wiaty.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy słusznie odwołał się do definicji odpadu zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, zgodnie z którą jest to każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.
Należy zauważyć, że w przywołanej wyżej definicji nie wymieniono (ani poprzez wyliczenie, ani przykładowo), jakie konkretnie substancje lub przedmioty należy uznać za odpady. Tym samym przesądzenie, czy w konkretnej sprawie będziemy mieli do czynienia
z odpadem jest uzależnione od jej okoliczności faktycznych.
W ocenie Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy H. W. ani nie pozbywa się przedmiotów składowanych na działce nr [...], ani nie zamierza się ich pozbyć, co konsekwentnie podnosiła w toku postępowania administracyjnego.
W piśmie z 7 stycznia 2023 r., stanowiącym odpowiedź na pismo Wójta z 12 grudnia 2022 r., H. W. poinformowała, że papa pochodząca z rozbiórki pokrycia dachowego została umieszczona w trzech workach typu big-bag, które zostały umieszczone na paletach (na dowód czego załączono zdjęcia). W piśmie tym H. W. wyjaśniła, że zarówno papa, jak i elementy stalowe pochodzące z rozbiórki obory zostaną wykorzystane do budowy wiaty o powierzchni zabudowy 50 m2 na działce nr [...]. Wskazano, że papa zostanie wykorzystana do izolacji przeciwwilgociowej ścian i ław fundamentowych, a kształtowniki i inne elementy stalowe do konstrukcji nadziemnej wiaty. H. W. podała, że prace budowlane rozpoczęła w lutym 2022 r., lecz M.P. złożyła skargę do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie
o realizowanie samowoli budowlanej. Wskazano, że decyzją z 18 lipca 2022 r. PINB orzekł o braku podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w trybie przepisów prawa budowlanego wobec niestwierdzenia samowoli budowlanej, lecz M. P. odwołała się od tej decyzji. H. W. zaznaczyła, że do czasu rozpatrzenia odwołania nie może kontynuować budowy.
Należy zauważyć, że twierdzenia H. W. nie są gołosłowne, albowiem do składanych pism dołączyła ona m.in. decyzje wydawane przez organy nadzoru budowlanego potwierdzające zamiar prowadzenia przez nią procesu inwestycyjnego.
Do pisma z 7 stycznia 2023 r. dołączono kserokopię decyzji PINB z 18 lipca 2022 r., którą organ ten orzekł o braku podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w trybie przepisów prawa budowlanego wobec niestwierdzenia samowoli budowlanej. Natomiast do pisma z 23 sierpnia 2023 r. H. W. załączyła kserokopię decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z 17 maja 2023 r., którą uchylono decyzję PINB z 18 lipca 2022 r. i orzeczono o braku podstaw do wydania decyzji nakazowej w oparciu o art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
w sprawie robót budowlanych polegających na budowie obiektu budowlanego - wiaty, na działce nr [...], obręb J., gmina P. W uzasadnieniu tej decyzji PWINB wskazał m.in., że H. W. złożyła w Starostwie Powiatowym w Bytowie wniosek o rozbiórkę budynku gospodarczego, rozbiórki dokonano w lutym-marcu 2022 r., a w miejscu rozebranego budynku wykonano wykop na fundament pod budowę wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2. PWINB wskazał również, że w świetle przepisów Prawa budowlanego na realizację przedmiotowej wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2 usytuowanej na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, H. W. nie ma obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, czy też dokonania skutecznego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Zdaniem Sądu również dokumentacja zdjęciowa, którą załączono do protokołu oględzin z 8 grudnia 2022 r. oraz pism składanych w toku postępowania administracyjnego potwierdza stanowisko H. W. Ze znajdujących się w aktach sprawy fotografii wynika m.in., że na działce nr [...] składowane są kątowniki stalowe, deski szalunkowe, papa, a więc materiały budowlane, które mogą zostać wykorzystane do budowy obiektu gospodarczego.
Odnosząc się do twierdzeń Skarżącej, że materiały te leżą na działce już od dwóch lat, przez to nie nadają się do wykorzystania należy zauważyć, że istotnie upływ czas powoduje utratę wartości budowlanych danej substancji lub przedmiotu, ale nie stają się one przez to automatycznie odpadem.
Ponadto niemożność wykorzystania tych materiałów i ich zaleganie na działce
nr [...] od dłuższego czasu jest efektem braku porozumienia pomiędzy Skarżącą a H. W., gdyż Skarżąca sprzeciwia się planowanej przez H. W. inwestycji. Z tego powodu w uzasadnieniu decyzji PWINB z 17 maja 2023 r. znalazły się stwierdzenia:
"W przedmiotowej sprawie, jak wynika z ustaleń organu I instancji nie są prowadzone roboty budowlane", "Skoro Pani H. W. nie prowadzi robót budowlanych..." (s. 4).
W odniesieniu do zarzutu, że organ nie ustalił, iż pomiędzy współwłaścicielkami działki nr [...] istniała umowa quoad usum (podział nieruchomości do korzystania) Sąd wskazuje, że kwestia ta nie miała istotnego znaczenia w niniejszym postępowania, którego celem i przedmiotem było ustalenie przez organy, czy w sprawie mamy do czynienia ze składowaniem odpadów w miejscu do tego nie przeznaczonym i w związku z tym, czy istnieje podstawa do wydania przez wójta gminy decyzji na podstawie art. 26 ustawy
o odpadach. Przeprowadzone postępowania wyjaśniające wykazało, że w sprawie nie mamy do czynienia z odpadami.
Odnosząc się końcowo do wniosku dowodowego sformułowanego w piśmie procesowym z 4 sierpnia 2024 r. należy wskazać, że zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
W piśmiennictwie oraz orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest dopuszczalne jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji (zob. J. P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2010, s. 265 oraz wyrok NSA z 30 stycznia 2023 r. sygn. akt II OSK 202/20). W myśl art. 133 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a więc rozpatruje sprawę co do zasady na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W drodze wyjątku, zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów, "jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie". Należy podkreślić, że zakres postępowania dowodowego
w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest dostosowany do funkcji tego postępowania, której celem jest ocena zgodności z prawem procesu zastosowania przez organy administracji publicznej norm prawa do określonego stanu faktycznego. Postępowanie dowodowe i dokonywanie w jego trakcie ustaleń faktycznych przez sąd administracyjny jest dopuszczalne jedynie w powyższym zakresie. W judykaturze wskazuje się, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a. jest ocena, czy organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To z kolei oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do ustalania stanu faktycznego sprawy administracyjnej. Tym samym w postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, że sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy (zob. wyrok NSA z 23 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2747/14). Z art. 106 § 3 P.p.s.a. wprost wynika, że postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, np. dowodu ze zdjęć, opinii biegłego czy też oględzin, jest niedopuszczalne.
Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.[pic]