II SA/Gd 211/22

II SA/Gd 211/22 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2022-10-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-03-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz
Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Justyna Dudek-Sienkiewicz
Symbol z opisem
6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Hasła tematyczne
Kombatanci
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1255
art. 2 ust. 1
Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Justyna Dudek - Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 15 marca 2022 r., nr DSE3-K1082-D17190-19D/22 w sprawie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej oddala skargę.
Uzasadnienie
M. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 15 marca 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję własną z 14 maja 2021 r. w przedmiocie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
M. S. złożył wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1255 ze zm.), dalej "ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej", z tytułu relegowania go w lipcu 1968 r. z Wydziału [...] po zaliczeniu pierwszego roku studiów – "z wilczym biletem" i karą 10 000 zł. W części dotyczącej opisu działalności wnioskodawca oświadczył, że w liceum zawiązała się tajna organizacja, w trakcie studiów kontaktował się z kolegami z cywilnych uczelni i kolegów w seminarium - odwiedził J. P. Następnie wpadł w sidła przesłuchań, propozycji rozpracowania ruchów studenckich jako agent.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z 14 maja 2021 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej także jako Szef Urzędu) odmówił stronie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Strona w ustawowym terminie wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, że relegowanie go z uczelni miało związek z udziałem w wystąpieniu wolnościowym. Zdaniem odwołującego się, występować to również wyrażać postawę wobec tamtych władz, ze świadomością, że poniesie się negatywne konsekwencje. Konsekwencją jego postawy było wyrzucenie z [..] i odesłanie do batalionu ochrony, w kompanii wartowniczej, gdzie ciągle odbywał wartę. Powyższe okoliczności spowodowały, że od czasu zdania matury w 1966 r. stracił 4 lata zanim rozpoczął studia w 1970 r.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ podjął czynności uzupełniające, zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego. Następnie pismem z 14 lutego 2022 r. organ zawiadomił stronę o zakończeniu postępowania wyjaśniającego, możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz wskazał jakie przesłanki prawa materialnego, niezbędne do wydania decyzji pozytywnej, nie zostały spełnione.
Decyzją z 15 marca 2022 r. organ utrzymał w mocy decyzję własną z 14 maja 2021 r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że strona nie spełniła przesłanek określonych w art. 2 lub art. 3 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Wnioskodawca wskazał, że konsekwencją jego postawy było wyrzucenie z [...] i odesłanie do batalionu ochrony. Wnioskodawca podkreślił przy tym, iż w jego ocenie "wystąpienie" powinno być również rozumiane jako pewnego rodzaju postawa krytyczna wobec ówczesnych władz. Wskazywana represja była rozpatrywana pod kątem spełnienia przez stronę przesłanek określonych w art. 3 pkt 3 lit. e) ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej.
Zgodnie z art. 3 pkt 3 lit e) ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej relegowanie z uczelni wyższej lub innej szkoły jest represją przewidzianą w niniejszej ustawie, jednak musi to mieć związek z wzięciem udziału przez stronę w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Strona nie wykazała, by brała udział w takowym wystąpieniu, które skutkowałoby pozbawieniem możliwości wykonywania swojego zawodu, w związku z czym nie zachodzą wystarczające przesłanki do uznania, że spełniła warunki, o których mowa w art. 3 pkt 3. lit e) ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Organ podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania, zarówno w pierwszej jak i drugiej instancji, wnioskodawca nie przedstawił dowodów, że brał on udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, które miało doprowadzić do pozbawienia go możliwości wykonywania swojego zawodu.
W ocenie organu, wystąpienie wolnościowe, o którym mowa w ustawie o działaczach opozycji antykomunistycznej, musi co do zasady wiązać się z zewnętrzną manifestacją sprzeciwu przeciwko jakiemuś zjawisku lub działaniu osób, gdyż nie jest niczym innym, jak publicznym okazywaniem uczuć, postawy wobec czegoś lub kogoś przez jednostkę lub grupę, pokazaniem swoich poglądów i opinii na ważne sprawy polityczne i społeczne. Nie można jednak pojęcia "wystąpienie wolnościowe" interpretować w sposób rozszerzający i przyjmować, że każde zachowanie, wskazujące na brak akceptacji działań podejmowanych przez ówczesne władze i wyrażające niezadowolenie z braku poszanowania praw politycznych człowieka może być potraktowane jako indywidualne wystąpienie o charakterze wolnościowym w rozumieniu ustawy. Przyjęcie takiej interpretacji prowadziłoby bowiem do uznania, że tego rodzaju wystąpienia były udziałem większej części społeczeństwa polskiego niezadowolonej z panującego ustroju, braku demokracji i poszanowania praw i wolności obywatelskich.
Wnioskodawca wskazał także, że po wyrzuceniu z [...] został powołany do odbycia służby wojskowej przez co od czasu zdania matury w 1966 r. stracił 4 lata zanim rozpoczął studia w 1970 r. Jednakże, jak wskazał organ, brak jest dowodów by powołanie do pełnienia zasadniczej służby wojskowej przez wskazany okres miało związek z działalnością strony na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, zatem nie zostały spełnione przesłanki z art. 3 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Z rozkazu Komendanta [...] Nr [...] z 19 lipca 1968 r. wynika, że powołanie do pełnienia zasadniczej służby wojskowej po wydaleniu strony z [...] nie miało represyjnego charakteru, a wiązało się z obowiązkiem odbycia pozostałego okresu służby wojskowej. W ocenie organu, strona nie powadziła również działalności opozycyjnej w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej.
W konsekwencji, zdaniem organu nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. Wnioskodawca nie przedstawił dowodów, które w sposób niebudzący wątpliwości potwierdzałyby, że przez minimum 12 miesięcy prowadził, w ramach zorganizowanych struktur lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność mającą na celu odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie politycznych praw człowieka.
W złożonej do sądu skardze, M. S. zarzucił organowi, że w zaskarżonej decyzji pominął dowód w postaci oświadczenia świadka i niezasadnie przyjął, że relegowanie z uczelni "z wilczym biletem" nie wskazywało na tło polityczne. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że został relegowany z [...], gdyż odmówił przyjęcia propozycji współpracy, mającej na celu rozpracowanie organizacji, która zawiązała się w liceum. Następstwem powyższego było przeniesienie go do kompanii wartowniczej i w dalszej kolejności skierowanie do innej jednostki wojskowej w celu odbycia pozostałej służby zasadniczej. Zdaniem skarżącego treść rozkazu dotyczącego relegowania jest przy tym wystarczająca do sklasyfikowania powodów relegowania, gdyż nie został wyrzucony za przestępstwo pospolite ani przewinienie dyscyplinarne, nie był skazany, powodem nie było także opuszczenie się w nauce czy w służbie, nadto był on w stopniu starszego szeregowca, a treść rozkazu nie wskazuje na rezygnację na własną prośbę. Skarżący podkreślił, że z uwagi na wysokie oceny uzyskiwane na [...], dostał się na elitarny wydział. Zatem relegowanie go było dla niego dużą stratą. Nadto wskazał, że z uwagi na jego wartość, nie relegowano by go z błahego powodu, ale powodem takim mogła być przynależność do nielegalnej organizacji. M. S. wyjaśnił, że działając w organizacji, nie prowadzili żadnej dokumentacji. Wszystko odbywało się na podstawie ustnych ustaleń a korespondencja po wykorzystaniu była niszczona.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przeprowadzona przez Sąd, w ramach jego ustrojowej kognicji, kontrola postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 15 marca 2022 r. wykazała, że nie było ono dotknięte naruszeniem przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani też nie naruszono prawa materialnego, w związku z czym brak było podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę rozpoznania złożonego przez skarżącego wniosku stanowiły przepisy ustawy z 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1255).
Należy wyjaśnić, że nie każda działalność opozycyjna, jak również nie każda represja z powodów politycznych ze strony władz komunistycznych jest przez prawodawcę uznawana jako podlegająca ustawie, a tym samym uprawniająca do ubiegania się o świadczenia pieniężne czy pomoc pieniężną. Ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej, dla potrzeb realizacji przewidzianych w niej uprawnień, wprowadza dwie kategorie podmiotów, którym na gruncie tej ustawy przyznano różnorakie uprawnienia, zaś przedmiotowy wniosek dotyczył obu tych kategorii.
Pierwszą kategorię, "działaczy opozycji antykomunistycznej" ustawodawca uregulował w art. 2 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Przy czym, w myśl art. 2 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji, do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia 31 sierpnia 1980 r. do dnia 12 grudnia 1981 r.
Z kolei, w art. 3 ustawa o działaczach opozycji antykomunistycznej wprowadza definicję "osoby represjonowanej z powodów politycznych" statuując, że jest nią osoba, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 31 lipca 1990 r.:
1) przebywała w:
a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,
b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. o stanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;
2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;
3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:
a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,
b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,
c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,
d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,
e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,
f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden rok;
4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.
Należy podkreślić, że status "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych" może zostać potwierdzony przez właściwy organ wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 oraz art. 3 ustawy.
Co istotne, zgodnie z art. 5 ust. 1 ww. ustawy, status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, że osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4. Przy czym powyższy status potwierdza się na wniosek działacza opozycji antykomunistycznej, osoby represjonowanej z powodów politycznych, wdowy lub wdowca po działaczu opozycji antykomunistycznej lub osobie represjonowanej z powodów politycznych lub innego członka rodziny zmarłego działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, o czym stanowi ust. 2 art. 5 tej ustawy.
Z kolei przesłanki formalne do wydania merytorycznej decyzji określa art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy stanowiąc, że do wniosku dołącza się:
1) dowody potwierdzające spełnienie warunków, o których mowa w art. 2 lub art. 3 oraz
2) decyzję administracyjną Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie spełniania warunków, o których mowa w art. 4, albo dokument potwierdzający nadanie Krzyża Wolności i Solidarności oraz aktualną fotografię wnioskodawcy.
Analiza powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek przedłożenia stosownych dowodów, potwierdzających spełnienie warunków dla uzyskania wnioskowanego statusu. Na stronie ciąży zarówno obowiązek współdziałania z organem, jak i przedstawienia konkretnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń, zwłaszcza gdy postępowanie łączy się z uzyskaniem praw lub nałożeniem obowiązków, a nieudowodnienie konkretnego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej. Niemniej jednak, nie oznacza to, że organ prowadzący postępowanie jest zwolniony z obowiązku podejmowania działań zmierzających do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, bowiem kluczowe znaczenie ma zebranie w toku postępowania całego materiału dowodowego, zaś obowiązek w tym zakresie spoczywa na organie, o czym stanowi art. 77 k.p.a. Przy czym, na organie nie spoczywa nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów potwierdzających, że wnioskodawca spełnia przesłanki przyznania mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z przyczyn politycznych, zwłaszcza, że to strona w tym przypadku ma pełną wiedzę co do wszystkich okoliczności, od których przyznanie tego statusu uzależniają przepisy ustawy (zob. wyrok NSA z dnia 29 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1452/20, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Orzekający w sprawie organ uwzględnił wszystkie dowody przedstawione przez skarżącego w toku postępowania jak i, działając na podstawie art. 5 ust. 5 powołanej ustawy, zwrócił się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przekazanie informacji o treści zgromadzonych przez Instytut dokumentów dotyczących warunków, o których mowa w art. 2 i art. 3 oraz o przekazanie uwierzytelnionych kopii tych dokumentów.
W ocenie Sądu, przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające było kompletne, a organ orzekający podjął także na etapie postępowania w drugiej instancji dodatkowe czynności dowodowe, ukierunkowane na ustalenie okoliczności wskazywanych przez skarżącego. Organ przy tym nie miał obowiązku prowadzenia dalszych czynności dowodowych, gdyż te już przeprowadzone pozwalały w sposób nie budzący wątpliwości na ustalenie pełnego stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy.
Sąd podziela stanowisko orzekającego w sprawie organu, że zgromadzone w toku postępowania wyjaśniającego dowody nie potwierdzają faktu prowadzenia przez skarżącego działalności na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce wymienionych w art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych. Brak jest również dowodów, które wskazywałyby na doznanie przez skarżącego represji wymienionych w art. 3 powołanej ustawy.
Należy wyjaśnić, że przepis art. 3 pkt 3 ustawy wymaga ziszczenia się łącznie dwóch przesłanek, pomiędzy którymi istnieje związek przyczynowo – skutkowy: przesłanki udziału skarżącego w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, a także przesłanki skutku takiej aktywności, który enumeratywnie wyliczony został w art. 3 pkt 3 lit. a – f. Represja wymieniona w art. 3 pkt 3 lit. e ustawy, tj. relegowanie z uczelni wyższej, na którą powoływał się skarżący, nie stanowi zatem samoistnej podstawy przyznania uprawnień, lecz musi być konsekwencją udziału w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka i pozostawać z tymże udziałem w związku. W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy nie potwierdza faktu udziału skarżącego w wystąpieniu wolnościowym. Jedynym dowodem tego faktu jest oświadczenie skarżącego, któremu – nie kwestionując jego prawdziwości - powinny jednak towarzyszyć inne dowody. Skarżący przy tym nie wskazuje ani nazwy tajnej organizacji, w której działał, ani jej zasięgu, celów, czy ilości członków. W takiej sytuacji oświadczenie to zasadnie organ uznał za niewystarczające. Co więcej, w aktach sprawy znajduje się oświadczenie J. O. z 26 października 2021 r., z którego wynika, że osoba ta potwierdza, że "kol. M. S. był członkiem naszej organizacji w latach 1964 – 1968. Organ w piśmie z 14 stycznia 2022 r. wystąpił do J. O. o doprecyzowanie tego oświadczenia, w szczególności poprzez wskazanie nazwy organizacji, zasięgu jej działania, ilości członków. Powyższe wystąpienie organu pozostało bez odpowiedzi świadka. W takiej sytuacji, zasadnie organ przyjął, że fakt uczestnictwa skarżącego w wystąpieniu wolnościowym nie został wykazany.
Skarżący niewątpliwie został relegowany z uczelni wyższej, o czym świadczy rozkaz Komendanta [...] Nr [...] z 19 lipca 1968 r. Zebrany jednak w sprawie materiał dowodowy nie potwierdził, że relegowanie z uczelni miało związek z udziałem w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Zaznaczyć przy tym trzeba, że organ podjął stosowne czynności celem ustalenia okoliczności wydalenia skarżącego ze studiów, co potwierdza wystąpienie organu o informacje do [...], a także zwrócenie się do Archiwum Instytutu Pamięci Narodowej. Jednocześnie w toku postępowania organ pismem z 4 marca 2021 r., a także zawiadomieniami z 31 marca 2021 r. oraz z 28 czerwca 2021 r. informował skarżącego o prawnych warunkach dotyczących potwierdzenia statusu działacza opozycji lub osoby represjonowanej, jak również, działając w trybie art. 79a § 1 k.p.a. informował, że nie zostały spełnione przesłanki prawa materialnego konieczne dla wydania decyzji pozytywnej.
Podkreślić należy, że organ orzekający w sprawie nie może opierać się na domniemaniach i przypuszczeniach, a jedynie na takich dowodach, które mogą zostać obiektywnie zweryfikowane. Tymczasem z treści rozkazu Komendanta [...] o wydaleniu ze studiów nie wynika postulowany przez skarżącego związek pomiędzy jego działalnością antykomunistyczną a relegowaniem z uczelni wyższej. Jednocześnie, poza oświadczeniem skarżącego, brak jest innych dokumentów, na podstawie których można byłoby ustalić okoliczności relegowania skarżącego z [...]. Zgodzić należy się zatem z organem, że skarżący nie wykazał, by brał udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, które skutkowało relegowaniem go z uczelni wyższej, w związku z czym nie zachodzą wystarczające przesłanki do uznania, że skarżący spełnił warunki, o których mowa w art. 3 pkt 3 lit. e ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej.
Z podobnych względów należało uznać, że skarżący nie spełnia także warunków określonych w art. 3 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej, zgodnie z którym za osobę represjonowaną z powodów politycznych można uznać osobę, która przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Skarżący nie wykazał bowiem związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy odbytą zasadniczą służbą wojskową, a działalnością na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Z rozkazu Komendanta [...] Nr [...] z 19 lipca 1968 r. wynika zaś, że powołanie do pełnienia zasadniczej służby wojskowej po wydaleniu skarżącego ze studiów nie miało charakteru represyjnego, a wiązało się z obowiązkiem odbycia pozostałego okresu służby wojskowej.
Ponadto, nie można zgodzić się z zarzutem podniesionym w skardze, że na etapie postępowania wyjaśniającego organ pominął dowód w postaci oświadczenia świadka. Organ, o czym zresztą już była mowa powyżej, dokonał oceny oświadczenia J. O. z 26 października 2021 r., badając możliwość przyznania skarżącemu statusu działacza opozycji antykomunistycznej w rozumieniu art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej, zgodnie z którym status ten przysługuje osobie, która w okresie od dnia 1 stycznia 1956 r. do dnia 4 czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Analizując treść oświadczenia świadka, ze względu na jego lakoniczność i ogólnikowość, organ zwrócił się do niego o doprecyzowanie informacji, co pozostało bez jego odpowiedzi. Nie sposób zatem zgodzić się ze skarżącym, że organ pominął dowód w postaci oświadczenie świadka. Organ dokonał bowiem oceny przywołanego oświadczenia stwierdzając, że nie jest ono wystarczającym dowodem na okoliczność spełnienia przez skarżącego przesłanki określonej w art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej, z uwagi na ogólność zawartych w nim twierdzeń. Przy czym, bez wątpienia organ rozważył i poddał analizie dowód w postaci oświadczenia świadka. Jednocześnie, w ocenie Sądu, samo oświadczenie świadka J. O., przy braku innych dowodów w postaci dokumentów, nie mogłoby stanowić uzasadnienia dla decyzji potwierdzającej posiadanie przez skarżącego statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Z uwagi na powyższe, Sąd stwierdził, że dokonane przez organ ustalenia faktyczne, ich ocena prawna oraz wyciągnięte na tej podstawie wnioski są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy. Tym samym, nie doszło do naruszenia przez organ przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Z uwagi zaś na fakt, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie zostało potwierdzone, aby skarżący prowadził działalność wymienioną w art. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, jak również aby skarżący podlegał represjom, o których mowa w art. 3 powołanej ustawy, wniosek złożony przez skarżącego nie mógł zostać uwzględniony.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak było okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd skargę tę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., na wniosek skarżącego (k. 73 akt), przy braku sprzeciwu organu.