II SA/GD 2118/99

Wojewódzki Sąd Administracyjny w ŁodziŁódź2005-01-14
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyplan zagospodarowania przestrzennegoinwestycja budowlanaprawo administracyjnenieruchomościbudownictwo jednorodzinneinterpretacja planuNSAWSAdecyzja administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą ustalenia warunków zabudowy, uznając, że organ błędnie zinterpretował miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i naruszył związanie oceną prawną NSA.

Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynków jednorodzinnych. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły ustalenia warunków, powołując się na sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w szczególności dotyczące konieczności opracowania planu miejscowego, wcześniejszej realizacji kanalizacji sanitarnej oraz lokalizacji zabudowy w ramach istniejących siedlisk. WSA uchylił decyzję SKO, uznając, że organ naruszył związanie oceną prawną NSA wyrażoną w poprzednim wyroku, błędnie interpretując postanowienia planu i wymogi ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. odmawiającą ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynków jednorodzinnych. Organy administracji argumentowały, że inwestycja jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który wymagał opracowania planu miejscowego, wcześniejszej realizacji kanalizacji sanitarnej oraz dopuszczał lokalizację nowej zabudowy jedynie w ramach istniejących siedlisk w pasie 50 m od drogi. Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim postępowaniu (sygn. akt II SA/Łd 1358/99) uchylił decyzję SKO, wskazując, że plan zagospodarowania przestrzennego nie zakazuje zabudowy domami jednorodzinnymi i że wymóg wcześniejszej realizacji kanalizacji sanitarnej powinien być traktowany jako warunek realizacji inwestycji, a nie przeszkoda do ustalenia warunków zabudowy. WSA w niniejszym postępowaniu uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając kolejną decyzję, naruszyło związanie oceną prawną NSA wyrażoną w poprzednim wyroku. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy błędnie zinterpretował postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego, powołując się na inne orzeczenia NSA, które nie były wiążące w tej sprawie, i błędnie ograniczył możliwość zabudowy do istniejących siedlisk. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, zasądzając jednocześnie od SKO na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ administracji jest związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu NSA, zgodnie z przepisami wprowadzającymi ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu NSA wiąże wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia, chyba że nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego lub przepisów prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.z.p. art. 40 § 1, 3

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu następuje w drodze decyzji na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

u.z.p. art. 42 § 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Określenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § 1

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sprawy wniesione do NSA przed 1.01.2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.

Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 99

Ustawa Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu NSA wiąże WSA i organ.

u.NSA art. 30

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Organ był związany oceną prawną sądu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

u.z.p. art. 43

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Wymóg zgodności z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla planowanych zamierzeń inwestycyjnych (po zmianie w 2001 r.).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy naruszył związanie oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 24 stycznia 2003 r. Organ odwoławczy błędnie zinterpretował postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wymóg wcześniejszej realizacji kanalizacji sanitarnej nie stanowi przeszkody do ustalenia warunków zabudowy. Ograniczenia dotyczące lokalizacji zabudowy w pasie 50 m od drogi dotyczą jedynie istniejących siedlisk.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji o sprzeczności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, w tym dotyczące konieczności opracowania planu miejscowego, wcześniejszej realizacji kanalizacji sanitarnej oraz lokalizacji zabudowy w ramach istniejących siedlisk.

Godne uwagi sformułowania

Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Treść obowiązującego w stosunku do przedmiotowego terenu planu zagospodarowania przestrzennego, nie uzasadniała twierdzenia o zakazie zabudowania go domami mieszkalnymi jednorodzinnymi. Wymóg odczytywany być musi jako warunek konieczny do spełnienia ale dopiero na etapie realizacji inwestycji budowlanej. Trudno bowiem wymagać od wnioskodawcy, aby przed wszczęciem postępowania lokalizacyjnego wybudował on najpierw kanalizację sanitarną.

Skład orzekający

Jolanta Rosińska

przewodniczący

Barbara Rymaszewska

sędzia

Renata Kubot-Szustowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Związanie organów administracji oceną prawną sądów administracyjnych, prawidłowa interpretacja przepisów dotyczących warunków zabudowy i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwłaszcza w kontekście wymogów technicznych i lokalizacji zabudowy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji interpretacji planu zagospodarowania przestrzennego z okresu przed wejściem w życie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. oraz specyfiki przepisów wprowadzających Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczowy aspekt kontroli sądowej nad administracją – związanie organów oceną prawną sądów. Jest to istotne dla zrozumienia mechanizmów praworządności i ochrony praw obywateli przed arbitralnością urzędniczą.

Sąd administracyjny: Organ musi słuchać wyroków NSA, nawet jeśli ma inne zdanie o planach zagospodarowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Łd 751/03 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2005-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Barbara Rymaszewska
Jolanta Rosińska /przewodniczący/
Renata Kubot-Szustowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Asesor WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz B. N. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
II SA Łd 751/03
Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Prezydent Miasta Ł., po rozpatrzeniu wniosku B. N., działając na podstawie art. 40 ust. 1,3 i art. 42 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym ("Dz.U. Nr 89, poz. 415"), odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynków jednorodzinnych, przewidzianej do realizacji w Ł. przy ul. A
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. przedmiotowy teren wchodzi w skład przyszłych terenów mieszkaniowych. Dla terenów tych tekst planu wprowadza obowiązek opracowania planu miejscowego oraz wcześniejszą realizację kanalizacji sanitarnej. Do czasu sporządzenia planu miejscowego obowiązuje zakaz wtórnych podziałów, dopuszcza się lokalizację nowej zabudowy w ramach istniejących siedlisk w pasie 50 m od istniejącej drogi, linie zabudowy oraz gabaryty projektowanych budynków muszą nawiązywać do już istniejących obiektów w dobrym stanie technicznym.
Przedstawiona koncepcja zagospodarowania terenu położonego w Ł. przy ul. A 3/5 nie spełnia w/w warunków planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., gdyż budynki mieszkalne są lokalizowane wzdłuż nowo projektowanych ulic, nie została zachowana strefa 50 m od istniejącej ulicy, w której plan zagospodarowania dopuszcza lokalizację nowej zabudowy, a budynki nie są lokalizowane w ramach istniejących siedlisk zabudowy. Przedstawiona koncepcja proponuje nowy sposób podziału przedmiotowego terenu, co jest również niezgodne z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł.
Organ I instancji podniósł dalej, że uwzględniając powyższe ustalenia planu, lokalizacja na przedmiotowym terenie budynków jednorodzinnych zgodnie z przedłożoną koncepcją jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł..
W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia B. N. zarzucił organowi I instancji, że wybiórczo potraktował ustalenia planu, w sześciu wybranych punktach uzasadniając podjętą decyzję, niedotrzymaniem tych warunków. Tym samym, zdaniem skarżącego, organ I instancji nie dokonał indywidualizacji sprawy, naruszając dyspozycję art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego.
Uzasadniając szeroko podniesione zarzuty, zainteresowany wniósł ostatecznie o
uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, bądź wydanie decyzji reformacyjnej, orzekającej co do istoty sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją Nr [...] z dnia [...], wydaną na podstawie art. Art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 7, art.39 ust. 1, art.40, art.42 ust. 1, art. 46a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 89, poz.415 ze zm.), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że proponowane zamierzenie inwestycyjne inwestora koliduje z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. Postanowienia planu uniemożliwiają realizację tej konkretnej inwestycji na tym konkretnym terenie. Wykonanie wnioskowanej inwestycji na przedmiotowym terenie spowodowałoby w efekcie naruszenie obowiązujących postanowień planowych w tej jednostce strukturalnej planu i doprowadziło w efekcie do faktycznej zmiany przeznaczenia terenu.
Zasadnie zatem, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej konkretnej inwestycji, ponieważ zamierzenie inwestycyjne wnioskodawcy pozostaje w sprzeczności z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł.. Decydujące znaczenie w przedmiotowej sprawie mają postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego, które uniemożliwiają w chwili obecnej inwestorowi wykonanie tej konkretnej inwestycji na tym konkretnym terenie.
W przypadku określenia zgodności, bądź sprzeczności konkretnych zamierzeń inwestycyjnych z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, sprawa administracyjna w tym przedmiocie ma charakter indywidualny, a każdorazowy wynik takiego postępowania uzależniony jest od zapisów planu i konkretnego sposobu zagospodarowania terenu. Nie ma zatem racji zainteresowany twierdząc, że organ I instancji nie dokonał indywidualizacji sprawy. Zaznaczyć wypada, że sformułowany zamiar inwestycyjny nie jest do pogodzenia z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł..
Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji ustalił rzeczywistą treść planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. oraz ocenił zebrany materiał dowodowy po myśli art. 80 k.p.a. Zamierzenie inwestycyjne inwestora, zgodnie z postanowieniami planu zagospodarowania przestrzennego, narusza zapisy dotyczące jednostki strukturalnej planu oznaczonej symbolem nr [...]
Plan dopuszcza realizację zamierzonej inwestycji przy sporządzeniu opracowania mającego na celu nie tylko pokazanie jak będzie wyglądało nowe osiedle domów jednorodzinnych, lecz jak inwestycja ta będzie kompleksowo powiązana z terenami sąsiednimi. W przedmiotowej sprawie występuje opracowanie dotyczące tylko koncepcji zagospodarowania terenu Z., rejon ulic A i B. Aczkolwiek opracowanie to dotyczy terenu ograniczonego ulicami C, projektowana D, projektowana E i B, to Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaznaczyło, że opracowanie wspomniane zawiera ogólne odniesienie do ulic układu podstawowego. Jest to zatem ogólna koncepcja urbanistyczna, nie spełniająca wymogów planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. Dodatkowo podniesiono, iż warunkiem udostępnienia terenu pod inwestycje jest wcześniejsza realizacja kanalizacji sanitarnej. Wykładnia językowa tego zapisu prowadzi do wniosku, ze najpierw należy zrealizować kanalizację sanitarną, a następnie proponować tego typu zamierzenie inwestycyjne, które zaproponował zainteresowany.
Po rozpoznaniu, wniesionej na powyższe rozstrzygnięcie skargi B. N., Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, wyrokiem z dnia 24.stycznia 2003r., wydanym w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 1358/99 uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji.
W uzasadnieniu orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż zgodnie z treścią art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.) ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu następuje, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego(...).
Plan ten jest aktem prawnym powszechnie obowiązującym (przepisem gminnym), o funkcjach kształtujących planowanie przestrzenią i sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Ustalenia tego planu stanowią treść uchwały rady gminy.
Integralną częścią planu jest rysunek stanowiący załącznik do tejże uchwały. Rysunek obowiązuje w zakresie określonym uchwałą (art. 8 ust. 1 ustawy).
Powyższe oznacza, że podstawą decyzji rozstrzygającej o zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego muszą być, znajdujące się w aktach sprawy, część graficzna i część opisowa planu.
Z załączonego do akt postępowania administracyjnego wyrysu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., uchwalonego przez Radę Miejską uchwałą z dnia 2 czerwca 1993 r. Nr LVII/491/93, a ogłoszona w Dzienniku Urzędowym województwa Ł. Nr 6, poz. 71 wynika, że przedmiotowa nieruchomość oznaczona jest symbolem [...]. Z treści ustaleń planu dla tej jednostki wynika zaś, że dla przyszłych terenów mieszkaniowych podstawą zagospodarowania jest plan realizacyjny. Plan przewiduje jednocześnie zakaz wtórnych podziałów, stanowiąc nadto, iż warunkiem udostępnienia terenu pod inwestycje jest wcześniejsza realizacja kanalizacji sanitarnej; dopuszcza także lokalizację nowej zabudowy, przy czym w ramach istniejących siedlisk w pasie 50 m od drogi.
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.), w odróżnieniu od ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym, nie formułowała wymogu zgodności zamierzeń w zakresie wykorzystania, czy zagospodarowania gruntów, z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz wymóg niesprzeczności zamierzeń inwestora z planem, a w przypadku jego braku, niesprzeczności zamierzenia z przepisami szczególnymi.
Cytowana ustawa przyjęła bowiem jako zasadę, że z gruntu można korzystać w każdy sposób, byle tylko nie wykraczało to poza ustawowe granice, zasady współżycia społecznego oraz nie naruszało zakazów wynikających z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, pod rządami ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, za pomocą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dopuszczalne jest jedynie konkretyzowanie i w ten sposób zawężanie społeczno - gospodarczego przeznaczenia określonej nieruchomości. Aby organ administracyjny mógł zatem skutecznie zabronić komuś zabudowy gruntu, do którego dany podmiot ma tytuł prawny, konieczne byłoby wprowadzenie do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakazu zabudowy czy zakazu innego zagospodarowania określonego terenu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego natomiast, treść obowiązującego w stosunku do przedmiotowego terenu planu zagospodarowania przestrzennego, nie uzasadniała twierdzenia o zakazie zabudowania go domami mieszkalnymi jednorodzinnymi.
Z pewnością zakaz taki nie może być wyprowadzony z tego zapisu planu, który stanowi, iż warunkiem udostępnienia terenu pod inwestycję jest wcześniejsza realizacja kanalizacji sanitarnej. Powyższy wymóg odczytywany być musi jako warunek konieczny do spełnienia ale dopiero na etapie realizacji inwestycji budowlanej. Stanowisko zaprezentowane przez organy orzekające, że nie może dojść do ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, bowiem "wymagana jest wcześniejsza realizacja kanalizacji sanitarnej" rodzi, zdaniem Sądu, logiczną trudność. Trudno bowiem wymagać od wnioskodawcy, aby przed wszczęciem postępowania lokalizacyjnego wybudował on najpierw kanalizację sanitarną.
Podobnie zarzut dotyczący niezachowania w przedstawionym projekcie wymogu lokalizacji zabudowy w pasie 50 m od drogi nie może, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowić podstawy odmowy uwzględnienia zgłoszonego wniosku.
Powyższy wymóg obowiązuje jedynie, w ramach istniejących siedlisk. Tymczasem, jak to z kolei wynika z planu zagospodarowania terenu, z koncepcji zagospodarowania terenu Z., a także z zawartej w dniu [...] w formie aktu notarialnego umowy sprzedaży, przedmiotowa nieruchomość o dość znacznej jak na warunki miejskie powierzchni, bo 46715 m kw., nie jest zabudowana; powstaje zatem wątpliwość, czy planowana inwestycja będzie rzeczywiście realizowana w ramach istniejących siedlisk.
W razie nasuwania się wątpliwości co do zapisu planu zagospodarowania przestrzennego tak należy interpretować jego zapisy, aby nie doprowadzić do naruszenia przewidzianej treścią art. 7 k.p.a. zasady uwzględniania z urzędu z jednej strony interesu społecznego, zaś z drugiej strony słusznego interesu obywatela.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją Nr [...] z dnia [...] powtórnie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż ustawa z dnia 7.lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym określa zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczenia terenów na określone cele i ustalania zasad ich zagospodarowania. Istotą postępowania, prowadzonego w oparciu o normy zawarte w tej ustawie jest, generalnie rzecz ujmując, stwierdzenie czy planowana inwestycja pozostaje w zgodzie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bądź w przypadku jego braku, z przepisami szczególnymi. Zgodnie natomiast z dyspozycją art.40 ust. 1 tej ustawy, w sprawach ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli wiec dla danego terenu, objętego wnioskiem, jest uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to decyzja bezwzględnie powinna być wydana na podstawie tego planu. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w rozpoznawanej sprawie, część zapisów planu zagospodarowania terenu pozostaje martwa. Ustawa z dnia 7.lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym nie posługuje się bowiem pojęciem "plan regulacyjny", a wyłącznie pojęciem "miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego". Oznacza to, że w tym konkretnym wypadku zachodzi typowy konflikt norm: z jednej strony norm ustawy z dnia 7.lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, która weszła w życie z dniem 1.stycznia 1995r., z drugiej zaś norm zawartych w planie zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., tworzonym w oparciu o obowiązujący wówczas stan prawny – ustawę z dnia 12.lipca 1984r. o planowaniu przestrzennym. W tym stanie rzeczy, zasadnym jest, zdaniem Kolegium, stwierdzenie, iż zgodnie z hierarchią norm pierwszeństwo w stosowaniu mają normy aktu wyższego rzędu – powszechnie obowiązującego i późniejszego tj. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują trybu powstawania planów regulacyjnych, jak również sposobu ich zatwierdzania przez organy administracji. Tym samym w badanej sprawie, winny, w ocenie Kolegium, mieć zastosowanie wyłącznie te ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego, które nie pozostają w sprzeczności z ustawą o zagospodarowaniu przestrzennym. Skutkiem więc braku możliwości realizacji ustaleń planu, które dotyczą planów regulacyjnych, jest jedynie ograniczona możliwość zabudowy i zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. Oznacza to, że realizacja nowej zabudowy na terenie jednostki A dopuszczona jest wyłącznie w ramach istniejących siedlisk w pasie 50m od drogi, zaś linie zabudowy oraz gabaryty projektowanych budynków muszą nawiązywać do już istniejących obiektów w dobrym stanie technicznym. Nie można przyjąć, że zapis ten dotyczy nowej zabudowy na działkach, na których istnieją budynki, gdyż właściciele tych nieruchomości byliby w gorszej sytuacji niż inwestorzy, których nie dotyczyłyby żadne ograniczenia wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi w wyroku z dnia 20.czerwca 2002r., w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 1578/01, wydanym w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na podstawie ustaleń planu dla jednostki urbanistycznej A.
W tym stanie rzeczy, terenami budowlanymi w obrębie strefy są tereny nieruchomości zabudowanych w dniu wejścia w życie ustaleń planu. Tylko bowiem taki stan faktyczny pozwala na realizację zabudowy w ramach istniejących siedlisk. Załączona do wniosku inwestora koncepcja zagospodarowania terenu, nie może być przyjętą w zastępstwie nieznanego obowiązującemu prawu planu realizacyjnemu. Tereny bowiem, dla których aktem wystarczającym jest właśnie koncepcja urbanistyczno-architektoniczna zostały w prawie miejscowym wyszczególnione. Nie należą do nich jednakże tereny jednostki A.
Z ustaleń, dokonanych w toku postępowania odwoławczego wynika jednoznacznie, że teren przy ul. A 3 w Ł. jest niezabudowany. Podstawowy więc warunek, dopuszczający lokalizację nowej zabudowy na tym terenie nie został, zdaniem Kolegium, spełniony. Obiekt przewidziany jest bowiem do realizacji poza istniejącym siedliskiem. Okoliczność ta stanowi przeszkodę do ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zgodnie z wnioskiem inwestora. W tej sytuacji podnoszona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczność braku możliwości podłączenia projektowanych obiektów do miejskiej sieci kanalizacji sanitarnej, pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
Powołane wyżej okoliczności stanowią, zdaniem Kolegium, podstawę do stwierdzenia, że projektowana inwestycja, jest sprzeczna z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., co uzasadnia wydanie decyzji o odmowie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył B. N., wnosząc o jego uchylenie w całości, jako sprzecznego z "uzasadnieniem wyroku N.S.A. z dnia 24.stycznia 2003r.", wydanej nadto "z naruszeniem zasady konstytucyjnej równości stron wobec prawa, zasad procesowych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego oraz art. 43 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym".
W obszernym uzasadnieniu skargi, inwestor powtórzył częściowo zarzuty odwołania, wskazując dodatkowo, iż uchwałą Rady Miejskiej z dnia 18.lutego 1998r. Nr XXIX/776/98 zmieniono częściowo plan zagospodarowania terenu, objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, umożliwiając innemu inwestorowi, uzyskanie satysfakcjonującego go rozstrzygnięcia. Ponadto, zdaniem skarżącego, odmowa ustalenia dlań warunków zabudowy, dowodzi, nieznajomości przez organy "stopnia zainwestowania terenu", objętego wnioskiem.
W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz "pouczenie S.K.O. o konieczności respektowania treści wyroku N.S.A.".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, odwołując się do merytorycznego uzasadnienia zawartego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi wniesione zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Po myśli art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) natomiast, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.s.a. Po myśli art. 134 § 1 p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.s.a.) .
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego oraz normy procedury administracyjnej, w stopniu określonym w cytowanym przepisie. W pierwszym rzędzie rozważenia wymagała kwestia zasadnicza, dotycząca związania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, poglądem prawnym wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 24.stycznia 2003r., wydanym w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 1358/99.
Zgodnie bowiem z treścią art. 99 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1.stycznia 2004 r., wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Wspomniana regulacja koresponduje z treścią poprzednio obowiązującego art. 30 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), statuującego związanie organu, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi, oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu. Związanie oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci wskazań, co do dalszego postępowania, zawartymi w orzeczeniu sądowym, może być wyłączone tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w drodze rewizji nadzwyczajnej. (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1.października 2001r., w sprawie o sygn.akt SA/Rz 434/00, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Palestra 2002/9-10/199)
Sąd rozpatrując ponownie tą samą sprawę jest związany oceną prawną, dotyczącą interpretacji przepisu gminnego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z tych samych przyczyn odmienne poglądy wyrażone w uzasadnieniu decyzji organu II instancji są niedopuszczalne i naruszają przepis art. 30 ustawy o NSA, obecnie zaś art. 99 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) (porównaj wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 21.marca 2001r, w sprawie o sygn.akt II SA/Gd 2118/99, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępne Lex nr 76081).
W rozpoznawanej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, w wyroku z dnia 24.stycznia 2003r., w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 1358/99 przesądził, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., przyjęty przez Radę Miejską uchwałą z dnia 2 czerwca 1993 r. Nr LVII/491/93, ogłoszoną w Dzienniku Urzędowym województwa [...] Nr 6, poz. 71, w zakresie wymogów, określonych dla jednostki urbanistycznej [...] nie ogranicza możliwości jej zabudowy, jedynie do istniejących w dacie wejścia w życie planu, siedlisk. Wręcz przeciwnie. Z uzasadnienia wyroku wynika wprost, iż treść obowiązującego w stosunku do przedmiotowego terenu planu zagospodarowania przestrzennego, nie uzasadniała twierdzenia o zakazie zabudowania go domami mieszkalnymi jednorodzinnymi. Natomiast ograniczenia, dotyczące lokalizacji zabudowy w pasie 50 metrów od drogi, dotyczą jedynie istniejących siedlisk. Nie oznacza to bynajmniej, że nowa zabudowa dopuszczalna jest wyłącznie w ramach siedlisk i jedynie we wskazanym wyżej obszarze. Tymczasem taka konkluzja nasuwa się po lekturze uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Podkreślić zatem należy, iż jest to konkluzja nieuprawniona, pozostająca w sprzeczności z poglądem prawnym, wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.stycznia 2003r. Dla jej uzasadnienia organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi z dnia 30.czerwca 2002r., wydany w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 1578/01. Jednakże po pierwsze, nie tym wyrokiem organ pozostawał związany w badanej sprawie, po wtóre nawet jego lektura nie uzasadnia koncepcji, zaprezentowanej ostatecznie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zaskarżonej decyzji (z uzasadnienia cytowanego wyroku wynika bowiem, iż we wskazanej wyżej jednostce urbanistycznej zabudowa jest dopuszczalna w ramach istniejących siedlisk i poza nimi, z tym zastrzeżeniem, ze w obu wypadkach obowiązuje wymóg lokalizacji nowej zabudowy w pasie 50 m od drogi.)
Faktem jest, że poglądy prawne wyrażone we wskazanych wyżej wyrokach, różnią się w sposób zasadniczy. Nie upoważniało to wszakże organu do dokonywania autorskiej wykładni zapisów planu, pozostającej w sprzeczności z poglądem prawnym wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.stycznia 2003r., którym organ pozostawał związany.
Dodać należy na zakończenie, iż Naczelny Sąd Administracyjny, badając legalność zaskarżonej wówczas decyzji, czynił to w oparciu o stan prawny, obowiązujący w dacie orzekania przez organ (tj. w dniu 21.lipca 1999r.). Tymczasem ustawą z dnia 13.lipca 2000r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 14 z 2001r., poz. 124 w z dniem 15.marca 2001r.) zmieniono treść przepisu art. 43 ustawy z dnia 7.lipca 1999r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz.U. nr 15 z 1999r., poz. 139 ze zm.). Poczynając od tej daty, wprowadzono bowiem wymóg zgodności z przepisami prawa i ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla planowanych zamierzeń inwestycyjnych. Zmiana ta pozostaje wszakże bez wpływu na związanie organów administracji poglądem prawnym wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24.stycznia 2003r. Dotyczy on bowiem wykładni postanowień planu, nie zaś oceny zamierzenia inwestycyjnego skarżącego.
Trudno natomiast odnieść się do zarzutów skargi, dotyczących naruszenia konstytucyjnej zasady równości stron wobec prawa, skoro w załączonych aktach administracyjnych brak jest informacji na temat zmiany planu zagospodarowania przestrzennego miasta Ł., dokonanej uchwałą Rady Miejskiej Nr XXIX/776/98 z dnia 18.lutego 1998r. Gdyby wszakże założyć, że wspomniana zmiana planu istotnie została dokonana i dotyczy jednostki urbanistycznej, na terenie której położona jest nieruchomość skarżącego (co sugeruje treść skargi), oznaczałoby to, że organ odwoławczy, orzekając, opierał się dodatkowo na nieaktualnym tekście przepisu miejscowego.
Biorąc zatem pod uwagę, wskazane wyżej naruszenia przepisów prawa materialnego oraz norm proceduralnych, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit c p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Wobec zaś charakteru prawnego wzruszonego rozstrzygnięcia (nie posiadającego przymiotu wykonalności) brak było podstaw do orzekania w tym przedmiocie, w trybie art. 152 p.s.a.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto natomiast na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11.maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), wobec tego, iż zasądzeniu na rzecz skarżącego podlegał jedynie uiszczony przezeń wpis sądowy.