II SA/GD 2222/00
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nakazie rozbiórki garaży, uznając, że skarżący nie byli inwestorami ani właścicielami obiektu, a sprawa wymagała dokładniejszego wyjaśnienia prawnego.
Skarżący zostali zobowiązani do rozbiórki samowolnie wybudowanego zespołu garaży, które powstały jako zaplecze budowy i były sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że skarżący nie byli inwestorami ani właścicielami obiektu, a sprawa wymagała dokładniejszego wyjaśnienia prawnego, w tym ustalenia faktycznego inwestora i właściciela gruntu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. S., W. C., A. F. i W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę zespołu czterech garaży. Organy administracji uznały garaże za samowolnie wybudowane i sprzeczne z planem zagospodarowania przestrzennego, nakazując ich rozbiórkę. Skarżący argumentowali, że nie byli inwestorami ani właścicielami obiektu, a jedynie użytkownikami, a garaże powstały jako zaplecze budowy. Sąd administracyjny, analizując materiał dowodowy, stwierdził, że inwestorem obiektu był Skarb Państwa – Ministerstwo Obrony Narodowej, a garaże powstały jako adaptacja zaplecza budowy. Sąd uznał, że skarżący nie mogli być adresatami nakazu rozbiórki, a sprawa wymagała dalszego wyjaśnienia, w tym ustalenia faktycznego inwestora i właściciela gruntu (Gminy Miejskiej). W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Podmiotem zobowiązanym do wykonania nakazu rozbiórki może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu. W przypadku garaży powstałych z adaptacji zaplecza budowy, kluczowe jest ustalenie faktycznego inwestora pierwotnego obiektu oraz właściciela gruntu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący, będący jedynie użytkownikami garaży, nie mogli być uznani za inwestorów ani właścicieli. Inwestorem pierwotnego obiektu budowlanego był Skarb Państwa, a właścicielem gruntu Gmina Miejska. Sprawa wymagała dokładnego wyjaśnienia, kto faktycznie dokonał adaptacji i kto jest odpowiedzialny za rozbiórkę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (25)
Główne
u.p.b. art. 37 § ust. 1 pkt 1
Ustawa - Prawo budowlane
Obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce wówczas, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
u.p.b. art. 38
Ustawa - Prawo budowlane
Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany, na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.
u.p.b. art. 38 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane
Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany, na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części.
u.p.b. art. 37 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane
Obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce wówczas, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.
Pomocnicze
u.p.b. art. 103 § ust. 2
Ustawa - Prawo budowlane
u.p.b. art. 52
Ustawa - Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego może być skierowany wyłącznie do inwestora, właściciela lub zarządcy tego obiektu.
u.p.b. art. 3
Ustawa - Prawo budowlane
Obiekty budowlane mogły być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym.
u.p.b. art. 48
Ustawa - Prawo budowlane
Dotyczy nakazu rozbiórki, ale nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne.
p.p.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 89
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 152
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
RMGTiOŚ art. 20 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska
RMGTiOŚ art. 32 § ust. 3
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska
k.c. art. 46 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 47 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
u.p.b. art. 3 § pkt 11
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane
Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie byli inwestorami ani właścicielami obiektu budowlanego. Obiekt budowlany powstał jako zaplecze budowy, a nie jako samowolna budowa przez skarżących. Sprawa wymagała dokładniejszego wyjaśnienia prawnego i faktycznego, w tym ustalenia faktycznego inwestora i właściciela gruntu. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasady czynnego udziału strony.
Godne uwagi sformułowania
Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów. Skarżący nie mogą być uznani za inwestorów, gdyż mógłby ich obciążać ewentualnie obowiązek rozbiórki tylko w zakresie dokonanych prac adaptacyjnych. Niedopuszczalna jest legalizacja obiektu, który znajduje się na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę.
Skład orzekający
Barbara Skrzycka-Pilch
przewodniczący
Andrzej Przybielski
sprawozdawca
Krzysztof Gruszecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za rozbiórkę obiektów budowlanych, w szczególności powstałych w wyniku adaptacji zaplecza budowy lub w sytuacji niejasnego statusu inwestora i właściciela."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przepisami Prawa budowlanego z lat 1974 i 1994 oraz konkretnym stanem faktycznym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stron postępowania i ich faktycznej roli w procesie budowlanym, nawet w przypadku obiektów powstałych wiele lat temu.
“Kto odpowiada za rozbiórkę garaży? Sąd wyjaśnia zawiłości prawne i faktyczne.”
Dane finansowe
WPS: 10 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 2222/00 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2004-02-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2000-09-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Andrzej Przybielski /sprawozdawca/ Barbara Skrzycka-Pilch /przewodniczący/ Krzysztof Gruszecki Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Barbara Skrzycka - Pilch, Sędziowie: NSA: Andrzej Przybielski (spr.), Asesor WSA: Krzysztof Gruszecki, Protokolant: Diana Wojtowicz, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. na rozprawie, przy udziale prokuratora Prokuratury Apelacyjnej M. Ś. sprawy ze skargi M. S., W. C., A. F. i W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia 9 sierpnia 2000r. w przedmiocie nakazu rozbiórki zespołu garaży 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2000r., Nr [...] 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz każdego ze skarżących kwotę po 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości Uzasadnienie II S.A./Gd 2222/00 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 28 czerwca 2000r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) i art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) nakazał W. K., A. F., W. C. i M. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego (zespołu czterech garaży), usytuowanych na działce nr [...] w K. oraz uporządkowanie terenu działki po wykonanej rozbiórce. Organ administracji ustalił, że przedmiotowy obiekt budowlany (zespół czterech garaży) wybudowany został w 1989r. jako zaplecze budowy domu mieszkalnego realizowanego dla Ministerstwa Obrony Narodowej. Po zakończeniu budowy zaplecze budowlane nie zostało rozebrane i wskazane wyżej osoby użytkują je jako garaże. Osoby te nie posiadają decyzji zezwalających na użytkowanie tego obiektu. Organ administracji wskazał, że przeszkodą do legalizacji zespołu czterech garaży jest to, że ich istnienie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. Działka, na której znajduje się zespół czterech garaży przeznaczona jest w tym planie jako teren zieleni parkowej i ogrodu dziecięcego. Zgodnie z art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce wówczas, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę, albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Uwzględniając przytoczone wyżej przepisy prawa organ I instancji wskazał, że spełnione zostały przesłanki do wydania nakazu rozbiórki zespołu czterech garaży. Odwołanie od tej decyzji wnieśli A. F., M. S., W. K. oraz W. C., którzy domagając się jej uchylenia w całości i umorzenia postępowania wywodzili, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego teren, na którym znajdują się garaże przeznaczony jest pod budownictwo mieszkaniowe z infrastrukturą towarzyszącą. Garaże są obiektami towarzyszącymi budownictwu mieszkaniowemu, a zatem ich realizacja na tym terenie jest zgodna z ustaleniami planu. Garaże te spełniają warunki określone w przepisach technicznych i znajdują się w sąsiedztwie innego zespołu garaży. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że obiekt budowlany, który aktualnie wykorzystywany jest jako zespół garaży, powstał w 1989r., jako zaplecze budowy domu mieszkalnego, wobec czego brak jest podstaw prawnych do skierowania nakazu rozbiórki do odwołujących się. Zarzucając naruszenie art. 52 Prawa budowlanego z 1994r. odwołujący się wskazywali, że błędny jest pogląd, iż legalizacja przedmiotowych garaży jest niedopuszczalna, a ponadto błędnie określono osoby zobowiązane do wykonania nakazu rozbiórki. Powołany wyżej przepis art. 52 Prawa budowlanego z 1994r. przewiduje, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego może być skierowany wyłącznie do inwestora, właściciela lub zarządcy tego obiektu. M. S. dodatkowo wyjaśniła, że pozostałe po budowie zaplecze zostało zagospodarowane i przystosowane dla potrzeb przechowywania samochodów. Ponadto wskazywała, że w ocenie odwołujących się teren, na którym znajdują się garaże stanowił własność "A" i wobec tego nie ma przeszkód do legalizacji przedmiotowych garaży. Nie uwzględniając tych odwołań, Wojewódzki Inspektor Nadzory budowlanego, w dniu 9 sierpnia 2000r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowy zespół garaży powstał samowolnie w 1989r., na terenie nieprzeznaczonym pod zabudowę w miejscowym szczegółowym planie zagospodarowania przestrzennego i rewaloryzacji śródmieścia K., zatwierdzonym uchwałą NR XXIX/86/83 Rady Narodowej Miasta i Gminy K. z dnia 13 czerwca 1983r. (Dz. Urz. Woj. Rady Narodowej z 1983r. Nr 2 poz.9 ze zm.). Zgodnie z ustaleniami tego planu teren, na którym zlokalizowane są garaże oznaczony jest symbolem A 19 ZP i przeznaczony jest pod zieleń parkową. Powołując się na przepisy Prawa budowlanego z 1974r. organ odwoławczy wskazał, że obiekty budowlane mogły być budowane wyłącznie na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym (art. 3), a ponadto budowa garaży wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro zatem realizacja przedmiotowych garaży nie nastąpiła na podstawie pozwolenia na budowę, to spełnione zostały, określone w art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r., przesłanki do wydania nakazu przymusowej rozbiórki garaży. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania, WINB wskazał, że odwołujący się, samowolnie, w miejscu tymczasowego zaplecza budowy domu mieszkalnego przy ulicy B., wybudowali cztery boksy garażowe, stanowiące jedną bryłę budynku. Zgodnie z wytycznymi realizacji i zagospodarowania placu budowy ww. domu mieszkalnego, na terenie lokalizacji przedmiotowych garaży przewidywano budowę tymczasowych, wolnostojących obiektów, o zupełnie innej powierzchni zabudowy i innym usytuowaniu. Wytyczne te przewidywały realizację budynku do obsługi betoniarki i budynku do robót zbrojarkich, oznaczonych symbolami B i C. Tymczasem ustalenia dokonane w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 29 maja 2000r. potwierdzają inne usytuowanie garaży, o znacznie zwiększonej powierzchni zabudowy w stosunku do wskazanych wyżej budynków zaplecza. W konsekwencji organ odwoławczy przyjął, że nie można utożsamiać wyżej wymienionego zaplecza budowy z istniejącymi obecnie garażami. Organ wskazał również, że budowa garaży zrealizowana została przez ich aktualnych użytkowników, co potwierdza między innymi treść odwołania M. S. M. S., W. C., A. F. i W. K. wnieśli odrębne skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w których ponowili zarzuty odwołania dotyczące błędnego wskazania ich jako podmiotów zobowiązanych do wykonania nakazu rozbiórki. Skarżący wskazywali, że skoro zgodnie z ustaleniami, przytoczonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego K., działka nr [...] przeznaczona jest pod zieleń parkową, to teren ten nie jest przewidziany pod zabudowę. Powołując się na przepis art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. wywodzili, że adresatem decyzji o nakazie rozbiórki może być wyłącznie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu. Z ustaleń organów administracji wynika, że przedmiotowy obiekt powstał w 1989r., jako zaplecze budowy domu mieszkalnego. Skarżący są tylko użytkownikami tego obiektu. Jego inwestorem był "B" - obecnie "A", właścicielem terenu, na którym obiekt ten się znajduje jest Gmina Miejska. Skarżący nie są również zarządcami tego obiektu, co wskazuje na błędne określenie ich, jako podmiotu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ administracji polemizował z nimi wskazując, że skarżący są nie tylko użytkownikami garaży, gdyż w toku oględzin złożyli wniosek o ich zalegalizowanie. Ponadto skarżący nie wyjaśniają podstawy prawnej użytkowania przez nich garaży oraz nie przedstawiają dokumentu, który wyjaśniłby kto jest ich właścicielem. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyraził ponadto pogląd, że skoro skarżący nie są właścicielami zespołu garaży, to obowiązek ich rozbiórki wynika z faktu, że byli inwestorami przebudowy istniejącego obiektu budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że dla skierowania nakazu rozbiórki do skarżących "nie ma istotnego znaczenia fakt, czy wybudowano go od podstaw, czy w ramach przebudowy ulegającego likwidacji zaplecza budowy budynku mieszkalnego, bowiem w obu przypadkach wymagane było pozwolenie na budowę, którego nie uzyskano". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skargi należało uznać za uzasadnione. Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w; toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Ponadto stosownie do art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów (art. 81 k.p.a.). Z przedstawionych wyżej przepisów postępowania wynika, że obowiązek dokładnego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla danej sprawy okoliczności faktycznych spoczywa na organie administracji. Prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego będzie możliwe tylko wówczas, gdy zostaną wszechstronnie wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, a stronie zostanie zapewniony czynny udział w każdej fazie postępowania. Postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie ograniczone zostało w istocie do oględzin przeprowadzonych z udziałem stron w dniu 29 maja 2000r. oraz odnotowania wniosku użytkowników garaży o zalegalizowanie użytkowanego przez nich zespołu garaży. Tymczasem z materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz z załączonego do akt [...] wynika, że inwestorem obiektu budowlanego, którego nakaz rozbiórki orzeczono zaskarżoną do sądu decyzją był podmiot, który uzyskał pozwolenie na budowę czternasto-rodzinnego budynku mieszkalnego przy ulicy [...] (obecnie [...] w K.), tj. Skarb Państwa - Ministerstwo Obrony Narodowej - Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo- Budowlany w G. Podmiot ten, poza pozwoleniem na budowę, uzyskał również wytyczne realizacji i zagospodarowania placu budowy dla przedmiotowej inwestycji. Z wytycznych tych oraz aneksu do nich i graficznego załącznika wynika, że na okres realizacji domu mieszkalnego przewidziano budowę obiektów zaplecza w postaci biura budowy z zapleczem socjalnym dla załogi, warsztatu zbrojarskiego z magazynem stali oraz warsztatu ciesielskiego z magazynem podręcznym (por. załącznik nr 2 wytycznych). Zgodnie z § 20 ust 2 i § 32 ust 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.) obiekty zaplecza budowy winny zostać rozebrane przez inwestora przed oddaniem inwestycji do użytkowania. Tymczasem, ze znajdującego się w aktach sprawy pisma "C" w K. (wykonawcy inwestycji), skierowanego do Naczelnika Miasta i Gminy dnia 6 września 1989r. wynika, że na placu budowy przedmiotowego zadania inwestycyjnego (budynku mieszkalnego dla "C"), na terenie działki nr [...] pozostawiono część murowanego zaplecza budowy. W ocenie wykonawcy budynek ten po adaptacji nadawał się do użytkowania jako garaże na samochody osobowe. Wskazując, że takie rozwiązanie jest celowe ze względów społecznych wykonawca inwestycji wnosił o wydanie zezwolenia na takie rozwiązanie, tj. wykorzystanie pozostawionego budynku zaplecza budowy na garaże dla pracowników "C" oraz oficerów Wojska Polskiego. W świetle przedstawionych wyżej dokumentów bezsporne jest w sprawie, że zespół czterech garaży, którego nakaz rozbiórki orzeczono zaskarżona decyzja nie został wybudowany bez pozwolenia na budowę, ani też przez skarżących. Był to obiekt, do którego rozbiórki, po zakończeniu inwestycji zobowiązany był inwestor (wykonawca). W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na okoliczność, czy właściwy wówczas organ administracji państwowej, tj. Naczelnik Miasta i Gminy prowadził postępowanie w sprawie legalizacji tego obiektu i jego ewentualnej adaptacji na garaże. Skarżący wyjaśnili na rozprawie, że ich prace ograniczyły się do adaptacji pozostawionego przez wykonawcę zaplecza budowy na garaże. W dalszym postępowaniu w niniejszej sprawie organy administracji będą zobowiązane dokładnie ustalić, jakie obiekty pozostawione zostały przez inwestora na placu budowy oraz. konkretnie w odniesieniu do poszczególnych garaży, kto i kiedy dokonał ich przystosowania na cele wykorzystywane aktualnie. W sprawie jest również bezsporne, że obiekt objęty postępowaniem w niniejszej sprawie znajduje się na gruncie stanowiącym aktualnie własność Gminy Miejskiej. Organ odwoławczy przyjął, że skoro skarżący dokonali adaptacji istniejącego obiektu na cele garażowania samochodów, to byli oni inwestorami tego obiektu budowlanego, a w konsekwencji są podmiotami zobowiązanymi do jego rozbiórki. Pogląd ten jest oczywiście błędny, skoro w świetle dowodów znajdujących się w aktach sprawy, a pominiętych przez organy administracji, nie ulega wątpliwości, że obiekt zaplecza budowy, pozostawiony po zakończeniu inwestycji, wybudowany został przez inwestora realizującego budynek mieszkalny przy ulicy [...] w K. W tej sytuacji faktycznej skarżący nie mogą być uznani za inwestorów, gdyż mógłby ich obciążać ewentualnie obowiązek rozbiórki tylko w zakresie dokonanych prac adaptacyjnych. Organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji jednoznacznie ustalił, że po zakończeniu budowy wyżej wymienione jej zaplecze nie zostało rozebrane i aktualnie jest użytkowane przez skarżących bez tytułu prawnego. Natomiast w decyzji organu II instancji, bez uzupełnienia postępowania dowodowego dokonano odmiennego ustalenia w oparciu o ten sam dowód z oględzin, przeprowadzonych w dniu 29 maja 2000r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że nie można utożsamiać wyżej wymienionego zaplecza budowy z obecnie istniejącymi garażami, gdyż mają one większą powierzchnię zabudowy w stosunku do budynków jej zaplecza, określonych w wytycznych dla realizacji inwestycji. Ustalenie to jest oczywiście sprzeczne z materiałem dowodowym zebranym w sprawie i będzie również wymagało wyjaśnienia w dalszym postępowaniu administracyjnym. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 81 k.p.a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną tylko wówczas, gdy strona miała możliwość wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów. Nie zachowanie wymagań określonych w tym przepisie prawa oraz nie zapewnienie skarżącym czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, w opisanej wyżej sytuacji, stanowiło istotne naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia (por. art. 10 § 1 i 2 k.p.a.). Zgodnie z art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) przepisu art. 48 tego prawa (dotyczącego nakazu rozbiórki) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro zatem przedmiotowy obiekt zaplecza budowy pozostawiono na terenie stanowiącym własność gminy w 1989r., a ponadto omówionym wyżej pismem "C" z dnia 6 września 1989r. wszczęto przed Naczelnikiem Miasta i Gminy postępowanie o legalizację zaplecza budowy na garaże, to w sprawie niniejszej mają zastosowanie przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229). Zgodnie z art. 38 ust 1 Prawa budowlanego z 1974r. inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany, na swój koszt dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Przepis ust 1 stosuje się również do obiektów budowlanych podlegających rozbiórce ze względu na upływ czasu, oznaczony w pozwoleniu na budowę lub na jaki zostały wzniesione. Budynki zaplecza budowy zostały wzniesione na czas do zakończenia inwestycji i winny zostać rozebrane po oddaniu budynku mieszkalnego do użytkowania. Obowiązek ten obciążał inwestora. W sprawie jest bezsporne, że skarżący nie byli inwestorami tego obiektu budowlanego, nie są jego właścicielami, ani zarządcami, a zatem nie mogą być adresatami decyzji administracyjnej o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, który nie został rozebrany po zakończeniu inwestycji, i do którego faktycznego użytkowania nie posiadają żadnego tytułu. Działka nr [...] stanowi własność Gminy Miejskiej, a zatem zgodnie z przepisami art. 46 § 1 i 47 § 1 i 2 kodeksu cywilnego przedmiotowe garaże, jako część składowa tej nieruchomości stanowią również jej własność. Tylko Gmina ta, jako właściciel nieruchomości może być adresatem decyzji o nakazie rozbiórki, na podstawie art. 38 Prawa budowlanego z 1974r. oraz art. 52 Prawa budowlanego z 1994r., gdyż jedynie ona legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego z 7 lipca 1994r. Wskazać w tym miejscu należy, że opisany wyżej wniosek Naczelnego Inżyniera "C" z 6 września 1989r. wszczął postępowanie w sprawie legalizacji przedmiotowych garaży, które w sensie formalnym nie zostało zakończone ostateczną decyzja administracyjną. Błędne jest również rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonych decyzjach obydwu instancji, w którym nakaz rozbiórki całego zespołu czterech garaży skierowano do wszystkich użytkowników. Gdyby nawet przyjąć, że skarżący jako inwestorzy byli zobowiązani do wykonania nakazu rozbiórki, to obowiązek ten mógłby dotyczyć tylko konkretnego, użytkowanego przez nich garażu, a nie całego zespołu przez wszystkich. Decyzja ta nie nadawałaby się do wykonania w trybie postępowania egzekucyjnego. Skomplikowana sytuacja prawna w niniejszej sprawie, wynikająca z tego, że do rozebrania zaplecza budowy zobowiązany był inwestor, który w porozumieniu z wykonawcą pozostawił je, akceptując przystosowanie budynków zaplecza budowy na garaże, wymagała przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, o jakiej mowa w art. 89 i dalszych k.p.a. Rozprawa ta, przeprowadzona z udziałem wszystkich stron postępowania, tj. skarżących, inwestora, ewentualnie jego następcy prawnego, tj. "A" oraz właściciela gruntu, tj. Gminy Miejskiej, która jest także właścicielem przedmiotowych obiektów budowlanych, mogła przyczynić się do dobrowolnego rozebrania przedmiotowych garaży z partycypowaniem wszystkich stron w kosztach rozbiórki. Tylko takie załatwienie sprawy zakończyłoby ostatecznie istniejący spór i zapobiegłoby zgłaszaniu ewentualnych roszczeń cywilno - prawnych. Brak porozumienia, wyłącznie we wskazanym wyżej zakresie, będzie zobowiązywał właściwy organ nadzoru budowlanego do wydania nakazu rozbiórki decyzją administracyjną, skierowaną do właściciela gruntu i znajdujących się na nim budynków. Zgodnie z art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. obligatoryjne jest wydanie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem, który znajduje się na terenie nie przewidzianym w planie zagospodarowania przestrzennego pod inwestycje. Wskazać w tym miejscu należy, że Gmina Miejska od 1989r., zawiadomiona o pozostawieniu zaplecza budowy, tolerowała istnienie stanu sprzecznego z prawem i to w sytuacji, gdy w tym czasie jej Naczelnik był również właściwym organem administracji zarówno co do wydania nakazu rozbiórki, jak i legalizacji przedmiotowych obiektów budowlanych. Wyjaśnić należy również skarżącym, że skoro przedmiotowy obiekt budowlany (zespół garaży) znajduje się na terenie, który nie jest przeznaczony pod zabudowę, w świetle ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to niedopuszczalna jest jego legalizacja (art. 3 Prawa budowlanego z 1974r. oraz art. 48 ust 2 Prawa budowlanego z 1994r.). Zgodnie z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Uwzględniając skargę i uchylając nakaz rozbiórki Sąd zobowiązany był do określenia, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana w całości. Z tych tez przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 20O2r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O zwrocie wpisu na rzecz skarżących orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI