II SA/Gd 203/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2024-08-08
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanakontenerywarsztatpozwolenie na budowęlegalizacjawstrzymanie robótobiekt budowlanytrwałe związanie z gruntem

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących konstrukcji kontenerowej, uznając ją za budynek wymagający pozwolenia na budowę.

Skarga dotyczyła postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych dotyczących obiektu z sześciu kontenerów, pełniącego funkcję warsztatu z zapleczem socjalnym i kotłownią. Skarżący kwestionował swoją odpowiedzialność, wskazując na umowę użyczenia z inną osobą. Sąd uznał jednak, że obiekt, posadowiony na wylewce betonowej i trwale połączony, stanowi budynek w rozumieniu Prawa budowlanego, wymagający pozwolenia na budowę, a skarżący nie wykazał swojej niewinności ani nie podniósł argumentu o braku odpowiedzialności w toku postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła skargi K. Ł. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, które wstrzymało prowadzenie budowy budynku o konstrukcji kontenerowej. Obiekt, składający się z sześciu kontenerów o powierzchni ok. 180 m2, pełnił funkcję warsztatu z zapleczem socjalnym i kotłownią, był posadowiony na wylewce betonowej i posiadał instalacje. Skarżący twierdził, że nie ponosi odpowiedzialności, ponieważ nieruchomość użyczył K. P., który miał zająć się formalnościami. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że obiekt stanowi budynek w rozumieniu Prawa budowlanego, trwale związany z gruntem, wymagający pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że skarżący nie podniósł argumentu o braku odpowiedzialności w toku postępowania administracyjnego, a sam wskazywał, że prowadzi warsztat w tym obiekcie. Ponadto, konstrukcja powstała przed zawarciem umowy użyczenia, a skarżący nie kwestionował faktu braku pozwolenia na budowę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, obiekt taki stanowi budynek w rozumieniu Prawa budowlanego, trwale związany z gruntem, wymagający pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obiekt z połączonych kontenerów, posadowiony na wylewce betonowej, z dachem i ścianami, jest trwale związany z gruntem i spełnia definicję budynku, a jego wielkość, konstrukcja i przeznaczenie wymagają trwałego związania z gruntem dla zapewnienia stabilności i bezpieczeństwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

p.b. art. 48 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Pomocnicze

p.b. art. 3 § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego jako budynku, budowli lub obiektu małej architektury, wraz z instalacjami.

p.b. art. 3 § pkt 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budynku jako obiektu budowlanego trwale związanego z gruntem, wydzielonego z przestrzeni przegrodami, posiadającego fundamenty i dach.

p.b. art. 48 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego i konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obiekt z kontenerów posadowiony na wylewce betonowej, trwale połączony, stanowi budynek wymagający pozwolenia na budowę. Argumenty o braku odpowiedzialności inwestora nie zostały podniesione w toku postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego w celu ustalenia nowych okoliczności faktycznych.

Odrzucone argumenty

Skarżący nie ponosi odpowiedzialności za budowę, ponieważ nieruchomość użyczył K. P., który miał zająć się formalnościami. Konstrukcja z kontenerów nie jest trwale związana z gruntem i może być w każdej chwili przestawiona lub rozebrana.

Godne uwagi sformułowania

nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia obiektu w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.

Skład orzekający

Dariusz Kurkiewicz

sprawozdawca

Janina Guść

przewodniczący

Maja Pietrasik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obiektów budowlanych wykonanych z kontenerów, trwałości związania z gruntem oraz momentu podnoszenia zarzutów w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej konstrukcji z kontenerów i jej posadowienia. Kwestia odpowiedzialności inwestora może być różnie oceniana w zależności od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i interpretacji przepisów dotyczących obiektów tymczasowych, co jest interesujące dla prawników budowlanych i inwestorów.

Kontenerowy warsztat na działce – czy to już budynek wymagający pozwolenia?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 203/24 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2024-08-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-02-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /sprawozdawca/
Janina Guść /przewodniczący/
Maja Pietrasik
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 3 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Asesor WSA Maja Pietrasik po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi K. Ł. na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2023 r. nr WOP.7722.121.2023.MH w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarga K. Ł., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, na postanowienie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 grudnia 2023 r. nr WOP.7722.121.2023.MH w przedmiocie wstrzymania wykonania robót budowlanych, została wniesiona w następującym stanie sprawy:
Pismem z dnia 17 marca 2023 r. Wójt Gminy Człuchów zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Człuchowie z prośbą o przeprowadzenie kontroli nieruchomości położonej w miejscowości G., działka nr [...], obręb geodezyjny G., w zakresie posadowienia budynków znajdujących się na tej nieruchomości.
Zawiadomieniem z dnia 22 marca 2023 r. nr PINB/051/45/2023 organ pierwszej instancji z wyznaczył termin kontroli w sprawie obiektów budowlanych na działce nr [...] w miejscowości G., gmina C.
W dniu 12 kwietnia 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie człuchowskim przeprowadził czynności inspekcyjno - kontrolne, na działce [...]. Organ wskazał w protokole, że na działce znajduje się obiekt z kontenerów postawiony na wylewce betonowej. Według oświadczenia właściciela zawartego w protokole obiekt powstał w 2021 r. Skarżący, który jest właścicielem działki, uczestniczył w kontroli i nie posiadał żadnych dokumentów dotyczących budowy wyżej wymienionego obiektu.
Pismem z dnia 18 kwietnia 2023 r. organ I instancji zwrócił się do Wójta Gminy Człuchów o przesłanie ustaleń obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jeżeli taki plan dla przedmiotowej działki został ustalony) wraz z opisem symboli, numeru uchwały jaki został zatwierdzony, wraz z podaniem daty uchwalenia, gdzie i w jakim dzienniku został opublikowany, oraz jakim symbolem w miejscowym planie działka nr [...] i [...] jest oznaczona, wraz z dokładną interpretacją tego symbolu. Urząd Gminy w Człuchowie pismem nr RP.670.4.2023 z dnia 24 kwietnia 2023 r. poinformował, że dla terenu przedmiotowych działek brak jest w chwili obecnej aktualnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Zawiadomieniem nr PINB 5160/7/2023 z dnia 19 kwietnia 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie człuchowskim poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie pobudowania obiektu budowlanego konstrukcji kontenerowej pełniącego funkcję warsztatu z zapleczem socjalnym i kotłownią, położonego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości G., gmina C.
Pismem z dnia 16 maja 2023 r. organ I instancji zwrócił się do Wydziału Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego w Człuchowie z zapytaniem, czy skarżący w latach 2018 - 2023 wystąpił z wnioskiem o pozwolenia na budowę bądź dokonał zgłoszenia robót budowlanych polegających na budowie obiektów budowlanych położonych na działkach nr [...] i [...] w miejscowości G., gmina C. W piśmie z dnia 22 maja 2023 r. nr BiA.II.670.12.2023.MM Starostwo Powiatowe w Człuchowie podało, że we wskazanym okresie skarżący o pozwolenia na budowę nie występował, ani nie dokonał zgłoszenia budowy.
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2023 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie Człuchowskim wstrzymał inwestorowi, K. Ł., prowadzenie budowy budynku konstrukcji kontenerowej (sześć kontenerów), o powierzchni zabudowy ok. 180,00 m2, pełniącego funkcję warsztatu z zapleczem socjalnym i kotłownią zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości G., gm. C.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że inwestorem robót budowlanych jest K. Ł. Przedmiotowy obiekt powstał w 2021 r. Budynek jest konstrukcji kontenerowej, tzn. jeden kontener na drugim każdy o rozmiarze 2,50m x 13,00m, wys. 2,70m w odstępie ok. 6,00m następny zestaw dwóch kontenerów, a przestrzeń między nimi jest zadaszona. Konstrukcja zwiera również ścianę przednią z bramą wjazdową o wymiarach 4,0m x 4,5m i ścianę tylną, zabudowaną na wysokości drugiego kontenera okna. Przestrzeń między kontenerami stanowi warsztat samochodowy, wejście schodami stalowymi na rampę do ustawionych poprzecznie kolejnych dwóch kontenerów, gdzie na piętrze znajduje się min. część socjalna dla pracownika warsztatu (sypialnia z aneksem kuchennym, łazienka, w dolnym kontenerze jest kotłownia. W kontenerach dolnych znajduje się również część warsztatowa i magazyn części samochodowych. Obiekt wyposażony został w instalacje: elektryczną, wodnokanalizacyjną, wykonano centralne ogrzewanie. W budynku wykonana jest posadzka betonowa.
Organ poinformował również o możliwości złożenia wniosku o legalizację budynku w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego (wraz z informacją o sposobie naliczania opłaty legalizacyjnej).
Na powyższe postanowienie, pismem z dnia 3 lipca 2024 r., skarżący złożył zażalenie. W uzasadnieniu wskazał, że warsztat samochodowy został z kontenerów morskich, które nie są na stałe przytwierdzone z gruntem. Podaje również, że mogą być one w każdej chwili przestawione w inne miejsce lub rozebrane. Warsztat służy mu do remontu samochodów ciężarowych oraz zatrudnia on w nim jednego pracownika z Ukrainy. Nie jest także w stanie ponieść tak wysokich kosztów opłaty legalizacyjnej.
W dniu 20 grudnia 2023 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej PWINB, wydał postanowienie, w którym to uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie określenia obiektu budowlanego objętego wstrzymaniem prowadzenia budowy i w tym zakresie wstrzymał inwestorowi Panu K. Ł. prowadzenie budowy budynku o konstrukcji kontenerowej (sześć kontenerów), o powierzchni zabudowy ok. 180,00 m2, pełniącego funkcję warsztatu z zapleczem socjalnym i kotłownią, zlokalizowanego na terenie dwóch działek, tj. na działce nr [...] oraz na działce nr [...] w miejscowości G., gmina C. W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w jego ocenie wielkość obiektu i specyfika jego wykonania (połączone ze sobą stabilnie kontenery) zapewnia trwałą stabilizację całej konstrukcji w miejscu zlokalizowania, tzn. posadowienia obiektu na tyle trwałe, że zapewniona jest możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przemieszczenie lub przesunięcie w inne miejsce. Ponadto obiekt jest wydzielony z przestrzeni za pomocą ścian kontenerów (z oknami i drzwiami), którymi, jak wskazuje organ, zgodnie z orzecznictwem nie muszą być tylko i wyłącznie tradycyjne ściany murowane, jak również posiada on dach.
W ocenie organu poszczególne kontenery ("kontenery morskie") połączone są ze sobą i ustawione jeden na drugim, jak również (wspólnie, jako całość techniczno-użytkowa) ustawione są na wylewce betonowej, która zapewnia dla całego obiektu (budynku o konstrukcji kontenerowej) solidne oparcie i jest jego fundamentem, co oznacza, że konstrukcja jest budynkiem w rozumieniu ustawy prawo budowlane, a nie tymczasowym obiektem budowlanym. PWINB podniósł również, że postępowanie wymagało rozstrzygnięcia reformatoryjnego, gdyż przedmiotowa konstrukcja znajduje się na dwóch działkach. Ponadto w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ I instancji podał niewłaściwy przepis, tzn. przywołał art. 48 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zamiast art. 48 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Decyzji organu II instancji zarzucił błędne przyjęcie, że K. Ł. ponosi odpowiedzialność za opisane w postanowieniu uchybienia związane z posadowieniem konstrukcji kontenerowej pełniącej funkcję warsztatu z zapleczem socjalnym i kotłownią podczas gdy z dołączonej do skargi dokumentacji wynika, że osobą odpowiedzialną za wszelkie działania związane z nieruchomością był K. P. a nie skarżący.
W oparciu o powyższe skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie kosztów postępowania sądowego dla skarżącego według norm przepisanych, a także o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia z 18 grudnia 2023 r., umowy użyczenia, kopi paszportu, umowy o pracę (załączone do skargi) na okoliczność braku odpowiedzialności skarżącego za uchybienia przy prowadzeniu przedmiotowej budowy.
W uzasadnieniu skargi profesjonalny pełnomocnik skarżącego wskazał, że skarżący w dniu 21 marca 2023 r. zawarł z obywatelem Ukrainy K. P. umowę użyczenia na czas nieokreślony. Przedmiotem umowy było używanie nieruchomości-działki nr [...] w miejscowości G. gmina C. Biorący ze swej strony zobowiązał się przyjąć do używania i bieżącej eksploatacji przedmiotową nieruchomość i zagospodarować ją w kierunku prowadzenia działalności gospodarczej. Biorący wziął też na siebie obowiązek przeprowadzenia czynności prawno-administracyjnych związanych z wykonaniem na działce prac konstrukcyjno-budowlanych bez bezpośredniej ingerencji w grunt. Wprowadzał on w błąd skarżącego, zapewniając go, że posiada wszelkie wymagane przepisami zezwolenia, decyzje na wykonanie przedmiotowej konstrukcji na nieruchomości. Z tego powodu, jak podaje skarżący, rozpoczął on prace na działce na rzecz K. P.
W odpowiedzi na skargę Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że okoliczności sprawy, o których mowa w treści skargi nie były podnoszone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego. Udział w sprawie K. P. dotyczył inwestycji z wykorzystaniem "starych materiałów budowlanych" i "konstrukcji drewnianych", podczas gdy przedmiotowa sprawa dotyczy innego rodzaju konstrukcji, tzn. budowy budynku o konstrukcji kontenerowej - sześć kontenerów. Skarżący nie zakwestionował ustalonych okoliczności powstania przedmiotowego obiektu budowlanego, przy czym w zażaleniu potwierdził fakt prowadzenia swojej działalności w tym obiekcie w zakresie "remontowania" samochodów ciężarowych i zatrudniania do pomocy pracownika z Ukrainy. Dlatego też postanowienie zostało skierowane do skarżącego jako inwestora. Ponadto organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zgodnie z art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu aktów administracyjnych z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. W przypadku bezzasadności skargi, sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Na wstępie należy zaznaczyć, że wnioski dowodowe zawarte w skardze są niedopuszczalne. Celem wprowadzenia regulacji art. 106 § 3 p.p.s.a. nie było umożliwienie ponownego czy też uzupełniającego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, lecz pozwolenie na dokonanie przez sąd oceny pod względem zgodności z prawem. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji, co przejawia się w badaniu, czy organ administracji ustalił stan faktyczny zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego, nie może zasadniczo wykraczać poza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie (Wyrok NSA z 9 lipca 2019 r., I GSK 1288/18, LEX nr 2706862.). Sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego, kontroluje jedynie prawidłowość takiego postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne. Dyspozycja art. 106 § 3 p.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 106.).
Podstawą materialnoprawną zaskarżanego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm.), dalej p.b., dotyczące postępowania legalizacyjnego. Zgodnie z art. 48 ust. p.b.:
1. Organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
2. Jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne:
1) zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz
2) usunięcie stanu zagrożenia.
3. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
4. Na postanowienie o wstrzymaniu budowy przysługuje zażalenie.
5. Postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.
Z samowolą budowlaną w rozumieniu powyższego przepisu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy obiekt budowlany lub jego część jest w budowie albo został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.
Zgodnie z ustaleniami dokonanymi przez organy sporny obiekt istnieje od 2021 r. Konstrukcja składa się z kontenerów posadowionych na wylewce kontenerowej. Na obiekt składają się dwa układy kontenerów połączone ze sobą, gdzie przestrzeń pomiędzy nimi wynosi 7 m. Przestrzeń ta jest zadaszona i połączona tylną ścianą oraz wrotami 4m na 4,5 m. Na każdy z układów składają się dwa kontenery, każdy z nich o szerokości 2,5 m, długości 13 m i wysokości 2,7 m. Dodatkowo trzeci układ o podobnej konstrukcji ustawiony jest poprzecznie. Cała powierzchnia zabudowy stanowi ok 180 m2. Obiekt pełni funkcję warsztatu, posiada również pomieszczenia magazynowe, socjalne oraz kotłownię. Obiekt wyposażony jest również w instalację elektryczną, wodę i centralne ogrzewanie.
Sąd przychyla się do stanowiska PWINB, że przedmiotowy obiekt stanowi w istocie budowlę. Organ II instancji w swoim postanowieniu poświęcił szczególną uwagę tej kwestii. Zgodnie z art. 3 pkt. 1 p.b. obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Zgodnie z art. 3 pkt. 2 p.b. przez budynek rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05 oraz z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 2558/10 stwierdził, że o tym, czy określona budowla jest trwale związana z gruntem, czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, ani technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia obiektu w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania.
Obiekt usadowiony jest na wylewce betonowej stanowiącej fundament, co zapobiega zapadaniu się konstrukcji w ziemię. W ten sposób zapewniona jest stabilność konstrukcji. Dodatkowo dzięki swoim połączeniom poprzez ściany oraz dach konstrukcja jest wstanie opierać się czynnikom zewnętrznym. Jakkolwiek skarżący podnosi w zażaleniu, że kontenery może przestawić, to w wyniku tego działania utracona zostałaby znaczna część materiału (dach, ściany, wyłożone płytki czy pianka izolacyjna) i z pozostałej części obiekt nie był by wstanie sprawować swojej funkcji. Tym samym przedmiotowy budynek wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie skarżący w toku postępowania nie kwestionował faktu, że nie posiadał żadnej formy zgody organu administracji architektonicznej na realizację przedmiotowych robót budowalnych.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze należy zauważyć, że nie znajduje ona poparcia w zebranym materiale dowodowym. Organ ustalił, że właścicielem działek nr [...] i [...], na których znajduje się budowla, jest skarżący. Ponadto w trakcie prowadzonego postępowania skarżący nigdy nie podnosił, że to nie on jest inwestorem przedmiotowej konstrukcji. Argument ten został zawarty w skardze na postanowienie organu II instancji, czyli dopiero w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego. Dodatkowo w zażaleniu na postanowienie organu I instancji skarżący wskazuje, że to on prowadzi warsztat w tym budynku.
Odnosząc się bezpośrednio do treści uzasadnienia skargi, należy zauważyć, że sam skarżący wskazuje, że wykonywał wstępne prace konstrukcyjne. Jednocześnie skarżący nie wskazuje, by ktoś inny kontynuował prace po nim. Zgodnie z protokołem z dnia 12 kwietnia 2023 r. konstrukcja powstała już w 2021 r., czyli na długo przed zawarciem umowy użyczenia przywoływanej w skardze, a zgodnie z treścią skargi dotyczy ona użyczenia działki nr [...]. Ponadto w dniu, w którym, jak wskazuje skarżący, została zawarta umowa użyczenia, organ I instancji był już w posiadaniu informacji o istnieniu przedmiotowej budowli. Oznacza to, że przywoływana umowa nie mogła być podstawą do podejmowania działań administracyjnych w celu uzyskania odpowiedniego dla konstrukcji zezwolenia. Szczególnie, że skarżący wskazuje, że budowla już istniała wcześniej. Jednakże polemika w tym zakresie jest bez znaczenia dla sprawy, gdyż z akt zebranych przez organy administracji bezsprzecznie wynika, że to skarżący jest inwestorem w przedmiotowej sprawie.
Stwierdzone w toku kontroli okoliczności obligowały organy administracji do zastosowania wobec skarżącego art. 48 ust. 1 pkt 1 i 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że mamy do czynienia z wypełnieniem hipotezy przepisów definiujących przypadek samowoli budowlanej. Na podstawie wyżej przytoczonych regulacji prawnych, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót w przypadku obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganej przepisami decyzji o pozwoleniu na budowę. Budowla składająca się z połączonych ze sobą kontenerów będąca przedmiotem postępowania wymagała od skarżącego uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie w postanowieniu nakazującym wstrzymanie budowy informuje się strony o możliwości złożenia wniosku o legalizacje nielegalnego obiektu budowlanego (zgodnie z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego), co nastąpiło w treści w wydanego wobec skarżącego postanowienia PWINB.
Trzeba jednocześnie zaznaczyć, że zaskarżone postanowienie nie zawiera ostatecznych rozstrzygnięć w przedmiocie legalizacji, a zawiera jedynie informację o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Wskazana przy tym w uzasadnieniu wysokość opłaty legalizacyjnej stanowi jedynie przybliżenie obliczone w oparciu o dane i wymiary, którymi dysponował organ. Ostateczna jednak wysokość opłaty legalizacyjnej zostanie ewentualnie ustalona przez organ nadzoru odrębnym postanowieniem w myśl art. 49 ust. 2a p.b., po przedłożeniu stosownych dokumentów w tym projektu budowlanego, w którym określona zostanie przez projektanta min. kategoria obiektu. Co więcej w uzasadnieniu do zaskarżonego postanowienia PWINB wyraźnie podkreślił, że wyliczenia opłaty mają charakter jedynie informacyjny.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI