II SA/Gd 242/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku uchylił decyzję nakazującą właścicielom garażu wykonanie obowiązków przeciwpożarowych, uznając, że przepisy dotyczące dróg ewakuacyjnych nie mają zastosowania do garaży.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę właścicieli garażu dwustanowiskowego na decyzję Komendanta Państwowej Straży Pożarnej nakazującą wykonanie obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej usunięcia elementów zmniejszających drogę ewakuacyjną i oznakowania drzwi przeciwpożarowych. Uzasadnieniem było stwierdzenie, że garaż nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi, a zatem przepisy dotyczące dróg ewakuacyjnych i drzwi przeciwpożarowych nie mają zastosowania.
Sprawa dotyczyła skargi M. K. i M. O. na decyzję Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która nakazywała wykonanie określonych obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej w garażu dwustanowiskowym. Organy straży pożarnej uznały, że w garażu doszło do naruszenia przepisów dotyczących dróg ewakuacyjnych i oznakowania drzwi przeciwpożarowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej tych obowiązków. Sąd stwierdził, że garaż dwustanowiskowy nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych, co wyklucza zastosowanie przepisów dotyczących dróg ewakuacyjnych. Ponadto, drzwi pomiędzy garażem a klatką schodową nie stanowiły drzwi przeciwpożarowych, a ich oznakowanie nie było wymagane. W konsekwencji, sąd uznał, że organy błędnie zastosowały przepisy prawa materialnego, co skutkowało uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania w tej części. Sąd zasądził również od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te nie mają zastosowania do garażu dwustanowiskowego, ponieważ nie jest on pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych, co wyklucza wymóg zapewnienia dróg ewakuacyjnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że definicja pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi zawarta w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury wyklucza garaż z tej kategorii. Skoro nie ma obowiązku zapewnienia dróg ewakuacyjnych z garażu, nie można nakładać obowiązków związanych z ich zmniejszaniem lub ograniczaniem dostępu do wyjść ewakuacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
u.o.p. art. 4 § ust. 1
Ustawa o ochronie przeciwpożarowej
Właściciel obiektu jest obowiązany zapewnić bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji, przestrzegać wymagań techniczno-budowlanych, instalacyjnych i technologicznych oraz przygotować obiekt do akcji ratowniczej. Obowiązki te są konkretyzowane w przepisach wykonawczych.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 145 § § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku uchylenia decyzji z powodu stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania, sąd umarza postępowanie administracyjne.
Pomocnicze
rozporządzenie MSWiA art. 4 § ust. 1 pkt 16
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Zabrania się lokalizowania elementów wystroju wnętrz, instalacji i urządzeń w sposób zmniejszający wymiary drogi ewakuacyjnej poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno-budowlanych.
rozporządzenie MSWiA art. 4 § ust. 1 pkt 18 lit. e
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Zabrania się uniemożliwiania lub ograniczania dostępu do wyjść ewakuacyjnych.
rozporządzenie MSWiA art. 4 § ust. 2 pkt 4 lit. i
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
Właściciele są obowiązani do oznakowania znakami zgodnymi z Polskimi Normami drzwi przeciwpożarowych.
rozporządzenie MI art. 240 § ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej, zwanymi dalej "drogami ewakuacyjnymi".
rozporządzenie MI art. 4 § pkt 1 i 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Definicja pomieszczeń przeznaczonych na stały i czasowy pobyt ludzi.
rozporządzenie MI art. 5 § pkt 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Wyłączenie z definicji pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi sytuacji, gdy łączny czas przebywania jest krótszy niż 2 godziny lub czynności mają charakter dorywczy.
rozporządzenie MI art. 102
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Warunki techniczne dla garaży, w tym wymóg posiadania wjazdów lub wrót garażowych.
P.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania na rzecz strony wygrywającej.
P.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Określenie wysokości opłat za czynności radców prawnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Garaż dwustanowiskowy nie jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych, co wyklucza stosowanie przepisów o drogach ewakuacyjnych. Drzwi pomiędzy garażem a klatką schodową nie są drzwiami przeciwpożarowymi i nie wymagają specjalnego oznakowania.
Godne uwagi sformułowania
garaż dwustanowiskowy nie stanowi pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi w rozumieniu § 4 rozporządzenia MI nie każde drzwi zamontowane w obiekcie mogą być uznane za przeciwpożarowe
Skład orzekający
Jolanta Górska
przewodniczący
Krzysztof Kaszubowski
sprawozdawca
Wojciech Wycichowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej w odniesieniu do garaży oraz pomieszczeń niemieszkalnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji garażu dwustanowiskowego w budynku mieszkalnym i może nie mieć bezpośredniego zastosowania do innych typów obiektów lub garaży o innej konstrukcji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zdefiniowanie rodzaju pomieszczenia dla zastosowania przepisów prawa. Pokazuje też, że organy administracji mogą błędnie interpretować przepisy, a sądy administracyjne pełnią ważną rolę kontrolną.
“Czy garaż to miejsce dla ludzi? Sąd wyjaśnia, dlaczego straż pożarna nie może nakładać obowiązków ewakuacyjnych na właścicieli garaży.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 242/24 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2024-11-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-03-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Jolanta Górska /przewodniczący/ Krzysztof Kaszubowski /sprawozdawca/ Wojciech Wycichowski Symbol z opisem 6016 Ochrona przeciwpożarowa Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Komendant Państwowej Straży Pożarnej Treść wyniku Uchylono decyzję lub postanowienie w całości lub w części i umorzono postępowanie (art. 145 § 3 ustawy - PoPPSA) Powołane przepisy Dz.U. 1991 nr 81 poz 351 art, 4 ust. 1 Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski Protokolant Starszy asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2024 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. i M. O. na decyzję Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 21 grudnia 2023 r. nr WPZ.5290.4.2023.10.AL w przedmiocie wykonania określonych obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej punktu 2 i umarza postępowanie administracyjne w tym zakresie, 2. zasądza od Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej solidarnie na rzecz skarżących M. K. i M. O. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie M. K. i M. O. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku decyzję Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku w przedmiocie wykonania nałożonych obowiązków w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: W wyniku przeprowadzenia w dniu 14 marca 2023 r. czynności kontrolno – rozpoznawczych w garażu dwustanowiskowym, współdzielonym pomiędzy właścicielami mieszkań nr [...] i [...] w budynku przy ul. F. [...] w G., Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku, decyzją z dnia 31 lipca 2023 r. nakazał A. S., M. K. oraz M. O., współwłaścicielom przedmiotowego garażu: 1. Umożliwienie natychmiastowego użycia zamykanych drzwi ewakuacyjnych; 2. Usunięcie elementów wystroju wnętrz lub instalacji lub urządzeń zlokalizowanych w sposób zmniejszający wymiary przejścia ewakuacyjnego wewnątrz pomieszczenia poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno – budowlanych; 3. Usunięcie materiałów palnych (w postaci m. in. pustych kartonów, uszkodzonych mebli, elementów aranżacji) z dróg komunikacji ogólnej służących ewakuacji; 4. Umieszczenie w widocznych miejscach instrukcji postępowania na wypadek pożaru z wykazem telefonów alarmowych; 5. Umieszczenie gaśnicy przy wyjściu z pomieszczenia garażu; 6. Oznakowanie znakami zgodnymi z Polskimi Normami drzwi przeciwpożarowych; 7. Doprowadzenie do pełnej sprawności instalacji wentylacji mechanicznej. Obowiązkowi określonemu w punkcie 1 decyzji organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Jako termin realizacji obowiązków określonych w punktach 2 – 7 organ wskazał dzień 31 sierpnia 2023 r. Pomorski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku, po rozpoznaniu odwołania M.K. i M. O., decyzją z dnia 21 grudnia 2023 r., uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie co do obowiązków wskazanych w punktach: 1, 3, 4, 5 i 7 i umorzył postępowanie organu I instancji w tej części, a także uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie co do obowiązków wskazanych w punktach 2 i 6 w części dotyczącej terminów ich wykonania i orzekł w tej części co do istoty sprawy poprzez ustalenie nowego terminu wykonania tych obowiązków – do dnia 29 lutego 2024 r., w pozostałej części utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję co do obowiązków określonych w punktach 2 i 6. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że użytkownikami przedmiotowego garażu, a zarazem jego współwłaścicielami są: M.K. i M. O oraz A.S. Pomieszczenie garażu dwustanowiskowego znajduje się na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Garaż jest połączony z częścią mieszkalną klatką schodową oraz drzwiami, a każde stanowisko posiada odrębną bramę wjazdową (podnoszoną) od strony podwórza. W dalszej kolejności, wskazując na treść przepisu art. 4 ust. 1, art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2057 ze zm.; dalej jako "u.o.p."), a także § 4 ust. 1 pkt 16 i 18, § 4 ust. 2 pkt 4 lit. i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 822) organ odwoławczy wyjaśnił, że po przeprowadzeniu w toku postępowania odwoławczego dodatkowych oględzin ustalono, iż w dalszym ciągu istnieje zawężenie i ograniczenie drogi ewakuacyjnej w pomieszczeniu garażu w kierunku do wyjścia ewakuacyjnego na klatkę schodową. Stan taki spowodowany jest garażowanym przez stronę pojazdem znacznych gabarytów. Powyższa sytuacja powoduje, że nadal naruszone są przepisy § 4 ust. 1 pkt 16 i 18 rozporządzenia, które bezwzględnie i jednoznacznie zabraniają zaniżania szerokości drogi ewakuacyjnej (pkt 16) oraz ograniczania dostępu do wyjścia ewakuacyjnego (pkt 18). W trakcie oględzin stwierdzono ponadto brak oznakowania drzwi przeciwpożarowych (stanowiących de facto wyjście ewakuacyjne z garażu) stosownym znakiem bezpieczeństwa, co powoduje naruszenie § 4 ust. 2 pkt 4 lit. i rozporządzenia, zgodnie którym właściciele są zobowiązani do odpowiedniego oznakowania drzwi przeciwpożarowych. Ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy wyjaśnił, że wbrew stanowisku odwołujących się w sprawie nie mają zastosowania przepisy techniczno - budowlane tj. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1225). Przedmiotowa sprawa dotyczy istniejącego i użytkowanego budynku mieszkalnego z garażem dwustanowiskowym, w którym de facto żadne procesy budowlane nie są prowadzone. Tym samym w sprawie znajdują zastosowanie przepisy przeciwpożarowe odnoszące się do obiektów budowlanych obecnie eksploatowanych, tj. rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że obowiązek przestrzegania przepisów przeciwpożarowych spoczywa na każdym z dwóch współwłaścicieli. W związku z czym decyzja kierowana jest do obu stron postępowania, które powinny podjąć działania zmierzające do spełnienia wymagań ochrony przeciwpożarowej. W ocenie organu relacje międzysąsiedzkie nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia w sprawie. Końcowo organ wyjaśnił, że w trakcie oględzin ustalono, że obowiązki, określone w punktach 1, 3, 4, 5 i 7 decyzji z dnia 31 lipca 2023 r. zostały zrealizowane w związku z czym zasadne było uchylenie decyzji w tej części i umorzenie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M.K. i M. O, reprezentowani przez pełnomocnika zawodowego wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Wnieśli także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa materialnego, w szczególności § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w stosunku do lokalu niemieszkalnego jakim jest garaż dwustanowiskowy przy ul. F. [...] o powierzchni użytkowej 36,28 m2, w którym są dwa stanowiska postojowe oznaczone numerami A i B w sytuacji gdy: - drzwi określane przez organ jako ewakuacyjne, nie spełniają kryteriów drzwi ewakuacyjnych, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; - garaż w budynku przy ul. F. [..] w G., zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., nie wymaga posiadania drzwi ewakuacyjnych ze względu na jego powierzchnię, a wystarczające jest spełnienie wymogów opisanych w § 102 ww. rozporządzenia; - brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do tego, by w pomieszczeniu niemieszkalnym stanowiącym garaż dwustanowiskowy o łącznej powierzchni użytkowej 36,28 m2, posiadający dwa wrota wjazdowe, konieczne było ustalenie przebiegu drogi ewakuacyjnej, a tym bardziej kosztem prawa własności jednego ze współwłaścicieli tego garażu – skarżących. Zarzucili ponadto naruszenie przepisów postępowania art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie charakteru obiektu jakim jest pomieszczenie garażu i jakie normy prawne regulują tego rodzaju obiekty. Pomorski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej w skrócie: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Uwzględniając tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia decyzji organów administracji publicznej, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie była decyzja Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Gdańsku (dalej jako: "organ odwoławczy", "organ II instancji") uchylająca decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (dalej jako: "organ I instancji") nakazująca M.K. i M. O wykonanie określonych obowiązków. Organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie pięciu nałożonych obowiązków (oznaczonych numerami 1, 3, 4, 5 i 7 w decyzji organu I instancji) i umorzył postępowanie organu I instancji w tej części, a także uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie co do obowiązków wskazanych w punktach 2 i 6 w części dotyczącej terminów ich wykonania i orzekł w tej części co do istoty sprawy poprzez ustalenie nowego terminu ich wykonania – do dnia 29 lutego 2024 r. Jednocześnie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję co do obowiązków określonych w punkcie 2 i 6. Przedmiotem skargi uczyniono zasadność nałożenia (utrzymania w mocy) obowiązków polegających na: nakazaniu usunięcia elementów wystroju wnętrz lub instalacji lub urządzeń zlokalizowanych w sposób zmniejszający wymiary przejścia ewakuacyjnego wewnątrz pomieszczenia poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno – budowlanych (pkt 2 decyzji organu I instancji) oraz oznakowania znakami zgodnymi z Polskimi Normami drzwi przeciwpożarowych (pkt 6 decyzji organu I instancji) w garażu dwustanowiskowym, współdzielonym pomiędzy właścicielami mieszkań nr [...] i [...] w budynku przy ul. F. [...] w G. Jako podstawę materialnoprawną nałożonych obowiązków wskazano przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 275; dalej jako: "u.o.p.") oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 822; dalej jako: "rozporządzenie MSWiA"). Zasadność nałożenia wskazanych obowiązków zakwestionowała strona skarżąca wskazując, że organy administracji dokonały błędnej oceny stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania przepisów prawa, które nie powinny być stosowane. W trakcie przeprowadzonego postępowania ustalono, że w garażu dwustanowiskowym, współdzielonym pomiędzy właścicielami mieszkań nr [...] i [...] w budynku przy ul. F. [...] w G. występują elementy wystroju wnętrz (szafki przy ścianach) oraz urządzenia (w tym pojazdy garażowane: samochód osobowy oraz skuter) zlokalizowane w sposób zmniejszający wymiary przejścia ewakuacyjnego wewnątrz pomieszczenia poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno budowlanych (protokół z 14 marca 2023 .r – w aktach administracyjnych). Zdaniem organu odwoławczego użytkowanie garażu w sposób zmniejszający wymiary przejścia ewakuacyjnego poniżej wymaganych w przepisach techniczno – budowlanych wartości może spowodować uniemożliwienie ewakuacji w przypadkach wystąpienia zagrożenia powodującego taką konieczność, co narusza art. 4 ust. 1 pkt 4 u.o.p. Ponadto, z § 4 ust. 2 pkt 4 lit. i rozporządzenia MSWiA wynika nakaz oznakowania drzwi przeciwpożarowych w budynku znakami zgodnie z Polskim Normami. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie może budzić wątpliwości, że dotyczy ona garażu, a skoro tak, to rację ma pełnomocnik skarżących podnosząc, że tego rodzaju obiekt powinien spełniać warunki techniczne określone w § 102 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 1225; dalej jako: "rozporządzenie MI"). Zgodnie z tym przepisami tego rodzaju obiekt powinien posiadać m. in. wjazdy lub wrota garażowe (§ 102 pkt 2 rozporządzenia), a ten warunek jest w sprawie spełniony. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zaprojektowane i wykonane drzwi umożliwiające przejście między garażem a klatką schodową służą przedostaniu się z garażu do lokalu mieszkalnego bez konieczności wychodzenia na zewnątrz budynku i są użytkowane tylko przez współwłaścicieli garażu. Trafnie wskazuje pełnomocnik skarżących, że z żadnego przepisu prawa materialnego nie wynika by właściciel garażu miał obowiązek wykonania w nim drzwi. Należy zaznaczyć, że jako podstawę nałożonych obowiązków organ II instancji wskazał art. 4 ust. 1 u.o.p., z którego wynika, że właściciel budynku (obiektu budowlanego lub terenu) zapewniając ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany: przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczo - budowlanych, instalacyjnych i technologicznych (pkt 1), zapewnić osobom przebywającym w budynku (obiekcie budowlanym lub terenie), bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji (pkt 4) oraz przygotować budynek (obiekt budowlany, teren) do prowadzenia akcji ratowniczej (pkt 5). Obowiązki te konkretyzowane są w przepisach rozporządzenia MSWiA, w których przewidziano m. in., że w obiektach zabrania się lokalizowania elementów wystroju wnętrz, instalacji i urządzeń w sposób zmniejszający wymiary drogi ewakuacyjnej poniżej wartości wymaganych w przepisach techniczno – budowlanych (§ 4 pkt 16 rozporządzenia MSWiA) oraz uniemożliwiania lub ograniczania dostępu do wyjść ewakuacyjnych (§ 4 pkt 18 lit. e rozporządzenia MSWiA). Ponadto właściciele są obowiązani do oznakowania znakami zgodnymi z Polskimi Normami drzwi przeciwpożarowych (§ 4 ust. 2 pkt 4 lit. i rozporządzenia MSWiA). Zakres zastosowania powyższych przepisów wymaga uwzględnienia regulacji wynikającej z rozporządzenia MI albowiem to w tych przepisach prawodawca określił pojęcie "drogi ewakuacyjnej". Zgodnie z § 240 ust. 1 tego aktu z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej, bezpośrednio albo drogami komunikacji ogólnej, zwanymi dalej "drogami ewakuacyjnymi". Z brzmienia tego przepisu wynika, że pojęcie "dróg ewakuacyjnych" dotyczy zapewnienia możliwości ewakuacji z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi. Tym samym, w ocenie Sądu, nie chodzi w tym przepisie o ewakuację z jakichkolwiek pomieszczeń, a jedynie z takich, które przeznaczone są na pobyt ludzi. Rozporządzenie MI zawiera definicję tego rodzaju pomieszczeń przyjmując, że pomieszczenia na pobyt ludzi dzielą się na: 1) pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny oraz 2) pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie (§ 4 pkt 1 i 2). Dodatkowo jeszcze, nie uważa się za przeznaczone na pobyt ludzi pomieszczeń, w których m. in.: łączny czas przebywania tych samych osób jest krótszy niż 2 godziny w ciągu doby, a wykonywane czynności mają charakter dorywczy bądź też praca polega na krótkotrwałym przebywaniu związanym z dozorem oraz konserwacją maszyn i urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku (§ 5 pkt 1 rozporządzenia MI). Tym samym, w ocenie Sądu, garaż dwustanowiskowy zlokalizowany w budynku mieszkalnym nie stanowi pomieszczenia przeznaczonego na pobyt ludzi w rozumieniu § 4 rozporządzenia MI, co wyklucza nakaz wyznaczenia i zapewnienia "drogi ewakuacyjnej" w rozumieniu § 236 ust. 1 tego aktu normatywnego. Skoro w tego rodzaju obiektach nie ma podstaw do wyznaczania i zapewniania dróg ewakuacyjnych, to tym bardziej nie można przyjąć, że właściciel takiego obiektu (czy inna osoba uprawniona) objęty jest zakazem lokalizowania elementów wystroju wnętrz, instalacji i urządzeń w sposób zmniejszający wymiary takiej drogi. Powyższe wnioskowanie odnieść należy także do zakazu uniemożliwiania lub ograniczania dostępu do wyjść ewakuacyjnych (zob. § 4 pkt 18 rozporządzenia MI). Z brzmienia § 236 ust. 3 rozporządzenia MI wynika, że wyjścia z pomieszczeń na drogi ewakuacyjne powinny być zamykane drzwiami. Z tego jak i kolejnych przepisów (zob. § 236 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia MI) wynika, że drzwi ewakuacyjne stanowią element drogi ewakuacyjnej. Oznacza to, że tylko w tych przypadkach gdy mamy do czynienia z pojęciem drogi ewakuacyjnej w podanym wyżej znaczeniu normatywnym można mówić o drzwiach ewakuacyjnych. W sprawie poddanej kontroli Sądu organy administracji błędnie przyjęły, że w garażu zlokalizowanym w budynku mieszkalnym doszło do zmniejszenia wymiarów drogi ewakuacyjnej i ograniczono dostęp do wyjścia ewakuacyjnego. Skoro dla tego rodzaju obiektów nie istnieje wymóg zapewnienia możliwości ich opuszczenia drogami ewakuacyjnymi to nie było podstaw do nałożenia obowiązków ograniczających zmniejszenie wymiaru drogi ewakuacyjnej czy ograniczających dostęp do wyjścia ewakuacyjnego. Zgodnie z niekwestionowanymi ustaleniami teorii prawa administracyjnego możliwość nałożenia obowiązku na adresata rozstrzygnięcia wymaga jednoznacznej i wyraźnej podstawy prawnej w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Nie może być ona wyprowadzana w drodze wykładni czy domniemań. Jeżeli natomiast ustawodawca określa przesłanki nałożenia obowiązku odwołując się do zwrotów czy pojęć definiowanych w innych aktach prawnych niż ten, na podstawie którego nakłada się obowiązek, organ administracji publicznej zobowiązany jest do dokonania kompleksowej wykładni przesłanek tego rodzaju rozstrzygnięcia. Nie może przy tym ustalonego znaczenia normatywnego pewnych zwrotów zastępować znaczeniem jakie nadawane jest tym pojęciom na gruncie reguł języka powszechnego. Wbrew stanowisku organów administracji w sprawie nie było także podstaw do nałożenia na współwłaścicieli garażu obowiązku oznakowania znakami zgodnymi z Polską Normą drzwi przeciwpożarowych. Błędnie bowiem przyjęto, że drzwi pomiędzy garażem a klatką schodową stanowiące zabezpieczenie przed osobami trzecimi i uniemożliwiające wejście z klatki schodowej do garażu stanowią drzwi przeciwpożarowe. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący nie mieli ani obowiązku ani zamiaru montowania w garażu drzwi przeciwpożarowych. Z akt sprawy nie wynika też by zamontowane drzwi spełniały wymogi drzwi przeciwpożarowych przed wszystkim w zakresie klasy odporności ogniowej. Wbrew temu co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie każde drzwi zamontowane w obiekcie mogą być uznane za przeciwpożarowe. Rekapitulując powyższe, w ocenie Sądu nie było podstaw do nałożenia obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej na współwłaścicieli garażu. Tym samym w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez błędne jego zastosowanie albowiem w ustalonym stanie faktycznym przywołane przepisy prawa materialnego nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia. Wyczerpuje to przesłankę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. i obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji zgodnie z żądaniem skargi. Z uwagi na stwierdzoną bezprzedmiotowość postępowania Sąd umorzył postępowanie administracyjne w zakresie uchylonych obowiązków na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r., poz. 1964), zasądzając od Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej solidarnie na rzecz skarżących M.K. i M. O kwotę 697 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI