II SA/Gd 229/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-10-18
NSAAdministracyjneŚredniawsa
planowanie przestrzenneuchwała rady gminyzagospodarowanie przestrzenneład przestrzennyfunkcje mieszanefunkcje produkcyjnefunkcje mieszkanioweteren popegeerowskikontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Wojewody na uchwałę Rady Gminy Tczew dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego, uznając dopuszczalność łączenia funkcji produkcyjnej z mieszkaniową w specyficznych warunkach historycznych i funkcjonalnych terenu.

Wojewoda Pomorski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Tczew w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej na terenie przeznaczonym pod funkcje produkcyjne, usługowe, składy i magazyny. Sąd uznał jednak, że w specyficznych okolicznościach historycznych terenu (dawne PGR) oraz przy ścisłym powiązaniu funkcji mieszkaniowej z działalnością gospodarczą, dopuszczenie takiej zabudowy jest zgodne z prawem i nie narusza ładu przestrzennego. Skarga Wojewody została oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Pomorskiego na uchwałę Rady Gminy Tczew dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru we wsi Turze. Wojewoda zarzucił istotne naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej na terenie oznaczonym jako produkcyjny, usługowy, składowy i magazynowy (1.P,U) jest niedopuszczalne, gdyż funkcje te wzajemnie się wykluczają i powinny być rozgraniczone. Rada Gminy argumentowała, że dopuszczalna zabudowa mieszkaniowa ma charakter uzupełniający, jest związana z prowadzoną działalnością i przeznaczona dla właściciela, zarządcy lub dozoru, co nie stanowi sprzeczności z funkcją podstawową, zwłaszcza w kontekście historycznego charakteru terenu (dawne PGR) i lokalnych uwarunkowań. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko Rady Gminy. Sąd uznał, że choć co do zasady tereny o różnych przeznaczeniach powinny być rozgraniczone, dopuszczalne jest wprowadzanie funkcji mieszanych, o ile nie są one ze sobą sprzeczne. W tym konkretnym przypadku, ze względu na historyczny charakter terenu, dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej jako uzupełniającej, ściśle związanej z działalnością gospodarczą, zostało uznane za zgodne z prawem i służące rozwojowi obszaru.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej jako uzupełniającej, ściśle związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą i przeznaczonej dla właściciela, zarządcy lub dozoru, na terenie oznaczonym jako produkcyjny, usługowy, składowy i magazynowy, nie stanowi istotnego naruszenia zasad sporządzania planu, jeśli funkcje te nie są ze sobą sprzeczne i uwzględniają specyfikę terenu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że choć co do zasady tereny o różnym przeznaczeniu powinny być rozgraniczone, dopuszczalne jest wprowadzanie funkcji mieszanych, o ile nie są one sprzeczne. W tym przypadku, ze względu na historyczny charakter terenu (dawne PGR) i warunek ścisłego powiązania zabudowy mieszkaniowej z działalnością gospodarczą, funkcje te nie wykluczają się i nie naruszają ładu przestrzennego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.p.z.p. art. 15 § ust. 2 pkt 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

W planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Dopuszcza się stosowanie mieszanych oznaczeń przeznaczenia, pod warunkiem, że funkcje te nie są ze sobą sprzeczne ani się nie wykluczają.

Pomocnicze

u.s.g. art. 93 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.p.z.p. art. 20 § ust. 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 28

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Istotne naruszenie zasad lub trybu sporządzania planu, a także naruszenie właściwości organów, powodują nieważność uchwały.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Dopuszczalność łączenia funkcji produkcyjnej z mieszkaniową na terenie popegeerowskim, gdy zabudowa mieszkaniowa jest uzupełniająca, związana z działalnością gospodarczą i uwzględnia specyfikę terenu oraz potrzeby lokalnej społeczności.

Odrzucone argumenty

Zarzut Wojewody o istotnym naruszeniu art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej na terenie produkcyjnym, usługowym, składowym i magazynowym, jako sprzecznej i wymagającej rozgraniczenia.

Godne uwagi sformułowania

przeznaczenie produkcyjne, składów, magazynów i mieszkaniowe wzajemnie się wykluczają zabudowa mieszkaniowa musi być "związana z prowadzoną działalnością" przeznaczenie uzupełniające, jakim jest zabudowa mieszkaniowa, nie wyklucza się z przeznaczeniem podstawowym funkcja mieszkaniowa nie może istnieć na terenie 1.P,U samodzielnie ocena w tym zakresie musi być przeprowadzona ad casum

Skład orzekający

Katarzyna Krzysztofowicz

sprawozdawca

Magdalena Dobek-Rak

przewodniczący

Wojciech Wycichowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności łączenia funkcji produkcyjnych z mieszkaniowymi w planach zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza na terenach poprzemysłowych lub popegeerowskich, z uwzględnieniem specyfiki terenu i powiązania funkcji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych uwarunkowań faktycznych i historycznych danego terenu, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach bez analizy podobnych okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak sąd interpretuje zasady planowania przestrzennego w kontekście historycznych terenów i potrzeby ich zagospodarowania, łącząc funkcje, które na pierwszy rzut oka wydają się sprzeczne.

Czy mieszkanie może sąsiadować z fabryką? Sąd rozstrzyga o planach zagospodarowania przestrzennego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 229/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-10-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Katarzyna Krzysztofowicz /sprawozdawca/
Magdalena Dobek-Rak /przewodniczący/
Wojciech Wycichowski
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 40
art. 93 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 977
art. 28, art. 15 usst. 2 pkt 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2023 r. w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Gminy Tczew z dnia 30 listopada 2022 roku, nr LIV/465/2022 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Uzasadnienie
Wojewoda Pomorski (dalej jako "Skarżący" lub "Wojewoda") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na uchwałę Rady Gminy Tczew (dalej jako "Rada Gminy" lub "organ") z dnia 30 listopada 2022 r., nr LIV/465/2022, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru na terenie wsi Turze, gmina Tczew (dalej jako "zaskarżona uchwała" lub "plan miejscowy").
Jako podstawę prawną uchwały wskazano art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.), dalej "u.s.g." oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.), dalej "u.p.z.p.".
Wojewoda zaskarżył powyższą uchwałę w zakresie jej § 5 ust. 3 pkt 1 oraz
§ 7 - odnośnie karty terenu Nr 1 (oznaczonej jako 1.P,U) wraz z załącznikiem graficznym w zakresie karty terenu 1.P,U, zarzucając istotne naruszenie
art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez dopuszczenie w § 5 ust. 3 pkt 1 tiret 10 uchwały na karcie terenu oznaczonej symbolem 1.P,U (tj. teren przeznaczony pod zabudowę produkcyjną, usług, rzemiosła, składów i magazynów) zabudowy mieszkaniowej, w sytuacji gdy przeznaczenie produkcyjne, składów, magazynów i mieszkaniowe wzajemnie się wykluczają i powinny być rozgraniczone liniami rozgraniczającymi tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.
W związku z powyższym Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności
§ 5 ust. 3 pkt 1 oraz § 7 uchwały w zakresie karty terenu Nr 1 (oznaczonej jako 1.P,U) wraz z załącznikiem graficznym w zakresie karty terenu 1.P,U., a ewentualnie, w przypadku stwierdzenia, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności w całości lub w części innej niż wskazał skarżący, o stwierdzenie nieważności uchwały w całości albo w części, w jakiej jest ona sprzeczna z prawem w rozumieniu art. 28 u.p.z.p.
W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że kwestionowana uchwała wpłynęła do Wojewody w dniu 6 grudnia 2022 r. W toku czynności nadzorczych, pismem z dnia 21 grudnia 2022 r., organ zawiadomił Radę Gminy o wszczęciu postępowania nadzorczego w stosunku do zaskarżonej uchwały, umożliwiając tym samym organowi złożenie wyjaśnień. Wyjaśnienia Gminy wpłynęły do skarżącego w dniu
5 stycznia 2023 r.
W ocenie Wojewody zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza
art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. poprzez dopuszczenie w § 5 ust. 3 pkt 1 tiret 10 uchwały zabudowy mieszkaniowej na terenie przeznaczonym pod zabudowę produkcyjną, usług, rzemiosła, składów i magazynów, w sytuacji, gdy przeznaczenia te wzajemnie się wykluczają i powinny być rozgraniczone liniami rozgraniczającymi tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Zdaniem Wojewody, jeśli przeznaczeniem podstawowym dla terenu 1.P,U są tereny zabudowy produkcyjnej, usług, rzemiosła, składów i magazynów, to włączanie zabudowy mieszkaniowej oznacza łączenie funkcji całkowicie odrębnych i nieprzystających z punktu widzenia wymogów ładu przestrzennego i interesów czy to przedsiębiorców, czy mieszkańców. Możliwym i zazwyczaj celowym jest przeznaczanie terenów pod zabudowę mieszkaniową i nieuciążliwe usługi, gdyż te służą mieszkańcom. W wypadku łączenia terenów przeznaczonych pod zabudowę produkcyjną z zabudową mieszkaniową, nie mamy jednak do czynienia z uzupełnianiem się tych przeznaczeń, a przeciwnie, najczęściej produkcja czegoś na danym obszarze będzie kolidować z interesami mieszkańców terenu. Wobec tego połączenie tych funkcji stanowi według skarżącego istotne naruszenie zasad sporządzenia planu.
Wojewoda zauważył, że z wyjaśnień Rady Gminy z dnia 4 stycznia 2023 r. wynika, iż zabudowa mieszkaniowa - dopuszczona na terenie o przeznaczeniu produkcyjnym, składów i magazynów, musi być "związana z prowadzoną działalnością", jednakże w ocenie Wojewody nie stanowi to podstawy do połączenia na jednej karcie terenu funkcji produkcyjnej, składów, magazynów i funkcji mieszkaniowej – nawet, jeśli funkcja mieszkaniowa jest traktowana tylko jako funkcja uzupełniająca. Tym bardziej, że zgodnie z zapisami uchwały dopuszczono 1 lokal mieszkalny lub 1 budynek mieszkalny "w obrębie nieruchomości", bez uszczegółowienia definicji pojęcia nieruchomość.
Zdaniem Wojewody, bez względu na to czy zabudowa mieszkaniowa stanowi zabudowę towarzyszącą, związaną z prowadzoną działalnością, czy jest głównym przeznaczeniem danego terenu, muszą być dla tej zabudowy spełnione wszystkie warunki dopuszczające tą zabudowę, w tym m.in. wynikające z ustaw środowiskowych i dotyczące ochrony akustycznej, lokalizacji zakładów stwarzających zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, dopuszczalnego poziomu substancji w powietrzu.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ uchwałodawczy stwierdził, że nie sposób uznać, by podejmując zaskarżoną uchwałę wykroczył poza granice władztwa planistycznego wyznaczone przepisami ustaw, w tym przede wszystkim w art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Rada Gminy zauważyła, że art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. nie zawiera jakichkolwiek ograniczeń co do sposobu określenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zarówno przeznaczenia terenu, jak i linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Przepisy nakładają na organ planistyczny jedynie obowiązek sprecyzowania w miejscowym planie sposobu przyszłego zagospodarowania terenu oraz jego wykorzystania – w taki sposób, aby użyte sformułowania w sposób jednoznaczny wskazywały, jaką funkcję dany teren ma pełnić. Nie oznacza to jednak w ocenie organu, że ten sam teren nie może mieć w planie różnego przeznaczenia, a tym samym, że niedopuszczalne jest ustalenie dla jednego terenu różnych funkcji. Także w orzecznictwie wskazuje się, że warunkiem takiego rozwiązania jest ustalenie, iż funkcje te wzajemnie się nie wykluczają i nie są ze sobą sprzeczne. Według Rady Gminy przeznaczenie uzupełniające, jakim jest zabudowa mieszkaniowa, wprowadzone dla terenu (jednostki P,U), nie wyklucza się z przeznaczeniem podstawowym i nie pozostaje z nim w sprzeczności. Pełni ono funkcję usługową dla właścicieli zabudowy produkcyjnej, usługowej i wytwórczo-rzemieślniczej jako zagwarantowanie kulturowo i zwyczajowo w pobliżu miejsca prowadzonej działalności gospodarczej miejsca zamieszkania.
Organ dodał, że zaskarżona uchwała przewiduje towarzyszącą zabudowę mieszkaniową, ale tylko jeden lokal mieszkaniowy lub budynek mieszkalny w obrębie danej nieruchomości – przeznaczony wyłącznie dla właściciela, zarządcy lub dozoru. Oznacza to, że każdy potencjalny mieszkaniec omawianego terenu będzie ściśle związany z prowadzoną na tym terenie działalnością produkcyjną, usługową, rzemieślniczą itd. Zasadniczym interesem mieszkańców tego obszaru będzie więc prowadzenie określonego rodzaju działalności gospodarczej – będzie on w tym zakresie dla każdego z tych mieszkańców zbieżny. Tym samym funkcja produkcyjna oraz dopuszczona zabudowa mieszkaniowa jako wyłącznie funkcja towarzysząca nie będzie, wbrew stanowisku Wojewody, kolidowała z interesami mieszkańców tego terenu.
Ponadto, w ocenie organu dopuszczalność wyznaczenia w planie terenu o różnym przeznaczeniu, jak wynika z orzecznictwa, uzależniona jest od różnorodnych uwarunkowań faktycznych występujących na danym obszarze. Mając to na względzie, nie sposób - zdaniem Rady Gminy - zgodzić się z Wojewodą, który w sposób kategoryczny i uogólniony sformułował pogląd o wzajemnym wykluczaniu się przeznaczenia produkcyjnego, składów, magazynów i mieszkaniowego. Określony w uchwale dopuszczalny zakres form użytkowania i zagospodarowania terenu uwzględnia specyfikę istniejącej i historycznej zabudowy w obrębie obszaru objętego zaskarżoną uchwałą – zabudowa o charakterze mieszanym, tj. łączącym różne przeznaczenia, np. rzemieślnicze z mieszkaniowymi, jest typowa dla wsi Turze, a teren objęty strefą 1.P,U historycznie stanowił jedno z Państwowych Gospodarstw Rolnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) dalej "p.p.s.a.". kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego.
Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40 ze zm.), dalej "u.s.g.", po upływie terminu 30 dni od przekazania podjętej uchwały organowi nadzoru, organ ten nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Należy zauważyć, że ustawa o samorządzie gminnym nie określa rodzaju naruszeń prawa, które należy zakwalifikować do istotnego naruszenia prawa, jednakże art. 28 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977 ze zm.), dalej "u.p.z.p." przewiduje, że istotne naruszenie zasad sporządzania planu ogólnego lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Na tym tle w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. Pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać ze sporządzaniem aktu planistycznego, a więc zawartością aktu planistycznego (częścią tekstową, graficzną i załącznikami), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej. Natomiast tryb postępowania odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia studium, czy też planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania studium lub planu, a skończywszy na uchwaleniu studium lub planu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 1778/08, Baza Orzeczeń LEX nr 574411, teza 1). W odniesieniu do planu miejscowego, jego zawartość (część tekstową i graficzną) określają przepisy art. 15 ust. 1 i art. 20 ust. 1 u.p.z.p., przedmiot określa art. 15 ust. 2 - 3, natomiast standardy dokumentacji określa wydawane na podstawie art. 16 ust. 2 u.p.z.p. rozporządzenie. W tym przypadku rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. nr 164, poz. 1587) – dalej jako "rozporządzenie".
W niniejszej sprawie kwestionowana uchwała Rady Gminy Tczew z dnia 30 listopada 2022 r., nr LIV/465/2022 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru na terenie wsi Turze, gmina Tczew, wpłynęła do organu nadzoru – Wojewody Pomorskiego w dniu 6 grudnia 2022 r., a w dniu 21 grudnia 2022 r. organ ten wszczął postępowanie nadzorcze. Z uwagi jednak na bezskuteczny upływ terminu 30 dni na stwierdzenie nieważności uchwały, Wojewoda w dniu 8 marca 2023 r. wniósł skargę do tut. Sądu, domagając się stwierdzenia nieważności § 5 ust. 3 pkt 1 i § 7 tej uchwały w zakresie karty terenu Nr 1 (oznaczonej jako 1.P,U) wraz z załącznikiem graficznym w zakresie karty terenu 1.P,U. Przepisy te przewidują przeznaczenie terenów objętych planem - m.in. symbolem P,U – Tereny zabudowy produkcyjnej, usług, rzemiosła, składów i magazynów, dopuszczając na nich lokalizację zabudowy mieszkaniowej towarzyszącej, związanej z prowadzoną działalnością – max. 1 lokal mieszkalny lub budynek mieszkalny w obrębie nieruchomości, przeznaczony dla właściciela zarządcy lub dozoru. Szczegółowe ustalenia dla karty terenu 1.P,U zostały zawarte w § 7 uchwały, gdzie wskazano, że teren zabudowany jest istniejącą popegeerowską zabudową produkcyjno-magazynową, obecnie nieużytkowaną. Przestrzenny zakres terenu 1.P,U określono na załączniku graficznym do uchwały.
Zdaniem Wojewody, nie jest możliwe dopuszczenie na terenie przeznaczonym pod zabudowę produkcyjną zabudowy mieszkaniowej, albowiem przeznaczenia te wzajemnie się wykluczają. Wprawdzie jest możliwe ustanawianie dla poszczególnych terenów funkcji mieszanych, jednakże nie mogą być one wzajemnie sprzeczne. Możliwym i zazwyczaj celowym jest przeznaczanie terenów pod zabudowę mieszkaniową i nieuciążliwe usługi, gdyż te służą mieszkańcom. Taka sytuacja nie ma jednak miejsca w ocenie organu w przypadku łączenia terenów przeznaczonych pod zabudowę produkcyjną, usług, rzemiosła, składów i magazynów z zabudową mieszkaniową. Dlatego też Wojewoda zarzucił opisanym powyżej zapisom planu miejscowego naruszenie art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p., który stanowi, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.
W ocenie Sądu stanowisko Wojewody nie jest zasadne, ponieważ zaskarżona uchwała nie narusza wskazanych regulacji prawnych w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie z obrotu prawnego jej zakwestionowanych zapisów.
Jak wskazano, zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w planie miejscowym określa się obowiązkowo przeznaczenie terenów oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Obowiązek określenia w akcie planistycznym przeznaczenia terenu oznacza konieczność sprecyzowania sposobu jego przyszłego zagospodarowania i wykorzystania poprzez takie sformułowania, które jednoznacznie wskazują, jaką funkcję ma dany teren pełnić. Nie oznacza to jednak, że ten sam teren nie może mieć w planie różnego przeznaczenia a tym samym, że niedopuszczalne jest ustalenie dla jednego terenu różnych funkcji. Dla jednego terenu mogą być wprowadzone mieszane oznaczenia przeznaczenia, o czym mowa w § 9 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie z tym przepisem, w zależności od specyfiki i zakresu ustaleń dotyczących przeznaczenia terenów oraz granic i linii regulacyjnych, dopuszcza się stosowanie na projekcie rysunku planu miejscowego uzupełniających i mieszanych oznaczeń barwnych i jednobarwnych oraz literowych i cyfrowych. Z przepisu tego wynika więc, że w zależności od specyfiki i zakresu ustaleń dotyczących przeznaczenia terenów oraz granic i linii regulacyjnych, dopuszcza się stosowanie uzupełniających i mieszanych oznaczeń barwnych i jednobarwnych oraz literowych i cyfrowych. W orzecznictwie wskazuje się, że warunkiem takiego rozwiązania jest ustalenie, że funkcje te wzajemnie się nie wykluczają i nie są ze sobą sprzeczne. Natomiast łączenie sprzecznych funkcji, mogących na siebie niekorzystnie oddziaływać w ramach zagospodarowania jednego terenu, należy uznać za niezgodne z zasadą ładu przestrzennego i dobrą praktyką planowania przestrzennego, tworzy bowiem rodzaj chaosu przestrzennego i może prowadzić do konfliktów społecznych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 775/19, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd zgadza się więc z argumentacją Wojewody, że co do zasady plan miejscowy winien określać obowiązkowo linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania. Obowiązek taki wynika bowiem wprost z art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. Jednocześnie jednak dozwolone jest ustanawianie dla poszczególnych terenów mieszanych funkcji, przy czym w tym zakresie istnieją pewne ograniczenia, tj. różne przeznaczenia tego samego terenu nie mogą być ze sobą sprzeczne ani nie mogą się wykluczać. W przeciwnym wypadku konieczne jest rozgraniczenie terenów, na których występują różne funkcje, jako terenów o różnym przeznaczeniu. Zasadnie też wskazał Wojewoda, że możliwe jest łączenie zabudowy mieszkaniowej z usługami ale o charakterze nieuciążliwym, które służą mieszkańcom. Jednakże w ocenie składu orzekającego błędny jest wniosek organu, jakoby w okolicznościach niniejszej sprawy niedopuszczalne było na terenie 1.P,U – tereny zabudowy produkcyjnej, usług, rzemiosła, składów i magazynów, lokalizowanie zabudowy mieszkaniowej, gdyż – zdaniem organu - funkcje te są ze sobą sprzeczne i w związku z tym powinny one być rozgraniczone liniami rozgraniczającymi tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania.
Należy bowiem zauważyć, że w rozważanym wypadku mamy do czynienia z sytuacją szczególną, tj. terenem zabudowanym popegeerowską zabudową produkcyjno-magazynową, obecnie nieużytkowaną, na którym prawodawca lokalny przewiduje realizację zabudowy produkcyjnej, usług, rzemiosła, składów i magazynów oraz jednocześnie dopuszcza towarzyszącą zabudowę mieszkaniową. Przy czym istotne jest, że owa zabudowa mieszkaniowa ma być "związana z prowadzoną działalnością", a lokal mieszkalny lub budynek ma być "przeznaczony dla właściciela, zarządcy lub dozoru". Z tego wynika, że funkcja mieszkaniowa nie może istnieć na terenie 1.P,U samodzielnie, tj. nie jest możliwe powstanie lokalu mieszkalnego lub budynku mieszkalnego, który służył będzie podmiotowi niepowiązanemu z prowadzoną na tym terenie działalnością produkcyjną, usług, rzemiosła, składów czy magazynów. Konieczne jest więc powstanie zabudowy podstawowej ustalonej dla terenu 1.P,U, a zabudowa o funkcji mieszkaniowej może jedynie ją uzupełniać, przy czym musi istnieć ścisły związek między jednym i drugim rodzajem zabudowy. Jak wyjaśnił też organ uchwałodawczy w odpowiedzi na skargę, zabudowa mieszkaniowa na terenie 1.P,U stanowić będzie zagwarantowanie - kulturowo i zwyczajowo przyjętego na tym obszarze - miejsca zamieszkania w pobliżu prowadzonej działalności. W konsekwencji też każdy potencjalny mieszkaniec będzie ściśle związany z prowadzoną działalnością o charakterze produkcyjnym, usług, rzemiosła, składów czy magazynów.
Sąd zauważa dodatkowo, że w takiej sytuacji zabudowa podstawowa terenu 1.P,U nie będzie uciążliwa i sprzeczna z interesami mieszkańców, gdyż zasadniczym ich interesem będzie prowadzenie takiego rodzaju działalności aby mogli z nią funkcjonować, jak również z przyczyn oczywistych będą oni świadomi pewnych ograniczeń czy niedogodności związanych z zamieszkiwaniem na terenie produkcyjnym. Trafnie też zwraca uwagę Rada Gminy, że w niniejszej sprawie należało uwzględnić uwarunkowania historyczne terenu, tj. fakt, że obszar oznaczony w planie symbolem 1.P,U stanowił jedno z Państwowych Gospodarstw Rolnych, a tereny te – oprócz podstawowych funkcji produkcyjnych i rolnych – spełniały wiele funkcji społecznych, w tym m.in. zaspokajały potrzeby mieszkaniowe.
W związku z tym, choć co do zasady należy zgodzić się ze skarżącym, iż produkcja czegoś na danym terenie może kolidować z interesami mieszkańców, to jednak taka sytuacja nie ma miejsca w rozważanym wypadku. Kwestionowane zapisy planu nie pozwalają bowiem na realizację zabudowy mieszkaniowej, która nie będzie powiązana z prowadzoną na tym terenie działalnością produkcyjną usług, rzemiosła, składów czy magazynów, jak również musi istnieć związek między użytkownikami zabudowy mieszkaniowej, a określoną działalności. Organ więc, dopuszczając realizację na omawianym terenie funkcji co do zasady wykluczających się, ustalił takie warunki, które zapewnią w tym wypadku pełną ich harmonię oraz wyeliminują potencjalną sprzeczność i konflikty. Także zdaniem Sądu, na obszarach zabudowy produkcyjnej, usługowej, rzemieślniczej, składów i magazynów, szczególnie na wsi, celem zapewnienia rozwoju tych obszarów, zasadne jest stworzenie możliwości wprowadzenia uzupełniającej funkcji mieszkaniowej, gdyż wielokrotnie inwestorzy na tych obszarach zamieszkują tam gdzie prowadzą swoją działalność. Uchwalając przeznaczenie danego terenu i rozważając wprowadzenie na nim różnego przeznaczenia, należy uwzględnić specyfikę tego terenu oraz preferencjami lokalnej społeczności, te zaś w przedmiotowej sprawie uzasadniały przyjęcie kwestionowanej treści § 5 ust. 3 pkt 1 i § 7 uchwały. Mianowicie, historycznie teren ten był zabudowany przez budowle inwentarskie, magazynowe i gospodarcze, zaś wraz ze zmianą koniunktury gospodarczej pojawiła się chęć zagospodarowania tego terenu na funkcję magazynowo - składową wraz z budową nowych i remontem istniejących obiektów. Nabrało to szczególnego znaczenia w okresie obostrzeń związanych z pandemią, kiedy to wiele zakładów pracy ulegało likwidacji lub ograniczało swoją działalność. (zob. uzasadnienie do uchwały Rady Gminy Tczew z dnia 29 stycznia 2021 r. nr XXXII/269/2021 w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru na terenie wsi Turze, gmina Tczew; str. 1.1 akt planistycznych). Gmina stworzyła więc inwestorom możliwość zagospodarowania omawianego terenu w sposób uwzględniający aktualny rozwój demograficzny wsi oraz konieczność rozwoju gospodarczego. Jak wynika bowiem z uzasadnienia do uchwały Rady Gminy Tczew z dnia 29 stycznia 2021 r. nr XXXII/269/2021 w sprawie przystąpienia do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru na terenie wsi Turze, gmina Tczew, wieś Turze rozwija się demograficznie, co obrazuje wzrost liczby mieszkańców w ostatnich latach.
Reasumując, wbrew twierdzeniom Wojewody, w tym konkretnym przypadku funkcje mieszkaniowa i produkcyjna nie wykluczają się, ponieważ ocena w tym zakresie musi być przeprowadzona ad casum, czego skarżący organ nie dostrzegł podnosząc opisane w skardze zarzuty. Tym samym, zapisy § 5 ust. 3 pkt 1 i § 7 oraz załącznik graficzny do zaskarżonej uchwały nie naruszają art. 15 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. w zakresie obowiązku rozgraniczenia terenów o różnych zasadach zagospodarowania. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI