II SA/Gd 219/22

II SA/Gd 219/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-10-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Górska
Justyna Dudek-Sienkiewicz
Symbol z opisem
6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 61a par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Górska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 października 2022 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 7 lutego 2022 r., nr SKO Gd/6932/21 w przedmiocie wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji dotyczącej anulowania zezwolenia na użytkowanie gospodarstwa ogrodniczego oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarga M. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 7 lutego 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji Zarządu Miejskiego w Gdańsku Samodzielny Oddział Osiedleńczy z dnia 25.02.1950 r. o numerze Osiedl. [...] rozstrzygającej o anulowaniu z dniem 25.02.1950 r. wydanego K. L. zezwolenia na użytkowanie gospodarstwa ogrodniczego położonego w Gdańsku przy ul. S. o obszarze 2.1700 ha po Niemcu R. K. została wniesiona w następującym stanie sprawy:
Kierownik Samodzielnego Oddziału Osiedleń Zarządu Miejskiego w Gdańsku decyzją Nr Osiedl. [...] z 25 lutego 1950r., działając na podstawie art. 72 Rozporządzenia Prezydenta R.P z 22 marca 1928r., o postępowaniu administracyjnym postanowił anulować z dniem 25 lutego 1950r., wydane zezwolenie na użytkowanie gospodarstwa ogrodniczego położonego w G. przy ul. S. o obszarze 2.1700 ha po Niemcu R. K.
Wnioskiem z 4 września 2015 r., D. C.-N. i M. L. zwrócili się do Kolegium o stwierdzenie nieważności w/w decyzji na mocy przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Pismem z 20 kwietnia 2018r. wnioskujący uzupełnili wniosek wskazując, że w/w decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 Kpa ponieważ zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt. 2 dekretu z dnia 06.09.1946r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska na dzień wydania decyzji organem właściwym w zakresie cofnięcia aktu nadania w I instancji była powiatowa komisja osadnictwa rolnego, tj. organ administracji państwowej a nie zarząd miejski, który był organem samorządu terytorialnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z 25 września 2018 r., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miejskiego w Gdańsku Samodzielny Oddział Osiedleńczy z 25 lutego 1950r., o nr Osiedl. [...] rozstrzygającej o anulowaniu z dniem 25 lutego 1950r., wydanego K. L. zezwolenia na użytkowanie gospodarstwa ogrodniczego poł. w Gdańsku przy ul. S. w obszarze 2. 1700ha po Niemcu R. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem o sygn. akt II SA/Gd 691/18 uchylił tą decyzję.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z 17 lutego 2020r., Kolegium orzekło o umorzeniu postępowania w sprawie z wniosku o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji. W wyniku skargi M.L. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt II SA/Gd 298/20 z 9 grudnia 2020r., uchylił decyzję Kolegium.
Decyzją z 27 września 2021 r. Kolegium, powołując się na dyspozycję art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11.08.2021 r., o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U poz. 1491 z 2021 r.) ponownie umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z przepisem art. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 11.08.2021r., o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. poz. 1491 z 2021r.) która weszła w życie z dniem 16 września 2021r., znowelizowany został przepis art. 156 § 2 Kpa, który stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Natomiast zgodnie z przepisem art. 1 pkt. 2 ustawy zmieniającej w art. 158 dodaje się § 3 w brzmieniu: "§ 3. Jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.". Jednocześnie przepis art. 2 ust. 2 w/w noweli stanowi, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa, co zdaniem Kolegium powoduje, iż w obecnym stanie prawnym nie jest dopuszczalne orzekanie w przedmiotowej sprawie z uwagi na upływ terminu, o którym mowa w art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej Kpa. W tej sytuacji w ocenie orzekającego organu, zgodnie z art. 158 § 3 Kpa aktualnie brak jest podstaw do wszczynania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji po upływie trzydziestu lat od dnia jej doręczenia, a w przypadku gdy już doszło do wszczęcia postępowania jedynym dopuszczalnym sposobem jego zakończenia jest decyzja o umorzeniu postępowania.
Decyzja z 27 września 2021 r. została doręczona stronom i wobec niezłożenia w terminie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, bądź skargi do sądu administracyjnego stała się ostateczna i prawomocna.
Strona skarżąca wnioskiem datowanym na 2 grudnia 2021 r. w związku z w/w rozstrzygnięciem Kolegium o umorzeniu postępowania w sprawie o stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miejskiego w Gdańsku z dnia 25 lutego 1950 r. o nr Osiedl. Rol. [...], zwróciła się o stwierdzenie wydania decyzji Zarządu Miejskiego w Gdańsku z dnia 25 lutego 1950 r. o nr Osiedl. Rol. [...] o anulowaniu zezwolenia na użytkowanie gospodarstwa ogrodniczego położonego w Gdańsku o obszarze 2,17 ha z naruszeniem prawa, to jest z naruszeniem przepisów o właściwości oraz bez podstawy prawnej. Jednocześnie strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z: wniosku D. C.-N. i M. L. z 4 września 2015 r., wniosku Wojewody Pomorskiego z 31 lipca 2017 r. o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego, wyroku NSA w Warszawie z 7 litego 2018 r., w którym Sąd wskazał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku, jako właściwe do załatwienia sprawy, skargi z 10 października na decyzję SKO w Gdańsku z 25 września 2018 r. sygn. SKO Gd/1679/18, wyroku WSA w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2019 r. sygn. II SA/Gd 691/18.
W uzasadnieniu strona wskazała, że kwestionowana decyzja wydana została zarówno bez podstawy prawnej, gdyż art. 7 i art. 28 pkt 1 dekretu z 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska nie mogły stanowić podstawy do przejęcia przedmiotowej nieruchomości, jak i przez organ niewłaściwy, to jest przez Zarząd Miejski w Gdańsku, a nie przez przewidzianą przepisami dekretu z 6 września 1946r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska powiatową komisję osadnictwa rolnego.
Rozpatrując wniosek, Kolegium uznało, że wnioskujący w istocie wnosi o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, oczekując jednakże wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 158 § 2 Kpa tj. stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa z uwagi na okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2 Kpa,.
Zgodnie z art. 157 § 2 Kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania na wniosek wymaga w pierwszej kolejności przeprowadzenia oceny jego dopuszczalności, to jest formalnych podstaw dla wszczęcia omawianego postępowania, samo złożenie wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności nie powoduje bowiem automatycznie jego wszczęcia. Złożenie wniosku inicjuje jedynie postępowanie, które we wstępnej fazie nie może jeszcze obejmować badania, czy przyczyny nieważności rzeczywiście miały miejsce, a dotyczy musi jedynie formalnych podstaw dopuszczalności prowadzenia weryfikacji decyzji ostatecznej na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 8.07.2021 r., VI SA/Wa 1409/21, LEX nr 3244016). W przypadku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, podstawy te obejmują poza zweryfikowaniem legitymacji procesowej wnioskodawcy, ustalenie czy nie występują inne niż podmiotowe przeszkody we wszczęciu i prowadzeniu takiego postępowania. Formalną podstawę dla czynienia takich ustaleń tworzy art. 61a § 1 Kpa, zgodnie z którym, gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 września 2018 r., sygn. akt I OSK 449/18, dostępny na www.nsa.gov.pl). W przypadku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji katalog ten obejmuje także przypadek, gdy w obrocie prawnym brak jest decyzji objętej żądaniem, lub też decyzja ta wskutek kontroli sądowej stała się prawomocna. Przeszkoda dla prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wynikać może także z przepisu szczególnego, który wyłącza weryfikację decyzji w tym trybie. W ocenie Kolegium w sprawie objętej żądaniem strony, przeszkody dla wszczęcia i prowadzenia postępowania występują.
Jest poza sporem, że strona żądała już uprzednio stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miejskiego w Gdańsku z dnia 25 lutego 1950 r. nr Osiedl. Rol. [...] o anulowaniu zezwolenia na użytkowanie gospodarstwa ogrodniczego położonego w Gdańsku o obszarze 2,17 ha, wskazując jako podstawy swego wniosku art. 156 § 1 pkt 1 oraz pkt 2 Kpa. Postępowanie w ten sposób zainicjowane zakończyło się ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 27 września 2021 r, sygn. SKO Gd/1255/21 o umorzeniu postępowania z uwagi na dyspozycję art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r., o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Aktualnie złożony przez tą samą stronę postępowania wniosek dotyczy tej samej decyzji, powołuje te same podstawy prawne weryfikacji decyzji ostatecznej w niezmienionym względem daty, w jakiej orzekało Kolegium w sprawie sygn. SKO Gd/1255/21, stanie faktycznym i prawnym. Oznacza to, że żądanie strony obejmują tożsamo podmiotowo i przedmiotowo sprawę, co zakończona ostateczną decyzją Kolegium z dnia 27 września 2021 r. Świadczą o tym z resztą same dowody powoływane przez stronę.
Zgodnie z dyspozycją art. 16 § 1 Kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Oznacza to, że organ, związany swoją decyzją w sprawie z chwilą jej doręczenia stronom (por. art. 110 Kpa), w sytuacji gdy stanie się ona ostateczna nie może, ani ingerować w jej treść, ani ponowne orzekać w sprawie, w której decyzja ta zapadła, z wyjątkiem przypadków, gdy ustawa dopuszcza prowadzenie weryfikacji jego wcześniejszej decyzji. Swoistą sankcję za naruszenie tego ograniczenia formułuje art. 156 § 1 pkt 3 Kpa, stanowiąc, iż stwierdza się nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco. Uzyskanie cechy ostateczności przez decyzję powoduje tym samym niemożność ponownego orzekania w tej sprawie bez usunięcia z obrotu prawnego poprzedniej decyzji. Pozostawanie w obrocie prawnym (obowiązywanie) decyzji ostatecznej stanowi w konsekwencji przeszkodę dla wszczęcia kolejnego postępowania dotyczącego tej samej materii i to niezależnie od prawidłowości dotychczasowej decyzji i zawartego w niej rozstrzygnięcia.
W okolicznościach niniejszej sprawy powyższe oznacza, że sformułowanie kolejnego wniosku o weryfikacje decyzji w oparciu o art. 156 § 1 Kpa nie może stanowić podstawy dla ponownego zastosowania w sprawie art. 2. ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 158 § 3 Kpa. Co prawda, orzeczenie o umorzeniu postępowania nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, w tym przypadku co do ewentualnej wadliwości objętej wnioskiem decyzji oraz podstaw do stwierdzenia jej nieważności, nie rodząc w tym zakresie stanu tzw. powagi rzeczy osądzonej, to już jednak w zakresie samej oceny niedopuszczalności prowadzenia postępowania wynikającej z jego trwałej bezprzedmiotowości skutek taki następuję. W braku zmiany okoliczności faktycznych i prawnych, które legły u podstaw umorzenia postępowania, organ pozostaje bowiem związany swoją oceną co do samej dopuszczalności jego prowadzenia. Złożenie kolejnego, tożsamego u swych podstaw prawych i faktycznych, wniosku nie może bowiem stanowić dla organu oparcia dla weryfikowania uprzednio ostatecznie dokonanych ustaleń i ocen prawnych. Kolegium nie może zatem na skutek kolejnego wniosku strony ponownie oceniać dopuszczalności prowadzenia postępowania wobec zmian Kpa dokonanych z dniem 16 września 2021 r. i zastosować przepisów ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r., o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w tym jej art. 2 ust. 2, pozostając zgodnie z art. 110 oraz art. 16 § 1 Kpa związane swoim dotychczasowym stanowiskiem w sprawie, wyrażonym w decyzji z 27 września 2021 r., tak co do faktycznych podstaw dla zastosowania wyrażonych tym przepisem oraz art. 158 § 3 Kpa norm, jak i samej ich treści (interpretacji) oraz skutków dla postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Miejskiego w Gdańsku z dnia 25 lutego 1950 r. nr Osiedl. Rol[...]. Złożenie kolejnego wniosku w sprawie ostatecznie i prawomocnie zakończonej nie może bowiem stać się podstawą dla weryfikacji podstaw dotychczasowego rozstrzygnięcia, ani przez organ, który rozstrzygniecie to wydał, ani przez inne organy, czy sądy w toku kontroli instancyjnej, czy sądowej ponownego orzeczenia w sprawie.
W ocenie organu odwoławczego tożsamości sprawy objętej wnioskami z 4 września 2015 r. oraz z 2 grudnia 2021 r. nie przekreśla fakt, że strona wnosi o stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa a nie o stwierdzenie jej nieważności. Jak już bowiem wskazano na wstępie, powołanie przez stronę okoliczności, o jakich mowa w art. 156 § 1 Kpa w stosunku do decyzji ostatecznej oznacza, że żądanie takie należy rozpoznać w trybie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Okoliczność, iż strona wskazuje jako oczekiwane rozstrzygniecie, o którym stanowi art. 158 § 2 Kpa nie kreuje bowiem odrębnej, różnej od sprawy stwierdzenia nieważności decyzji sprawy indywidualnej. Po pierwsze dlatego, iż wniosek strony co do sposobu załatwienia sprawy nie jest dla organu wiążący i nie wyznacza granic rozpoznawanej sprawy, po wtóre dlatego, iż przepisy Kpa nie przewidują odrębnego od uregulowanego w art. 156 - 160 Kpa, bądź art. 145 - 151 Kpa trybu "stwierdzenia wydania decyzji z nieruszeniem prawa", nie tworzą podstaw prawnych dla prowadzenia odrębnego postępowania w tym przedmiocie. Dlatego też, uznawszy, że umorzenie postępowania z uwagi na niedopuszczalność prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, w niezmienionym stanie faktycznym i prawnym rodzi skutek powagi rzeczy osądzonej co do okoliczności warunkujących samo wszczęcie postępowania, na podstawie art. 61a § 1 zw. z art. 157 § 2 oraz w zw. z art. 110 § 1 i art. 16 § 1 Kpa, Kolegium orzekło o odmowie wszczęcia postępowania.
We wniesionej skardze M. L. kwestionuje wydane postanowienie na podstawie art. 61a § 1 w zw. z art. 158 § 2 i 3 (w brzmieniu dodanym przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. (Dz.U.2021.1491) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., zwanej dalej Kpa), poprzez zastosowanie przepisów procesowych skutkujących odmową wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy przyjęte przez ustawodawcę przepisy wyłączające możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji po upływie 30 lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia prowadzą do naruszenia wynikających z zasady demokratycznego państwa prawnego zasady proporcjonalności i pewności prawa oraz prawa do sądu i tym samym w sprawie organ zastosował przepisy niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z jej art. 2, art. 45 ust. 1, art. 64 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 31 ust. 3.
Uzasadniając skargę wskazano, że regulacja będąca podstawą skarżonego postanowienia budzi poważne wątpliwości natury konstytucyjnej, co do ograniczenia praw skarżącego, w tym prawa do sądu i przekroczenia granic proporcjonalności regulacji dodanej przez ustawodawcę w świetle zasady demokratycznego państwa prawnego. Wprowadzona regulacja prowadzi faktycznie do uniemożliwienia skarżącemu ubieganie się i wypłatę odszkodowania za szkody wyrządzone niezgodnym z prawem orzeczeniem władzy publicznej. Z uwagi na odmowę wszczęcia postępowania nie ziści się bowiem warunek uzyskania prejudykatu w postaci decyzji orzekającej stwierdzenie naruszenia prawa przy wydaniu orzeczenia z dnia 25.02.1950 r., a tym samym nawet w sytuacji oczywistej sprzeczności decyzji z przepisami prawa obowiązującymi w momencie jej wydania, nie będzie możliwe ubieganie się o odszkodowanie o jakim mowa w uchylonym lecz wywołującym wciąż skutki art. 160 kpa czy w art. 4171 § 2 kc.
Skarżący nie ma innej możliwości dochodzenia swoich praw jak zaskarżenie w ramach przysługującej mu skargi na orzeczenie organu administracji publicznej. Postuluje przy tym o zbadanie przez sąd orzekający w sprawie możliwości niezastosowania przepisu oczywiście sprzecznego z Konstytucją RP i bezpośredniego stosowania norm konstytucyjnych. W tym konkretnym przypadku uznania, że doszło do naruszenia art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji poprzez ograniczanie prawa własności ponad uzasadnioną potrzebę interesu wspólnego, a także do naruszenia normy Konstytucyjnej, tj. art. 2 i 31 ust. 3 ustawy zasadniczej i wynikającej z niej zasady proporcjonalności i uchylenie wydanego na tej podstawie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania celem umożliwienia skarżącemu uzyskania prejudykatu pozwalającego skorzystać z prawa do sądu, o jakim mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.
W opinii skarżącego w przypadku uznania materii za budzącą wątpliwości co do zgodności normy wprowadzonej nowelizacją art. 158 kpa z Konstytucją RP i potencjalny problem pominięcia wprost dodanego przepisu § 3 nakazującego odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji po upływie 30 lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia, sąd powinien się zwrócić z odpowiednim pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący podziela pogląd, że jako zasadę należy przyjąć, że skład orzekający sądu, który powziął wątpliwość co do konstytucyjności aktu normatywnego, powinien zmierzać we własnym zakresie do jej usunięcia w drodze wykładni. Dopiero w wypadku gdy próba usunięcia sprzeczności pomiędzy aktem normatywnym a Konstytucją w drodze wykładni zakończy się niepowodzeniem, powstaje potrzeba rozważenia kwestii przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu.
Skarga zawiera także uzasadnienie stanowiska o niezgodności art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego z Konstytucją RP i wyrokiem TK (sygn. akt: P 46/13).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 7 lutego 2022 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji Zarządu Miejskiego w Gdańsku Samodzielny Oddział Osiedleńczy z dnia 25.02.1950 r. o numerze Osiedl. [...] rozstrzygającej o anulowaniu z dniem 25.02.1950 r. wydanego K. L. zezwolenia na użytkowanie gospodarstwa ogrodniczego położonego w Gdańsku przy ul. S. o obszarze 2.1700 ha po Niemcu R. K.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej jako "Kpa", zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
W przedmiotowej sprawie jako przyczynę odmowy wszczęcia postępowania wskazano okoliczność, że decyzją z dnia 27 września 2021 r. nr SKO Gd/1255/21 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku umorzyło postepowanie w sprawie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Miejskiego w Gdańsku Samodzielnego Oddziału Osiedleńczego z dnia 25 lutego 1950 r. o nr [...] rozstrzygającej o anulowaniu z dniem 25 lutego 1950 r. wydanego K.L. zezwolenia na użytkowanie gospodarstwa ogrodniczego poł. W Gdańsku przy ul. S. w obszarze 2. 1700ha po Niemcu R.K. na podstawie art. 158 § 3 Kpa w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r., poz. 1491). Organ przywołał też art. 158 § 3 Kpa., zgodnie z którym jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Sąd podziela stanowisko organu, iż powyższa okoliczność stanowi inną uzasadnioną przyczynę uniemożliwiająca wszczęcie postępowania administracyjnego z wniosku skarżącego z dnia 2 grudnia 2021 r. Przedmiotowy wniosek dotyczył stwierdzenia wydania decyzji Zarządu Miejskiego w Gdańsku Samodzielnego Oddziału Osiedleńczego z dnia 25 lutego 1950 r. o nr Osiedl. Rpl. [...] z naruszeniem prawa. Należy zauważyć, iż stosownie do art. 158 § 2 Kpa jeżeli nie można stwierdzić nieważności decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 156 § 2, organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. Decyzja o stwierdzeniu wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa stanowi zatem jedno z rozstrzygnięć kończących postępowanie z wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej. W przedmiotowej sprawie natomiast tożsame postępowanie z wniosku skarżącego zakończone zostało ostateczną i prawomocną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 27 września 2021 r. nr SKO Gd/1255/21. Postepowanie to zostało zainicjowane wnioskiem z dnia 4 września 2015 r., w którym wskazano tożsame co w niniejszej sprawie przesłanki wadliwości wzmiankowanej decyzji z dnia 25 lutego 1950 r. Ponowne rozstrzygnięcie tej sprawy stanowiłoby w ocenie Sądu naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznej określonej w art. 16 ust. 1 Kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie orzekającym w niniejszej sprawie nie znalazł też podstaw do przedstawienia na podstawie art. 193 Konstytucji RP Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego z Konstytucją, albowiem w niniejszej sprawie bezpośrednią przesłanką odmowy wszczęcia postępowania w sprawie jest rozstrzygnięcie sprawy inną decyzją ostateczną, a nie regulacje zawarte w przywołanym akcie normatywnym. Tym samym odpowiedzi na to pytanie prawne nie wpływa na rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2022 r., poz. 329).