II SA/Gd 238/25

II SA/Gd 238/25 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2025-08-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-04-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska /przewodniczący/
Jakub Chojnacki /sprawozdawca/
Katarzyna Krzysztofowicz
Symbol z opisem
6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne
Ochrona zwierząt
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1580
art. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Jakub Chojnacki (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 11 lutego 2025 r., nr SKO.467.2.2025 w przedmiocie czasowego odebrania psów oddala skargę.
Uzasadnienie
Pani M. H. (Skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku (SKO) z 11 lutego 2025 r. w przedmiocie czasowego odebrania psów.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wójt Gminy Czarna Dąbrówka decyzją z 20 stycznia 2025 r. postanowił czasowo odebrać M. H. 2 psy i umieścić je w schronisku.
Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że podczas kontroli w miejscu przebywania psów przeprowadzonej 17 stycznia 2025 r. przez pracowników Urzędu Gminy Czarna Dąbrówka z udziałem funkcjonariuszy policji i przedstawicieli Powiatowego Lekarza Weterynarii w Bytowie stwierdzono, iż psy są skrajnie wychudzone i zaniedbane, a ponadto, że suka buldog francuski karmi dodatkowo 6 szczeniąt, a zatem stwierdzono, że psy wymagają natychmiastowego zabezpieczenia i odebrania, gdyż dalsze pozostawanie ich u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża ich życiu lub zdrowiu. Obecna przy czynnościach właścicielka psów, Pani M. H., negowała fakt wychudzenia psów wskazując, że "suka tak wygląda po porodzie, a owczarek belgijski nie jest wychudzony i taki ma być", a także oświadczyła, że nie prowadzi hodowli, że się "przydarzyło". Fakty te zdaniem organu były przesłankami do natychmiastowego odebrania i zabezpieczenia zwierząt. Organ wskazał, że 20 stycznia 2025 r. otrzymał z Ośrodka tresury psów "[...], do którego zostały skierowane psy, informację w postaci kart informacyjnych z wizyty u weterynarza, które zawierały opis wywiadu, opis badania, leki, zabiegi oraz zalecenia. W kartach tych wskazano, że buldog francuski, suka, przywieziona została z miotem sześciu szczeniąt, z rozpoznaniem: wychudzona, w trakcie obfitej laktacji, z zaleceniem stosowania karmy wysokoenergetycznej i łatwostrawnej – do końca laktacji, preparaty witaminowe i powolne odstawienie szczeniąt. Pies rasy owczarek belgijski natomiast miał rozpoznanie: eneritis, niedowaga z zaleceniem zastosowania wydanych leków oraz z powodu zbyt niskiej wagi: powinien być karmiony kamą dla szczeniąt psów ras aktywnych. Zdaniem Wójta dalsze pozostawanie zwierząt u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagrażałoby ich życiu lub zdrowiu, co potwierdzili także przedstawiciele powiatowego lekarza weterynarii w Bytowie w sporządzonym w tym zakresie przez siebie protokole nr [...]. Niewłaściwe odżywanie psów mogło trwać dłuższy czas, a informacja o stanie zwierząt pozyskana ze schroniska potwierdza zły stan zdrowia zwierząt, w tym niewłaściwe żywienie, a w konsekwencji stan chorobowy zwłaszcza u psa rasy owczarek belgijski.
SKO rozpoznając odwołanie Skarżącej decyzją z 11 lutego 2025 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej czasowego odebrania psów i w to miejsce orzekło o czasowym odebraniu Skarżącej od 17 stycznia 2025 r. psów rasy buldog francuski wraz z sześcioma szczeniakami w wieku około 3 tygodni oraz owczarka belgijskiego. W pozostałym zakresie decyzję utrzymano.
W ocenie SKO decyzja Wójta jest zgodna z prawem, natomiast w odniesieniu do zarzutów odwołania wskazano, że fakt karmienia przez sukę szczeniąt nie usprawiedliwia jej znacznego wychudzenia. Wychudzenie opisane przez lekarza weterynarii, jak też wynikające z dokumentów zebranych w sprawie, w tym ze zdjęć wskazuje, że stan ten musiał mieć miejsce od dłuższego czasu.
Organ drugiej instancji podkreślił w odniesieniu do zarzutów odwołania, że na terenie posesji, z której zabrano psy, swobodnie poruszać miał się też pies rasy buldog o dobrej budowie z nadwagą, jak podano w odwołaniu - ojciec szczeniąt. Zdaniem SKO, brak oddzielenia tego psa od innych zwierząt mógł dodatkowo, skoro psy jadły wspólnie, powodować niedostatek karmy i brak zapewnienia odpowiednich warunków suce i jej szczeniakom. Odnośnie niedyspozycji owczarka belgijskiego przyznano, że zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia i stwierdzenie choroby jelit miało miejsce dopiero po jego odebraniu, jednak czasowe jego odebranie było niezbędne, gdyż Skarżąca nie zajmowała się nim właściwie, czego dowodzi jego stan zdrowia. Za bezzasadny uznano też zarzut dotyczący naruszenia art. 6 ust. 2 ustawy o ochronie zwierząt, który, jak wyjaśniono, jedynie przykładowo podaje przypadki kwalifikowane jako znęcanie się nad zwierzętami.
Skarżąca w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję SKO z 11 lutego 2025 r. zarzuciła naruszenie:
art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (k.p.a.) przez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym min.:
zaniechanie przesłuchania lekarza sprawującego opiekę nad psami;
zaniechanie przesłuchania lekarza weterynarii wydającej paszport owczarkowi belgijskiemu;
zaniechanie zwrócenia się do Lecznicy Weterynaryjnej [...] celem pozyskania dokumentacji medycznej odebranych psów;
art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. poprzez niezawnioskowanie przez organ o opinie biegłego specjalisty z zakresu weterynarii, który mógłby ocenić stan zdrowia odebranych psów, przy szczególnym uwzględnieniu ich prawidłowej masy ciała w okresie gwałtownego wzrostu i karmienia;
art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niedokonanie przez organ wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego, w szczególności poprzez bezkrytyczne oparcie się wyłącznie na protokole kontroli z 17 lutego 2025 r. sporządzonym przez Lekarza Inspekcji Weterynaryjnej Powiatowego Inspektora Weterynarii w Bytowie z siedzibą w Miastku, podczas gdy z jego treści wynika, iż Skarżąca prowadzi nierejestrowaną hodowlę, co stoi w sprzeczności z jej wyjaśnieniami;
art. 7 k.p.a. w zw. z art. 89 § 2 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia rozprawy;
art. 10 § 1 "k.p.k." w zw. z art. 140 "k.p.k." poprzez uniemożliwienie Skarżącej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów;
art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, dla których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;
art. 6 ust 2 pkt 10 i 19 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt poprzez ich zastosowanie, podczas gdy w aktach sprawy nie ma przesłanek do uznania, że Skarżąca utrzymywała psy w niewłaściwych warunkach lub utrzymywała je bez odpowiedniego pokarmu i wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku.
Skarżąca domagała się:
na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 159 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, a także rozważenie, w trybie art. 135 p.p.s.a., także nieważności decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie, na wypadek nieuznania przez Sąd, że powyższe naruszenie miało charakter rażący:
na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, a także rozważenie, w trybie art. 135 p.p.s.a., także uchylenia decyzji ją poprzedzającej;
na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzenie postępowania administracyjnego (pierwszej instancji).
Skarżąca wniosła też o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego ze wskazanych w skardze dokumentów.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu z normami prawnymi - proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu i na podstawie ustalonego przez organy stanu faktycznego. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd - jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) dalej jako "p.p.s.a." - nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną podstawą prawną, z wyjątkiem skarg na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej.
Sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji SKO z 11 lutego 2025 r., nie stwierdził, że narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że wykładnię przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r., poz. 1580 ze zm.), dalej "u.o.z." należy dokonywać z uwzględnieniem celu, jaki przyświecał ustawodawcy. Cel ten został określony w art. 1 u.o.z. stanowiącym, że zwierzę, jako istota żyjąca, zdolna do odczuwania cierpienia, nie jest rzeczą, a człowiek jest mu winien poszanowanie, ochronę i opiekę. Przepis ten potwierdza, że każde zwierzę ma prawo oczekiwać od ludzi należnego zrozumienia, zgodnego z normami obyczajowymi traktowania, a nawet szacunku. Wszelkie środki prawne, podejmowane w stosunku do zwierząt, powinny mieć na względzie ich dobro, a przede wszystkim prawo do istnienia (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29 sierpnia 2018 r., IV SA/Po 332/18; wszystkie powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, własność zwierzęcia przede wszystkim zobowiązuje, a zakres i treść uprawnień wobec zwierzęcia jest modyfikowany przez konieczność jego humanitarnego traktowania; człowiek w stosunku do zwierząt powinien wykazywać zachowania, które nie odnoszą się do przedmiotów, lecz do istot żywych, zdolnych do pewnych odczuć, np. cierpienia (por. wyroki NSA: z 28 stycznia 2020 r., II OSK 659/18, z 25 czerwca 2021 r., II OSK 462/21). Realizacji tego celu służy określony w art. 6 ust. 1a u.o.z. zakaz znęcania się nad zwierzętami.
W art. 6 ust. 2 u.o.z. zamieszczony został obszerny katalog zachowań względem zwierząt uznanych przez ustawodawcę za znęcanie się nad zwierzętami. W myśl tego przepisu, przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, a w szczególności 19 form zachowań wyszczególnionych w odrębnych punktach. Katalog ten ma charakter otwarty, a przypisanie sposobu postępowania do któregokolwiek z tych punktów jest wystarczające do przyjęcia, że doszło do niezgodnego z prawem zadawania albo świadomego dopuszczania do zadawania bólu lub cierpień. Utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, w tym utrzymywanie ich w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa, bądź w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z.), wystawianie zwierzęcia domowego lub gospodarskiego na działanie warunków atmosferycznych, które zagrażają jego zdrowiu lub życiu (art. 6 ust. 2 pkt 17 u.o.z.), utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 19 u.o.z.), stanowi formę znęcania się nad zwierzętami. W orzecznictwie sądów administracyjnych za przypadek znęcania się nad psem uznano sytuację, w której stwierdzono u psa niedożywienie, odwodnienie, pasożyty, zły stan okrywy włosowej oraz brak opieki właściciela z powodu jego nieobecności czy też uwiązanie na łańcuchu (np. wyrok NSA z 15 stycznia 2019 r., II OSK 656/18).
Podzielić należy pogląd, że za "niewłaściwe warunki", o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 10 u.o.z., należy uznać takie, które nie zapewniają zwierzęciu możliwości egzystencji zgodnie z potrzebami gatunku, rasy, płci i wieku, w tym utrzymywanie go w stanie rażącego zaniedbania lub niechlujstwa. W myśl bowiem art. 4 pkt 15 u.o.z., przez właściwe warunki bytowania zwierząt rozumieć należy zapewnienie zwierzęciu możliwości egzystencji, zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku, a zgodnie z art. 4 pkt 11 u.o.z. rażącym zaniedbaniem jest drastyczne odstępstwo od określonych w ustawie norm postępowania ze zwierzęciem, a w szczególności w zakresie utrzymywania zwierzęcia w stanie zagłodzenia, brudu, nieleczonej choroby, w niewłaściwym pomieszczeniu i nadmiernej ciasnocie. Niewłaściwe warunki bytowania, to nie tylko wskazane w tym przepisie przykłady, ale także brak zapewnienia zwierzętom właściwego schronienia przed chłodem i upałem, czy przetrzymywanie ich na terenie, na którym narażone są na uszkodzenia ciała. Już stworzenie określonego stanu wyczerpuje pojęcie zagrożenia, co stanowi podstawę do stwierdzenia istnienia przypadku niecierpiącego zwłoki. Stan zagrożenia nie oznacza bowiem, że nastąpi bezpośrednie, realne zagrożenie życia lub zdrowia zwierzęcia, ale że określony stan może a nie musi wywoływać negatywne skutki dla życia lub zdrowia zwierzęcia. Ocena w tym zakresie musi jednak wynikać z konkretnej sytuacji, w jakiej znajdują się zwierzęta (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2021 r., IV SA/Wa 999/21).
Sąd w sprawie niniejszej podziela przy tym stanowisko zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1135/18, zgodnie z którym pojęcie "zagrożenia" odnosi się do stanu hipotetycznego i tylko potencjalnego zagrożenia życia bądź zdrowia zwierzęcia. Stan zagrożenia nie oznacza więc wystąpienia bezpośredniego, realnego zagrożenia życia lub zdrowia zwierzęcia, ale oznacza, że stan ten może, a nie musi, wywołać negatywne skutki dla jego życia lub zdrowia, co właśnie wyczerpuje pojęcie zagrożenia. Ocena w tym zakresie musi wynikać z konkretnej sytuacji, w jakiej znajduje się zwierzę. Taki stan należy powiązać z kwalifikowanymi naruszeniami opisanymi w art. 6 ust. 2 u.o.z. A więc już stworzenie określonego stanu wyczerpuje pojęcie zagrożenia, co stanowi podstawę do stwierdzenia istnienia przypadku niecierpiącego zwłoki (por. wyrok NSA z 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 1135/18).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.z. zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 tej ustawy może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane: 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub 3) ogrodowi zoologicznemu, schronisku dla zwierząt, azylowi dla zwierząt lub Centralnemu Azylowi dla Zwierząt, o którym mowa w ustawie z dnia 4 listopada 2022 r. o Centralnym Azylu dla Zwierząt (Dz. U. poz. 2375), jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
Decyzja o czasowym odebraniu zwierzęcia, o której mowa w art. 7 ust. 1 u.o.z., podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt. Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane (art. 7 ust. 1b u.o.z.). W przypadku braku tej zgody lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę (art. 7 ust. 1c u.o.z.). Zgodnie z art. 7 ust. 2 u.o.z. wskazana decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu.
Treść art. 7 ust. 3 u.o.z. określa przesłanki, których zaistnienie uprawnia upoważnione podmioty do odbioru zwierzęcia dotychczasowemu właścicielowi, umożliwiając organowi podjęcie właściwej decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Przepis ten przewiduje zatem, że do wskazanej interwencji może dojść w sytuacji, gdy zachodzi przypadek niecierpiący zwłoki, rozumiany jako sytuacja, w której dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagrażać będzie jego życiu lub zdrowiu. Jest to zatem sytuacja, w której dochodzi do konieczności zabezpieczenia sytuacji bytowej zwierzęcia w wyjątkowych warunkach, rozumianych jako kwalifikowana postać naruszeń wymienionych w art. 6 ust. 2 u.o.z., do których odwołuje się przepis art. 7 ust. 1 tej ustawy, stanowiący podstawę wydania przez organ decyzji o czasowym odebraniu zwierzęcia.
Co istotne, odnośnie zależności pomiędzy instytucjami z art. 7 ust. 1 i art. 7 ust. 3 u.o.z., treść obu ww. przepisów dotyczy przypadku, w którym dochodzi do odebrania zwierzęcia właścicielowi lub opiekunowi w sytuacji, gdy stwierdzono znęcanie się nad tym zwierzęciem (art. 6 ust. 1a i ust. 2 ustawy). Przy tym art. 7 ust. 1 cyt. ustawy reguluje przypadek, w którym najpierw wydawana jest przez właściwy organ administracji decyzja i dopiero na jej podstawie dochodzi do odebrania zwierzęcia. Natomiast art. 7 ust. 3 u.o.z. odnosi się do tzw. stanu wyższej konieczności, a więc sytuacji, gdy najpierw policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, w trakcie czynności kontrolnych doraźnie stwierdza, że sytuacja nie cierpi zwłoki, ponieważ dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża życiu lub zdrowiu tego zwierzęcia. Wówczas odbiera zwierzę i zawiadamia o tym właściwy organ administracji celem wydania decyzji o odebraniu zwierzęcia. Organ ten autorytatywnie potwierdza decyzją dokonane doraźnie czynności faktyczne kontrolującego podmiotu w postaci odebrania zwierzęcia. Przedmiotową decyzję organ wydaje w okolicznościach faktycznych przewidzianych w art. 7 ust. 3 ustawy (por. wyrok WSA w Opolu z 12 grudnia 2019 r., II SA/Op 327/19).
W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że odebranie zwierzęcia nie zostało uzależnione od elementu winy występującej po stronie właściciela albo opiekuna, tylko nieprawidłowego obchodzenia się z nimi (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29 sierpnia 2018 r. IV SA/Po 332/18 czy wyrok WSA w Szczecinie z 1 czerwca 2004 r. SA/Sz 1197/02). Kwestia winy i przyczynienia się nie jest w ogóle na gruncie unormowań prawa administracyjnego brana pod uwagę (por. wyrok WSA w Krakowie z 24 marca 2016 r. II SA/Kr 51/16). Podnosi się również, że dla wypełnienia przesłanek zawartych w art. 6 ust. 2 u.o.z., nie ma znaczenia czy znęcania dopuszczał się właściciel, czy też inna niż właściciel osoba, posiadająca dostęp do zwierzęcia, gdyż to na właścicielu spoczywał ciężar pieczy nad zwierzęciem.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy oraz mając na względzie ustalony w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że stan zdrowia i kondycji psów rasy buldog francuski i owczarek belgijski, uwidoczniony na zdjęciach i opisany w protokole kontroli Powiatowego Inspektora Weterynarii z 17 stycznia 2025 r. uzasadniał - zdaniem Sądu – czasowe odebranie psów. Z treści tego protokołu wynika bowiem, że suka buldoga francuskiego była skrajnie wychudzona, natomiast owczarek belgijski był wychudzony i chory. Także karty informacyjne wizyty weterynaryjnej w dniu 17 stycznia 2025 r. potwierdziły, że suka buldoga jest wychudzona, a owczarek belgijski ma niedowagę. Nie należy również tracić z pola widzenia faktu, że suka karmiła szczeniaki, co oznacza że stan jej niedożywienia mógł mieć też wpływ na możliwość wykarmienia potomstwa, które także podlega ochronie w trybie u.o.z.
Zgromadzony materiał dowodowy nie budzi wątpliwości Sądu i pozwala uznać, że właścicielka psów dopuściła się zaniedbań poprzez utrzymywanie psów bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku, co należało zakwalifikować nie tylko jako brak zapewnienia właściwych warunków bytowania, ale również jako utrzymywanie zwierzęcia bez odpowiedniego pokarmu lub wody przez okres wykraczający poza minimalne potrzeby właściwe dla gatunku (art. 6 ust. 2 pkt 19 u.o.ś.). Zauważyć przy tym należy ponownie, że przez "niewłaściwe warunki bytowania" należy rozumieć takie, które nie odpowiadają warunkom właściwym, czyli takie, które zgodnie z art. 4 pkt 15 u.o.z. zapewniają zwierzęciu możliwości egzystencji zgodnie z potrzebami danego gatunku, rasy, płci i wieku (M. Kulik, M. Rudy [w:] Ustawa o ochronie zwierząt. Komentarz, red. E. Kruk, Warszawa 2024, art. 6). Kwestia właściwego odżywania zwierząt mieści się niewątpliwie w zakresie warunków bytowania.
W powyższym świetle w ocenie Sądu nie było konieczności powoływania w sprawie biegłego. Powiatowy Lekarz Weterynarii jako kierownik wojewódzkiej inspekcji weterynaryjnej jest organem posiadającym wiedzę fachową do stwierdzenia wykazanych w sprawie uchybień, które znalazły potwierdzenie u innego lekarza weterynarii. Inspekcja jest organem powołanym do realizowania zdań z zakresu ochrony zwierząt, posiadającym ku temu stosowne kompetencje merytoryczne i prawne (zob. art. 3 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej, Dz. U. z 2024 r., poz. 12). Skarżąca zaś w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła żadnych dowodów przeczących ustaleniom Inspekcji weterynaryjnej, mogących uzasadniać rozszerzenie postępowania dowodowego w sprawie. Z tego samego powodu nie można stwierdzić przez organ naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegającego na zaniechaniu przeprowadzenia dowodów wskazanych w pkt 1) lit. a skargi. Znamienne jest przy tym, że w toku postępowania administracyjnego Skarżąca nie zgłaszała takich wniosków dowodowych, zatem nie sposób uznać, aby rozstrzygnięcie wydano z ich pominięciem.
Odnosząc się zaś do zarzutu uniemożliwienia Skarżącej wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów (art. 10 § 1 k.p.a.), w judykaturze uznaje się, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw, i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 16 stycznia 2025 r., I OSK 119/24).
Przedmiotowa sprawa została na wniosek Skarżącej rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym, co powoduje że w sprawie nie mógł mieć zastosowania art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, ponieważ dopuszczenie wniosków dowodowych z dokumentów możliwe jest jedynie na rozprawie.
Końcowo zauważyć należy, że z treści art. 7 u.o.z. wynika, że przewidziane w nim odebranie zwierząt ma charakter czasowy. Zgodzić się należy z twierdzeniem, że określenie czasowe oznacza jedynie tyle, że nie jest ono bezterminowe, ale nie nakłada na właściwy organ obowiązku określenia w decyzji czasokresu na jaki odebranie następuje. Jednakże, jeżeli właściciel usunie przyczyny, które spowodowały czasowe odebranie zwierząt może żądać ich wydania (por. wyrok WSA w Szczecinie z 1 czerwca 2004 r., SA/Sz 1197/02; wyrok NSA z 23 stycznia 2013 r., II OSK 1743/11, E. Kruk [w:] M. Kulik, G. Lubeńczuk, M. Rudy, H. Spasowska, E. Kruk, Ustawa o ochronie zwierząt. Komentarz, Warszawa 2024, art. 7.). W realiach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że jeśli odebrane psy nabiorą odpowiedniej masy ciała, a Skarżąca wykaże, że posiada adekwatną karmę w wystarczającej ilości do zapewnienia należytego wykarmienia zwierząt, organ administracji zobligowany będzie do bezzwłocznego zwrotu zwierząt z uwagi na ustanie ustawowych przesłanek czasowego ich odebrania.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.