II SA/Gd 241/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2007-05-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
świadczenia rodzinnezasiłek rodzinnyzmiana decyzjipostępowanie administracyjneostateczna decyzjakryterium dochodoweWSASKO

WSA uchylił postanowienia organów obu instancji dotyczące przekazania podania o zasiłek rodzinny, uznając, że błędnie potraktowano je jako skargę do sądu, zamiast jako wniosek o zmianę ostatecznej decyzji.

Skarżąca B. T. wniosła o zmianę decyzji odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego, powołując się na nowe okoliczności dochodowe. Organy obu instancji przekazały jej podanie, traktując je jako skargę do WSA. WSA w Gdańsku uchylił postanowienia organów, stwierdzając, że podanie powinno być rozpatrzone jako wniosek o zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej, a organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi B. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy. Wójt przekazał podanie skarżącej dotyczące zasiłku rodzinnego do SKO, uznając je za mylnie skierowaną skargę do WSA. SKO utrzymało to postanowienie, wskazując na brak podstaw do zmiany ostatecznej decyzji Wójta z września 2006 r. Skarżąca domagała się zmiany tej decyzji z uwagi na zmianę kryterium dochodowego, potwierdzoną nowym zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżone postanowienia obu instancji. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały podanie skarżącej jako skargę do sądu, zamiast jako wniosek o zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 16 k.p.a. i art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ostateczna decyzja może być zmieniona w określonych przypadkach, a organy miały obowiązek zbadać dopuszczalność takiego wniosku. Sąd wskazał na naruszenie przez organy zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9 k.p.a.) oraz art. 65 k.p.a. przez Wójta, a przez SKO art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 140 k.p.a. WSA uchylił zaskarżone postanowienia i postanowienie je poprzedzające, nakazując organowi I instancji ponowne rozpatrzenie podania jako wniosku o zmianę ostatecznej decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Podanie powinno być traktowane jako wniosek o zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej, a nie jako skarga do sądu.

Uzasadnienie

Organy błędnie zinterpretowały podanie skarżącej, naruszając zasady postępowania administracyjnego. Ostateczna decyzja może być zmieniona na wniosek strony w określonych przypadkach, a organy miały obowiązek zbadać dopuszczalność takiego wniosku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

u.ś.r. art. 32 § 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Organ właściwy może zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne.

Pomocnicze

k.p.a. art. 65 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ I instancji wadliwie zinterpretował podanie skarżącej, traktując je jako skargę do WSA, zamiast jako wniosek o zmianę decyzji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego (prawda obiektywna).

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego (przekonywanie).

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie ogólnych zasad postępowania administracyjnego (pisemne pouczenie).

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Decyzja ostateczna może być zmieniona lub uchylona tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

k.p.a. art. 127

Kodeks postępowania administracyjnego

Odwołanie w toku instancji nie służy od decyzji wydanych w II instancji.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymał w mocy wadliwe postanowienie organu I instancji, naruszając ten przepis.

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymał w mocy wadliwe postanowienie organu I instancji, naruszając ten przepis.

k.p.a. art. 154

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ I instancji ma rozpatrzyć podanie jako wniosek o zmianę ostatecznej decyzji, stosując reguły k.p.a.

PPSA art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.

PPSA art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

WSA uchylił zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające z powodu naruszenia przepisów prawa.

PPSA art. 152

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W wyroku zawarto obligatoryjne rozstrzygnięcie o tym, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany.

u.ś.r. art. 32 § 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

W sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podanie skarżącej powinno być traktowane jako wniosek o zmianę ostatecznej decyzji, a nie skarga do sądu. Organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie badając dopuszczalności wniosku o zmianę decyzji. Zmiana ostatecznej decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych jest możliwa na podstawie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów, że brak jest podstaw do zmiany ostatecznej decyzji Wójta. Traktowanie podania skarżącej jako skargi do WSA, a nie wniosku o zmianę decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny sprawuje (...) kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi. Organ I instancji wadliwie zinterpretował podanie skarżącej, mimo iż żądanie w nim wyrażone było jednoznaczne. Skoro decyzja Wójta Gminy stała się ostateczna, strona skarżąca mogła domagać się jej zmiany, zgodnie z treścią pisma z dnia 29 grudnia 2006r.

Skład orzekający

Dorota Jadwiszczok

przewodniczący

Krzysztof Ziółkowski

członek

Mariola Jaroszewska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zmiany ostatecznych decyzji administracyjnych, w szczególności w kontekście wniosków o zmianę decyzji w sprawach świadczeń rodzinnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o zmianę decyzji w kontekście świadczeń rodzinnych i błędnej interpretacji przez organy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje częsty problem proceduralny związany z błędną interpretacją pism przez organy administracji i pokazuje, jak sąd administracyjny koryguje takie błędy, chroniąc prawa obywateli.

Organy błędnie zinterpretowały pismo obywatelki. WSA wyjaśnia, jak rozpatrywać wnioski o zmianę decyzji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 241/07 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-05-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dorota Jadwiszczok /przewodniczący/
Krzysztof Ziółkowski
Mariola Jaroszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 29 stycznia 2007 r., nr [...] w przedmiocie przekazania podania dotyczącego zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wójta Gminy z dnia 4 stycznia 2007 r., bez numeru, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.
Uzasadnienie
Wójt Gminy postanowieniem z dnia 4 stycznia 2007r. wydanym na podstawie art. 65 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego przekazał podanie B. T. – pismo z dnia 29 grudnia 2006r. w sprawie ponownego ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do rozpatrzenia Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu.
Organ I instancji uznał na podstawie okoliczności sprawy, że opisane podanie należy traktować jako mylnie skierowaną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
B. T. na powyższe postanowienie wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazała odwołująca, że argumenty zawarte w uzasadnieniu postanowienia nie odnoszą się do treści pisma z dnia 29 grudnia 2006r., w którym wnosi ona o zmianę decyzji ustalającej prawo do zasiłku rodzinnego, wskazując na spełnienie przesłanki kryterium dochodowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 stycznia 2007r. utrzymało w mocy opisane wyżej postanowienie Wójta Gminy.
SKO ustaliło, że skarżąca wnosiła o zmianę decyzji Wójta Gminy z dnia 21 września 2006r. Nr [...] odmawiającej przyznania prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na dwoje dzieci: D. i C. T. Wymieniona decyzja została utrzymana w mocy decyzją SKO z dnia 7 listopada 2006r., którą strona otrzymała w dniu 6 grudnia 2006 r. Organ II instancji powołując się na art. 16 kpa wskazał, iż brak jest podstaw do zmiany przez organ I instancji decyzji z dnia 21 września 2006r. Nr [...], wobec czego należało przekazać sprawę do rozpatrzenia przez SKO zgodnie z właściwością rzeczową.
B. T. na powyższe postanowienie złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ponawiając argumenty podniesione w odwołaniu. W jej ocenie organy obu instancji nie uwzględniły wystąpienia nowej okoliczności w sprawie, która miała miejsce po wydaniu decyzji z dnia 7 listopada 2006r., to jest spełnienie przez skarżącą wymogu kryterium dochodowego, zgodnie ze skorygowanym zaświadczeniem z Urzędu Skarbowego z dnia 27 grudnia 2006r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu, ponieważ zaskarżone postanowienie narusza prawo. Sąd administracyjny sprawuje zaś, w zakresie swej właściwości, kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Rozpoznając skargę Sąd miał również na względzie treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Jak wynika z niespornych okoliczności sprawy skarżąca ubiegała się o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na dwoje dzieci . i C. T. Decyzją z dnia 21 września 2006r. Nr [...] Wójt Gminy odmówił skarżącej przyznania przedmiotowych świadczeń, uzasadniając odmowę przekroczeniem kryterium dochodowego, co zostało ustalone na podstawie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu osiągniętego 2005r. Wymieniona decyzja na skutek odwołania wniesionego przez B. T. utrzymana została w mocy ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 listopada 2006r. Nr [...], doręczoną stronie w dniu 6 grudnia 2006r. Pismo skarżącej z wnioskiem o zmianę decyzji organu I instancji w związku z okolicznością, jaką jest skorygowane zaświadczenie Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu członków rodziny skarżącej za rok 2005, wpłynęło do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w dniu 29 grudnia 2006r. Z treści pisma wynika, że skarżąca nie zamierza korzystać z dalszych środków zaskarżenia (vide: pismo w aktach administracyjnych I instancji). Prawidłowe jest ustalenie organu odwoławczego, że strona w opisanym wyżej piśmie wnosi o zmianę decyzji z dnia 21 września 2006r. wydanej w imieniu Wójta Gminy przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej. Z okoliczności sprawy, co potwierdza również treść skargi, wynika jednoznacznie brak zamiaru zaskarżenia decyzji SKO z dnia 7 listopada 2006r. do sądu administracyjnego. Jednakże mimo prawidłowego ustalenia przez SKO intencji skarżącej, zaskarżone postanowienie naruszyło przepisy prawa.
Wskazać bowiem należy, wbrew stanowisku organu odwoławczego, że stosownie do treści art. 16 kpa decyzja Wójta Gminy z dnia 21 września 2006r. stała się w okolicznościach niniejszej sprawy ostateczna.
Zgodnie z art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.
Jak wynika z przepisów postępowania, odwołanie w toku instancji nie służy między innymi od decyzji wydanych w II instancji (art. 127 kpa). W rozpoznawanej sprawie na skutek wydanej w postępowaniu odwoławczym decyzji SKO z dnia 7 listopada 2006r., w sposób ostateczny załatwiona została sprawa administracyjna, której przedmiot wyznaczył wniosek strony z dnia 20 lipca 2006r. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku.
Skoro decyzja Wójta Gminy stała się ostateczna, strona skarżąca mogła domagać się jej zmiany, zgodnie z treścią pisma z dnia 29 grudnia 2006r. W tej sytuacji rzeczą organu administracji było zbadania, czy treść żądania, którego celem jest zmiana decyzji ostatecznej, jest dopuszczalna w świetle przepisów postępowania administracyjnego lub ustawy szczególnej, o czym mowa w cytowanym wyżej przepisie art. 16 kpa. Organ I instancji wadliwie zinterpretował podanie skarżącej, mimo iż żądanie w nim wyrażone było jednoznaczne. To, że strona błędnie w piśmie powołała się na przepis art. 132 kpa nie wiązało w żaden sposób organu administracji, natomiast mogło wzbudzić wątpliwości co do treści żądania, obligujące organ do wyjaśnienia stronie jej sytuacji prawnej i zwrócenia się o doprecyzowanie treści przedmiotowego podania. Skutkiem zaniechania wyjaśnienia intencji strony było wadliwe potraktowanie jej pisma jako skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wniesionej do niewłaściwego organu. Tym samym organ I instancji naruszył ogólne zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, art. 8 i art. 9 kpa, a w konsekwencji również art. 65 kpa.
Organ odwoławczy z kolei utrzymując w mocy wadliwe postanowienie organu I instancji naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 140 kpa. Prawidłowo uznając, że treścią podania strony jest żądanie zmiany decyzji Wójta z dnia 21 września 2006r., błędnie SKO uznało, iż żądanie to narusza przepis art. 16 kpa. Skoro bowiem bezspornie przedmiotowa decyzja Wójta stała się ostateczna, to może zostać zmieniona stosownie do treści tego przepisu, na warunkach określonych w przepisach postępowania lub w ustawie szczególnej. Przepisy prawa materialnego regulujące przedmiot niniejszej sprawy, jakim jest zasiłek rodzinny i dodatki do niego, zawiera ustawa z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992, ze zm.). Zgodnie z art. 32 ust. 1 tej ustawy organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Stosownie zaś do ust 2, w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej uzasadniało wszczęcie postępowania na skutek podania strony, w kierunku wzruszenia przedmiotowej decyzji.
Z uwagi na naruszenie wymienionych wyżej przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt c w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznając podanie strony ponownie, organ I instancji rozpatrzy je jako wniosek o zmianę ostatecznej decyzji Wójta z dnia 21 września 2006r. Nr [...], stosując zgodnie z treścią przytoczonego wyżej przepisu art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, reguły określone w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 154 kpa).
W wyroku zawarto obligatoryjne rozstrzygnięcie oparte na przepisie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonany, skutkiem którego zaskarżone postanowienie nie obowiązuje do daty uprawomocnienia wyroku.
Zarządzenie
1. odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o skardze kasacyjnej doręczyć skarżącej i SKO,
2. akta przedłożyć za 46 dni.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI