II SA/Gd 2451/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-02-11
NSAAdministracyjneWysokawsa
pas drogowyzajęcie pasa drogowegozezwolenieopłatawłasność gruntudrogi publiczneadministracja publicznaSKOWSA

WSA w Gdańsku uchylił decyzje zezwalające na zajęcie pasa drogowego z powodu nieuregulowanej kwestii własności tego pasa.

Sprawa dotyczyła skargi E. M.-B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy zezwolenie na zajęcie pasa drogowego pod ogródek letni pizzerii. Skarżąca podnosiła, że jest właścicielką pasa drogowego i opłaty powinny być jednorazowe. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, wskazując na brak decyzji wojewody potwierdzającej przejście własności pasa drogowego na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, co rodziło wątpliwości co do właściwości organów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi E. M.-B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy zezwolenie na zajęcie pasa drogowego ulicy na okres od maja do września 2000 r. pod ogródek letni pizzerii oraz ustaliła opłatę za zajęcie pasa drogowego. Skarżąca zarzucała, że jest właścicielką zajętego pasa drogowego i opłaty powinny być naliczane jednorazowo w formie znaczków skarbowych, a nie jako czynsz. Sąd, wychodząc poza granice skargi, stwierdził, że zgodnie z przepisami wprowadzającymi reformę administracji publicznej, nieruchomości zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, jednakże podstawą ujawnienia tej własności w księdze wieczystej jest ostateczna decyzja wojewody. W aktach sprawy brakowało takiej decyzji, a organ II instancji nie ustosunkował się do wezwania sądu w tej kwestii. W związku z tym, sąd uznał, że powstaje problem ustalenia, kto jest zarządcą pasa drogowego i kto był uprawniony do wydania zezwolenia oraz ustalenia opłat. Sąd powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego, która stwierdza niedopuszczalność ustalenia przez sąd nabycia własności nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając brak podstaw do ustalenia właściwości organów orzekających w sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Sąd uznał, że brak ostatecznej decyzji wojewody potwierdzającej przejście własności pasa drogowego na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego rodzi wątpliwości co do właściwości organów do wydania zezwolenia i ustalenia opłat.

Uzasadnienie

Sąd wskazał na brak decyzji wojewody, która zgodnie z przepisami powinna stanowić podstawę do ujawnienia własności pasa drogowego na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Brak tej decyzji uniemożliwia jednoznaczne ustalenie zarządcy drogi i jego uprawnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.d.p. art. 40 § ust. 4

Ustawa o drogach publicznych

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73 § ust. 1

p.p.s.a. art. 145 § § 1 ust. 1 pkt 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykonywania niektórych przepisów o drogach publicznych art. 10a § ust. 1

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych art. 1 § ust. 1

Ustawa – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73 § ust. 3

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieregulowana kwestia własności pasa drogowego, co rodzi wątpliwości co do właściwości organów do wydania zezwolenia i ustalenia opłat.

Godne uwagi sformułowania

W sprawie zatem powstaje problem kto jest zarządcą pasa drogowego... Domniemanie przejścia własności pasa drogowego z dotychczasowego właściciela na Skarb Państwa lub na właściwą jednostkę samorządu terytorialnego jest niedopuszczalne.

Skład orzekający

M. Gorski

przewodniczący-sprawozdawca

A. Despot-Mładanowicz

członek

K. Retyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości organów administracji w sprawach dotyczących zajęcia pasa drogowego, gdy kwestia własności gruntu nie jest jednoznacznie uregulowana."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, w których nie wydano ostatecznej decyzji wojewody o przejściu własności pasa drogowego na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest uregulowanie kwestii własności nieruchomości, nawet w pozornie prostych sprawach administracyjnych, i jak brak formalności może prowadzić do uchylenia decyzji.

Niewłaściwa własność gruntu: dlaczego Twoje zezwolenie na ogródek może być nieważne?

Dane finansowe

WPS: 1514,7 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 2451/00 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-02-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2000-10-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Arkadiusz Despot-Mładanowicz
Krzysztof Retyk
Marek Gorski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
603  Utrzymanie i ochrona dróg publicznych i innych dróg ogólnodostępnych, ruch na tych drogach, koleje, lotnictwo cywilne, p
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Gorski (spr.) Sędziowie WSA A. Despot-Mładanowicz K. Retyk Protokolant Jarosław Skopczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi E. M.-B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 września 2000 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej z dnia 30 czerwca 2000 r. Nr [...], 2. decyzje wymienione w punkcie 1 nie mogą być wykonywane, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz E. M.-B. 61,- (sześćdziesiąt jeden) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
3 II SA/Gd 2451/00
U z a s a d n i e n i e
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję dyrektora Zarządu Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej z dnia 30 czerwca 2000 r. nr [...] zezwalającą E. M.-B. – Pizzeria "[...]" na zajęcie części pasa drogowego ulicy [...] w [...] o powierzchni [...] na okres od 1 maja 2000 r. do 30 września 2000 r. w celu ustawienia ogródka letniego i ustalającą opłaty za zajęcie pasa drogowego w kwocie 1514,70 zł.
Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia powołano art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14 poz. 60 z późn. zm.) i § 10a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6, poz. 33 z późn. zm.).
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż zgodnie z treścią art. 40 ust. 4 ustawy o drogach publicznych – publ. jak wyżej Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia określiła zasady i warunki udzielania zezwoleń na zajmowanie pasa drogowego i umieszczanie w nim urządzeń nie związanych z funkcjonowaniem drogi oraz opłaty z tego tytułu, jak również kary pieniężne za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia oraz organy właściwe w tych sprawach. Stosownie do § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych zajęcie pasa drogowego na cele nie związane z budową, modernizacją i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi. Zgodnie zaś z § 10a ust. 1 tego rozporządzenia zarządca drogi pobiera opłatę odpowiadająca iloczynowi powierzchni pasa drogowego zajętego przez obiekt handlowy, liczby dni zajęcia pasa drogowego określonych w zezwoleniu oraz stawki opłat.
Zdaniem organu II instancji własność terenu, na którym zlokalizowano obiekt handlowy nie ma znaczenia, jeżeli znajduje się on w pasie drogowym.
Obowiązujące prawo wskazuje, że nawet właściciel terenu ma obowiązek uzyskania zgody na zajęcie pasa drogowego i musi dokonać stosownej opłaty.
Decyzję tę zaskarżyła E. M.-B.– Pizzeria "[...]".
Wnosząc o jej uchylenie skarżąca zarzucała, iż jest właścicielką pasa drogowego w części, która dotyczyła jego zajęcia pod ogródek Pizzerii "[...]" w [...] i jej zdaniem Zarząd Dróg Miejskich mógłby co najwyżej pobrać jednorazową opłatę w znaczkach skarbowych, a nie naliczać czynszu za nie swoją własność zwłaszcza, iż ona jako właścicielka nie pobierała czynszu od Zarządu Dróg Miejskich.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wychodząc poza granicę skargi do czego Sąd uprawniony jest z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) stwierdzić należy, iż stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego jest zgodnie z treścią art. 73 ust. 3 tej ustawy ostateczna decyzja wojewody.
W aktach sprawy brak jest takiej decyzji wojewody, a organ II instancji mimo wezwania go przez Sąd do nadesłania jej w terminie publikacyjnym nie tylko nie nadesłał decyzji, ale nie odpowiedział na wezwanie Sądu.
W sprawie zatem powstaje problem kto jest zarządcą pasa drogowego, którego zajęcia w części domagała się skarżąca i kto był uprawniony do wydania zezwolenia na zajęcie pasa i określenia wysokości należnych opłat.
Sąd Najwyższy w uchwale w sprawie III CZP [...] (OSNC [...]) wyraził pogląd, iż niedopuszczalne jest ustalenie przez sąd nabycie własności nieruchomości na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – publ. jak wyżej.
Problemem zatem w sprawie nie jest kwestia czy na zajęcie części pasa drogowego niezbędna jest zgoda właściwego organu i że od zajęcia pasa drogowego pobiera się opłaty, a zagadnienie kto w istocie jest właścicielem pasa drogowego.
Domniemanie przejścia własności pasa drogowego z dotychczasowego właściciela na Skarb Państwa lub na właściwą jednostkę samorządu terytorialnego jest niedopuszczalne.
Nie jest bez znaczenia treść takiej decyzji, bowiem ta określa własność rzeczową organów orzekających w sprawie.
Ostatnie zdanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje na to, iż nie została wcześniej uregulowana kwestia własności pasa drogowego, skoro organ II instancji powołuje się jedynie na § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 stycznia 1986 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o drogach publicznych (Dz. U. Nr 6 poz. 33 z późn. zm.) i § 10a tego rozporządzenia co oznacza, iż brak jest podstaw do ustalenia właściwości organów do orzekania w sprawie.
Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej wyżej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI