II SA/Gd 2201/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-12-15
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na użytkowanienieistotne odstępstwowarunki zabudowyprojekt budowlanyuprawnienia projektantagranica działkikontrola sądowauchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego z powodu licznych naruszeń prawa, w tym wykonania projektu przez osobę bez wymaganych uprawnień i niezgodności z warunkami zabudowy.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na użytkowanie zespołu czterech segmentów budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucili m.in. wykonanie budynku niezgodnie z projektem, zmianę charakteru budynku z jednorodzinnego na wielorodzinny oraz naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając liczne naruszenia prawa materialnego i proceduralnego, w tym wydanie pozwolenia na budowę przez osobę bez odpowiednich uprawnień oraz niezgodność z warunkami zabudowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał sprawę ze skargi M. D.-S. i T. S. na decyzję Wojewody z dnia 7 czerwca 2001 r., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 kwietnia 2001 r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Inwestor uzyskał pozwolenie na budowę zespołu czterech segmentów budynku mieszkalnego typu szeregowego w zabudowie jednorodzinnej. Jednakże w trakcie budowy wprowadzono istotne zmiany, takie jak zabudowa poddasza, wykonanie dodatkowych okien w elewacji blisko granicy działki sąsiedniej oraz zmiana charakteru budynku z jednorodzinnego na wielorodzinny. Sąd stwierdził, że pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem prawa, ponieważ projektant nie posiadał wymaganych uprawnień do projektowania budynku o danej kubaturze, a także doszło do niezgodności z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto, organ administracji nie przeprowadził należytego postępowania w celu stwierdzenia zgodności wykonania obiektu z przepisami przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, pozwolenie na użytkowanie nie może zostać wydane, jeśli istnieją istotne niezgodności z projektem budowlanym i warunkami zabudowy, a organ nie przeprowadził należytego postępowania w celu ich weryfikacji.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy administracji nie zbadały w sposób wymagany prawem zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. Istotne odstępstwa od projektu, takie jak zmiana charakteru budynku czy naruszenie przepisów o odległości od granicy, wymagały szczegółowej analizy, która nie została przeprowadzona.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

p.b. art. 57 § 1

Prawo budowlane

Określa dokumenty, które inwestor jest obowiązany dołączyć do zawiadomienia o zakończeniu budowy lub wniosku o pozwolenie na użytkowanie.

p.b. art. 59 § 1

Prawo budowlane

Określa obowiązek organu wydającego pozwolenie na użytkowanie do stwierdzenia zgodności wykonania obiektu z prawem.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Pomocnicze

p.b. art. 57 § 2

Prawo budowlane

Dotyczy sytuacji istotnych odstępstw od projektu budowlanego i wymaganych dokumentów.

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej i interesu społecznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o niewykonalności uchylonej decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 202 § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

p.p.s.a. art. 205

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania.

u.z.p. art. 46a § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Nieważność decyzji o warunkach zabudowy sprzecznej z planem miejscowym.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. § § 1

Warunki techniczne jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. § § 2

Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. § § 5

Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie.

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 18 lipca 1991r. § § 1

Zmiana rozporządzenia w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. § § 18

Opłaty za czynności radców prawnych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. § § 2

Opłaty za czynności radców prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek wykonany niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Zmiana charakteru budynku z jednorodzinnego na wielorodzinny. Naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki. Projekt budowlany wykonany przez osobę bez wymaganych uprawnień. Niezachowanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Niewłaściwe przeprowadzenie postępowania przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzje podejmowane były z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego. Organ architektoniczno - budowlany pierwszej instancji zatwierdzając projekt budowlany naruszył przepis art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, stanowiący, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza wykonanie projektu przez osobę, posiadającą wymagane uprawnienia budowlane. Stanowisko organu nadzoru budowlanego stwierdzające, że doprowadzono inwestycję do stanu zgodnego z prawem jest dla administracji architektoniczno - budowlanej wiążące - jest błędne. Organy orzekające w niniejszej sprawie winny zwrócić się do właściwych organów wyższego stopnia z prośbą o rozważenie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 10 listopada 1999r. Nr [[...]] zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę.

Skład orzekający

Stanisław Nowakowski

przewodniczący

Mariola Jaroszewska

sprawozdawca

Krzysztof Ziółkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenia prawa przy wydawaniu pozwoleń na budowę i użytkowanie, znaczenie uprawnień projektantów, obowiązki organów administracji w zakresie kontroli zgodności z prawem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów Prawa budowlanego i procedur administracyjnych obowiązujących w okresie wydania orzeczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi prawne w procesie budowlanym i jak błędy na etapie projektowania czy wydawania pozwoleń mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet po latach.

Budowa niezgodna z prawem: Sąd uchyla pozwolenie na użytkowanie po latach batalii.

Dane finansowe

WPS: 310 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 2201/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-12-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Krzysztof Ziółkowski
Mariola Jaroszewska /sprawozdawca/
Stanisław Nowakowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Sędziowie : WSA Mariola Jaroszewska (spr.) NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. D.-S. i T. S. na decyzję Wojewody z dnia 7 czerwca 2001 r., nr [[...]] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 kwietnia 2001 r. Nr [[...]], 2. zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewody solidarnie na rzecz skarżących M. D.-S. oraz T. S. 310 (trzysta dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13 kwietnia 2001r. Nr [[...]] Prezydent Miasta udzielił A. pozwolenia na użytkowanie zespołu czterech segmentów budynków mieszkalnych typu szeregowego w zabudowie jednorodzinnej przy ul. D. w G.
W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 15 grudnia 2000r. A. zawiadomił o zakończeniu budowy w/w budynku i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania. Z załączonych do wniosku dokumentów wynikało, iż budynek został wykonany niezgodnie z zatwierdzonym decyzją nr [[...]] z dnia 10 listopada 2000r. projektem budowlanym. W związku z powyższym decyzją nr [[...]] z dnia 20 grudnia 2000r. wniesiono sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania czterech segmentów budynków mieszkalnych typu szeregowego w zabudowie jednorodzinnej przy ul. D. w G. oraz nałożono na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie i sprawę przekazano do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku zakończonego postępowania pismem nr [[...]]z dnia 15 lutego 2001r. przekazał 2 egz. dokumentacji technicznej, ekspertyzę techniczną i uzgodnienie projektu zagospodarowania terenu z Wydziałem Dróg i Komunikacji celem wykorzystania przy wydawaniu pozwolenia na użytkowanie budynku.
Z powyższej dokumentacji wynikało, że inwestor nie uzgodnił z Wydziałem Dróg i Komunikacji projektu zagospodarowania terenu obejmującego działkę przy ul. D. nr [[...]] i [[...]] w zakresie zmiany usytuowania miejsc postojowych. W związku z powyższym pismem nr [[...]] z dnia 16 marca 2001r. sprawę ponownie przekazano do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a postępowanie zawieszono postanowieniem nr [[...]].
W dniu 26 marca 2001r. pismem z dnia 23 marca 2001r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał brakujące uzgodnienie z Wydziałem Dróg i Komunikacji. Z dostarczonej dokumentacji wynikało, że budynek doprowadzono do zgodności z obowiązującymi przepisami i nie narusza warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawartymi w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. (Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz. 140).
W trakcie postępowania M. D.-S. i T. S. wnieśli uwagi dotyczące:
- wykonania 8 segmentów budynku zamiast projektowanych 4-rech,
- zabudowania poddasza jako użytkowego,
- przekroczenia dopuszczalnej odległości prowadzenia zabudowy
- braku miejsc postojowych.
Odnosząc się do tych uwag stwierdza się iż:
- zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją na działce przy ul. D. wykonano 4-ry segmenty budynku w zabudowie jednorodzinnej przeznaczonego do zamieszkania dla 16-stu rodzin
- zabudowa poddasza jako części mieszkalnej należącej do lokalu na I piętrze nie spowodowała zwiększenia ilości mieszkań w budynku, sprawę tę rozpatrywał Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego i uznał je jako nie istotne odstępstwo od warunków zawartych w decyzji pozwolenia na budowę;
- zgodnie z posiadanym geodezyjnym pomiarem powykonawczym budynek przy ul. D. usytuowano zgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania terenu
- miejsca postojowe przeznaczone dla obsługi mieszkańców budynku przy ul. D. nr [[...]] zapewniono na posesji przy ul. D. nr [[...]].
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. D.-S. i T. S. domagając się jej uchylenia i orzeczenia odmowy pozwolenia na użytkowanie zespołu czterech segmentów budynków mieszkalnych typu szeregowego w zabudowie jednorodzinnej przy ul. D. w G. Odwołujący się wskazali, że organ I instancji bardzo powierzchownie i tylko częściowo odniósł się do zarzutów niezgodności wybudowanych segmentów z zatwierdzoną dokumentacją techniczną i obowiązującymi przepisami w tym zakresie. Samowolna zabudowa poddasza prze inwestora spowodowała konieczność podwyższenia kalenicy budynku i zacienienie działek sąsiadujących, nie można więc uznać tego za nieistotne odstępstwo. Ponadto wzniesiona zabudowa nie spełnia przepisów stanowiących o odległości budynków od granicy działki sąsiedniej, gdyż znajduje się ona 2,6 m od granicy działki odwołujących się. Uchybienie przepisom jest tym bardziej poważne, że w ścianie zwróconej w stronę granicy inwestor wykonał otwieralne otwory okienne. Działanie to naruszyło warunki zawarte w zatwierdzonej dokumentacji budynku.
Zaskarżoną decyzją z dnia 7 czerwca 2001r. Nr [[...]] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późno zm.) utrzymał w mocy decyzję organu administracji pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że wymagania w stosunku do projektowanej inwestycji ustalone zostały decyzją o warunkach zabudowy 1 zagospodarowania terenu Nr [[...]] z dnia 14 września 1999r. Decyzją Nr [[...]] z dnia 10 listopada 1999r. zatwierdzono projekt budowlany i wydano pozwolenie na budowę czterech segmentów budynku mieszkalnego typu szeregowego w zabudowie jednorodzinnej w G. przy ul. D. wraz z przyłączami.
Ponieważ budynek został wykonany niezgodnie z zatwierdzoną dokumentacją wydającą pozwolenie na budowę, decyzją [[...]] z dnia 20 grudnia 2000r. w odpowiedzi na zawiadomienie o zakończeniu budowy zgłoszono sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania i nałożono na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Następnie przekazano sprawę zgodnie z właściwością Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w celu dalszego postępowania. W toku postępowania prowadzonego w organie nadzoru budowlanego uznano, iż zrealizowane zmiany wymagają zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane wykonania czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Decyzją Nr [[...]] z dnia 19 stycznia 2000r. zobowiązano inwestora do wykonania inwentaryzacji wykonanego budynku, orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonanych robót, doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, do uzupełnienia uzgodnień p-poż. i Wydziału Dróg i Komunikacji UM w G. Inwestor uzupełnił akta sprawy o inwentaryzację powykonawczą, orzeczenie techniczne, brakujące uzgodnienia rzeczoznawcy ds. p-poż. i Wydziału Dróg i Komunikacji oraz przedstawił zatwierdzony projekt budowlany zespołu garaży i miejsc postojowych na działce przy ul. D. nr [[...]] jako uzupełnienie budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że treść decyzji została wykonana, zatem organ administracji architektoniczno-budowlanej wydał pozwolenie na użytkowanie.
Odnosząc się do zarzutów skarżących organ drugiej instancji wyjaśnił, że analiza postępowania organu nadzoru budowlanego, który nałożył na inwestora szereg obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem oraz potwierdzenie ich wykonania, wykraczają poza przedmiotowe postępowanie. Stanowisko organu nadzoru budowlanego stwierdzające, że doprowadzono inwestycję do stanu zgodnego z prawem jest dla organów administracji architektoniczno-budowlanej wiążące. Organ wskazał również, że dołączony do akt sprawy geodezyjny pomiar powykonawczy budynku udowadnia, że został on usytuowany zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją. Z projektu zagospodarowania działki wynik, że projektowany obiekt budowlany usytuowany jest w odległościach od granicy działki zgodnych z przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zmiany dokonane w budynku uzyskały akceptację rzeczoznawcy ds. p-poż.
Analizując usytuowanie budynku w stosunku do stron świata oraz wzajemne odległości sąsiadujących budynków, stwierdza się że podwyższenie kalenicy dachu o 37 cm nie spowoduje pogorszenia warunków nasłonecznienia.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli M. D.-S. i T. S. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucili, że:
1. wydana decyzja Prezydenta Miasta G. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia 14 września 1999r. Nr [[...]] dotyczyła 4-ch segmentów budynku jednopiętrowego typu szeregowego w zabudowie jednorodzinnej z poddaszem nieużytkowym. Tymczasem wybudowano 4 segmenty budynku mieszkalnego wielorodzinnego (16 rodzin) z poddaszem użytkowym.
2. samowolna zabudowa poddasza przez inwestora, na którą obowiązany był uzyskać zgodę nie jest nieistotnym odstępstwem od warunków zawartych w decyzji pozwolenia na budowę. Odstępstwo to pozwoliło wprowadzić do obiektu jednorodzinnego dodatkowe lokale mieszkalne zmieniając tym samym charakter budynku z jednorodzinnego o nieużytkowym poddaszu na wielorodzinne. Jest to sprzeczne z planem zagospodarowania przestrzennego oraz decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Odstępstwo to spowodowało podwyższenie kalenicy budynku.
3. nastąpiło nieprawidłowe zbliżenie ściany z czterema otwieranymi otworami okiennymi do granicy działki skarżących, na które inwestor winien uzyskać zgodę. Okna te nie posiadają odporności ogniowej minimum 60 minut co stanowi rażące naruszenie przepisów p-poż.
4. pozytywną decyzją Prezydent G. uznał osobę posiadającą uprawnienia technika budowlanego nr [[...]] jako uprawnionego do wykonania skomplikowanego projektu, do jakiego zalicza się budynek wielorodzinny. Ponadto osoba ta jest pracownikiem Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego.
W ocenie skarżących wszystkie elementy procesu projektowego łącznie z wydaniem decyzji pozwolenie na budowę są wydane z rażącym naruszeniem prawa, co jest elementem nieważności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podał, że w odniesieniu do zarzutu skargi kwestionującej zasadność uprawnień autora projektu do wykonania przedmiotowego budynku to jego autor J. C. posiada uprawnienia upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji projektanta, kierownika budowy i robót w specjalności architektonicznej w budownictwie jednorodzinnym, zagrodowym oraz innych budynków o kubaturze do 1000 m3.
Skarżący w toku postępowania przed sądem złożyli pismo procesowe, w którym podnieśli, iż przedmiotowy budynek jako 16-sto rodzinny posiada kubaturę co najmniej 2000 m3, gdy tymczasem organ podał, iż autor projektu posiada uprawnienia budowlane do 1000 m3. Skarżący wskazali także, iż organ opiera swoje stanowisko jedynie na dokumentacji dostarczonej przez inwestora nie korzystając ze swoich uprawnień nadzoru oraz iż organ nie odniósł się do zarzutów przedstawionych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skargę należało uznać za uzasadnioną, a jej zarzuty za słuszne. Analiza całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym rozstrzygnięć podejmowanych przez organy administracji architektonicznobudowlanej, nadzoru budowlanego oraz właściwe w sprawach ustalania warunków zabudowy zagospodarowania terenu wskazuje, że decyzje podejmowane były z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.
Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się wskutek złożenia przez inwestora w dniu 15 grudnia 2000r. zawiadomienia o zakończeniu budowy zespołu czterech segmentów budynku mieszkalnego typu szeregowego w zabudowie jednorodzinnej w G. przy ul. D. wraz z przyłączami i zamiarze przystąpienia do użytkowania. Decyzją z dnia 20 grudnia 2000r. Nr [[...]] Prezydent Miasta zgłosił sprzeciw wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania zespołu czterech segmentów budynku mieszkalnego typu szeregowego w zabudowie jednorodzinnej w G. przy ul. D. wraz z przyłączami oraz nałożył na A. obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W uzasadnieniu wskazano, że z załączonych do zawiadomienia dokumentów wynika, że budynek został wykonany niezgodnie z zatwierdzonym decyzją nr [[...]] z dnia 10 listopada 1999r. projektem budowlanym. W trakcie realizacji inwestor wprowadził następujące zmiany w odniesieniu do projektu podstawowego: wykonanie otworów okiennych w elewacji północnej i południowej w odległości poniżej 4,0 m od granicy z działką sąsiednią; wykonanie schodów wewnętrznych, podwyższenie ostatniej kondygnacji budynku, wykonanie trzonów kominowych.
W myśl art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z póżn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć:
1. oryginał dziennika budowy,
2. oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami oraz o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania - ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu,
3. oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania,
4. protokoły badań i sprawdzeń,
5. inwentaryzację geodezyjną powykonawczą.
Zgodnie z art. 57 ust. 2 Prawa budowlanego, w razie zmian nie odstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis. W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a), powinno być potwierdzone przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony.
Z kolei przepis art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę a także uporządkowania terenu budowy.
Protokolarne stwierdzenie faktów wymienionych w art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego jest niczym innym jak materialnym odzwierciedleniem rezultatów oględzin obiektu budowlanego i terenu budowy.
Bezsporne było dokonanie przez inwestora odstępstw od ustaleń projektu budowlanego w zakresie wykonania otworów okiennych w elewacji północnej i południowej w odległości poniżej 4,0 m od granicy z działką sąsiednią; wykonania schodów wewnętrznych, podwyższenia ostatniej kondygnacji budynku oraz wykonania trzonów kominowych.
Przechodząc do oceny tych odstępstw w zakresie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej dla tej inwestycji przez Prezydenta Miasta w dniu 14 września 1999r. Nr [[...]] to stwierdzić należy, że decyzja ta dotyczy inwestycji obejmującej ,,4 segmenty budynku mieszkalnego typu szeregowego w zabudowie jednorodzinnej, jednopiętrowe z poddaszem nieużytkowym" (vide: decyzja k. 38 akt administracyjnych). Zauważyć należy, iż wniosek inwestora (vide: k. 33 akt administracyjnych) dotyczył "zabudowy działki czterema segmentami budynków jednorodzinnych, jednopiętrowych, z poddaszem nieużytkowym" .
Na podstawie powyższej decyzji inwestor wystąpił z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę. Do wniosku dołączył projekt budowlany opracowany w zakresie architektury przez J. C. W danych ogólnych tego projektu zawarty jest zapis, iż układ funkcjonalny przewiduje lokalizację na parterze i piętrze w każdym z segmentów po dwa samodzielne lokale mieszkalne o powierzchni około 40m2. Ogólna kubatura budynku wynosi 3632 m3, zaś powierzchnia użytkowa zabudowy 819,98m2. W elewacji południowej zaprojektowano dwa otwory okienne, natomiast w elewacji północnej nie przewidziano żadnych otworów okiennych. Ponadto w projekcie przewidziano nieużytkowe poddasze w projektowanych 4 segmentach budynków mieszkalnych w zabudowie jednorodzinnej, szeregowej, przyjęto również, że wszystkie segmenty posiadają wspólne ławy fundamentowe i ściany konstrukcyjne (vide: projekt budowlany w aktach administracyjnych).
Oceniając powyższy projekt budowlany zatwierdzony w decyzji Prezydenta Miasta z dnia 10 listopada 1999r. Nr [[...]] udzielającej również pozwolenia na budowę dla inwestycji "zespołu czterech segmentów budynku mieszkalnego typu szeregowego w zabudowie jednorodzinnej w G. przy ul. D. wraz z przyłączami" (vide: k. 63 akt administracyjnych) stwierdzić trzeba, iż decyzja pozwolenie na budowę jest niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla zaplanowanej inwestycji.
Oceniając kwestię czy dokonane odstępstwa od ustaleń pozwolenia na budowę mają charakter istotny czy też nie należy prześledzić inwentaryzację powykonawczą inwestycji oraz protokół zmian dokonanych w trakcie budowy domu mieszkalnego przy ul. D. w G. z dnia 14 lutego 2001. (vide: akta administracyjne k. 69).
Z inwentaryzacji powykonawczej i protokółu zmian (vide: inwentaryzacja powykonawcza w aktach administracyjnych) wynika, iż stan istniejący różni się od projektowanego w szczególności:
- podniesioną konstrukcją poddasza przez wmurowanie ścianki kolankowej o wys. 90 cm, zwiększenie powierzchni poddaszowej pozwoliło na zaprojektowanie na piętrze mieszkania dwupoziomowego z poddaszem użytkowym;
- od strony południowej wymurowano dodatkowe otwory;
- powierzchnia użytkowa wynosi 961,24 m2;
- zlikwidowano na klatce schodowej bieg schodów na poddasze 1 wymurowano klatkę schodową wewnętrzną;
- dodatkowe doświetlenie poddasz oknami typu Velux;
- przestawienie trzonów kominowych;
- wymurowano dodatkowe okna od strony elewacji południowej
- w wyniku przebudowy klatki schodowej poddasze nieużytkowe zmienione zostało na użytkowe, co stworzyło możliwość zaprojektowania na piętrze mieszkania dwupoziomowego.
Konstatując Sąd stwierdza, że choć organy administracji powołały przepis art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane jako podstawę swego rozstrzygnięcia, do warunków w nim określonych praktycznie się nie odniosły. Jednakże co do zasady należy podzielić stanowisko, iż wniesienie przez organ pierwszej instancji w decyzji z dnia 20 grudnia 2000r. (vide k. 85 akt administracyjnych) sprzeciwu wobec zamiaru przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego, rodziło z kolei obowiązek uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie (art. 55 w związku z art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego). Organy administracji uwagę skoncentrowały zasadniczo na dokumentach, które, stosownie do decyzji Powiatowego Inspektora Budowlanego z dnia 19 stycznia 2001 r. wydanej na podstawie art. 51 ust. l pkt 2 i ust. 4 cyt. ustawy, winien był przedstawić inwestor. Stwierdziwszy, że dokumenty zostały złożone w komplecie, organ uwzględnił wniosek inwestora o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji są na tyle lakoniczne, że nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, czy w ogóle istotne okoliczności warunkujące udzielenie zgody na użytkowanie, zgodnie z przepisem art. 59 Prawa budowlanego były badane. Podkreślić należy, że organy orzekające mogły wydać decyzję zezwalająca na użytkowanie tylko wówczas, gdy stwierdziły, że obiekt został wybudowany zgodnie z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. Gdyby organy administracji zajmowały się tą kwestią bez wątpienia ustaliłyby, że decyzja pozwolenie na budowę, została wydana w zakresie szerszym niż inwestycja, której dotyczy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, stąd też Sąd stoi na stanowisku, że organy orzekające w niniejszej sprawie winny zwrócić się do właściwych organów wyższego stopnia z prośbą o rozważenie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 10 listopada 1999r. Nr [[...]] zatwierdzającej projekt budowlany i wydającej pozwolenie na budowę.
Jednocześnie za trafny uznać należy zarzut skarżących, iż projekt budowlany wykonała osoba nieposiadająca uprawnień budowlanych w zakresie budynków o kubaturze 3532 m3, a także zarzut niezachowania warunków dotyczących usytuowania budynku od granicy z działką sąsiednią.
Jak wynika z okoliczności sprawy wymieniony w skardze projektant jest z wykształcenia technikiem budowlanym i posiada uprawnienia projektanta, kierownika budowy i robót w ograniczonym zakresie w specjalności architektonicznej, stwierdzone decyzją Urzędu Wojewódzkiego w G. z dnia 24 października 1987r. wydaną na podstawie § 2 i 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie opubI. w Dz. U. Nr 8, poz. 46 (vide: decyzja w aktach administracyjnych II instancji).
Zgodnie z przepisem § 2 ust. 2 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 18 lipca 1991r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. Nr 69, poz. 299), osoby posiadające średnie wykształcenie techniczne mogą wykonywać samodzielną funkcję projektanta w budownictwie jedynie w specjalności techniczno - budowlanej, zgodnej z posiadanym wykształceniem technicznym wyłącznie: w specjalności architektonicznej - w budownictwie jednorodzinnym, zagrodowym oraz innych budynkach o kubaturze do 1000 m3. Bezsporne jest w sprawie, że kubatura zaprojektowanego budynku wynosiła 3.632,00 m3 (vide: str. 4 projektu budowlanego, w aktach administracyjnych), zauważyć także należy, że przedmiotem decyzji z dnia 10 listopada 1999r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę był "zespół czterech segmentów budynku mieszkalnego typu szeregowego w zabudowie jednorodzinnej". Powyższe oznacza, w ocenie Sądu, że wymieniony projekt dotyczący budynku mieszkalnego o kubaturze całkowitej przekraczającej 1.000 m3 nie został wykonany przez osobę, posiadającą stosowne uprawnienia. Tym samym organ architektoniczno - budowlany pierwszej instancji zatwierdzając projekt budowlany naruszył przepis art. 35 ust. 1
pkt 3 Prawa budowlanego, stanowiący, iż przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza wykonanie projektu przez osobę, posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.
Stwierdzić więc ostatecznie należy, że sprawa w omówionym zakresie nie została, z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 Kpa, należycie wyjaśniona.
Poza zarzutami skargi odnotować należy, że przepisy Prawa budowlanego przewidują daleko idące konsekwencje istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Kwestia więc czy dokonane zmiany mają charakter istotny czy nie jest kwestią doniosła w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie. Jej przesądzenie nie może polegać na ogólnikowym ustaleniu, że zmiany są nieistotne. Art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego nakłada na organ rozstrzygający o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie obowiązek zbadania, po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy, zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę a także uporządkowania terenu budowy. Wydanie przez organ architektoniczno - budowlany pierwszej instancji decyzji z dnia 13 kwietnia 2001 r. udzielającej A. pozwolenia na użytkowanie nie zostało poprzedzone postępowaniem, o którym mowa w tym przepisie. Przyjąć zatem należy, że organ nie zbadał w sposób wymagany prawem zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy 1 zagospodarowania terenu oraz inwentaryzacją architektoniczno - budowlaną, orzeczeniem technicznym i innymi dokumentami złożonym przez inwestora w wykonaniu obowiązków nałożonych przez organ nadzoru budowlanego w decyzji z dnia 19 stycznia 2001r. (vide: k. 68 akt administracyjnych). Jak wynika z akt administracyjnych w sprawie sporządzono protokół dotyczący zmian dokonanych w trakcie przedmiotowej budowy - przez przedstawiciela PINB w dniu 14 lutego 2001r. (vide: k. 69 akt administracyjnych), lecz w sposób formalny, poprzez wydanie decyzji lub podjęcie innych środków prawem przewidzianych, mimo dokonania protokolarnych ustaleń, postępowanie przed organem nadzoru budowlanego w tym zakresie nie zostało zakończone. Tym bardziej zatem błędne jest stanowisko Wojewody zawarte w zaskarżonej decyzji, iż "stanowisko organu nadzoru budowlanego stwierdzające, że doprowadzono inwestycję do stanu zgodnego z prawem jest dla administracji architektoniczno - budowlanej wiążące". Podkreślić przy tym należy, że cytowany wyżej przepis art. 59 Prawa budowlanego jednoznacznie określa wskazane wyżej obowiązki organu właściwego dla udzielenia pozwolenia na użytkowanie, z przepisem tym zaś koresponduje art. 81 b Prawa budowlanego, zgodnie z którym organy administracji architektoniczno - budowlanej lub osoby działające z ich upoważnienia, w celu wykonania czynności, o których mowa w art. 59 ust. 1, mają prawo wstępu na teren budowy.
Naruszenie wskazanych przepisów postępowania mogło mieć w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy.
W konsekwencji należy stwierdzić, że organy orzekające w tej sprawie nie mogą więc uchylić się od dokonania ustaleń i ich oceny w zakresie statuowanym przez przepis art. 59 Prawa budowlanego.
Należy również wskazać, że ustawa z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 1999r. Nr 15, poz. 139, z późn. zm.), obowiązująca w dacie wydania zaskarżonej decyzji, statuuje nieważność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sprzecznej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 46a ust. 1 pkt 1).
W aktach administracyjnych brak jest wypisu z obowiązującego w dacie wydania decyzji z dnia 14 września 1999r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu planu zagospodarowania przestrzennego G. Organ cytując uchwałę Nr [[...]] w G. z dnia 4 lutego 1988r. (Dz. Urz. Nr 13, poz. 91), zmienioną uchwałami Rady Miasta G. o Nr. [[...]] z dnia 28 kwietnia 1993r. i [[...]] z dnia 30 listopada 1994r. (Dz. Urz. Z 1993r. Nr 14, poz. 78 i z 1994r. Nr 33, poz. 176) podaje, że na obszarze o symbolu [[...]] przewidziany jest »teren zabudowy jednorodzinnej usługami podstawowymi i projektowanym rodzinnym domem dziecka. Dopuszcza się uzupełnienie ewidentnych luk budowlanych domami jednorodzinnymi mieszkaniowo – usługowymi, z wyjątkiem usług uciążliwych..."
Istnieje uzasadniona wątpliwość, czy w rozpatrywanej sprawie na terenie przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego jednoznacznie pod budownictwo jednorodzinne wybudowany został obiekt odpowiadający zapisom powołanego planu. Niezbędnym byłoby wyjaśnienie, czy pod pojęciem »domu jednorodzinnego» w znaczeniu użytym w cytowanym planie mieści się również przedmiotowy obiekt. Także zatem w odniesieniu do decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia 14 września 1999r. Nr [[...]] organ wyższego stopnia powinien rozważyć konieczność zwrócenia się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem stwierdzenia jej nieważności, na podstawie niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego G.
Opisane powyżej liczne uchybienia powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydent Miasta G. z dnia 13 kwietnia 2001r. Nr [[...]] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane.
Rozstrzygniecie to uniemożliwia wykonanie decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku. Orzeczenie w tym przedmiocie ma charakter obligatoryjny a w ocenie Sądu wykonanie wadliwych decyzji w tym czasie byłoby aksjologicznie nieuzasadnione i prowadziło do naruszenia praw i interesów strony postępowania.
Sąd orzekł o kosztach postępowania na podstawie art. 200 w związku z art. 202 § 2 i art. 205 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wysokość wynagrodzenia radcy prawnego występującego w imieniu skarżących Sąd określił na podstawie przepisów § 18 w związku z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349, z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI