II SA/Gd 238/20

II SA/Gd 238/20 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2020-11-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-03-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak
Mariola Jaroszewska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 638/21 - Wyrok NSA z 2023-11-29
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 28 ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2020 r. w Gdańsku w na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. U. na decyzję Wojewody z dnia 22 stycznia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
A. U. wniosła do Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 22 stycznia 2020 roku, nr [..], na mocy której umorzono postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem A. U. od decyzji Starosty nr [..] z dnia 21 listopada 2019r. zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej K. O. pozwolenia na budowę budynku usługowego – zakwaterowania turystycznego na terenie działki nr [.]. w R.
Zaskarżona decyzja podjęta została w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Wnioskiem z 22 maja 2019 r. K.O. wystąpiła do Starosty o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego – zakwaterowania turystycznego na terenie działki nr [..] w R., gm. R., jednostka ewidencyjna [..], obręb ewidencyjny [.].
Rozpoznając wniosek Starosta uznał, że po uzupełnieniu braków formalnych wniosku, przedłożony projekt spełnia wymagania obowiązującego planu, jest kompletny i posiada wymagane uzgodnienia i opinie, w tym wymaganą ze względu na lokalizację inwestycji opinię Urzędu Morskiego. Ponadto, starosta stwierdził, że przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr LXX/79/2010 Rady gminy z 6 października 2010 r. Projekt został wykonany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia. Tym samym spełnione zostały przesłanki do zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego i udzielenia inwestorowi pozwolenia na budowę, o czym orzekł w decyzji z dnia 21 listopada 2019 r.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła A. U., która nie brała udziału w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę.
W ocenie skarżącej, przysługuje jej status strony w ww. postępowaniu, gdyż przy ulewach wody opadowe działki nr [..] przelewają się przez drogę, przepełniają rów melioracyjny przy działce stanowiącej jej własność i wlewają się na podjazd, co ma być konsekwencją nielegalnego nawiezienia ziemi na działkę nr [..], skutkującego pogorszeniem stosunków gruntowo – wodnych. Ponadto, skarżąca wskazała, że decyzja została wydana mimo istnienia wyroku Sądu Rejonowego sygn. akt [..]z 28 marca 2013 r. o przywróceniu do stanu pierwotnego terenu i odtworzeniu rowów melioracyjnych na działkach zasypanych niezgodnie z prawem, w tym działce nr [..] oraz decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nr [..] z 22 grudnia 2014 r. o nakazującej usunięcie z działki nawiezionych odpadów i przywrócenie działki do poziomu terenu macierzystego.
W odpowiedzi na powyższe odwołanie inwestor wskazał, że działka nr [..] powstała z podziału działek [..] i [..], przy czym na działce nr [..] nie był nigdy podnoszony grunt, a rowy melioracyjne nie zostały zasypane, a poziom terenu działki jest taki sam jak na sąsiadującym bezpośrednio z jej terenem działce nr [..].
Na skutek rozpoznania wskazanego wyżej odwołania Wojewoda decyzją z 22 stycznia 2020 r. umorzył postępowanie odwoławcze.
W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z treścią art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Prawo to przysługuje wyłącznie stronie postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 prawa budowlanego. Na etapie badania braków formalnych organ odwoławczy zobowiązany jest do oceny, czy odwołanie zostało wniesione prawidłowo przez uprawnione do tego osoby. Stwierdzenie, że odwołujący się nie posiada legitymacji do wniesienia odwołania powoduje prawną bezskuteczność tego środka, czego następstwem jest uzyskanie przez decyzję organu pierwszej instancji przymiotu decyzji ostatecznej, co w konsekwencji wymaga umorzenia tak zainicjowanego postępowania odwoławczego. W ocenie Wojewody rozpatrzenie bowiem odwołania osoby nieuprawnionej do jego wniesienia stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Dokonując analizy legitymacji A. U. do wniesienia odwołania organ odwoławczy wskazał, że pojęcie strony postepowania administracyjnego określa art. 28 k.p.a., natomiast w przypadku postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, podstawę materialnoprawną uznania podmiotu za stronę jest przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, w myśl którego postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, co stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a.
Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania o pozwolenie na budowę przymiot strony mogą mieć właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości, na których nie jest lokalizowana inwestycja. O przyznaniu zaś danemu podmiotowi statusu strony decydują takie okoliczności jak rodzaj inwestycji, jej rozmiarów, wielkość działki, na której ma być realizowana, odległości od działek sąsiednich oraz odległości od zabudowań na tych działkach, wysokość planowanej zabudowy oraz zabudowy na działkach sąsiednich i ukształtowanie terenu. Tym samym pod uwagę wziąć również należy uregulowania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.; dalej jako warunki techniczne budynków).
Zgodnie z ustaleniami organu przedmiotem pozwolenia na budowę w niniejszej sprawie jest budowa budynku usługowo – zakwaterowania turystycznego na terenie działki nr [..] w R. Natomiast A. U. jest właścicielką działki nr [..] przy ul. W. w M. Nieruchomość ta znajduje się po przeciwnej stronie ulicy, w odległości około 15 m od granicy działki nr [..], objętej projektowaną inwestycją. Przy granicy działki nr [..] znajduje się również rów melioracyjny oddzielający ją od drogi. Organ stwierdził również, że zgodnie z § 29 warunków technicznych budynków dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Jednakże zgodnie z ustaleniami organu, wody opadowe z działki objętej pozwoleniem na budowę mogłyby przelewać się poza granice nieruchomości jedynie na działkę nr [..] oraz ewentualnie drogę, gdyż prawidłowo utrzymany wskazany rów melioracyjny przy działce nur [..] powinien zabezpieczać ją przed spływem wód opadowych. W ocenie organu, podniesione przez skarżącą zarzuty nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. Ponadto, nie można dopatrywać się interesu prawnego A. U. na podstawie § 12 czy też § 13 lub § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków. Jak stwierdził bowiem organ odwoławczy planowana inwestycja nie pozbawia nieruchomości dostępu do mediów w postaci wody, prądu, energii ani dostępu do drogi. Sporna inwestycja nie ogranicza w żaden sposób A. U. w możliwości zagospodarowania należącej do niej nieruchomości, co powoduje, że nie można doszukiwać się jej interesu prawnego w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 8 i 9 ustawy Prawo budowlane.
Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdził, że działka o numerze [..] nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Tym samym A. U. nie posiada przymiotu strony w postępowaniu w sprawie odwołania od decyzji Starosty z 21 listopada 2019 r. zatwierdzającej projekt budowalny i udzielającej K. O. pozwolenia na budowę budynku usługowego – zakwaterowania turystycznego na terenie działki nr [..] w R. W konsekwencji zasadne było umorzenie postępowania w trybie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
W skardze do sądu A. U. zarzuciła naruszenie art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i zebrania niezbędnego materiału dowodowego, w tym dotyczących zebrania odpowiednich dokumentów celem ustalenia faktycznego obszaru oddziaływania inwestycji, a w konsekwencji zaniechanie dochodzenia prawdy obiektywnej, a także art. 80 k.p.a., poprzez niedokonanie oceny zgodności wydanej przez starostę decyzji o pozwoleniu na budowę z obowiązującymi przepisami, w ramach posiadanych uprawnień nadzorczych oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uchybieniu obowiązkowi wyczerpującego umotywowania wydanej w toku postępowania decyzji.
W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że na skutek zmiany ukształtowania terenu na działkach [..] i [..], czego była bezpośrednim świadkiem, doszło do pogorszenia się warunków gruntowo – wodnych na posesji stanowiącej jej własność. Jak wskazała, motywacją dla wniesionego przez nią odwołania od wydanej decyzji starosty był fakt, że organ ten nie posiadał informacji o istnieniu wyroku Sądu Rejonowego sygn. akt [..] z 28 marca 2013 r. o przywróceniu do stanu pierwotnego terenu i odtworzeniu rowów melioracyjnych na działkach zasypanych niezgodnie z prawem w tym działki nr [..] oraz decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nr [..] z 22 grudnia 2014 r. o nakazaniu usunięcia z działki nawiezionych odpadów i przywrócenia działki do poziomu terenu macierzystego. Skarżąca wskazała, że domaga się uznania jej za stronę ze względu na wskazaną w uzasadnieniu decyzji Wojewody przesłankę w postaci ukształtowania terenu. W ocenie skarżącej, ma to znaczenie, gdyż działki położone są na terenach podmokłych, gdzie poziom wody gruntowej znajduje się na głębokości 1 m p.p.t. Ponadto, wskazała że po uzyskaniu informacji o wydaniu wskazanych wyżej decyzji organ powinien tę okoliczność z urzędu, samodzielnie zweryfikować. Skarżąca podniosła również, że w przypadku niniejszej inwestycji konieczne jest zapewnienie odpowiedniej ilości miejsc postojowych zgodnie z uchwałą Rady Gminy Nr LXX/79/2010 z dnia 6 października 2010 r. Zatem, w ocenie skarżącej, organ II instancji nie przeprowadził żadnego postępowania mającego na celu wyjaśnienie, czy przewidziane w projekcie budowlanym rozwiązanie odprowadzenia wód opadowych z terenu zabudowy i utwardzonej powierzchni parkingu będzie zabezpieczać położone nieruchomości przed zalewaniem i czy przyjęte w projekcie rozwiązanie jest zgodne z prawem miejscowym oraz przepisami odrębnymi. Jak wskazano bowiem na skutek podniesienia terenu woda opadowa spływa z terenu podniesionego przelewając się przez drogę, zapełniając całkowicie rów, z którego nadmiar wody zalewa posesję skarżącej, wpływając na konstrukcję budynku. Tym samym oparcie się jedynie na oświadczeniu projektanta jest niewystarczające dla dokonania prawidłowych ustaleń. W konsekwencji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z 3 czerwca 2020 r. skarżąca podtrzymała swoje stanowisko w sprawie wskazując, że pogląd organu przedstawiony w odpowiedzi na skargę jest niezgodny z opinią Ł. S., według której woda opadowa z działki sąsiedniej wpływa niekorzystnie na konstrukcję należącego do niej budynku, przy czym wniesione odwołanie podyktowane było obawą przed skutkami jakie spowodują dla nieruchomości brak skutecznego planu zagospodarowania wód opadowych dla inwestycji.
Pismo procesowe złożyła również K. O. w dniu 9 lipca 2020 r. wskazując w nim, że dołączone przez A. U. zdjęcia nieruchomości nie dotyczą działki nr [..], natomiast zabezpieczenie rowów melioracyjnych należy do zarządcy drogi, czyli Gminy.
W piśmie procesowym z 16 września 2020 r. skarżąca odniosła się do pisma K. O. i wskazała, że dołączone przez nią zdjęcia wykonane zostały z jej domu i dotyczą działki [..], oprócz jednego które zostało dołączone omyłkowo.
W piśmie z 3 października 2020 r. K. O. oświadczyła, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z 5 listopada 2020 r. skarżąca wyjaśniła wątpliwości dotyczące zdjęć dołączonych do jej wcześniejszych pism procesowych, a zakwestionowanych przez uczestniczkę postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności należy skrótowo przypomnieć stan faktyczny – sekwencję zdarzeń, które doprowadziły do wniesienia skargi. Otóż, 21 listopada 2019 r. Starosta wydał decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę dla K. O. (dalej także jako inwestorka), obejmującego zamierzenie budowlane w postaci budowy budynku usługowego – zakwaterowania turystycznego na terenie działki nr [..] w R. (w odpowiedniej jednostce ewidencyjnej). W decyzji tej organ uznał, że oddziaływanie inwestycji ogranicza się do jej terenu. Odwołanie od tej decyzji wniosła A. U., która nie brała udziału w postępowaniu przed organem I instancji, a która argumentowała, że planowana inwestycja – z powodu przewidzianego sposobu odprowadzania wód opadowych - spowoduje pogorszenie warunków gruntowo – wodnych, w obrębie jej nieruchomości i budynku mieszkalnego. Wojewoda, decyzją z 22 stycznia 2020 r. umorzył postepowanie odwoławcze, kwestionując interes prawny skarżącej w niniejszym postępowaniu i jej status jako strony postępowania. Pozostaje wobec tego zweryfikować stanowisko Wojewody w tym względzie, wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Jak wskazał Wojewoda w zaskarżonej decyzji, z art. 28 ust. 2 P.b. wynika, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 P.b., przez obszar oddziaływania należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Organ odwoławczy podkreślił, że nieruchomość skarżącej o numerze [..] w R. nie jest nieruchomością sąsiednią w stosunku do nieruchomości inwestycyjnej, bowiem oddziela ją od niej działka o nr [..] o szerokości 2 – 2,5 m oraz nieruchomość drogowa o szerokości 12,5 m. Co więcej, nieruchomości skarżącej oddziela od drogi rów melioracyjny, który powinien zabezpieczać jej działkę przed wodami spływającymi z drogi, a więc ewentualnie również – z działki inwestycyjnej o nr [..]. Zdaniem Wojewody, przedłożony projekt budowlany wskazuje na zgodne z prawem odprowadzanie wód opadowych – odpowiadające zarówno wzorcowi, wynikającemu z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jak i właściwym w sprawie postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ponieważ organ odwoławczy prowadził obszerne wywody na temat pojęcia strony i determinant tego pojęcia, sąd niejako w odpowiedzi pragnie wskazać niektóre wypowiedzi doktryny i orzecznictwa w tej materii, na tle przywołanych przepisów, dające reprezentatywny obraz i wzorzec kontroli.
I tak, Alicja Plucińska Filipowicz i Marek Wierzbowski w Komentarzu do Prawa budowlanego (do art. 28 P.b., publ. Lex/el.) wskazują, że obszar oddziaływania to także obszar, gdzie obiekt budowlany wprowadza pewne ograniczenia w zagospodarowaniu terenu, co nie oznacza, że jego realizacja jest niezgodna z przepisami techniczno – budowlanymi. Wobec tego podmioty określone w art. 28 ust. 2 P.b. w okolicznościach, w których powstaje uzasadnione podejrzenie istnienia wpływu projektowanej inwestycji na ich nieruchomość, powinny być stronami postępowania o pozwolenie na budowę takiej inwestycji; za słusznością tej tezy przemawia także art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Z kolei, Andrzej Gliniecki w Komentarzu do art. 28 P.b. (publ. Lex/el.) wskazuje, że obszar oddziaływania wstępnie określa inwestor, ale organ nie jest tym związany i podlega to weryfikacji organu. Jeżeli dochodzi do jakiegokolwiek przewidzianego przepisami szczególnymi oddziaływania inwestycji na znajdujące się w jej najbliższym sąsiedztwie nieruchomości, nawet gdy jest to oddziaływanie, które – zdaniem organów – jest według norm prawa dopuszczalne, to zawsze właściciele tych sąsiednich nieruchomości (oraz pozostałe osoby spełniające podmiotową przesłankę z art. 28 ust. 2) powinni mieć możliwość zgłoszenia swoich zastrzeżeń na etapie rozpoznawania sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę (a tym samym przysługuje im przymiot stron postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę na sąsiedniej nieruchomości). Dla objęcia nieruchomości obszarem oddziaływania obiektu budowlanego wystarczy samo potencjalne oddziaływanie na tę nieruchomość, mieszczące się w granicach norm prawa. Z żadnego przepisu prawa budowlanego, w tym z definicji legalnej obszaru oddziaływania obiektu, nie wynika bowiem, że objęcie nieruchomości obszarem oddziaływania obiektu uzależnione jest każdorazowo od zakładanego przekroczenia przez sam ten obiekt bądź jego przyszłe użytkowanie dopuszczalnych norm. Innymi słowy, obszar oddziaływania obiektu budowlanego to także teren, gdzie uciążliwości związane z przedsięwzięciem mieszczą się w granicach norm określonych przez przepisy prawa. Przymiot strony w prawie budowlanym nie jest zatem zależny od tego, czy oddziaływanie zamierzonej inwestycji na nieruchomości sąsiednie przekracza ustalone w tym względzie normy, lecz z samego faktu oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Autor aprobuje stanowisko, wynikające z orzecznictwa, że kategoria interesu prawnego w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera element potencjalności. Stroną tego postępowania powinny być zatem nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać – nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych. Autor podkreśla także, że odmowa przyznania statusu strony właścicielom, użytkownikom wieczystym czy zarządcom nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji musi być rozważona ze szczególną starannością. Wynika to ze szczególnej roli prawa budowlanego, jaką pełni w szeroko pojętym prawie sąsiedzkim, regulującym stosunki pomiędzy właścicielami nieruchomości sąsiednich powstające w związku z wykonywaniem przez każdego z nich przysługującego mu prawa własności. Przyjęcie, że właściciel nieruchomości nie jest stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę na sąsiedniej nieruchomości, wymaga oceny wielu przepisów i wykazania przez organ administracji, że w warunkach rozpoznawanej sprawy, w szczególności z uwagi na charakter planowanej zabudowy i wielkość działki, żadne z nich nie będą wprowadzały ograniczeń w zabudowie sąsiedniej nieruchomości. W szczególności zatem, przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę z definicji powinni mieć właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości sąsiednich, chyba że organ ustali, iż z uwagi na znaczną odległość planowanej zabudowy od działki sąsiedniej, ukształtowanie terenu czy sposób jego dotychczasowego lub planowanego zagospodarowania wykluczone jest, że zamierzenie inwestycyjne będzie w jakikolwiek sposób ograniczało zagospodarowanie nieruchomości sąsiedniej.
Podobne stanowisko znajdujemy w orzecznictwie sądów administracyjnych obu instancji (por. wyrok NSA z 21 lutego 2019 r., II OSK 848/17, Lex nr 2641295, wyrok NSA z 16 stycznia 2019 r., II OSK 848/18, LEX nr 2631981). Z powyższego wynika zatem, że w odniesieniu do nieruchomości sąsiednich przymiot strony postępowania w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę nie jest ściśle uzależniony od tego, czy oddziaływanie inwestycji na te nieruchomości przekracza ustalone w tym względzie normy prawne, lecz wynika z samego faktu potrzeby zbadania oddziaływania na przestrzeń objętą prawem do nieruchomości sąsiednich. Ustalenie stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę zawiera więc pewien element potencjalności, a stroną tego postępowania powinny być nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie osoby, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać, a w postępowaniu administracyjnym organ ma obowiązek sprawdzić, czy zostały spełnione wszystkie wymagania wynikające z przepisów P.b. i przepisów odrębnych. Sama potencjalna możliwość spowodowania oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie jest wystarczającą przesłanką do uzyskania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeżeli więc jakikolwiek przepis prawa podmiotowego wiąże sposób zagospodarowania działki sąsiedniej z faktem powstania obiektu na działce inwestora, to wówczas właściciel tej działki ma prawo żądać sprawdzenia przez organ, czy zamierzona inwestycja ograniczy jego prawo do zgodnego z prawem zagospodarowania działki będącej jego własnością".
Reasumując tę część rozważań wskazać należy, że o ile należy powołać przy okazji badania zasięgu oddziaływania danej inwestycji konkretne przepisy prawa administracyjnego, to dla ustalenia przymiotu strony w świetle art. 28 ust. 2 P.b. istotnym jest, czy dany teren znalazł się w obszarze ich stosowania, a nie, że zostały one naruszone.
Analizując obszar oddziaływania inwestycji na nieruchomość skarżącej, w skardze sięgnięto do okoliczności specyficznego usytuowania działki skarżącej o nr [..] w R., która biorąc pod uwagę jej położenie na tle nieruchomości sąsiednich – znajduje się w najniższym punkcie terenu, co skutkuje naturalnym spływem wód opadowych z sąsiednich nieruchomości właśnie na jej działkę. Skarżąca powołuje się również na fakt podniesienia terenu działki inwestycyjnej, tj. [..] w R. w 2010 r., aczkolwiek ta okoliczność nie została w żaden sposób potwierdzona w przedłożonym materiale dowodowym przez skarżącą, ani nie wynika z akt administracyjnych. Natomiast, do skargi załączyła opinię techniczną dotycząca przyczyn spękania ścian konstrukcyjnych budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz spływu wód gruntowych na konstrukcję nośną stanowiącego jej własność budynku na działce nr [..], z której wynika, że: 1) rowy melioracyjne znajdujące się wokół nieruchomości skarżącej nie spełniają swoich funkcji, bowiem są niedrożne, a przepływ wód jest niewystarczający, 2) winien zostać wykonany dodatkowy rów melioracyjny po drugiej stronie ul. W. (ulica oddzielająca dz. [..] z dz. [..]), tj. wzdłuż działek [..]-[..], aby ograniczyć napływ wód gruntowych do rowu melioracyjnego w pobliżu działki skarżącej, 3) zabudowa działek o nr: [..]-[..] oraz pozostałych w sposób znaczący zwiększy poziom wód gruntowych. Do czasu wykonania nowego rowu melioracyjnego wody opadowe i roztopowe winny być odprowadzane do odpowiednich szczelnych zbiorników, tak aby nie pogarszać warunków związanych z poziomem wód gruntowych (uzupełnienie wniosków k. 69 akt sądowych).
Akta sprawy jednoznacznie potwierdzają, że istotnym elementem środowiska gruntowo – wodnego w otoczeniu działki inwestycyjnej i działki skarżącej są rowy melioracyjne, które drenują teren (odprowadzają wody gruntowe oraz wody opadowe i roztopowe). Brak jest kanalizacji deszczowej na analizowanym obszarze. Z projektu budowlanego dotyczącego analizowanej inwestycji wynika, że w kwestii sposobu odprowadzania wód opadowych i roztopowych – będą one odprowadzane powierzchniowo po terenie nieutwardzonym w granicach działki (strona 5 projektu). Odprowadzanie ścieków deszczowych nastąpi na tereny zielone w jej własnym obrębie, bez naruszenia interesów osób trzecich. Warunki gruntowo – wodne pozwalają na zastosowanie tego typu rozwiązania, bowiem na posesji znajdują się same terenu niespoiste, charakteryzujące się naturalnymi właściwościami drenarskimi (strona 6 projektu). Projekt zawiera opinię geotechniczną (strona 106 projektu) wraz z wnioskami i zaleceniami technicznymi (strona 169), sporządzoną w celu rozpoznania podłoża gruntowego i oceny warunków gruntowo – wodnych terenu działki. Projekt zawiera również analizę obszaru oddziaływania obiektu (strony 107 – 110), z której wynika, że obiekt nie oddziaływuje negatywnie na sąsiedni obszar.
Wojewoda, oceniając odwołanie skarżącej, zawierające żądanie przyznania jej statusu strony postępowania w świetle uwarunkowań projektu związanych z charakterystyką sposobu odprowadzania wód opadowych i roztopowych ostatecznie podzielił stanowisko inwestora. W ocenie sądu, stanowisko Wojewody w tym zakresie, mimo mało przekonywującego uzasadnienia, odpowiada prawu. Okolicznością bezsporną jest to, że nieruchomość skarżącej (działka nr [..]) nie sąsiaduje bezpośrednio z nieruchomością inwestycyjną. Oddziela je bowiem wąska działka o nr [..] oraz działka drogowa, tj. odległość około 15 m. Brak bezpośredniego sąsiedztwa nie wyklucza ex definitione możliwości oddziaływania inwestycji na nieruchomości położone w dalszej odległości, nie mniej jednak musi wiązać się z wnikliwą i przekonywującą argumentacją, potwierdzającą wpływ planowanej inwestycji na zagospodarowanie takich nieruchomości. Przedłożone przez skarżącą opinia oraz dokumentacja badań podłoża gruntowego bez wątpienia potwierdzają specyficzne uwarunkowania gruntowo – wodne w miejscowości M. Jak wskazano powyżej, istotnym elementem środowiska gruntowo – wodnego w otoczeniu działki inwestycyjnej i działki skarżącej są rowy melioracyjne, które drenują teren (odprowadzają wody gruntowe oraz wody opadowe i roztopowe). Nie ma tam też kanalizacji deszczowej. Stąd też bez wątpienia istotna jest rola tych rowów melioracyjnych, a tym bardziej stan ich drożności. Przedłożony projekt budowlany w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych niewątpliwie jest zgodny zarówno z obowiązującym planem miejscowym – uchwałą nr LXX/79/2010 Rady gminy z 6 października 2010 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi R. gmina K. (§ 4 postanowień ogólnych, karta terenu 62 i 63), jak warunkami technicznymi (§ 28). Plan miejscowy bez wątpienia dopuszcza możliwość odprowadzania wód deszczowych do gruntu, jeśli warunki gruntowo – wodne pozwalają na takie rozwiązania. W świetle projektu tymczasem, takie rozwiązania projektowe są prawidłowe. Oczywiście, zgodnie z cytowanymi wyżej poglądami doktryny i orzecznictwa, które sąd w składzie orzekającym w pełni akceptuje, dla oceny przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę nie jest istotne, czy inwestycja będzie naruszała prawo lub interes prawny określonego podmiotu, lecz czy dana inwestycja w ogóle może oddziaływać na nieruchomość sąsiednią. Fakt braku naruszenia ww. przepisów prawa, tj. aktu wykonawczego oraz prawa miejscowego, rozwiązaniami przewidzianymi w projekcie zatem sam w sobie nie przesądza jeszcze o niezasadności skargi. Niemniej jednak, oddziaływanie zamierzenia inwestycyjnego na inną nieruchomość, choć potencjalne – musi być rzeczywiste i wynikać wprost z przyjętych rozwiązań w projekcie, z których niezbicie wynika ich oddziaływanie na tą nieruchomość. Zdaniem sądu, w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z takimi okolicznościami. Przesądzający w tym zakresie jest fakt, że przedkładane przez skarżącą dowody w postaci opinii technicznej oraz dokumentacji badań podłoża gruntowego w istocie wskazują na dysfunkcyjny system rowów melioracyjnych na obszarze otaczającym nieruchomość skarżącej i nieruchomość inwestycyjną. I w istocie – to wadliwy stan tych rowów – ich niedrożność - stanowi (w świetle załączonej opinii) bezpośrednią przyczynę złej kondycji nieruchomości budynkowej skarżącej. Bez wątpienia tymczasem, za stan i kondycję rowów melioracyjnych, znajdujących się poza działką inwestora, nie odpowiada inwestor. W tej sytuacji sąd podziela ostateczną konkluzję, wynikającą z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego, że analizowana inwestycja w żaden sposób nie ogranicza skarżącej w możliwości zagospodarowania należącej do niej nieruchomości. Nie kreuje tych ograniczeń zaplanowany przez inwestorkę sposób odprowadzania wód opadowych i roztopowych w ramach własnej działki, biorąc pod uwagę przedstawiony na mapie do celów projektowych (strona 10 projektu) sposób zagospodarowania tej działki, w tym zwłaszcza przewidziane tereny zieleni, które wynoszą ponad 45 procent powierzchni działki inwestycyjnej. Zdaniem sądu zarazem, zarzuty skarżącej pod adresem gestora sieci rowów melioracyjnych w miejscowości M., bez wątpienia związane z dysfunkcyjnym systemem tych rowów, nie spełniających w sposób prawidłowy funkcji retencyjnej, nie mogą kreować jej interesu prawnego w postępowaniach dotyczących realizacji inwestycji na działkach, znajdujących się w pobliżu nieruchomości skarżącej. Z tych też przyczyn sąd uznał, że ostatecznie decyzja Wojewody, mimo pewnych niedostatków związanych z argumentacją, stanowiących o nieistotnym naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a., jest zgodna z prawem. W ocenie sądu, Wojewoda w sposób prawidłowy zastosował art. 28 P.b., nie naruszając w związku z tym procesem przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 k.p.a. Z tych wszystkich przyczyn, na mocy art. 151 p.p.s.a., sąd skargę oddalił.
W niniejszej sprawie sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta G. obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758, z późn.zm.), a także na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.) i § 1 pkt 1 i 2 zarządzenia nr 49/2020 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gdańsku w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Z uwagi na to, że rozprawa w niniejszej sprawie została wyznaczona na dzień 25 listopada 2020 r., została ona objęta postanowieniami ww. zarządzenia i zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 29 października 2020 r. skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w tej samej dacie, co wyznaczona rozprawa, o czym strony zostały powiadomione. W ocenie sądu, rozpoznanie sprawy na rozprawie w opisanych okolicznościach wiązałoby się z istotnym zagrożeniem zdrowia skarżącej oraz uczestniczki postępowania i ich pełnomocników oraz przedstawicieli organu, a zarazem sprawa – ze względu na zebrany materiał dowodowy i ustalony na jego podstawie stan faktyczny – mogła zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym bez uszczuplenia praw procesowych ww. podmiotów, zgodnie z zasadą szybkości postępowania.