II SA/Gd 2249/00

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-03-10
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęnieruchomościwywłaszczenieprawo budowlanek.p.a.dysponowanie nieruchomościąinwestycja drogowagminaksięgi wieczyste

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję o pozwoleniu na budowę ulicy, uznając, że inwestor dysponował prawem do nieruchomości na cele budowlane, a istnienie budynku na działce nie stanowiło przeszkody do wydania pozwolenia w dacie orzekania przez organ odwoławczy.

Skarżący J. N. zaskarżył decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę ulicy, argumentując, że prawo własności Gminy do działek nie było ugruntowane w momencie wydania decyzji przez organ I instancji oraz że wykorzystano inne wywłaszczone nieruchomości bez powiadomienia. Skarżąca podniosła również, że na terenie inwestycji znajdował się budynek, który został wyburzony. Sąd uznał, że inwestor posiadał tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dniem ostateczności decyzji wywłaszczeniowej, a wpis do księgi wieczystej miał charakter deklaratoryjny. Sąd stwierdził również, że budynek został rozebrany przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, co nie stanowiło podstawy do odmowy pozwolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę J. N. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy pozwolenie na budowę ulicy. Skarżąca podnosiła, że pozwolenie zostało wydane niezgodnie z prawem, ponieważ prawo własności Gminy do działek, na których miała powstać inwestycja, zostało wpisane do księgi wieczystej dopiero po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Kwestionowała również wykorzystanie innych wywłaszczonych nieruchomości bez powiadomienia oraz fakt istnienia budynku na terenie inwestycji w momencie wydawania decyzji. Sąd, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami, stwierdził, że kluczowy dla oceny był stan prawny i faktyczny z daty wydania decyzji przez organ odwoławczy. Uznał, że inwestor posiadał tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dniem ostateczności decyzji wywłaszczeniowej, a wpis do księgi wieczystej miał charakter deklaratoryjny. Odnosząc się do kwestii budynku, sąd wskazał, że został on rozebrany przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, co nie stanowiło podstawy do odmowy pozwolenia na budowę zgodnie z Prawem budowlanym. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powstaje z dniem ostateczności decyzji wywłaszczeniowej, a wpis do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny i nie wpływa na uprawnienia inwestora.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którymi przejście prawa własności następuje z dniem, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Data wpisu do księgi wieczystej nie ma znaczenia dla oceny tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.g.n. art. 121 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.b. art. 35 § ust. 5

Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 136 § ust. 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

p.b. art. 35 § ust. 4

Prawo budowlane

p.b. art. 32 § ust. 4

Prawo budowlane

u.p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z dniem ostateczności decyzji wywłaszczeniowej. Wpis prawa własności do księgi wieczystej ma charakter deklaratoryjny i nie wpływa na uprawnienia inwestora. Budynek znajdujący się na terenie inwestycji został rozebrany przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy, co nie stanowiło podstawy do odmowy pozwolenia.

Odrzucone argumenty

Pozwolenie na budowę zostało wydane niezgodnie z prawem, ponieważ prawo własności Gminy do działek nie było ugruntowane w momencie wydania decyzji przez organ I instancji. Wykorzystano inne wywłaszczone nieruchomości bez powiadomienia byłego właściciela. Na terenie inwestycji znajdował się budynek, który uniemożliwiał wydanie pozwolenia na budowę.

Godne uwagi sformułowania

podstawową zasadą polskiej procedury administracyjnej jest jej dwuinstancyjność, przy czym organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie co do istoty, w oparciu stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania orzeczenia przez ten organ Data wpisu prawa własności Gminy do księgi wieczystej nie miała znaczenia dla oceny tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż wpis ten ma charakter wyłącznie deklaratoryjny zaniechanie wykonania obciążających go z mocy przepisów szczególnych czynności rodzić może ewentualnie, po stronie poprzedniego właściciela nieruchomości roszczenie odszkodowawcze w stosunku do gminy

Skład orzekający

Jacek Hyla

sprawozdawca

Krzysztof Gruszecki

członek

Krzysztof Ziółkowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w kontekście wywłaszczenia oraz momentu oceny stanu faktycznego przez organ odwoławczy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia i pozwolenia na budowę infrastruktury drogowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z pozwoleniem na budowę i wywłaszczeniem, które są istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Kiedy prawo do budowy staje się faktyczne? Sąd rozstrzyga o kluczowym momencie dla inwestycji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 2249/00 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-03-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2000-09-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla /sprawozdawca/
Krzysztof Gruszecki
Krzysztof Ziółkowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: NSA Jacek Hyla (spr.) Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewody [...] - [...] z dnia 28 lipca 2000r. [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
II S.A./Gd 2249/00
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 28 lipca 2000r. nr [...] Wojewoda [...] - [...], powołując się na przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania J. N. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia 25 kwietnia 2000 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ulicy [...] na odcinku od ul. [...] do Mostu [...] wraz z informatorem bramowym, sygnalizacją świetlną oświetleniem i odwodnieniem ulicy, sieciami energetycznymi SN i nn, kanalizacją teletechniczną siecią cieplną, wod-kan i gazową na działkach nr [...] w [...]. W uzasadnieniu wskazano, że Prezydent [...] ostateczną decyzją z dnia 29 lipca 1999 r. wywłaszczył na rzecz Gminy [...] nieruchomość gruntową przy zbiegu ulic [...] i [...] w [...] składającą się z działek nr [...] i [...]. W aktach sprawy znajduje się aktualny odpis z księgi wieczystej, w której to jako jedyny właściciel działek nr [...] i [...] widnieje Gmina Miejska - Miasto [...]. Z tego wynika, że inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co jest niezbędne do uzyskania pozwolenia na budowę. Biorąc pod uwagę fakt, że inwestor przedstawił projekt budowlany zawierający niezbędne uzgodnienia i opinie wraz z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, organ administracji stwierdził, że decyzja organu I instancji jest w pełni uzasadniona i zgodna z obowiązującymi przepisami. Natomiast lokatorowi zameldowanemu w budynku usytuowanym na terenie spornych działek to Gmina [...] powinna zapewnić lokal zamienny lub w inny sposób sytuację w tym zakresie rozwiązać.
Skargę na powyższa decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. N., podnosząc, że możliwość wydania pozwolenia na budowę powstała dopiero z chwilą wpisu prawa własności działek nr [...] do księgi wieczystej na rzecz Gminy, co nastąpiło 19 czerwca 2000r., a zatem decyzja organu I instancji została wydana niezgodnie z prawem. Podobnie doszło do naruszenia prawa w związku z wykorzystaniem na cele budowy inwestycji drogowej innych nieruchomości, z których skarżąca została wcześniej wywłaszczona. Skarżącej ani byłego współwłaściciela nieruchomości nie poinformowano bowiem o zamiarze wykorzystania nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji wywłaszczeniowej. Skarżąca podniosła także, że na nieruchomości objętej zamierzoną inwestycją znajdował się budynek, zamieszkiwany przez jej syna [...]. Zdaniem skarżącej Prawo budowlane zabraniało organom administracji wydania pozwolenia na budowę dla inwestycji, mającej zostać zlokalizowaną na terenie, na którym znajduje się inny budynek. Budynek został wyburzony 26 lipca 2000r., co uniemożliwiło zresztą zameldowanemu w nim synowi skarżącej zamieszkiwanie.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wnosił ojej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270).
W myśl art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (D.U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że podstawową zasadą polskiej procedury administracyjnej jest jej dwuinstancyjność, przy czym organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie co do istoty, w oparciu stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania orzeczenia przez ten organ (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 1996r. str. 580).
Skoro tak to istotny dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę był stan faktyczny i prawny istniejący w dniu 28 lipca 2000r. Biorąc pod uwagę stan faktyczny istniejący w tym dniu organ administracji nie miał podstaw do odmowy wydania pozwolenia na budowę.
Zgodnie z przepisem art. 121 u. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. nr 46, poz. 543) przejście prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorialnego następuje z dniem, w którym decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości stała się ostateczna. Zatem z dniem, w którym ostateczna stała się decyzja o odjęciu skarżącej w drodze wywłaszczenia prawa własności nieruchomości obejmującej działki nr [...] inwestor, działający jako przedstawiciel Gminy, uzyskał tytuł prawny do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane, wynikający z nabytego przez Gminę w drodze wywłaszczenia prawa własności nieruchomości. Bezsporne było bowiem to, że decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna z dniem 28 września 1999r. (utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze), a następnie uzyskała status decyzji prawomocnej wskutek oddalenia skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2000r. Data wpisu prawa własności Gminy do księgi wieczystej nie miała znaczenia dla oceny tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż wpis ten ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, a na marginesie tylko zwrócić należy uwagę, że dokonany został jeszcze przed wydaniem decyzji organu odwoławczego.
Podnoszone przez skarżącą naruszenie przepisu art. 136 u. 2 ustaw)' o gospodarce nieruchomościami, przez nie powiadomienie jej, jako byłej właścicielki innych wywłaszczonych nieruchomości o zamiarze wykorzystania ich na inny cel niż określony w decyzji wywłaszczeniowej' nie powoduje skutków w zakresie uprawnienia inwestora do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Nie pozbawia bowiem inwestora przysługujących mu praw do gruntu i wynikającej z tych praw możliwości korzystania z nieruchomości. Natomiast zaniechanie wykonania obciążających go z mocy przepisów szczególnych czynności rodzić może ewentualnie, po stronie poprzedniego właściciela nieruchomości roszczenie odszkodowawcze w stosunku do gminy.
Zgodnie z przepisem art. 35 u. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (D.U. 89 poz. 414 z późn. zmianami) właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. W świetle tego przepisu o obowiązku wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę przesądza stwierdzenie stanu faktycznego polegającego na istnieniu na terenie zaplanowanej inwestycji obiektu podlegającego orzeczonej przez właściwy organ rozbiórce. Jak wynika z samej skargi budynek znajdujący się na terenie nieruchomości, na której inwestor zamierzał realizować inwestycję został rozebrany 26 lipca 2000r. Zatem budynek nie istniał już w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy - 28 lipca 2000r., będącej zgodnie z wcześniejszymi wywodami punktem odniesienia dla oceny stanu faktycznego sprawy. Skoro tak, to organ administracji nie miał podstaw do odmowy wydanie pozwolenia na budowę inwestorowi na podstawie art. 35 u. 5 ustawy Prawo budowlane.
Przepis art. 35 u.4 Prawa budowlanego stanowi, że w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 ustawy właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Ani treść skargi, ani badane przez Sąd z urzędu dokumenty zgromadzone w aktach administracyjnych nie pozwalają na uznanie, że inwestor nie uczynił zadość wymogom przywołanych przepisów.
W tym stanie sprawy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI