II SA/Gd 2218/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-04-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
opłata za zezwoleniesprzedaż alkoholupodatek VATwartość sprzedażyustawa o wychowaniu w trzeźwościsamorządinterpretacja przepisów

WSA w Gdańsku stwierdził bezskuteczność czynności Burmistrza Miasta T. w zakresie naliczenia opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu, uznając, że wartość sprzedaży nie powinna obejmować podatku VAT.

Spółdzielnia Spożywców kwestionowała sposób naliczania opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu, twierdząc, że wartość sprzedaży, od której zależała podwyżka opłaty, nie powinna uwzględniać podatku VAT. Burmistrz Miasta T. stał na stanowisku, że wartość sprzedaży obejmuje VAT, powołując się na definicje ekonomiczne i ustawę o cenach. Sąd administracyjny uznał, że zgodnie z innymi przepisami prawa, 'wartość sprzedaży' nie obejmuje VAT, co doprowadziło do stwierdzenia bezskuteczności zaskarżonych czynności.

Sprawa dotyczyła sporu między [...] Powszechną Spółdzielnią Spożywców w T. a Burmistrzem Miasta T. w przedmiocie naliczenia opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w latach 1999-2001. Spółdzielnia zarzuciła nieprawidłową interpretację pojęcia "wartość sprzedaży", twierdząc, że nie powinna ona obejmować podatku VAT, co skutkowało zawyżeniem opłaty. Burmistrz argumentował, że wartość sprzedaży, zgodnie z definicjami ekonomicznymi i ustawą o cenach, obejmuje VAT. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, analizując przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz ustawy o podatku od towarów i usług, doszedł do wniosku, że termin "wartość sprzedaży" w kontekście tej ustawy nie obejmuje podatku VAT. Sąd podkreślił, że podobne terminy w innych ustawach również nie uwzględniały VAT. W konsekwencji, sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonych czynności naliczenia opłat i uznał, że skarżąca miała obowiązek obliczać wartość sprzedaży bez uwzględniania VAT.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, "wartość sprzedaży" dla celów naliczenia opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych nie powinna obejmować podatku od towarów i usług.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, gdzie termin "wartość sprzedaży" konsekwentnie nie obejmował VAT. Przyjął, że ten sam termin użyty w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi powinien być interpretowany w ten sam sposób, chyba że przepisy stanowią inaczej. Argumentacja oparta na doktrynie ekonomicznej lub ustawie o cenach, która nie definiowała tego pojęcia, została uznana za chybioną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (13)

Główne

u.w.t.p.a. art. 111 § ust. 2 i 3

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi

Wartość sprzedaży dla celów naliczenia podwyższonej opłaty nie obejmuje podatku VAT.

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do stwierdzenia bezskuteczności czynności.

p.p.s.a. art. 146 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzekania o kosztach.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie, czy i w jakim zakresie zaskarżone czynności nie mogą być wykonane.

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 27 § ust. 3

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Termin "wartość sprzedaży" nie obejmuje podatku od towarów i usług.

u.p.t.u. art. 28

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Termin "wartość sprzedaży" nie obejmuje podatku od towarów i usług.

u.p.t.u. art. 31

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Termin "wartość sprzedaży" nie obejmuje podatku od towarów i usług.

u.p.t.u. art. 32 § ust. 1

Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym

Termin "wartość sprzedaży" nie obejmuje podatku od towarów i usług.

u.o.c.

Ustawa z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach

Nie zawiera definicji "wartości sprzedaży".

u.o.r.

Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości

Nie zawiera definicji "wartości sprzedaży", ale używa terminu "wartość sprzedaży netto".

u.n.s.a. art. 34 § ust. 3

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym

Wymóg wezwania do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wartość sprzedaży dla celów opłaty za zezwolenie na sprzedaż alkoholu nie obejmuje podatku VAT, zgodnie z interpretacją podobnych terminów w ustawie o VAT. Ustalanie opłaty jest czynnością materialno-techniczną, a nie decyzją administracyjną.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Burmistrza oparta na definicjach ekonomicznych i ustawie o cenach, że wartość sprzedaży obejmuje VAT. Interpretacja przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w oderwaniu od innych ustaw.

Godne uwagi sformułowania

Wartość sprzedaży napojów alkoholowych bez uwzględniania podatku od towarów i usług, należnego od tej sprzedaży. Ustalanie opłaty jest czynnością matarialno - techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego z przepisów prawa, dokonywaną w trybie pozaprocesowym przez właściwy organ lub w drodze samoobliczenia, a zatem decyzyjny tryb ustalania opłaty narusza prawo.

Skład orzekający

Alina Dominiak

sprawozdawca

Arkadiusz Despot-Mładanowicz

przewodniczący

Małgorzata Gorzeń

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"wartość sprzedaży\" w kontekście opłat związanych z obrotem alkoholem oraz charakteru czynności ustalania tych opłat."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego w latach 1999-2001 i specyfiki ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zmiany legislacyjne mogły wpłynąć na aktualność niektórych argumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego (VAT) w kontekście specyficznej branży (alkohol) i pokazuje, jak interpretacja kluczowych terminów prawnych może wpływać na wysokość opłat. Pokazuje też różnicę między czynnością materialno-techniczną a decyzją administracyjną.

Czy opłata za sprzedaż alkoholu powinna zawierać VAT? WSA w Gdańsku wyjaśnia.

Sektor

handel detaliczny

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 2218/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-07-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak /sprawozdawca/
Arkadiusz Despot-Mładanowicz /przewodniczący/
Małgorzata Gorzeń
Symbol z opisem
604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Sygn. powiązane
GSK 860/04 - Wyrok NSA z 2004-11-19
Skarżony organ
Burmistrz Miasta
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: NSA Małgorzata Gorzeń WSA Alina Dominiak (spr.) Protokolant: H. Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] Powszechnej Spółdzielni Spożywców w T. na czynności Burmistrza z 1999 r., 2000 r., 2001 r. w przedmiocie naliczenia opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonych czynności II. uznaje, że skarżąca korzystająca z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w roku 1999 ,2000,2001 miała obowiązek obliczania - dla celów opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych - wartości sprzedaży napojów alkoholowych bez uwzględniania podatku od towarów i usług , należnego od tej sprzedaży III. zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącej kwotę 10, 00 ( dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
W 1999 r., 2000 r. i 2001 r. [...] Powszechna Spółdzielnia Spożywców w T. złożyła wymagane przepisem art. 111 ust. 4 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oświadczenia o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim wraz z opłatami za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w kolejnych latach 1999, 2000, 2001. Wysokość opłaty wyliczył pracownik Urzędu Miejskiego w T.
[...] Powszechna Spółdzielnia Spożywców w T. pismem z dnia 23 maja 2001 r. wezwała Burmistrza T. do usunięcia naruszenia prawa wskutek nieprawidłowej interpretacji pojęcia "wartość sprzedaży" , o której mowa w art. 111 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi .Wskazała, że nie podziela poglądu , iż przez wartość sprzedaży należy rozumieć wartość uwzględniającą cenę, po której alkohol jest sprzedawany w danym punkcie, czyli cenę zawierającą podatek VAT i marżę. Zdaniem Spółdzielni wartość sprzedaży wyrobów alkoholowych nie obejmuje podatku od towarów i usług. Spółdzielnia dokonała opłaty za korzystanie z zezwolenia w latach 1999 - 2001 łącznie z podatkiem VAT, jednak - jej zdaniem- została obciążona z tego tytułu zawyżoną opłatą.
W odpowiedzi Burmistrz Miasta T. stwierdził, że stanowisko [...] Powszechnej Spółdzielni Spożywców w T. jest nieuzasadnione, bowiem pod pojęciem wartości sprzedaży napojów alkoholowych , którą podmioty gospodarcze powinny podawać w składanych przez siebie oświadczeniach o wartości sprzedaży w roku poprzednim , należy rozumieć wartość uwzględniającą cenę , po której alkohol jest sprzedawany w danym punkcie, a więc cenę, którą płaci każdy kupujący, czyli cenę zawierającą podatek VAT opłacany przez podmiot gospodarczy oraz marżę. Powołał się na opinię prof. dr hab. B. J. - D. z Katedry Prawa Administracyjnego Uniwersytetu [...] , że aby ustalić, co oznacza wartość sprzedaży, należy sięgnąć do ustaleń doktryny ekonomicznej , gdzie dla potrzeb rachunkowości pojęcie to zostało zdefiniowane jako suma iloczynów sprzedawanych wyrobów, towarów lub usług oraz właściwych dla nich jednostkowych cen sprzedaży. Cena sprzedaży towarów obejmuje: a) wartość towarów w cenie zakupu lub według technicznego kosztu wytworzenia, gdy są to produkty wytworzone we własnym zakresie przez jednostkę , b)marżę handlową c) wliczony w cenę podatek VAT od wartości stanowiącej podstawę opodatkowania, czyli a) + b). W cenę wchodzi cło, podatek importowy, akcyza.
Wskazał, że definicja ceny zawarta została w ustawie z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach, której art. 1 ust. 1 stanowi, że ceną w rozumieniu ustawy jest wielkość wyrażona w jednostkach pieniężnych, którą nabywca obowiązany jest zapłacić sprzedawcy za towar lub usługę, a art. 1 ust. 2 - że cena towaru lub usługi opodatkowanej podatkiem od towarów i usług obejmuje należność , o której mowa w ust. 1 wraz z kwotą należnego podatku od towarów i usług. Stwierdził, że trzeba przyjąć, że wartość sprzedaży jest wyrażona w wielkości określonej przez iloczyn sprzedaży alkoholu wyrażonej w litrach przez cenę, po której został on sprzedany. Gdyby ustawodawca zamierzał inaczej zdefiniować pojęcie wartości sprzedaży dla celów wydawania zezwoleń, definicja taka zostałaby zamieszczona w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
[...] Powszechna Spółdzielnia Spożywców w T. wniosła w dniu 2 lipca 2001 r. skargę na akty naliczenia opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przez Urząd Miejski w T. , wnosząc o przeprowadzenie kontroli prawidłowości naliczenia opłat za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych i zobowiązanie Urzędu Miejskiego w T. do dokonania korekty naliczeń, względnie o ustalenie nowej wysokości opłat.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca w latach 1999, 2000, 2001 korzysta z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych , a Urząd Miejski w T. na podstawie art. 11 1 ust.2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi pobiera coroczną opłatę w wysokości odpowiadające urzędowej cenie detalicznej określonych litrów spirytusu luksusowego. Ust. 3 cyt. artykułu pozwala na podwyższenie opłaty w przypadku punktów sprzedaży, których wartość sprzedaży wyrobów alkoholowych w roku poprzednim przekroczyła określoną w ustawie równowartość ECU.
Przedmiotem skargi jest sposób naliczania podwyższonej opłaty bowiem Urząd Miejski w T. wyraża pogląd, że obowiązek zapłaty podwyższonej opłaty jest wyznaczany przez wartość sprzedaży wyrobów alkoholowych, która obejmuje również podatek od towarów i usług.
Skarżąca stwierdziła, że tego poglądu nie podziela i wskazała że prawo odróżnia cenę (obejmującą również podatek od towarów i usług) oraz wartość, która nie uwzględnia kwoty podatku VAT.
Obowiązujące przepisy ustawy o cenach i ustawy o podatku od towarów i usług terminom tym przypisują odmienne znaczenie.
Przepisy art. 111 ust.2 i ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi rozróżniają przesłankę zastosowania podwyższonej opłaty, tj. wartość sprzedaży wyrobów alkoholowych w roku poprzednim, która nie obejmuje podatku VAT oraz skutek wzrostu wartości sprzedaży , tj. obowiązek zapłaty podwyższonej opłaty w wysokości odpowiadającej urzędowej cenie detalicznej spirytusu luksusowego , w której zawarty jest również podatek VAT.
Przepis ust. 3 ogranicza się do określenia przesłanek podwyżki bez całościowego określenia podwyższonej opłaty, którą jest "wartość sprzedaży wyrobów alkoholowych w roku poprzednim". Wartość sprzedaży to zaledwie przesłanka obliczenia opłaty, a nie podstawa kalkulacji opłaty. Podmiot korzystający z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych ma obowiązek uiszczenia podwyższonej opłaty , której podstawą obliczenia jest nie wielkość obrotu, lecz urzędowa cena detaliczna spirytusu luksusowego.
Skarżąca wskazała, że wezwała Urząd Miejski w T. do usunięcia naruszenia prawa i dokonanie korekty opłaty za korzystanie z zezwolenia. Podała, że nieuzasadnione opłaty wynoszą za 1999 r. - 3915 zł, za 2000 r. - 4095 zł, za 2001 r. - 5820 zł.
Gmina w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie wskazując, że jest niesporne, iż skarżąca korzystała w latach 1998, 1999 , 2000, 2001 z zezwoleń Burmistrza Gminy na sprzedaż napojów alkoholowych w prowadzonych placówkach handlowych na terenie miasta. Zgodnie z postanowieniami art. 111 ust. 4 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi skarżąca złożyła w dniach 19.01.1999 r. , 21.01. 2000r. , 22.01.2001 r. oświadczenie o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w swoich sklepach, w roku poprzedzającym złożenie oświadczenia. Dotyczą one odpowiednio sprzedaży w roku 1998,1999, 2000 . Do oświadczenia o sprzedaży napojów alkoholowych za 1998 r. skarżąca dołączyła oświadczenia o wartości sprzedaży w poszczególnych placówkach z podkreśleniem przekroczenia bądź nie określonej wartości ECU. Na podstawie tych oświadczeń pracownik Urzędu Miejskiego wyliczył wartość podwyższonych opłat. Skarżąca uiściła podwyższone opłaty w podanych wysokościach. Stanowisko skarżącej, że przyjęta do opłaty wartość sprzedaży nie powinna obejmować podatku od towarów i usług jest niezasadne, bowiem postanowienia art. 111 ust. 2 i 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w brzmieniu obowiązującym w datach zdarzeń objętych skargą należy interpretować łącznie. Ust. 2 uzależnia wysokość opłaty od wysokości urzędowej ceny detalicznej spirytusu, a cena ta obejmuje podatek VAT, zaś postanowienia ust. 3 nakazują obliczać opłatę podwyższoną od wartości sprzedaży napojów alkoholowych, to znaczy, iż należy ją obliczyć też od ceny detalicznej . Według powyższych przepisów wartość sprzedaży oznacza bowiem wielokrotność cen jednostkowych wyrobów alkoholowych . Ponadto nie można automatycznie stosować pojęcia wartości przyjętego w ustawie o podatku VAT do interpretacji art. 11 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art.l ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
W dacie zdarzeń oraz wniesienia skargi obowiązywały przepisy ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym ( Dz. U. nr 74, poz. 368) . Przepis art. 34 ust. 3 tej ustawy stanowił, że jeżeli ustawa nie przewiduje środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi, należy przed jej wniesieniem do Sądu zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Skarga może być wniesiona po upływie 30 dni od dnia doręczenia wezwania.
W ocenie Sądu skarga jest dopuszczalna, bowiem skarżąca zwróciła się przed wniesieniem skargi do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, przy czym Sąd w składzie niniejszym podziela stanowisko, prezentowane w orzecznictwie, że wniesienie wezwania nie było ograniczone terminem ( uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 29.09.1997 r. FPS 7/97 - ONSA 1998 Nr 1 poz. 2 , uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 29 .09.1997 r. OPK 36/97 - ONSA 1998 Nr 1 poz. 6).
W aktach brak dowodu doręczenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jednakże doręczenie musiało nastąpić przed dniem 30.05.2001 r. ( data sporządzenia pisma - odpowiedzi na wezwanie), a skarga została wniesiona w dniu 2 lipca 2001 r., czyli po upływie 30 dni.
W tej sytuacji przyjąć należało, że skarga wniesiona została prawidłowo.
Spór w sprawie niniejszej dotyczył tego, czy obowiązek zapłaty podwyższonej opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, o której mowa w art. 111ust. 3 ustawy z dnia 26 października 1982 r. ( Dz. U. z 1982 r. Nr 35 poz.230 ze zm.) jest wyznaczany przez wartość sprzedaży wyrobów alkoholowych , która obejmuje podatek od towarów i usług czy też przez wartość sprzedaży wyrobów alkoholowych, która takiego podatku nie obejmuje.
Przepis art. 11 1 w/w ustawy stanowił:
W celu pozyskania dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art. 41 ust. 1 gminy pobierają opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, o których mowa w art. 18.
Opłatę, o której mowa w ust. 1, pobiera się corocznie w wysokości odpowiadającej urzędowej cenie detalicznej:
1) 5 litrów spirytusu luksusowego za każdy rok objęty zezwoleniem na sprzedaż napojów zawierających do 4,5% alkoholu oraz piwa,
2) 5 litrów spirytusu luksusowego za każdy rok objęty zezwoleniem na sprzedaż napojów zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu (z wyjątkiem piwa),
3) 20 litrów spirytusu luksusowego za każdy rok objęty zezwoleniem na sprzedaż napojów zawierających powyżej 18% alkoholu.
3. Opłatę, o której mowa w ust. 2, podwyższa się:
1) o 50% w przypadku punktów sprzedaży, których wartość sprzedaży wyrobów alkoholowych w roku poprzednim przekroczyła równowartość 10.000 EURO , ustaloną przy zastosowaniu kursu kupna walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia 31 grudnia tego roku,
2) o 100% w przypadku punktów sprzedaży, których wartość sprzedaży wyrobów alkoholowych w roku poprzednim przekroczyła równowartość 30.000 EURO , ustaloną przy zastosowaniu kursu kupna walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z dnia 31 grudnia tego roku.
4. Opłata, o której mowa w ust. 1, wnoszona jest do kasy gminy w każdym kolejnym
roku kalendarzowym objętym zezwoleniem, w terminie do dnia 31 stycznia danego roku,
wraz z pisemnym oświadczeniem o wartości sprzedaży napojów alkoholowych w roku
poprzednim.
W obu przypadkach w ust. 3 art. 111 ustawy mowa jest o "wartości sprzedaży" jako przesłance powstania obowiązku uiszczenia opłaty w podwyższonej wysokości.
Przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie zawierały definicji pojęcia "wartość sprzedaży".
Należy więc odwołać się do przepisów innych ustaw by ustalić, czy "wartość sprzedaży" powinna być rozumiana jako wartość sprzedaży bez podatku od towarów i usług, czy też jako wartość sprzedaży obejmująca ten podatek.
Ustawą, w której znajduje się taki sam termin co w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - " wartość sprzedaży" - jest ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. z 1993 r. Nr 11, poz.50).
Art. 27 ust. 3 tej ustawy stanowił, że w przypadku stwierdzenia, że podatnik zwolniony od podatku na podstawie art. 14 ust. 5 nie spełniał warunków określonych w przepisach o zatrudnieniu i rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych, organ podatkowy określi wartość sprzedaży w drodze oszacowania i ustali podatek przy zastosowaniu stawki 22% -bez prawa obniżenia kwoty podatku należnego, o którym mowa w art. 19.
Art. 28 stanowił : W przypadku gdy osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nie są obowiązane do prowadzenia ewidencji określonej w art. 27 ust. 4, w związku z dokonywaniem sprzedaży towarów lub świadczeniem usług, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2, 5 i 7, dokonają sprzedaży podlegającej opodatkowaniu i nie zapłacą podatku należnego, a na podstawie dokumentacji nie jest możliwe ustalenie wielkości tej sprzedaży, organ podatkowy określi w drodze oszacowania wartość sprzedaży podlegającej opodatkowaniu i ustali od niej podatek należny według stawki 22% - bez prawa obniżenia kwoty podatku należnego, o którym mowa w art. 19.
Art. 31 stanowił : W przypadku świadczenia przez podatnika usług, w tym w zakresie handlu i gastronomii, podatek należny może być obliczany jako iloczyn wartości sprzedaży i stawki 18,03%, z tym że dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy -według stawki 6,54%.
Art. 32 ust. 1 stanowił : Podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2, obowiązani są wystawiać fakturę stwierdzającą w szczególności sprzedaż towarów, jej datę, cenę jednostkową bez podatku, wartość sprzedaży, kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy.
W każdym wyżej przedstawionym przepisie pojęcie "wartość sprzedaży" nie obejmowało podatku od towarów i usług.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartym w niepublikowanym wyroku z dnia 17 stycznia 2000 r. sygn. akt II SA/Kr 2088/98 , iż temu samemu terminowi użytemu przez prawodawcę zawsze należy przypisywać to samo znaczenie , chyba, że wyraźnie co innego powiedziano w prawie. Termin "wartość sprzedaży" występuje zarówno w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, jak i w ustawie o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym . W tej ostatniej ustawie "wartość sprzedaży" ujmowana jest jako kwota nie obejmująca podatku od towarów i usług. Wobec powyższego należy przyjąć, że "wartość sprzedaży", o której mowa w art. 11 1 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi również nie obejmuje podatku od towarów i usług. Gdyby ustawodawca chciał by pojęcie "wartość sprzedaży" była odmiennie unormowana w przepisach ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, powinien - zgodnie ze stanowiskiem zaprezentowanym wyżej - wyraźnie dać temu wyraz w treści jej przepisów.
Wskazać też trzeba, że chybione , w ocenie Sądu, byłoby przyjęcie poglądu prezentowanego przez Burmistrza, iż "wartość sprzedaży" w przywołanym przepisie art. 11 1 ust. 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi obejmowała podatek od towarów i usług, bowiem pogląd ten oparty był nie na brzmieniu przepisów prawa, a na poglądach teoretyka prawa, odnoszących się do przepisów ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. o cenach ( tekst jednolity z 1998 r. Nr 27 poz. 195 ze zm.), w których "wartość sprzedaży" definiowana nie była .
Także w przepisach ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości ( Dz. U. z 1994 r. Nr 121, poz. 591ze zm.) obowiązujących w dacie zdarzeń nie znajdziemy definicji "wartości sprzedaży", a pojęcie "wartość sprzedaży netto" odnajdziemy w art. 31 ust. 4 oraz w art. 32 ust. 1 pkt 5 tej ustawy.
Kolejną kwestią w sprawie jest to, co jest przedmiotem skargi.
Utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych jest , że "ustalanie opłaty jest czynnością matarialno - techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego z przepisów prawa , dokonywaną w trybie pozaprocesowym przez właściwy organ lub w drodze samoobliczenia, a zatem decyzyjny tryb ustalania opłaty narusza prawo. Nie ma podstaw prawnych do wydania przez wójta ( burmistrza ) lub prezydenta miasta decyzji administracyjnej w przedmiocie ustalenia opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych" ( tak uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 23 czerwca 1997 r. , OPK 1/97 - ONSA 1997 r. Nr 4, poz. 149, : podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 grudnia 1999 r. sygn. akt II SA/Kr 1581/98, w wyroku z dnia 17 stycznia 2000 r. sygn. akt II SA/Kr 2088/98 -niepublikowane).
Sąd w składzie orzekającym pogląd ten w całości podziela.
Wobec powyższego Sąd orzekając w sprawie niniejszej nie może dokonać "przeprowadzenia kontroli prawidłowości naliczenia opłat i zobowiązania do dokonania korekty naliczeń lub do ustalenia nowej wysokości opłat", jak brzmi żądanie skargi, bowiem orzeka na podstawie przepisu art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270) , który stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności.
Przepis art. 3§ 2 stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W sprawie niniejszej brak jest nawet zmaterializowania zaskarżonych czynności - wiadomo natomiast, że zostały dokonane w kolejnych latach 1999, 2000 i 2001 - nie było to sporne między stronami. Czynności naliczenia opłat dokonał pracownik Urzędu Miejskiego w T., choć w ocenie Sądu są to w istocie czynności Burmistrza jako organu administracji publicznej , do wykonania których pracownik Urzędu dokonujący faktycznego obliczenia winien mieć jego upoważnienie.
Skoro więc , jak wykazano wyżej, termin "wartość sprzedaży" w rozumieniu ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzeń należy rozumieć jako wartość sprzedaży wyrobów alkoholowych , która nie obejmuje podatku od towarów i usług , a w sprawie niniejszej było niesporne, że podwyższoną opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w latach 1999, 2000, 2001 ustalano przyjmując, że wartość sprzedaży obejmuje ten podatek, skargę należy uznać za zasadną.
Wobec powyższego Sąd na mocy art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270) stwierdził bezskuteczność zaskarżonych czynności.
Zgodnie z treścią art. 146 § 2 wyżej cytowanej ustawy w sprawach, o których mowa w § 1, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.
Mając na uwadze treść tego przepisu Sąd uznał, że skarżąca korzystająca z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w roku 1999, 2000, 2001 miała obowiązek obliczania - dla celów opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych - wartości sprzedaży napojów alkoholowych bez uwzględniania podatku od towarów i usług, należnego od tej sprzedaży - pamiętać bowiem należy, że zaskarżone czynności naliczania opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych poprzedzone były obliczeniem wartości sprzedaży napojów alkoholowych w roku poprzednim, dokonywanym przez skarżącą w sposób narzucony przez stronę przeciwną.
O kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ze względu na rodzaj zaskarżonych czynności Sąd nie dokonywał w myśl art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenia, czy i w jakim zakresie zaskarżone czynności nie mogą być wykonane.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI