II SA/Gd 2272/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-04-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
służba zastępczaobowiązek obrony krajuprawo administracyjnepostępowanie administracyjnekpasprostowanie decyzjiodwołaniewada nieważności

WSA w Gdańsku stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiej Komisji Poborowej uchylającej służbę zastępczą, uznając, że skarżący złożył wniosek o sprostowanie, a nie odwołanie, co organ II instancji błędnie zinterpretował.

Skarżący M.D. złożył wniosek o sprostowanie decyzji Powiatowej Komisji Poborowej dotyczącej uchylenia mu służby zastępczej. Organ II instancji (Wojewódzka Komisja Poborowa) błędnie potraktował ten wniosek jako odwołanie i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. WSA w Gdańsku stwierdził, że decyzja organu II instancji została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ organ nie rozpoznał wniosku o sprostowanie, a jedynie odwołanie, które nie zostało wniesione. W konsekwencji, WSA stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.

Sprawa dotyczyła skarżącego M.D., któremu uchylono służbę zastępczą. Po otrzymaniu decyzji Powiatowej Komisji Poborowej z dnia 11 kwietnia 2001 r. umarzającej postępowanie w sprawie ponownego skierowania do służby zastępczej, skarżący złożył pismo datowane na 25 kwietnia 2001 r., powołując się na art. 111 § 1 kpa, wnosząc o sprostowanie orzeczenia w części dotyczącej pouczenia o odwołaniu. Starostwo Powiatowe przekazało to pismo jako odwołanie do Wojewódzkiej Komisji Poborowej. Wojewódzka Komisja Poborowa decyzją z dnia 28 maja 2001 r. utrzymała w mocy orzeczenie Powiatowej Komisji Poborowej, uznając, że skarżący nie złożył w terminie odwołania od pierwotnego orzeczenia uchylającego służbę zastępczą. Skarżący wniósł skargę do WSA w Gdańsku, zarzucając niezrozumiałość uzasadnienia i pouczenia oraz brak odpowiedzi na wniosek o sprostowanie, co pozbawiło go prawa do odwołania. WSA w Gdańsku uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że pismo skarżącego z dnia 25 kwietnia 2001 r. nie było odwołaniem, lecz wnioskiem o sprostowanie zamieszczonego w decyzji pouczenia, zgodnie z art. 111 § 1 kpa. Organ II instancji błędnie potraktował ten wniosek jako odwołanie, co skutkowało wydaniem decyzji bez podstawy prawnej. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decyzja wydana bez podstawy prawnej jest dotknięta wadą nieważności. W związku z tym, WSA stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewódzkiej Komisji Poborowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Pismo strony, które domaga się sprostowania pouczenia o odwołaniu i powołuje się na art. 111 § 1 kpa, należy traktować jako wniosek o sprostowanie, a nie odwołanie od decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że o charakterze pisma strony decyduje jego treść i żądany przedmiot, a nie nazwa czy powołana podstawa prawna. Skoro skarżący domagał się sprostowania pouczenia, jego żądanie mieściło się w dyspozycji art. 111 § 1 kpa. Pismo nie zawierało cech odwołania, gdyż nie wynikało z niego stanowisko strony dotyczące treści decyzji ani polemiczne odniesienie się do jej treści.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (8)

Główne

k.p.a. art. 111 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach.

PPSA art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

PPSA art. 156 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, które wydano z naruszeniem przepisów o właściwości albo dotyczy spraw już rozstrzygniętych inną decyzją lub postanowieniem albo zostało wydane z naruszeniem przepisów o obiegu informacji, jeżeli mogą mieć wpływ na wynik sprawy albo w innych przypadkach, gdy ustawa nakazuje stwierdzenie nieważności.

Pomocnicze

k.p.a. art. 111 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

W przypadkach określonych w § 1 termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi.

k.p.a. art. 128

Kodeks postępowania administracyjnego

Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania.

PPSA art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pismo skarżącego z dnia 25 kwietnia 2001 r. było wnioskiem o sprostowanie pouczenia na podstawie art. 111 § 1 kpa, a nie odwołaniem od decyzji. Organ II instancji, traktując wniosek o sprostowanie jako odwołanie, wydał decyzję bez podstawy prawnej, co skutkuje jej nieważnością.

Godne uwagi sformułowania

O tym czy w sprawie został złożony wniosek o sprostowanie zamieszczonego w decyzji pouczenia o treści określonej w art. 111 § 1 kpa decyduje nie nazwa pisma strony ani też powołanie takiej czy innej podstawy prawnej, lecz żądany przedmiot sprostowania. Wobec powyższego uznać należy, iż błędnie przyjęto, że pismo skarżącego jest odwołaniem od decyzji Powiatowej Komisji Poborowej z dnia 11.04.2001 r. Organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego. Decyzja organu II instancji, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jest dotknięta wadą nieważności, jako wydana bez podstawy prawnej.

Skład orzekający

Alina Dominiak

sprawozdawca

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

przewodniczący

Małgorzata Gorzeń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 111 § 1 kpa dotyczącego wniosku o sprostowanie pouczenia oraz konsekwencje wydania decyzji bez podstawy prawnej przez organ II instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z prawem do odwołania i sprostowania pouczenia w postępowaniu administracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zinterpretowanie pisma strony przez organ administracji i jakie mogą być tego konsekwencje proceduralne. Jest to przykład błędu, który może pozbawić stronę prawa do obrony.

Błąd organu administracji pozbawił obywatela prawa do odwołania – sąd stwierdził nieważność decyzji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 2272/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-07-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Arkadiusz Despot-Mładanowicz /przewodniczący/
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
624  Powszechny obowiązek obrony kraju
Skarżony organ
Komisja Poborowa
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędziowie WSA Alina Dominiak (spr.), NSA Małgorzata Gorzeń, Protokolant Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Wojewódzkiej Komisji Poborowej z dnia 28 maja 2001 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania do służby zastępczej 1/ stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2/ zasądza od Wojewódzkiej Komisji Poborowej na rzecz M.D. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżący M.D. w dniu 22 lutego 2001 r. złożył wniosek ( datowany "2O.02.2OOOr." ) o ponowne skierowanie go do służby zastępczej stwierdzając, że podtrzymuje swoje poglądy, a o uchyleniu mu służby zastępczej dowiedział się w WKU .
Decyzją z dnia 11 kwietnia 2001 r. nr [...] Powiatowa Komisja Poborowa, po rozpatrzeniu wniosku, umorzyła postępowanie w sprawie ponownego skierowania M.D. do służby zastępczej.
W uzasadnieniu stwierdzono, że M.D. został orzeczeniem z dnia 6.03.1998 r. skierowany do odbycia służby zastępczej , po czym nie stawił się po odbiór karty skierowania do służby. W tej sytuacji Wojewódzka Komisja Poborowa w dniu 4 stycznia 2001 r. na wniosek Wojewody z dnia 6 grudnia 2000 r. orzekła o uchyleniu służby zastępczej. M.D. twierdzi, że treść wydanego orzeczenia jest mu nieznana a o fakcie uchylenia służby dowiedział się w dniu 20 lutego 2001 r. od Wojskowej Komendy Uzupełnień . Nie podejmował on "awiza" w sprawie odebrania zawiadomień od Wojewódzkiego Urzędu Pracy jak też od Wojewódzkiej Komisji Poborowej. M.D. skorzystał już raz z możliwości skierowania go do odbycia służby zastępczej, a jego postawa przyczyniła się do tego, że przyznaną mu służbę uchylono. W świetle w/w okoliczności sprawa będąca przedmiotem podania strony została już ostatecznie rozstrzygnięta a nie zachodzą żadne nowe okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu stwierdzono również, że strona, uznająca orzeczenie Urzędu Wojewódzkiego Wojewódzkiej Komisji Poborowej z dnia 4 stycznia 2001 r. za nieprawomocne może je zaskarżyć i wnosić o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Następnie zawarte zostało pouczenie - iż od niniejszego orzeczenia przysługuje odwołanie w terminie 14 dni do Wojewódzkiej Komisji Poborowej za pośrednictwem Komisji lub - gdy ta nie urzęduje - Starostwa Powiatowego .
M.D. pismem z dnia 25 kwietnia 2001 r., skierowanym do Powiatowej Komisji Poborowej , powołując się na treść art. 111 ust. 1 kpa, wniósł o sprostowanie orzeczenia Powiatowej Komisji Poborowej z dnia 11 kwietnia 2001 r. Nr [...] w części dotyczącej pouczenia o odwołaniu.
W uzasadnieniu stwierdził, że w uzasadnieniu orzeczenia Powiatowa Komisja Poborowa poinformowała, że strona uznająca orzeczenie Urzędu Wojewódzkiego Wojewódzkiej Komisji Poborowej z dnia 4 .01.2001 r. za nieprawomocne może je zaskarżyć i wnosić o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, a w pouczeniu podano, że poborowemu przysługuje odwołanie w terminie 14 dni od doręczenia orzeczenia do Wojewódzkiej Komisji Poborowej .
Stwierdził, że mając na uwadze powyższe i przepis art. 9 kpa wnosi o sprostowanie orzeczenia.
Starostwo Powiatowe przesłało pismo M.D. do Wojewódzkiej Komisji Poborowej jako odwołanie od decyzji Powiatowej Komisji Poborowej z dnia 11 kwietnia 2001 r.
Wojewódzka Komisja Poborowa w dniu 28 maja 2001 r. decyzją nr [...] utrzymała w mocy orzeczenie Powiatowej Komisji Poborowej z dnia 11 .04.2001 r. nr [...]
W uzasadnieniu miedzy innymi odniesiono się do żądania M.D. o sprostowanie orzeczenia podając, że nie było potrzeby dokonywania sprostowania, bowiem M.D. nie złożył w ustawowym terminie odwołania od orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Poborowej uchylającego mu służbę zastępczą a jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez winy poborowego, może złożyć prośbę o jego przywrócenie. O tej możliwości mówi końcowa część uzasadnienia. Natomiast pouczenie zawarte w orzeczeniu informuje o możliwości odwołania się od tego właśnie orzeczenia - umarzającego postępowanie w sprawie poborowego - i z tej możliwości poborowy skorzystał.
Skargę na powyższą decyzję - Wojewódzkiej Komisji Poborowej z dnia 28.05.2001 r. -wniósł M.D., wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, że uzasadnienie z pouczeniem , zawarte w decyzji Powiatowej Komisji Poborowej z dnia 11.04.2001 r. , było niezrozumiałe, wobec czego złożył wniosek o sprostowanie orzeczenia w trybie art. 111 § 1 kpa. Na wniosek ten nie dostał odpowiedzi, a w zamian doręczono mu orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Poborowej pozbawiając go tym samym prawa złożenia odwołania od orzeczenia Powiatowej Komisji Poborowej .
Wojewódzka Komisja Poborowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna.
Skarżący nie wniósł odwołania od orzeczenia Powiatowej Komisji Poborowej z dnia 11.04.2001 r. , lecz złożył wniosek o jego sprostowanie. Świadczy o tym nie tylko powołanie się przez skarżącego na przepis art. 111 § 1 (we wniosku nieprawidłowo - 111 ust. 1) kpa, lecz także sama treść wniosku.
Przepis art. 111 § 1 kpa stanowi, że strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Art. 111 § 2 kpa stanowi natomiast, że w przypadkach określonych w § 1 termin dla strony do wniesienia odwołania, powództwa lub skargi biegnie od dnia doręczenia jej odpowiedzi.
O tym czy w sprawie został złożony wniosek o sprostowanie zamieszczonego w decyzji pouczenia o treści określonej w art. 111 § 1 kpa decyduje nie nazwa pisma strony ani też powołanie takiej czy innej podstawy prawnej, lecz żądany przedmiot sprostowania (podobnie NSA w wyroku z dnia 22.02.2001 r. sygn. akt V SA 2415/00, LEX nr 50127). Skarżący domagał się sprostowania orzeczenia w części dotyczącej pouczenia, wobec czego jego żądanie mieściło się w dyspozycji art. 111 § 1 kpa.
Należy mieć też na względzie, że wniosek M.D. z dnia 24.04.2001 r. nie nosi w ogóle cech odwołania od decyzji.
Art. 128 kpa stanowi, że odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Przepisy szczególne mogą ustalać inne wymogi co do treści odwołania.
Tymczasem z wniosku skarżącego nie wynika, jakie jest jego stanowisko dotyczące treści decyzji, wniosek nie zawiera żadnego polemicznego odniesienia się do jej treści.
Wobec powyższego uznać należy, iż błędnie przyjęto, że pismo skarżącego jest odwołaniem od decyzji Powiatowej Komisji Poborowej z dnia 11.04.2001 r.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skoro odwołanie nie zostało wniesione , brak było podstaw do jego rozpoznania. Uznanie za odwołanie wniosku strony złożonego w trybie art. 111 kpa powoduje, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego. W tej sytuacji decyzja organu II instancji, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 kpa , jest dotknięta wadą nieważności, jako wydana bez podstawy prawnej ( podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 maja 1994 r. sygn. akt SA/Gd 2365/93, POP 1997/3/62).
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd na mocy wyżej wskazanego przepisu stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
Nadmienić w tym miejscu trzeba, że Sąd dokonując określenia numeru zaskarżonej decyzji powołał numer widniejący na niej oraz na dowodach doręczenia tej decyzji, znajdujących się w aktach administracyjnych, tj. [...] , mimo że strony określały numer zaskarżonej decyzji jako [...]. Nie było jednak wątpliwości, że skargą objęta była opisana wyżej decyzja.
Ze względu na charakter zaskarżonej decyzji Sad nie zawierał w wyroku określenia, o którym mowa w art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI