II SA/GD 2354/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego i ustępu, podkreślając, że brak pozwolenia na budowę jest podstawą do nakazania rozbiórki, niezależnie od przeznaczenia działki czy dobrej wiary inwestora.
Sprawa dotyczyła skargi K. B. i M. B. na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego domku letniskowego i ustępu. Organy nadzoru budowlanego uznały budowę za samowolę budowlaną, ponieważ obiekty wzniesiono bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący argumentowali, że działka miała być przeznaczona rekreacyjnie i że działali w dobrej wierze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, stwierdzając, że budowa bez pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, a przepis art. 48 Prawa budowlanego obliguje organ do nakazania rozbiórki, bez możliwości uznania okoliczności łagodzących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi K. B. i M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego - domku letniskowego oraz ustępu, wzniesionych na działce nr [...] w K. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że budowa została przeprowadzona z naruszeniem art. 28 i art. 48 ustawy Prawo budowlane, co obliguje do nakazania rozbiórki. Skarżący podnosili, że działali w dobrej wierze, przekonani o przyszłym przekwalifikowaniu działki na rekreacyjną, oraz że obiekty nie są trwale związane z gruntem. Sąd administracyjny, powołując się na przepisy Prawa budowlanego, podkreślił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak takiego pozwolenia, nawet w przypadku obiektów nietrwale związanych z gruntem, stanowi samowolę budowlaną. Sąd stwierdził, że przepis art. 48 Prawa budowlanego nie pozostawia organom uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki, a okoliczności podnoszone przez skarżących, takie jak dobra wiara czy płacenie podatków, nie mają znaczenia dla obowiązku rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną, a przepis art. 48 Prawa budowlanego obliguje właściwy organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki takiego obiektu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak takiego pozwolenia, nawet w przypadku obiektów nietrwale związanych z gruntem, jest samowolą budowlaną. Przepis art. 48 Prawa budowlanego nie przewiduje uznaniowości organu w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
Prawo budowlane art. 48
Ustawa - Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 28
Ustawa - Prawo budowlane
Pomocnicze
Prawo budowlane art. 3 § pkt 5
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja tymczasowego obiektu budowlanego, który jednak wymaga pozwolenia na budowę.
Prawo budowlane art. 3 § pkt 7
Ustawa - Prawo budowlane
Definicja obiektu budowlanego.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Przepisy wprowadzające... art. 97 § § 1
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
PPSA art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 80 § ust. 2 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 83 § ust. 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 83 § ust. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. Art. 48 Prawa budowlanego obliguje organ nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki obiektu wybudowanego bez pozwolenia. Okoliczności takie jak dobra wiara, przeznaczenie działki czy płacenie podatków nie mają znaczenia dla obowiązku rozbiórki.
Odrzucone argumenty
Obiekty nie podlegają przepisom prawa budowlanego, ponieważ nie mogą być zakwalifikowane do żadnego typu obiektów. Domek letniskowy nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentu, więc nie może być uznany za budynek. Działka miała przeznaczenie rekreacyjne, a skarżący występowali o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący działali w dobrej wierze i przekonaniu o zmianie planu.
Godne uwagi sformułowania
Rozpoczęcie robót budowlanych przy realizacji w/w obiektów stosownie do treści art. 29 i 30 ustawy wymagało pozwolenia na budowę. W toku postępowania nie okazano pozwolenia na budowę. Organ nadzoru budowlanego obligatoryjnie nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Wybudowanie obiektów bez pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną. Rozpatrywanie spraw samowoli nie podlega uznaniowości organu. Przy rozstrzyganiu w trybie art. 48 prawa budowlanego z 1994r. nie ma znaczenia przeznaczenie działki, na której zostały posadowione omawiane obiekty budowlane, gdyż jedyną przesłanką do wydania nakazu rozbiórki w w/w trybie jest fakt popełnienia samowoli budowlanej. Sposób związania budynków z gruntem nie ma znaczenia dla oceny obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przepisy Prawa budowlanego nie wyłączają bowiem takiego obowiązku w przypadku obiektu, który nie jest trwale związany z gruntem. Unormowanie to nie pozostawia organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidywały możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, ani nie dopuszczały stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor. Brak wiedzy o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie ma znaczenia dla istnienia przewidzianego prawem obowiązku i nie wyłącza zastosowania sankcji rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej. Nakaz rozbiórki w niniejszej sprawie stanowi sankcję za wybudowanie obiektu bez respektowanie przepisów prawa nakazujących uzyskanie przed rozpoczęciem budowy pozwolenia na budowę.
Skład orzekający
Jan Jędrkowiak
przewodniczący
Jolanta Górska
sprawozdawca
Krzysztof Retyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej i nakazu rozbiórki, niezależnie od okoliczności łagodzących."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego z lat 2001-2002 i specyfiki obiektów budowlanych (domek letniskowy, ustęp). Może nie uwzględniać późniejszych zmian w prawie budowlanym dotyczących legalizacji samowoli.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa budowlanego dotyczącą samowoli budowlanej i konsekwencji braku pozwolenia na budowę. Jest to typowy przypadek, ale ważny dla zrozumienia podstawowych obowiązków inwestorów.
“Samowola budowlana: Dlaczego dobra wiara i podatek od nieruchomości nie chronią przed rozbiórką?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 2354/02 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2005-09-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-04-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Jan Jędrkowiak /przewodniczący/ Jolanta Górska /sprawozdawca/ Krzysztof Retyk Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Sygn. powiązane II OZ 301/06 - Postanowienie NSA z 2006-03-23 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Krzysztof Retyk Protokolant Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 15 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. B. i M. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 lutego 2002 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 17 września 2001 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 83 ust. 1, art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) oraz art. 104 Kpa nakazał K. B. i M. B. zam. w W. rozbiórkę obiektu budowlanego - domku letniskowego o konstrukcji drewnianej z poddaszem użytkowym o wymiarach 6,0x6,0 m wraz z elementami betonowymi, na których obiekt posadowiono i obiektu budowlanego - ustępu o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem wzniesionych na działce nr [...] w K. gmina Miasta bez pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazano, iż w postępowaniu wszczętym z urzędu w wyniku przeprowadzonych oględzin stwierdzono, że działce nr [...] w K. gmina Miasta wzniesiono obiekt budowlany - domek letniskowy o konstrukcji drewnianej z poddaszem użytkowym posadowiony na stopach betonowych oraz obiekt budowlany - ustęp o konstrukcji drewnianej nietrwałe związany z gruntem. Powyższe obiekty wzniesiono w 1998 roku według oświadczenia E. i G. B. - rodziców właścicieli działki nr [...] K. B. i M. B. Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 i 30. Rozpoczęcie robót budowlanych przy realizacji w/w obiektów stosownie do treści art. 29 i 30 ustawy wymagało pozwolenia na budowę. W toku postępowania nie okazano pozwolenia na budowę. Zgonie z treścią art. 48 organ nadzoru budowlanego obligatoryjnie nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. B. i M. B. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i podjęcie decyzji o zmianie kwalifikacji gruntów na działkę o charakterze rekreacyjnym. Odwołujący się wskazali, iż byli przeświadczeni, że działka ma przeznaczenie rekreacyjne. O przekwalifikowanie działki występowali w 1997r. Działając w dobrej wierze i przekonaniu, że zmiana planu zagospodarowania przestrzennego jest tylko kwestią czasu w 1997r. postawili domek letniskowy. Stwierdzili też, że corocznie naliczane są opłaty z tytułu podatku od nieruchomości - gruntu i domku letniskowego. Decyzją z dnia 22 lutego 2002r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 48, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. (tj. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, iż bezspornym jest, że właściciele działki nr [...] w K. wybudowali na tej działce w 1997r. obiekt budowlany pełniący funkcję letniskową oraz w 1998r. drewniany ustęp bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę (art. 28 Prawa budowlanego z 1994r.). W przypadku obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994r. właściwy organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę tego obiektu lub jego części. Odnosząc się do argumentów odwołania organ odwoławczy stwierdził, że omawiane obiekty nietrwale związane z gruntem w myśl art. 3 pkt 5 są tymczasowymi obiektami budowlanymi, których budowę można było rozpocząć po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Wybudowanie obiektów bez pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną. Rozpatrywanie spraw samowoli nie podlega uznaniowości organu. Ponadto przy rozstrzyganiu w trybie art. 48 prawa budowlanego z 1994r. nie ma znaczenia przeznaczenie działki, na której zostały posadowione omawiane obiekty budowlane, gdyż jedyną przesłanką do wydania nakazu rozbiórki w w/w trybie jest fakt popełnienia samowoli budowlanej. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli K. B. i M. B. Zarzucili, że obiekty wzniesione na działce nr [...] nie podlegają przepisom prawa budowlanego, ponieważ nie mogą być zakwalifikowane do żadnego typu obiektów, o których mowa w przepisach ustawy. Domek letniskowy nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentu, więc nie może być uznany za budynek. Nie jest też budowlą, tymczasowym obiektem budowlanym ani też obiektem malej architektury. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Jak wynika z bezspornych okoliczności sprawy w 1997r. skarżący posadowili domek letniskowy a w 1998r. ustęp drewniany w K. na działce Nr [...]. Art. 28 prawa budowlanego stanowi, iż roboty budowlane w tym budowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7 prawa budowlanego) można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30. Przepisy art. 29 i 30 prawa budowlanego nie przewidują zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę obiektów takiego typu jak postawione przez skarżących. Sposób związania budynków z gruntem nie ma znaczenia dla oceny obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przepisy Prawa budowlanego nie wyłączają bowiem takiego obowiązku w przypadku obiektu, który nie jest trwale związany z gruntem. Inwestycja, na której przeprowadzenie wymagane jest posiadanie pozwolenia na budowę lub dokonanie obowiązku zgłoszenia budowy, przeprowadzona bez spełnienia tych wymogów przez inwestora stanowi samowolę budowlaną, spotykającą się z sankcją przewidzianą w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ administracji stanowił, iż właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepis ten przewiduje wobec obiektów budowlanych wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, obowiązek nakazania przez organy nadzoru budowlanego ich rozbiórki. Unormowanie to nie pozostawia organom administracji sfery uznaniowości w zakresie zastosowania sankcji rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Stwierdzenie, że wzniesienie określonego obiektu budowlanego nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę obligowało zatem organ administracji do nakazania jego rozbiórki w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego. Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane w stanie prawnym z daty podjęcia zaskarżonej decyzji nie przewidywały możliwości legalizacji obiektu wybudowanego bez pozwolenia na budowę bądź bez dokonania obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi, ani nie dopuszczały stosowania jakichkolwiek okoliczności łagodzących ten rygor. Podnoszone przez skarżących okoliczności, nie mają w świetle treści art. 48 Prawa budowlanego znaczenia dla oceny wydanych decyzji. W szczególności zaś brak wiedzy o obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie ma znaczenia dla istnienia przewidzianego prawem obowiązku i nie wyłącza zastosowania sankcji rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej. Na skarżących ciąży obowiązek przestrzegania przepisów obowiązującego prawa. Przewidziany w art. 28 obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę dotyczy wszystkich inwestorów - w tym także skarżących. Nakaz rozbiórki w niniejszej sprawie stanowi sankcję za wybudowanie obiektu bez respektowanie przepisów prawa nakazujących uzyskanie przed rozpoczęciem budowy pozwolenia na budowę. Zawarte w skardze twierdzenia dotyczące płacenia przez nich podatków nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nie mają wpływu na istnienie obowiązku rozbiórki obiektu wybudowanego niezgodnie z prawem. Wydana przez organ administracji decyzja jest zgodna z prawem. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną.