II SA/GD 244/02

II SA/Gd 244/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-08-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2002-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Arkadiusz Despot-Mładanowicz /sprawozdawca/
Jolanta Górska
Zdzisław Kostka /przewodniczący/
Symbol z opisem
619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Skarżony organ
Inne
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie: WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) del.SO Jolanta Górska Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej z dnia 7 grudnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku za pełnione dyżury bojowe na stanowisku nawigatora systemu lądowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...]z dnia 3 lipca 2001 r. nr [...]; II. zasądza od Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej na rzecz skarżącego kwotę 265 (dwieście sześćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 15 marca 2001 r., sygn. akt IISA/Gd 1268/99 uchylił decyzję Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej z dnia 8 czerwca 1999 r. nr [...] oraz decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] z dnia 27 sierpnia 1998 r. nr [...] odmawiające przyznania st. chor. B. P. dodatku za dyżury bojowe pełnione nieetatowo na stanowisku nawigatora systemu lądowania.
W uzasadnieniu wyroku NSA stwierdził, iż zaskarżona decyzja rażąco narusza art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie zawiera jakichkolwiek ustaleń faktycznych oraz wskazań prawnych odwołując się do opinii prawnej.
Ponadto NSA wskazał, iż istota sporu między skarżącym a właściwym organem dotyczy jego uprawnień do otrzymania dodatku do uposażenia zasadniczego, określonego w § 23a ust. 1 pkt 1 Zarządzenia Nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. Jednocześnie NSA wskazał, iż rozstrzygając ponownie sprawę organ administracji winien uwzględnić również § 4 ust. 1 Zarządzenia Nr 28/MON z dnia 9 czerwca 1992 r. w sprawie rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych. Przepis ten precyzuje czas pracy żołnierzy pełniących etatowe całodobowe dyżury bojowe w stałym systemie dyżurów. Gdyby przyjąć, że w odniesieniu do stanowiska zajmowanego przez skarżącego nie miał zastosowania § 4 ust. 1 Zarządzenia Nr 28/MON, to brak było podstaw do odmowy wypłaty mu dodatku o jakim mowa w § 23a ust. 1 pkt 1 zarządzenia Nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r., tj. 5% dodatku za każdy dodatkowy dyżur bojowy pełniony poza obowiązkami służbowymi na stanowisku nawigatora-operatora.
Dowódca Jednostki Wojskowej [...] decyzją z dnia 3 lipca 2001 r. odmówił w oparciu o § 23a ust. 3 Zarządzenia nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy przyznania st. chor. szt. B. P. dodatku za dyżury bojowe pełnione na stanowisku nawigatora systemu lądowania.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że st. chor. szt. B. P. pismem z dnia 30 maja 2001 r. ponownie wniósł o wypłatę należności za pełnienie dyżurów NSL w okresie od 1994 r. do września 2000 r., kiedy to pełnił też obowiązki NKSB. Po ponownym zbadaniu sprawy organ stwierdził, że służbę na obu stanowiskach, w tym na NSL z uwagi na ówczesne braki kadrowe, pełnił całodobowo w stałym systemie dyżurów, zgodnie z § 4 ust. 1 Zarządzenia nr 28/MON z dnia 9 czerwca 1992 r. w sprawie rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych.
Organ wskazał, iż nie znalazło potwierdzenia podniesione w skardze do NSA twierdzenie, że oprócz wykonywania obowiązków na stanowisku NKSB, poza normalnymi godzinami pracy, pełnił całodobowe dyżury bojowe dodatkowo. Oba wskaźniki NSL i NKSB usytuowane są obok siebie na wieży kontrolnej, ze względów bezpieczeństwa w czasie dyżuru bojowego nie mogą być obsługiwane przez dwóch operatorów, nadrzędnym bowiem zadaniem jest zabezpieczenie prawidłowego funkcjonowania lotniska, a nie tylko zabezpieczenie jednego statku własnego (śmigłowca). Organ wskazał, że skarżący zgodnie z Zarządzeniem nr 30/MON otrzymywał dodatek za każdy dziewiąty i następny dyżur, zaznaczając jednocześnie, iż do dnia 31 grudnia 1997 r. był to jednak dodatek uznaniowy, a dopiero od 1 stycznia 1998 r. obligatoryjny.
W odwołaniu o powyższej decyzji B. P. podał, że decyzja zawiera merytoryczne błędy. Jednocześnie skarżący stwierdził, iż w pełni znalazło potwierdzenie twierdzenie podniesione w skardze do NSA, że oprócz wykonywania obowiązków na stanowisku nawigatora strefy bliższej (NKSB), poza normalnymi godzinami służby, pełnił dodatkowo całodobowe dyżury bojowe.
Dowódca Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej decyzją z dnia 7 grudnia 2001 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji podał, że celem stwierdzenia zasadności roszczenia st. chor. Sztab. B. P. powołana została komisja, która po zbadaniu sprawy stwierdziła, co następuje:
St. chor. sztab. B. P. pełnił 24 godzinne dyżury jako nawigator systemu lądowania (NSL) w stałym systemie dyżurów w latach 1994-1998 w ilości 328 dyżurów. Z przedstawionego zakresu obowiązków funkcyjnych wynika pełnienie dyżurów w stałym systemie dyżurowania jako tzw. etatowy dyżurny. Zakres obowiązków na stanowisku nawigator operator radiolokacyjnego systemu lądowania (nawigator strefy bliższej NKSB) przewiduje pełnienie dyżurów w stałym systemie dyżurowania. Zakres obowiązków na stanowisku nawigator systemu lądowania (NSL) również przewiduje pełnienie dyżurów w stałym systemie dyżurowania.
W związku z pełnieniem dyżurów całodobowych mają zastosowanie Zarządzenie Nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, Zarządzenie Nr 74/MON z dnia 15 października 1997 r. § 23a ust. 3, Zarządzenie Nr 28/MON z dnia 9 czerwca 1992 r. § 4 ust. 1 – określające zasady wypłaty należności z tytułu pełnienia dyżurów bojowych. W stałym systemie dyżurów, w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska uwzględnia się do wypłaty dziewiąty i następne dyżury w miesiącu kalendarzowym.
Uchylone przez Zarządzenie Nr 30/MON wytyczne MON z 17 marca 1988 r. zgodnie z pkt 1 i 4 zał. 4, do dnia 31 grudnia 1997 r. wypłatę dodatku przewidywały fakultatywnie, roszczenie do tej daty nie ma więc w ogóle żadnego uzasadnienia.
Zasadnym jest stwierdzenie, że dyżur w całodobowym systemie dyżurów trwa 24 godziny, niezrozumiałe natomiast jest stwierdzenie st. chor. sztab. B. P., że obowiązki wykonywał codziennie przez 8 godzin, a dodatkowo wyznaczony był do pełnienia dyżurów bojowych.
Komisja na podstawie analizy zebranego materiału w sprawie stwierdza, że roszczenia st. chor. sztab. B. P. nie są zasadne, gdyż pełnione przez niego dyżury na stanowisku nawigatora systemu lądowania traktować należy jako zamienne z dyżurami na stanowisku nawigatora kontroli strefy bliższej.
Mając na uwadze stwierdzenia komisji organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. P. zarzucił decyzjom organów obu instancji naruszenie prawa materialnego:
1. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, 2. § 23a ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 Zarządzenia Nr 30/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. Rozk. MON z 1993 r., poz. 61 z późn. zm.).
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz o dopuszczenie dowodu z teczki akt personalnych, książki etatów poz. sw 20612, akt sprawy IISA/Gd 1268/99.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił następującą argumentację faktyczną i prawną.
Pan st. chor. sztab. B. P. w Jednostce Wojskowej [...] zajmuje stanowisko służbowe nawigatora-operatora, etat chorąży. Skarżący w czasie pełnienia służby nabył uprawnienia do wykonywania obowiązków kierownika lądowania. Zresztą takie stanowisko służbowe zajmował przed wprowadzoną zarządzeniem Szefa Sztabu Generalnego nr [...] z dnia 4.01.1994r. zmianą pragmatyki służbowej obejmującą żołnierzy w korpusie osobowym chorążych. Zakres obowiązków służbowych na zajmowanym przez skarżącego stanowisku służbowym nie obejmuje pełnienia dyżurów na stanowisku kierownika lądowania, gdyż skarżący zajmuje stanowisko nawigatora-operatora. Skarżący jednak do pełnienia całodobowych dyżurów na stanowisku kierownika lądowania jest wyznaczany, a to z uwagi na posiadane uprawnienia zawodowe. Zgodnie bowiem z zatwierdzoną przez dowódcę JW [...] Instrukcją Dyżurnego Kierownika Lotniska w skład dyżurnej zmiany bojowej wchodzi również kierownik lądowania. Zatem poza obowiązkami służbowymi określonymi zakresem obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym nawigatora - operatora skarżący pełni też dyżury bojowe na stanowisku kierownika lądowania, gdyż posiada do wykonywania tych obowiązków stosowne uprawnienia.
Skarżący kilkakrotnie występował do właściwych przełożonych o przyznanie mu dodatku finansowego za pełnione dyżury bojowe na stanowisku kierownika lądowania, gdyż dyżury te pozostają poza jego obowiązkami służbowymi wynikającymi z zajmowanego stanowiska nawigatora-operatora. Ponieważ przełożeni nie potrafili wypracować stanowiska w tej sprawie, i odmawiali skarżącemu przyznania dodatku finansowego z tytułu pełnienia całodobowych dyżurów bojowych poza obowiązkami określonymi zajmowanym stanowiskiem etatowym, skarżący wniósł skargę do NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku. Wyrokiem z dnia 15.03.2001r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/GD 1268/99 Sąd uchylił zaskarżone decyzje odmawiające przyznania dodatku finansowego za pełnione dyżury bojowe. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z § 23a ust. 1 pkt 1 zarządzenia nr 30/ MON z dnia 10.04.1990r. dodatek w wysokości 5% podstawy określonej w § 2, należny był żołnierzowi zawodowemu za każdy pełniony dyżur bojowy.
Wyjątek od tej zasady stanowiło unormowanie § 23a ust. 3 cyt. zarządzenia nr 30/MON, który przewiduje "przy ustalaniu prawa do dodatku z tytułu pełnienia przez żołnierzy zawodowych całodobowych dyżurów bojowych, w stałym systemie dyżurów w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego (tzw. etatowych dyżurnych) uwzględnia się tylko dziewiąty i następne dyżury służby w miesiącu kalendarzowym".
Rozpoznając sprawę ponownie dowódca Jednostki Wojskowej [...] decyzją nr [...] z dnia 3.07.2001 r. odmówił skarżącemu przyznania dodatku za dyżury bojowe pełnione na stanowisku nawigatora systemu lądowania wskazując jako podstawę prawną § 23a ust. 3 zarządzenia nr 30/MON z dnia 10. 04. 1990r.
Stanowisko to utrzymał w mocy organ wyższego stopnia decyzją nr [...] z dnia 7.12.2001r.
Zdaniem skarżącego decyzje te nie odpowiadają prawu i rzeczywistemu stanowi rzeczy, a zwłaszcza naruszają przywołane w petitum skargi przepisy normujące prawo żołnierza do dodatku z tytułu pełnienia dyżurów bojowych.
Obie decyzje nie kwestionują, że skarżący był wyznaczany do pełnienia całodobowych dyżurów na obu wymienionych stanowiskach.
Zagadnienie dodatków za pełnienie dyżurów znajduje swoje prawne uregulowanie w przepisach wydanych na podstawie delegacji art. 45 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17.12.1974 r. o uposażeniu żołnierzy. Minister Obrony Narodowej zarządzeniem Nr 30/MON z dnia 10.04.1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz. Rozk. MON z 1993r. poz. 61 z późn. zm./ wykonał delegację ustawową i określił przypadki kiedy żołnierzowi należny jest dodatek za służby i dyżury oraz stawki tych dodatków. Zarządzeniem Nr 74/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 15.10.1997 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy /Dz. Rozk. MON z 1997r. poz. 162/ dodano do zmienianego zarządzenia § 23a, którego ust. 1 stanowi:
"§23a.1. Żołnierzom zawodowym z tytułu pełnienia dyżurów bojowych lub lekarskich oraz służb dyżurnych przysługuje, z zastrzeżeniem ust. 2-5, za każdy pełniony dyżur lub służbę dyżurną dodatek w wysokości:
1) za dyżur bojowy i służbę dyżurną -5 %."
W ust. 2 pkt 1 tego przepisu określono, iż:
" Dodatek, o którym mowa w ust. 1 przysługuje z tytułu pełnienia całodobowych dyżurów bojowych w systemie obrony powietrznej (przez pilotów-dyżurów nocnych lub dziennych), obrony przeciwlotniczej, ratownictwa powietrznego i morskiego oraz na okrętach dyżurnych".
Natomiast ust. 3 tego przepisu stanowi:
" Przy ustalaniu prawa do dodatku z tytułu pełnienia przez żołnierzy zawodowych całodobowych dyżurów bojowych (służb dyżurnych) w stałym systemie dyżurów w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego (tzw. etatowych dyżurnych) uwzględnia się tylko dziewiąty i następne dyżury (służby) w miesiącu kalendarzowym".
Zarządzeniem Nr 23/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 8.05.1998 r. zmieniającym zarządzenie w sprawie rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych oraz zasad udzielania czasu wolnego za wykonywanie zadań służbowych poza normalnymi godzinami służby, zmieniono zarządzenie Nr 28/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 9.06.1992 r. o takim samym tytule i dodano w § 1 pkt 7 w brzmieniu:
" § 1 pkt 7 etatowy dyżur- trwające dwadzieścia cztery godziny dyżury (służby dyżurne) w stałym systemie dyżurów pełnione przez żołnierzy w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego w powołanych do tego celu jednostkach organizacyjnych, w szczególności w Dyżurnej Służbie Operacyjnej Sił Zbrojnych RP, dyżurnych służbach operacyjnych rodzajów sił zbrojnych i okręgów wojskowych oraz podobnych etatowych służbach operacyjnych i dyżurnych ustalonych odrębnymi przepisami".
Równocześnie do cyt. zarządzenia Nr 28/MON dodano § 4 w brzmieniu:
" § 4 ust. 1. Dowódca jednostki wojskowej ustala dla żołnierzy pełniących etatowe dyżury plan dyżurów na kolejne 28 dniowe okresy rozliczeniowe, tak aby na każdego z nich przypadało łącznie po 160 godzin służby, w tym:
1) 6 etatowych dyżurów,
2) 6 godzin szkolenia doskonalącego,
3)10 godzin do dyspozycji dowódcy.
2. Pozostałe godziny w okresie rozliczeniowym są dla żołnierza czasem wolnym od służby.
3. Żołnierzom pełniącym więcej niż 6 etatowych dyżurów w okresie rozliczeniowym udziela się jednego dnia wolnego w zamian za każdy dodatkowy dyżur.
4. W zamian za pełnienie etatowych dyżurów w dni ustawowo i dodatkowo wolne od służby, dni wolnych nie udziela się. "
W opisanej sytuacji prawnej i faktycznej konieczne jest zatem ustalenie, czy dyżury pełnione przez skarżącego są dyżurami, o których mowa w § 23a ust. 2, czy też w ust. 3 zarządzenia Nr 30/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 10.04.1990 r. Zarządzenie to bowiem prawo do dodatku z tytułu pełnienia dyżuru określa w odmienny sposób w stosunku do dyżurów pełnionych niejako dodatkowo, poza normalnymi godzinami służby, i dyżurów pełnionych w stałym systemie dyżurów w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego ( tzw. etatowych dyżurnych).
Wracając do rozważań in concreto, w sentencji decyzji nr [...] dowódca JW [...] podał, iż skarżący dyżury bojowe pełni nieetatowo.
W ocenie skarżącego to właśnie stwierdzenie odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Obowiązki swoje wykonuje on bowiem w normalnych godzinach służby, a poza nimi wyznaczany jest do pełnienia dyżurów bojowych w systemie całodobowym.
Gdyby natomiast dyżury te wykonywał w stałym systemie dyżurów, jak podano w zaskarżonej decyzji Dowódcy Brygady Lotnictwa nr [...] z dnia 7.12.2001 r., a czego nie podano w decyzji dowódcy JW [...] nr [...] z dnia 3. 07.2001r., w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska (tzw. etatowych dyżurnych) w rozumieniu ust. 3 § 23a cyt. zarządzenia 30/MON z dnia 10. 04.1990 r., to wówczas dopiero przy ustalaniu prawa do dodatku z tytułu ich pełnienia uwzględniałoby się tylko dziewiąty i następne dyżury. Na takie stosowanie omawianych przepisów w odniesieniu do skarżącego, zdaje się wskazywać uzasadnienie decyzji nr [...]. Pogląd ten należałoby podzielić, lecz tylko w sytuacji, gdyby skarżącemu czas służby określano w sposób wskazany w § 4 zarządzenia Nr 28/MON z dnia 9.06.1992 r. tzn. gdyby czas służby skarżącego obejmował w 28 dniowym okresie rozliczeniowym 160 godzin w tym:
6 etatowych dyżurów, 6 godzin szkolenia doskonalącego i 10 godzin do dyspozycji dowódcy.
W takiej bowiem sytuacji pełniłby on służbę przez 160 godzin w okresie rozliczeniowym co wynika z następującego zestawienia:
24 godziny służby x 6= 144 + (6+10)= 160.
Pozostałe godziny w okresie rozliczeniowym byłby natomiast czasem wolnym od służby, za każdy dyżur ponad 6 w okresie rozliczeniowym przysługiwałby dzień wolny, a za dyżur dziewiąty i następne przysługiwałby dodatek, o którym mowa w § 23a ust. 3 zarządzenia Nr 30/MON z dnia 10.04.1990 r. O takim właśnie stałym systemie dyżurów pełnionych w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego ( etatowych dyżurnych) traktują wskazane przepisy zarządzeń Ministra Obrony Narodowej Nr 30/MON z dnia 10.04.1990 r.- § 23a ust. 3 i Nr 28/MON z dnia 9.06.1992 r.- § 7 pkt 1 i § 4, za czym przemawia gramatyczna wykładnia tych przepisów.
Mając jednak na uwadze uzasadnienie decyzji nr [...] z dnia 3.07.2001r. skarżący, z uwagi na braki kadrowe, był wyznaczany zamiennie do pełnienia służby na obu stanowiskach: nawigatora systemu lądowania i nawigatora operatora radiolokacyjnego systemu lądowania. W obu przypadkach skarżący wyznaczany był do pełnienia tych dyżurów w całodobowym wymiarze czasu.
Jeżeli rzeczywiście skarżącego wyznaczano przemiennie do pełnienia dyżurów na obu tych stanowiskach, a skarżący etatowo zajmuje tylko jedno z tych stanowisk, a mianowicie nawigatora systemu lądowania, to jedynie dyżury na tym stanowisku pełnił "w ramach obowiązków wynikających z zajmowanego stanowiska służbowego (tzw. etatowych dyżurnych)", jak stanowi § 23a ust. 3 zarządzenia 30/MON. Dyżury pełnione natomiast na stanowisku nawigatora operatora radiolokacyjnego systemu lądowania nie były dyżurami wynikającymi z zajmowanego stanowiska służbowego, a to z tej przyczyn, że skarżący nie zajmuje dwóch stanowisk etatowych, lecz tylko jedno. W tej sytuacji do dyżurów pełnionych zamiennie na stanowisku nawigatora operatora radiolokacyjnego systemu lądowania nie znajduje zastosowania ust. 3 § 23a zarządzenia 30/MON, lecz ust. 1 pkt 1 tego przepisu.
W takiej sytuacji prawnej, przyjmując hipotetycznie stwierdzenie zaskarżonych decyzji, że skarżący swoje obowiązki na zajmowanym stanowisku nawigatora systemu lądowania pełnił w stałym systemie dyżurów, o jakim mowa w § 1 pkt 7 cyt. wyżej zarządzenia Nr 28/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 9. 06.1992r., do ustalenia prawa do dodatku znajdowałby zastosowanie § 23a ust. 3 zarządzenia nr 30/MON - dodatek za dziewiąty i następne dyżury w miesiącu rozliczeniowy.
Jednakże równocześnie do każdego dyżuru pełnionego poza etatem, nie związanego z zajmowanym stanowiskiem służbowym, a do takich należy dyżur na stanowisku nawigatora operatora radiolokacyjnego systemu lądowania, znajdowałby zastosowanie ust. 1 pkt 1 § 23a zarządzenia 30/MON - dodatek w wysokości 5% podstawy wymiaru.
Rzeczywisty rozkład czasu pracy skarżącego wskazuje jednak, że nie pełnił on służby we wskazanym systemie wynikającym z treści § 4 ust. 1 cyt. wyżej zarządzenia Nr 28/MON z dnia 9.06.1992 r. Nie znajduje zatem do niego ograniczenie wynikające z § 23a ust. 3 zarządzenia Nr 30/MON z dnia 10.04.1990 r., na co powołano się w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Skarżący wykonuje obowiązki służbowe określone zakresem obowiązków na zajmowanym stanowisku służbowym w większym rozmiarze niż wynika to z § 4 ust. 1 zarządzenia nr 28/MON, a poza normalnymi godzinami służby pełni całodobowe dyżury bojowe w systemie obrony przeciwlotniczej i ratownictwa morskiego. W sposób bezpośredni znajduje zatem do niego zastosowanie § 23a ust. 1 pkt 1 w zw. z ust. 2 pkt 1 zarządzenia Nr 30/MON z dnia 10.04.1990 r.
Wydane zatem z jego wniosku decyzje administracyjne naruszają wskazane przepisy prawa, a ponadto art. 2 ust. 1 w zw. z art. 45 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17.12. 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, które przyznają żołnierzowi nie tylko prawo do uposażenia, lecz również do dodatków wynikających z przepisów wydanych na podstawie tej ustawy, albowiem nie kwestionując, że skarżący pełnił dyżury niejako na dwóch stanowiskach służbowych, odmawiają skarżącemu prawa do dodatku z tego tytułu.
Dowódca Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. jednym z elementów koniecznych decyzji administracyjnej jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie spełniają powyższych warunków.
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji praktycznie w całości odwołuje się do stwierdzeń komisji powołanej celem zbadania zasadności roszczeń skarżącego. Organ odwoławczy do uzasadnienia decyzji przepisał treść zawartą w protokole niniejszej komisji z dnia 2 października 2001 r. Odwołanie się wyłącznie do treści protokołu sporządzonego przez komisję stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Rzeczą organu administracji prowadzącego postępowanie w przedmiotowej sprawie było bowiem zebranie materiału dowodowego, na okoliczność organizacji czasu służby skarżącego. Natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji w ogóle nie wskazuje dowodów, na których oparł się organ dokonując ustaleń faktycznych w sprawie. Z treści protokołu sporządzonego przez komisję wynika, że oparła się ona na dokumentach dostarczonych z Jednostki Wojskowej [...], jednakże nie wiadomo jakie to były dokumenty, gdyż niniejszy protokół nie zawiera żadnych informacji na ten temat, w aktach administracyjnych brak jest takich dokumentów, zaś zaskarżona decyzja również nie wskazuje jakie dokumenty stanowiły dowód w sprawie.
Ustalenia faktyczne powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są zbyt ogólnikowe, potraktowane hasłowo i nie obrazują w pełni organizacji czasu służby skarżącego. Uzasadnienie faktyczne w sprawach, w których do rozstrzygnięcia niezbędne jest ustalenie organizacji czasu służby (czasu pracy) powinno cechować się szczegółowością ustaleń ze wskazaniem dowodów na ich poparcie. Dopiero bowiem szczegółowa analiza organizacji czasu służby (pracy) pozwoli na rozstrzygnięcie jakie przepisy płacowe winny mieć zastosowanie przy ustalaniu dodatków do uposażenia zasadniczego.
Jednocześnie uzasadnienie prawne takiej decyzji winno zawierać rzetelne wyjaśnienie podstawy prawnej, dotyczącej regulacji czasu służby, a następnie wyjaśnienie podstawy prawnej dotyczącej regulacji płacowych mających zastosowanie w sprawie.
W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyjaśnienie podstawy prawnej sprowadził do zbiorczego wyliczenia zarządzeń mających w jego ocenie zastosowanie w sprawie oraz wskazał dwa paragrafy wymienionych regulacji bez jakiejkolwiek analizy ich treści.
Organy wojskowe nie wyjaśniły zatem w sposób prawidłowy czy czas służby skarżącego był zorganizowany zgodnie z § 4 ust. 1 Zarządzenia Nr 28/MON z dnia 9 czerwca 1992 r. w sprawie rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych. Od ustalenia tej kwestii zależy rozstrzygnięcie istoty sporu, a mianowicie czy skarżącemu przysługują uprawnienia do otrzymania dodatku do uposażenia zasadniczego, określonego w § 23a ust. 1 pkt 1 zarządzenia Nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy.
Z powyższego wynika, że organy wojskowe ponownie rozpatrując sprawę nie uwzględniły stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartego w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 marca 2001 r., sygn. akt IISA/Gd 1268/99, gdyż dopuściły się identycznych uchybień jak poprzednio.
Reasumując należy stwierdzić, iż poza naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. doszło również do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy. Niniejsze naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem tylko należycie wyjaśniony stan faktyczny może stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy, co przekłada się również na zawartość uzasadnienia decyzji.
Organy wojskowe ponownie rozpatrując sprawę zobowiązane będą do zebrania materiału dowodowego, na okoliczność organizacji czasu służby skarżącego, ustalenia czy na podstawie tych dowodów czas służby był zorganizowany zgodnie z § 4 ust. 1 Zarządzenia Nr 28/MON z dnia 9 czerwca 1992 r. w sprawie rozkładu czasu służby żołnierzy zawodowych, czy też może organizacja czasu służby skarżącego odbiegała od wynikającego z niniejszej regulacji. Dopiero tak ustalony stan faktyczny będzie mógł stanowić podstawę do oceny, który przepis z regulacji płacowych ma zastosowanie w niniejszej sprawie, czy § 23a ust. 1 pkt 1 czy też § 23a ust. 3 Zarządzenia Nr 30/MON z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy.
W związku z tym, iż stwierdzone uchybienia wymagają przeprowadzenia ponownego postępowania w sprawie niecelowym było przeprowadzanie przez Sąd uzupełniającego dowodu z akt personalnych skarżącego oraz książki etatów, co skutkowało oddaleniem w tym zakresie wniosku dowodowego złożonego przez skarżącego w skardze. Rzeczą organów wojskowych będzie przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów i dokonanie ich oceny łącznie z pozostałym dowodami, które zostaną przeprowadzone w sprawie.
Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.c), art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z § 14 ust. 2 pkt 3 w zw. z §2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja odmawiająca przyznania dodatku do uposażenia nie podlega wykonaniu, gdyż nie przyznaje ani nie pozbawia żadnego prawa, a zatem brak podstaw, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.