Orzeczenie · 2025-10-08

II SA/Gd 240/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Miejsce
Gdańsk
Data
2025-10-08
NSAinneŚredniawsa
świadczenie wychowawczenienależnie pobrane świadczenieZUSpomoc społecznacudzoziemcystatus pobytuwada proceduralnastwierdzenie nieważności

Sprawa dotyczyła skargi L. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy decyzję ZUS o nienależnie pobranym świadczeniu wychowawczym za okres od lutego do maja 2023 r. Skarżąca kwestionowała zasadność tej decyzji, wskazując, że jej dziecko legalnie przebywa w Polsce i uczęszcza do szkoły. Sąd administracyjny, analizując akta sprawy, stwierdził, że ZUS wydał dwie decyzje dotyczące tej samej kwestii: pierwszą z 2 stycznia 2024 r. uchylającą prawo do świadczenia i jednocześnie stwierdzającą jego nienależne pobranie, oraz drugą z 2 maja 2024 r. (której dotyczyła zaskarżona decyzja Prezesa ZUS), która ponownie stwierdziła nienależne pobranie świadczenia za ten sam okres. Sąd uznał, że funkcjonowanie w obrocie prawnym dwóch takich samych decyzji stanowiło wadę procesową, konkretnie naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (sprawa już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną). W związku z tym, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa ZUS oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS z 2 maja 2024 r., uznając, że wada ta czyni zbędną merytoryczną ocenę zarzutów skargi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Wskazanie na wadę proceduralną polegającą na wydaniu dwóch decyzji w tej samej sprawie i jej konsekwencje prawne.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji wydania dwóch decyzji przez ten sam organ w identycznym przedmiocie i okresie.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wydanie dwóch decyzji przez organ administracji publicznej w tej samej sprawie i w tym samym okresie stanowi wadę uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wydanie dwóch decyzji w tej samej sprawie, która została już rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że ZUS wydał dwie decyzje dotyczące nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego za ten sam okres. Ponieważ pierwsza decyzja nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, druga decyzja była obarczona wadą ponownego rozstrzygnięcia sprawy już załatwionej, co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Stwierdzono nieważność
Stwierdzono nieważność decyzji Prezesa ZUS z 12 marca 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji ZUS z 2 maja 2024 r. z powodu wydania dwóch decyzji w tej samej sprawie.

Przepisy (6)

Główne

u.p.p.w.d. art. 25

Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci

Przepis określający obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego oraz przypadki uznania świadczenia za nienależnie pobrane.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do stwierdzenia nieważności decyzji przez sąd administracyjny.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji, gdy sprawa została już poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna do orzekania przez sąd w zakresie uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis określający sposób rozpatrzenia odwołania przez organ odwoławczy (utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wydanie przez ZUS dwóch decyzji w tej samej sprawie, dotyczących nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego za ten sam okres, stanowiło naruszenie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

w obrocie prawnym funkcjonują dwie decyzje ZUS stwierdzające, że świadczenia wychowawcze [...] stanowią nienależnie pobrane świadczenie • decyzja [...] była obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. • stwierdzenie nieważności decyzji czyni zbędną potrzebę dokonania przez sąd merytorycznej oceny zarzutów zawartych we wniesionej przez stronę skardze

Skład orzekający

Diana Trzcińska

przewodniczący

Jakub Chojnacki

sprawozdawca

Dariusz Kurkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na wadę proceduralną polegającą na wydaniu dwóch decyzji w tej samej sprawie i jej konsekwencje prawne."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydania dwóch decyzji przez ten sam organ w identycznym przedmiocie i okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje istotną wadę proceduralną, która może mieć miejsce w postępowaniach administracyjnych, a jej skuteczne podniesienie prowadzi do uchylenia decyzji bez merytorycznej oceny zarzutów.

ZUS wydał dwie takie same decyzje? Sąd stwierdził nieważność!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst