II SA/Gd 2237/02

II SA/Gd 2237/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-01-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Elżbieta Kowalik-Grzanka
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: NSA Jacek Hyla (spr.) WSA Alina Dominiak WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant: Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] Nr [...] w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 17 czerwca 2002r. nr [...].
Uzasadnienie
3 II SA/Gd 2237/02
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 26 lipca 2002 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112 poz. 1198) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 17 czerwca 2002r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że organ I instancji odmówił [...] nr [...] w S. udostępnienia informacji publicznej w przedmiocie wskazania, które podmioty skorzystały z umorzenia podatku od nieruchomości przez Prezydenta Miasta w roku i w jakim wymiarze. Podstawą wydania decyzji odmownej było stwierdzenie organu pierwszej instancji, że dane o których ujawnienie wnioskowano objęte są tajemnica skarbową, przez co nie podlegają ujawnieniu na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. W odwołaniu od decyzji podniesiony został zarzut niewłaściwej wykładni przepisów o tajemnicy skarbowej. W oparciu o przepis art. 299 § 2 Ordynacji podatkowej, strona odwołująca się postawiła tezę, że dane z akt postępowania podatkowego podlegają ujawnieniu zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem organu odwoławczego istotą sporu jest zakres obowiązywania tajemnicy skarbowej w świetle prawa do dostępu do informacji publicznej. Ustawa o dostępie do informacji publicznej wprowadziła ogólną zasadę, iż każda informacja o sprawach publicznych podlega udostępnieniu na zasadach i trybie określonym ustawą. Jawność każdej informacji publicznej nie jest jednak zasadą bezwzględnie obowiązującą. Ustawodawca ograniczył ją, wskazując. że przepisy ustawy nie naruszają innych ustaw odmiennie regulujących zasady i tryb dostępu do informacji publicznych (art. 1 ust 2 ustawy). Ponadto udzielenie informacji publicznej może być ograniczone np. ze względu na prywatność osoby fizycznej lub interes przedsiębiorcy. Dostęp do informacji publicznej jest również ograniczony poprzez przepisy o ochronie informacji niejawnych i inne przepisy regulujące przestrzeganie tajemnic ustawowo chronionych. Jedną z tajemnic ustawowo chronionych jest tajemnica skarbowa. której zasady regulują przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 ordynacja podatkowa. Skoro tajemnicą skarbową objęte są dane zawarte w aktach postępowania podatkowego a ustawodawca nie wyłącza z tego zbioru samego rozstrzygnięcia organu podatkowego, należy uznać. że zarówno wniosek podatnika o umorzenie zaległości podatkowej. przeprowadzone postępowania dowodowe, rozstrzygnięcie organu podatkowego i jego uzasadnienie objęte są ochroną. Natomiast z treści art. 299 § 2 ordynacji podatkowej wprowadzającego zasadę, że dane z akt podatkowych udostępniane są na zasadach określonych w odrębnych ustawach. nie można wywodzić wniosku, że chodzi tu o ustawę o dostępie do informacji publicznej, z jej nieograniczonym kręgiem uprawnionych do uzyskania informacji. Zaprzeczyłoby to istocie tajemnicy skarbowej. Udostępnianie informacji z akt podatkowych może nastąpić na podstawie innych ustaw, jeżeli te wyraźnie wskazują na uprawnienia podmiotów w nich wskazanych do wykorzystania informacji objętych tajemnicą skarbową, w związku z realizacją swoich celów. Władze publiczne każdego szczebla w systemie demokratycznym muszą działać jawnie, czego przejawem mogłoby być udzielenie informacji o sposobie gospodarowania publicznymi pieniędzmi. Jednakże wprowadzając ustawę o dostępie do informacji publicznych, ustawodawca nie ograniczył zakresu stosowania tajemnicy skarbowej. Ewentualne rozszerzanie dostępu do informacji publicznej musi odbywać się w drodze zmian obowiązującego prawa.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła na powyższą decyzję [...] nr [...] w S., domagając się uchylenia jej w całości i zarzucając naruszenie przepisów art. 299 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia - Ordynacja podatkowa (Dz.U.97.137.926 z późno zm.) oraz art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez przyjęcie, iż ustawa o dostępie do informacji publicznej nie jest ustawą, o jakiej mowa wart. 299 § 2 Ordynacji podatkowej, a w związku z tym uznanie, iż z mocy art. 5 ust. 1 nie jest możliwe udostępnienie wnioskowanych informacji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że tajemnica skarbowa jest instytucją prawną uregulowaną w przepisach Ordynacji podatkowej, która podlega wykładni prowadzącej do prawidłowego stosowania. Przepisy art. 294-305 Ordynacji podatkowej regulują instytucję tajemnicy skarbowej, wskazując m.in. jakie podmioty i w jakim zakresie mają dostęp do wyszczególnionych w tychże przepisach danych. Kwestii udostępnienia danych objętych tajemnicą skarbową poświęcone są przepisy art. 297, 298, 299 oraz 300 Ordynacji podatkowej. Jeżeli chodzi o ujęcie przedmiotowe, a więc w jakim zakresie można udostępnić dane objęte tajemnicą skarbową to art. 297 dotyczy akt zawierających informacje wymienione wart. 182 Ordynacji podatkowej, art.298 dotyczy akt nie zawierających informacji wymienionych w art. 182 Ordynacji podatkowej, zaś art. 299 § 1 i § 3 dotyczy informacji wynikających z akt spraw podatkowych, z wyłączeniem danych wymienionych wart. 182 Ordynacji. Art. 299 § 2 dotyczy informacji wynikających z akt spraw podatkowych. Wynika z tego, iż art. 299 § 2 Ordynacji podatkowej dotyczy informacji wynikających z akt spraw podatkowych, z wyłączeniem danych z art. 182 Ordynacji. W świetle art. 293 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej akta spraw podatkowych nie obejmują indywidualnych danych składanych w deklaracjach i innych dokumentach składanych przez podatników. płatników oraz inkasentów, informacji podatkowych przekazywanych przez inne podmioty. akt czynności sprawdzających, kontroli podatkowej oraz spraw karnych skarbowych oraz informacji uzyskanych przez organy podatkowe z banków oraz innych źródeł niż wymienione wart. 293 § 1 i 2 pkt 1 i 2 Ordynacji. Wnioskowane dane wynikają z decyzji o umorzeniu podatku od nieruchomości. które zawarte są w aktach spraw podatkowych. Podstawą do ujawnienia tych danych może być zatem art. 299 § 2 Ordynacji. Organy administracji stanęły jednakże na stanowisku, iż przepis ten nie upoważnia do udostępnienia wnioskowanych danych z uwagi na kryteria podmiotowe, inaczej mówiąc, dane te nie mogą podlegać ujawnieniu nieokreślonej liczbie podmiotów zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej. Stanowisko to przeczy logicznej wykładni przepisu art. 299 § 2 Ordynacji podatkowej. W przepisie tym jest bowiem mowa, iż organy podatkowe obowiązane są udostępnić informacje z akt spraw podatkowych w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach. Zakres odnosi się do kwestii przedmiotowych, natomiast zasady wskazują, jakim podmiotom należy informacje udostępnić. Przepis art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej precyzuje zakres informacji, jakie powinny zostać udostępnione, natomiast krąg podmiotów uprawnionych do otrzymania informacji to nieokreślona bliżej liczba osób mogących zapoznać się z ujawnionymi danymi. Przepis art. 299 § 2 nie precyzuje, jaki podmiotom należy udostępnić informacje - odsyłając w tym zakresie w całości do przepisów odrębnych ustaw. Art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej mówi o "ograniczeniu" prawa do informacji publicznej w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie tajemnic ustawowo chronionych (w tym skarbowej), nie może więc być mowy o całkowitym wyłączeniu tego prawa, jak to nastąpiło w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I stopnia.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z istotnym dla rozstrzygnięcia naruszeniem prawa materialnego.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Nie budzi wątpliwości to, że przepisy obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej prawa muszą być interpretowane w sposób zgodny z zasadami określonymi w przepisach Konstytucji RP. Art. 61 u. 1 Konstytucji stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, przy czym prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Zgodnie z art. 61 u. 3 Konstytucji ograniczenie tego prawa, może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.
Art. 299 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.97.137.926 z późn. zm.) stanowi, że organy podatkowe udostępniają informacje wynikające z akt spraw podatkowych w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach.
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.01.112.1198 z późno zmianami) jest niewątpliwie ustawą odrębną w rozumieniu cytowanego wyżej przepisu, zaś z jej art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. "g" wynika obowiązek udostępnienia informacji o majątku publicznym, a w szczególności o pomocy publicznej. Przyjąć należało zatem, że zgodnie z konstytucyjną wykładnią przepisów ustawy Ordynacja podatkowa informacje dotyczące udzielenia pomocy publicznej w postaci umorzenia zobowiązań podatkowych w drodze decyzji administracyjnych podlegają ujawnieniu na podstawie art. 299§ 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. "g" ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tego rodzaju czynność, polega bowiem na umniejszeniu majątku publicznego przez rezygnację przez gminę z wierzytelności z tytułu zobowiązań podatkowych konkretnych osób - uzyskujących z tego tytułu korzyść majątkową kosztem majątku gminy. Trudno znaleźć, dające się pogodzić z przepisem art. 61 u. 3 Konstytucji RP argumenty przemawiające za rozciągnięciem tajemnicy skarbowej na treść rozstrzygnięć dotyczących udzielenia konkretnemu podmiotowi umorzenia należności podatkowej.
Pogląd o dopuszczalności udzielenia w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej informacji o udzielonych umorzeniach zobowiązań podatkowych wyraził już uprzednio Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2002 r. sygn. akt II SA/Lu 507/02, którego wywody Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni aprobuje.
W tym stanie sprawy, stwierdzając, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia Sąd uchylił je na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 a w związku z art. 135 ustawy Prawo o ustroju sadów administracyjnych.
Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji uwzględnią powyższą wykładnię przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i oprą się na nich załatwiając wniosek strony skarżącej.