II SA/GD 245/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia wywłaszczenia nieruchomości, wskazując na błędy proceduralne organu i konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Sprawa dotyczyła skargi E. S. na decyzję Wojewody umarzającą postępowanie w sprawie wznowienia wywłaszczenia nieruchomości z 1984 r. E. S. domagał się wznowienia, twierdząc, że nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu. Organy administracji odmawiały wznowienia, uznając, że skarżący dowiedział się o wywłaszczeniu po terminie. WSA uchylił decyzję Wojewody, wskazując na błędy proceduralne, w tym niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego i błędne zastosowanie instytucji pełnomocnictwa domniemanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody, która umorzyła postępowanie dotyczące wznowienia postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości z 1984 roku. Skarżący, E. S., domagał się wznowienia postępowania, argumentując, że bez swojej winy nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu wywłaszczeniowym, które dotyczyło jego nieruchomości. Organy administracji kilkukrotnie odmawiały wznowienia, powołując się na uchybienie terminowi do złożenia wniosku, wskazując różne daty, w których skarżący miał dowiedzieć się o wywłaszczeniu. WSA w poprzednim wyroku (II SA/Gd 400/02) uchylił wcześniejsze decyzje, wskazując na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistej daty powzięcia wiedzy o wywłaszczeniu. W obecnej sprawie Sąd stwierdził, że organ odwoławczy ponownie zignorował te wskazania, nie przesłuchując skarżącego i przedwcześnie uznając, że termin został uchybiony. Sąd podkreślił, że obowiązek ustalenia stanu faktycznego spoczywa na organie administracji, który musi kierować się zasadą prawdy obiektywnej i wskazaniami sądu. Ponadto, Sąd zakwestionował zastosowanie przez Wojewodę instytucji pełnomocnictwa domniemanego (art. 33 § 4 k.p.a.) w odniesieniu do brata skarżącego, uznając, że wywłaszczenie nie jest sprawą mniejszej wagi i nie było braku wątpliwości co do pełnomocnictwa. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził koszty postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ administracji nie przeprowadził prawidłowo postępowania dowodowego w celu ustalenia tej daty, ignorując wcześniejsze wskazania sądu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że organ powinien był przesłuchać skarżącego i przeprowadzić inne dowody, aby ustalić rzeczywistą datę powzięcia wiedzy o wywłaszczeniu, co jest kluczowe dla oceny zachowania terminu do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
k.p.a. art. 145 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 148
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 149
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.z.i.t.w.n. art. 1
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.z.i.t.w.n. art. 15 § 1
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.z.i.t.w.n. art. 21
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.z.i.t.w.n. art. 22
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
u.z.i.t.w.n. art. 17
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 33 § 4
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 150 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
p.o.s.a. art. 1 § 1
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.o.s.a. art. 1 § 2
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 200
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracji nie przeprowadził należytego postępowania dowodowego w celu ustalenia daty powzięcia wiedzy o decyzji wywłaszczeniowej, co było kluczowe dla oceny terminu do wznowienia postępowania. Organ odwoławczy nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku. Nie można było zastosować instytucji pełnomocnictwa domniemanego (art. 33 § 4 k.p.a.) w tej sprawie ze względu na wagę sprawy i brak wątpliwości co do pełnomocnictwa.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organów administracji, że skarżący dowiedział się o wywłaszczeniu w terminie pozwalającym na odrzucenie wniosku o wznowienie postępowania. Argumentacja organu odwoławczego o zastosowaniu pełnomocnictwa domniemanego przez brata skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej nie było żadnych trudności by przesłuchać E. S. nie można przyjąć istnienia konstrukcji pełnomocnictwa domniemanego o jakim mowa w art. 33 § 4 k.p.a.
Skład orzekający
Andrzej Przybielski
przewodniczący
Krzysztof Ziółkowski
sprawozdawca
Janina Guść
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wiążący charakter ocen prawnych sądów administracyjnych dla organów administracji, obowiązki organów w zakresie postępowania dowodowego, zasady stosowania pełnomocnictwa domniemanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania administracyjnego i wywłaszczeniowego, ale zasady proceduralne są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie procedur administracyjnych i wiążących wyroków sądowych. Pokazuje też, jak długo może trwać walka o swoje prawa, gdy organy popełniają błędy.
“Długotrwała batalia o wznowienie postępowania wywłaszczeniowego: Sąd wskazuje na błędy organów i konieczność przestrzegania procedur.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 245/07 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2007-07-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-03-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Andrzej Przybielski /przewodniczący/ Janina Guść Krzysztof Ziółkowski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewody z dnia 14 lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie wywłaszczenia nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz E. S. 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia 12 listopada 1984 r., nr [...], Naczelnik Gminy wywłaszczył nieruchomość położoną we wsi K., oznaczoną jako działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 0,0541 ha, wpisaną w księdze wieczystej Kw nr [...] jako własność E. S., pod rozbudowę ujęcia wody w K. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 1, 15 ust.1, 21, 22, 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (tj.: Dz.U. z 1974 r. nr 10, poz. 64). W uzasadnieniu wskazano, iż nieruchomość wywłaszczono na wniosek Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych pod rozbudowę ujęcia wody w K. z powodu częstych braków wody na danym terenie. E. S. we wniosku z dnia 24 października 1997 r. wystąpił do Urzędu Gminy o wznowienie postępowania na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu wskazał, że jako właściciel przedmiotowych nieruchomości, bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu, a organ administracji w jego toku nie podjął prób nawiązania kontaktu z nim. Ponadto wskazał, iż zgodnie z załączonym odpisem z księgi wieczystej nieruchomości Kw nr [...] z dnia 24 marca 1992 r. przedmiotowe działki stanowiły własność E. S., natomiast odpis z dnia 16 czerwca 1997 r. nie zawierał już tych działek, a z informacji uzyskanych w Sądzie Rejonowym w W., Zamiejscowym Wydziale Ksiąg Wieczystych w P. wynika, że Gmina przedmiotowe działki wywłaszczyła w grudniu 1995 r. Nadto, w piśmie z dnia 4 czerwca 1998 r. pełnomocnik skarżącego wskazała, że skarżący dowiedział się o wywłaszczeniu działek nr [...] i [...] w czerwcu 1997 r. Decyzją z dnia 14 czerwca 1999 r., nr [...], Starosta na podstawie art. 149 k.p.a. odmówił wznowienia postępowania. Decyzję uzasadniono stwierdzeniem, że od daty, w którym strona dowiedziała się o decyzji o wywłaszczeniu, tj. od czerwca 1997 r., upłynął okres 4 miesięcy, zatem strona nie złożyła podania w ustawowym terminie jednego miesiąca, wynikającym z przepisu art. 148 k.p.a. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący domagał się jej uchylenia. Wskazano, że wiadomość o decyzji wywłaszczeniowej przedmiotowych nieruchomości pełnomocnik oraz E. S. otrzymali dopiero w grudniu 1997 r., kiedy to Urząd Gminy nadesłał wraz z pismem z dnia 4 grudnia 1997 r., znak GG-7013/2/97 wszystkie dokumenty dotyczące danej sprawy. Do tego czasu strona miała jedynie niepotwierdzoną wiadomość o wywłaszczeniu działek, nie znając nawet daty wywłaszczenia. Decyzją z dnia 10 stycznia 2002 r., nr [...], Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że pełnomocnik strony podała w toku sprawy cztery potencjalne daty powzięcia wiadomości o wywłaszczeniu nieruchomości - czerwiec 1997 r., wrzesień 1997 r., początek października i że strona w ogóle nie wiedziała o wywłaszczeniu. Zdaniem organu tylko data 16 czerwca 1997 r. została udowodniona poprzez odpis z księgi wieczystej, pozostałe zaś zostały uzasadniane przez pełnomocnika działaniem osób trzecich, które z opóźnieniem dostarczały skarżącemu informacje na temat wywłaszczenia. Organ podkreślił brak dowodów w postaci pełnomocnictw do wydania wniosku o wydanie odpisu z księgi wieczystej, potwierdzenie nadania listu poleconego, czy informacji kto powiadamiał stronę o stanie prawnym przedmiotowych nieruchomości. Ponadto, podkreślono niespełnienie przez pełnomocnika - radcę prawnego, obowiązku udowodnienia zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. W skardze na powyższą decyzję zarzucono naruszenie art. 148 § 2, art. 7, art. 35 oraz art. 77 k.p.a. W uzasadnieniu wyjaśniono, że strona nie brała udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym, gdyż od ponad 20 lat mieszka poza granicami Polski. Odpis z księgi wieczystej Kw nr [...] datowany na dzień 16 czerwca 1997 r., obejmuje kilkanaście działek, zaś E. S. nie zorientował się od razu, że przedmiotowe działki zostały z niej wyłączone. Natomiast w październiku 1997 r., gdy zlecił swojemu pełnomocnikowi radcy prawnemu E. O. zajęcie się tą sprawą dowiedział się, że działki nr [...] i [...] w K. nie są już jego własnością. W skardze podkreślono, że w chwili złożenia wniosku o wznowienie postępowania skarżący posiadał jedynie niepotwierdzoną wiadomość o wywłaszczeniu i nie znał daty wydania decyzji, o czym świadczy fakt, iż we wniosku o wznowienie postępowania powołano się na decyzję wywłaszczeniową z 1995 r., podczas gdy w istocie wywłaszczenia dokonano decyzją z dnia 12 listopada 1984 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt II S.A./Gd 400/02, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 14 czerwca 1999 r., Nr [...]. W ocenie Sądu treść odpisu z księgi wieczystej z dnia 16 czerwca 1997 r. nie stanowiła dowodu na okoliczność uzyskania przez skarżącego wiedzy o decyzji wywłaszczeniowej, gdyż z treści jej odpisu nie wynika fakt wydania takiej decyzji i nie jest tożsame z uzyskaniem przez skarżącego wiedzy o wydaniu decyzji wywłaszczeniowej. Sama okoliczność, że w odpisie brak jest działek nr [...] i [...] nie jest tożsamy z uzyskaniem przez skarżącego wiedzy o wydaniu decyzji wywłaszczeniowej. Niezamieszenie w opisie księgi wieczystej nieruchomości dwóch z wielu działek mogło bowiem nastąpić z zupełnie innych przyczyn niż wydanie decyzji o ich wywłaszczeniu. Przykładowo mogło to nastąpić wskutek omyłki pisarskiej pracownika sporządzającego odpis. W tej sytuacji Sąd stwierdził, iż brak było podstaw do uznania, że skarżący uzyskał wiedzę o decyzji wywłaszczeniowej w dacie sporządzenia lub doręczenia mu odpisu z księgi wieczystej. Skoro pełnomocnik skarżącego wskazywał na uzyskanie przez skarżącego wiedzy o decyzji wywłaszczeniowej na początku października 1997 r. po zapoznaniu się z dokumentami załączonymi do księgi wieczystej, organ administracji, jeżeli uznał wyjaśnienia za wiarygodne, winien był dopuścić dowód z przesłuchania skarżącego na okoliczności związane z datą uzyskania wiedzy o decyzji. Odmowa wiarygodności tym wyjaśnieniom z powołaniem się na wcześniejszy fakt uzyskania odpisu z księgi wieczystej, który to odpis nie zawiera informacji o wydaniu decyzji wywłaszczeniowej była bezzasadna. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2006 r., nr [...], Starosta przekazał według właściwości Wojewodzie wniosek E. S. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Gminy z dnia 12 listopada 1984 r., nr [...], powołując się na art. 150 § 2 k.p.a. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2006 r., nr [...], Wojewoda wznowił, na żądanie strony, postępowanie administracyjne w sprawie wywłaszczenia nieruchomości składającej się z działek nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 541 m2 położonej w obrębie Gminy. Do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy wyznaczył Starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej. Decyzją z dnia 24 października 2006 r., nr [...], Starosta odmówił uchylenia decyzji Naczelnika Gminy z dnia 12 listopada 1984 r., nr [...], w przedmiocie wywłaszczenia. Organ pierwszej instancji wskazał trzy przesłanki niezbędne do wznowienia postępowania: istnienie okoliczności wypełniających dyspozycję art. 145 § 1 k.p.a., wniesienie podanie w ustawowym terminie oraz posiadanie przymiotu strony przez wnioskodawcę. W przedmiotowej sprawie organ uznał, że nie wystąpiła pierwsza przesłanka, gdyż nie zaistniała okoliczność wyrażona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Ustalono, że w toku postępowania wywłaszczeniowego nie było znane miejsce pobytu skarżącego, co uzasadniało odstąpienie od poprzedzającego wywłaszczenie etapu rokowań z właścicielem. Nadto, zachowanie trybu i sposobu postępowania wywłaszczeniowego, w tym wywieszenie decyzji wywłaszczeniowej na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy na okres 6 tygodni, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, uniemożliwia skuteczne powołanie się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ponadto, organ wskazał, że skarżący nie interesował się nieruchomością co najmniej od 1984 r., gdyż nawet nie uiszczał od niej podatku, natomiast odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia miało zostać przekazane na pokrycie zaległych podatków. W odwołaniu od wskazanej decyzji skarżący zarzucił uchybienie przepisom procesowym, w tym art. 6, 7 k.p.a. oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego dotyczących wywłaszczenia. W uzasadnieniu podkreślono, iż organ administracji pomimo jasnej sytuacji własnościowej przedmiotowej nieruchomości wezwał na rozprawę wywłaszczeniową wyłącznie A. S., a nie faktycznego właściciela E. S. i uznał A. S. za stronę postępowania, nie dysponując danymi o miejscu pobytu E. S. Nawet w sytuacji, gdy skarżący nie władał w dacie wywłaszczenia sporną nieruchomością, nie był jej użytkownikiem i nie interesował się nią, nadal pozostawał jej właścicielem i tylko on mógł nią dysponować. Skarżący wskazał na okoliczności przeczące stwierdzeniu, że miejsce pobytu skarżącego było nieznane. Podał bowiem, że w przez cały czas jego pobytu poza granicami Polski zarówno brat A. S., jak i jego matka, znali jego adres zamieszkania na terenie N. Organ administracji natomiast nie podjął niezbędnych kroków do ustalenia miejsca pobytu skarżącego. Wskazał również, że organ administracji wbrew przepisom art. 17 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie dopełnił obligatoryjnego zawiadamiania skarżącego poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń o wszczęciu postępowania, wyznaczeniu rozprawy wywłaszczeniowej oraz o wydaniu decyzji wywłaszczeniowej. Rozpoznając odwołanie decyzją z dnia 14 lutego 2007 r., nr [...], Wojewoda Pomorski uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie administracyjne w pierwszej instancji. Wyjaśniając swoje rozstrzygnięcie Wojewoda stwierdził, że nie udowodniono w żaden sposób zachowania jednomiesięcznego terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy przyjąwszy koncepcję pełnomocnictwa domniemanego w postępowaniu administracyjnym uznał, iż A. S. miał prawo działać w imieniu swojego brata E. S. w postępowaniu wywłaszczeniowym. W skardze na wskazaną decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzję Starosty z dnia 24 października 2006 r., nr [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuzupełnienie postępowania dowodowego w zakresie, do którego zobowiązał go Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r. (sygn. akt II SA/Gd 400/02) i wydanie decyzji pomimo nieustalenia faktów istotnych dla niniejszej sprawy, przyjęcie, że skarżący dowiedział się o decyzji wywłaszczającej w czerwcu 1997 r., a nie w grudniu 1997 r. oraz przyjęcie, że skarżący nie udowodnił daty, w której dowiedział się o decyzji wywłaszczającej, tj. naruszenie przepisów art. 7, 77, 80 k.p.a. Nadto przyjęcie, że sprawa o wywłaszczenie nieruchomości jest sprawą mniejszej wagi i nieustalenie ponad wszelką wątpliwość, istnienia i zakresu rzekomego pełnomocnictwa udzielonego bratu skarżącego, tj. naruszenie przepisów art. 33 § 4 k.p.a. W uzasadnieniu podkreślono, że organ administracji w toku ponownego rozstrzygania sprawy zaniechał działań wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny z dnia 5 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 400/02, w postaci dopuszczenia dowodu z przesłuchania skarżącego na okoliczności związane z datą uzyskania decyzji. W ocenie skarżącego spośród czterech podanych dat powzięcia informacji o decyzji wywłaszczeniowej jedyną rzeczywistą i udowodnioną jest dzień 4 grudnia 1997 r., kiedy to skarżący otrzymał pismo Gminy. Skarżący nie zgodził się również ze stanowiskiem Wojewody, że brata skarżącego, A. S., uznać należało zgodnie z treścią art. 33 § 4 k.p.a. za pełnomocnika strony w postępowaniu przed Naczelnikiem Gminy. Zdaniem skarżącego nie zaistniały przesłanki art. 33 § 4 k.p.a. w postaci sprawy mniejszej wagi i braku wątpliwości co do istnienia i zakresu pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga jest zasadna. Zgodnie z dyspozycją art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Orzecznictwo sądowoadministracyjne stoi na stanowisku, że "(...) nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2006 r., VI SA/Wa 2320/05, LEX nr 197247). Powyższa zasada ma pierwszorzędne znaczenie w odniesieniu do orzeczeń kasatoryjnych sądu, w rezultacie których ma nastąpić merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r., sygn. II SA/Gd 400/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję odmawiającą wznowienia postępowania wywłaszczeniowego w odniesieniu do działek nr [...] i [...] położonych w K. oraz utrzymującą ją w mocy decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu Sąd zawarł wiążącą ocenę prawną co dalszego trybu postępowania w przedmiotowej sprawie, a w szczególności podkreślił konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie ustalenia rzeczywistej daty powzięcia przez skarżącego wiedzy na temat dokonanego wywłaszczenia. Poczynienie ustaleń w powyższej kwestii ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, w szczególności ustalenia, czy podanie o wznowienie postępowania złożone zostało w ustawowym terminie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Potrzeba ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie podyktowana była zwłaszcza pojawiającymi się w toku całego postępowania administracyjnego rozbieżnościami w zakresie daty powzięcia wiadomości o decyzji wywłaszczeniowej. Początkiem biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie winien być dzień, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu decyzji wywłaszczeniowej. Dopiero poczynienie niewątpliwych ustaleń w tym zakresie umożliwiłoby formułowanie wniosku co do dopuszczalności złożenia podania ze względu na zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w sprawie wywłaszczenia. Organ administracji pierwszej, jak i drugiej instancji, z pominięciem wskazań Sądu, nie przeprowadził postępowania dowodowego w kierunku wskazanym przez Sąd. Nie przesłuchał skarżącego na okoliczność daty powzięcia informacji o decyzji wywłaszczeniowej, a jak wskazano powyższej jego zeznania mogłyby rozwiać zaistniałe rozbieżności. Pomimo tego, organ odwoławczy przedwcześnie uznał, że żadna ze wskazywanych przez pełnomocnika skarżącego dat nie została udowodniona i udokumentowana, a tym samym nie został zachowany jednomiesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Zwrócić należy uwagę na fakt, iż w obliczu wiążących wskazań wyrażonych w orzeczeniu Sądu dotyczących postępowania dowodowego inicjatywa strony postępowania w zakresie wykazania, z jaką datą dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania wywłaszczeniowego, schodzi na dalszy plan, a na pierwszy winna wysunąć się aktywność organu administracji. Organ prowadząc postępowanie musi kierować się wskazaniami Sądu oraz naczelną zasadą postępowania administracyjnego – zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), która nakłada na organ administracji obowiązek przeprowadzenia z urzędu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. W wyroku z dnia 26 października 1984 r., sygn. akt II SA 1205/84, OSNA 1984, nr 2, poz. 98, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne. Nie znaczy to, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza iż nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Jednakże na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania, czy nie, i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę". Należy podkreślić, iż do organu, który ma przyznaną przez prawo materialne kompetencję do działania jako organ odwoławczy, przechodzi cała sprawa administracyjna, stając się przedmiotem nowych działań jurysdykcyjnych. Istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, która była przedmiotem rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, nie zaś jedynie kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji (wyrok NSA z dnia 9 października 1992 r., V SA 137/92, OSNA 1993, nr 1, poz. 22). Sprawa taka winna być załatwiona przez wydanie nowego aktu jurysdykcji administracyjnej. Podstawowym celem działania organu odwoławczego jest załatwienie sprawy, ponowne zastosowanie normy administracyjnego prawa materialnego, po uprzednim przeprowadzeniu postępowania dowodowego w zgodzie z przepisami procedury administracyjnej. Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym rozpoznaniu sprawy do oceny prawnej i wiążących poleceń wyrażonych przez Sąd w wyroku, oznacza, że podjęty akt jest wadliwy i podlega uchyleniu. W następstwie uchylenia zaskarżonej decyzji aktualna pozostaje ocena prawna Sądu w zakresie wskazań co do postępowania dowodowego. Wskazać tu trzeba, że nie było żadnych trudności by przesłuchać E. S., o czym świadczy znajdująca się w aktach administracyjnych notatka służbowa z dnia 2 lutego 2007r., znak [...], z której wynika, iż w dniu tym stawił się skarżący i zapoznał z aktami sprawy. Reasumując należy stwierdzić, że ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji zobowiązany będzie do przeprowadzenia we właściwy sposób pełnego postępowania dowodowego (w tym przesłuchania skarżącego) i w zależności od jego wyników ustalić czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie czy z jego uchybieniem. Następnie w zależności od tego ustalenia dokonać rozstrzygnięcia bądź takiego jak w zaskarżonej decyzji bądź merytorycznie rozpoznać odwołanie zgodnie z przepisami k.p.a. Odnieść się tu trzeba także do stanowiska organu II instancji, który uznał, że w postępowaniu wywłaszczeniowym brat skarżącego A. S. działał w warunkach pełnomocnictwa domniemanego wynikającego z art. 33 § 4 k.p.a. Otóż przepis ten ma charakter wyjątkowy i wymaga spełnienia wszystkich przesłanek w nim wskazanych. W przedmiotowej sprawie nie sposób przyjąć, że wywłaszczenie nieruchomości to sprawa mniejszej wagi. Także nie można mówić o braku wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu E. S. Argumentacja organu, że fakty wskazujące na utrzymywanie stałych i częstych kontaktów E. S. z bratem A. świadczą za przyjęciem istnienia pełnomocnictwa domniemanego z art. 33 § 4 k.p.a. jest chybiona. Przeciwnie, okoliczności te świadczą o tym, że gdyby E. S. wiedział o toczącym się postępowaniu wywłaszczeniowym i chciał upoważnić swego brata A. do reprezentowania jego interesów w tym postępowaniu, to mógłby uczynić to bez kłopotu. Wobec powyższego, zdaniem Sądu w niniejszej sprawie w żadnym razie nie można przyjąć istnienia konstrukcji pełnomocnictwa domniemanego o jakim mowa w art. 33 § 4 k.p.a. Mając powyższe rozważania na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku doszedł do przekonania, że należy uwzględnić skargę i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylić zaskarżoną decyzję. Na mocy art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził od Wojewody na rzecz E. S. kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zarządzenie: 1. odnotować, 2. odpis wyroku z uzasadnianiem doręczyć pełnomocnikowi skarżącego (bez pouczenia) oraz organowi administracji z pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, 3. przedłożyć z wpływem lub 40 dni od doręczenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI