II SA/Gd 201/26

II SA/Gd 201/26 - Postanowienie WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2026-03-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2026-03-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Diana Trzcińska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Odrzucenie skargi
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 58 par. 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
1 POSTANOWIENIE Dnia 16 marca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2026 r. w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 5 stycznia 2026 r., nr GG.ZUZ.4210.808.2025.HP w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącej G. K. ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Skarżąca Gmina Kosakowo złożyła do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego skargę na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego w następującym stanie sprawy:
Skarżoną decyzją z 5 stycznia 2026 r. Dyrektor Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie udzielił spółce O. S.A. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną, polegającą na wprowadzaniu do morskich wód wewnętrznych Z., dz. nr [...] obręb K. ścieków przemysłowych (solanki) powstałych w wyniku ługowania komór w złożu soli kamiennej M. oczyszczonymi ściekami komunalnymi, pochodzącymi z oczyszczalni ścieków D.
W uzasadnieniu decyzji wskazano m.in., że Gmina Kosakowo zwróciła się pismem z 22 października 2025 r. z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony w odpowiedzi na co organ odrębnym pismem wskazał, że nie znajduje podstawy prawnej do uznania podmiotu za stronę – z uwagi na niewykazanie interesu prawnego oraz nieznajdowanie się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód.
W decyzji zawarto przy tym pouczenie, że stronie służy prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Gdańsku, za pośrednictwem tut. organu, w terminie 14 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji. Decyzję doręczono pełnomocnikowi wnioskodawcy, zaś pozostałym stronom postępowania w drodze obwieszczenia, zgodnie z 18 ust. 2b w związku z art. 12 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu.
Rada Gminy Kosakowo, reprezentowana przez radcę prawnego pismem z 21 stycznia 2026 r. złożyła odwołanie od ww. decyzji, wskazując m. in., że zarówno Gmina Kosakowo jak i sama Rada Gminy Kosakowo zostały pozbawione prawa udziału w sprawie w charakterze strony.
W dniu 27 stycznia 2026 r. Wójt Gminy Kosakowo złożył natomiast, pismem z 22 stycznia 2026 r., skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wskazując, że skarga dotyczy odmowy uznania Gminy Kosakowo za stronę postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z treścią art. 52 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r., poz. 147) – zwanej dalej p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Jedynie, jak stanowi art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Prawo do wniesienia skargi bez zwrócenia się do organu, który wydał decyzję, z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przysługuje stronie, gdy organem, który wydał decyzję, jest minister właściwy do spraw zagranicznych w zakresie spraw uregulowanych w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 519, 185 i 547) albo konsul.
Z treści cytowanych przepisów wynika, że w sprawach, w których obowiązuje postępowanie dwuinstancyjne, przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być wyłącznie akt (decyzja, postanowienie) wydany przez organ orzekający w sprawie w drugiej instancji, a więc orzekający na skutek wniesienia odwołania bądź zażalenia. Przepisy art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. statuują zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie może bowiem zastępować organu odwoławczego, a ponadto jego działanie nie może naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W konsekwencji przyjęcie przedstawionej zasady powoduje, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji. Tym samym, dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt lub czynność do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. Dla wypełnienia warunku wyczerpania środków zaskarżenia bezwzględnie konieczne jest uprzednie rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej (zob. postanowienie NSA z 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 947/08, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie warunek wyczerpania środków zaskarżenia w ramach administracyjnego toku instancji nie został zaś spełniony. Strona skarżąca wniosła skargę na decyzję z 5 stycznia 2026 r., którą Dyrektor Zarządu Zlewni w Gdańsku Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie udzielił spółce O. S.A. pozwolenia wodnoprawnego na usługę wodną polegającą na wprowadzaniu do morskich wód wewnętrznych Z., dz. nr [...] obręb K. ścieków przemysłowych (solanki) powstałych w wyniku ługowania komór w złożu soli kamiennej M. oczyszczonymi ściekami komunalnymi, pochodzącymi z oczyszczalni ścieków D. Decyzja zawierała przy tym pouczenie, że przysługuje od niej odwołanie do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w Gdańsku, za pośrednictwem organu, który wydał niniejszą decyzję w terminie 14 dni od doręczenia decyzji.
Skarżona w niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 389 pkt 1 w zw. z art. 35 ust. 3 pkt 5 oraz art. 16 ust. 64, art. 397 ust. 3 pkt 2, art. 400, art. 403 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j. Dz. U. z 2025, poz. 1222). Zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 5 Prawa wodnego, dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich jest organem właściwym w sprawach gospodarowania wodami. Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 2 Prawa wodnego do postępowania przed organami, o których mowa w ust. 1 pkt 3-6, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1290 oraz z 2025 r. poz. 769). Organem właściwym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w sprawie zgód wodnoprawnych jest dyrektor zarządu zlewni Wód Polskich w sprawach pozwoleń wodnoprawnych, o których mowa w art. 388 ust. 1 pkt 1, niewymienionych w pkt 1 lit. a, c i d, (art. 397 ust. 3 pkt 2 lit a prawa wodnego). Właściwy dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej Wód Polskich pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów zarządów zlewni Wód Polskich w sprawach określonych ustawą (art. 14 ust. 4 Prawa wodnego).
Natomiast zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 2 K.p.a.).
Jak wynika z wskazanych wyżej przepisów, od skarżonej decyzji stronie postępowania co do zasady przysługuje odwołanie.
Uwzględnić jednak należy, że przepis art. 134 k.p.a. zobowiązuje organ odwoławczy do przeprowadzenia postępowania polegającego na podjęciu czynności mających na celu ustalenie czy odwołanie jest dopuszczalne. Przesłanki niedopuszczalności odwołania obejmują przyczyny zarówno o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym. Podstawowe przyczyny niedopuszczalności odwołania natury przedmiotowej to: nieistnienie w sensie prawnym przedmiotu zaskarżenia (nieistnienie decyzji), niezaskarżalność określonych rodzajów decyzji administracyjnych wydawanych w postępowaniu jednoinstancyjnym czy też wyczerpanie toku instancji. Podmiotowy charakter mają natomiast przyczyny w postaci oczywistego braku po stronie określonego podmiotu legitymacji odwoławczej oraz niezdolności odwołującego się do czynności prawnych. W przypadku stwierdzenia oczywistego braku legitymacji procesowej, organ odwoławczy wydaje postanowienie o niedopuszczalności odwołania, na które co do zasady przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Jeżeli natomiast po wniesieniu odwołania organ odwoławczy ma wątpliwości co do posiadania przez stronę skarżącą interesu prawnego i podejmie określone czynności dowodowe celem ustalenia tej okoliczności, to uznanie, że na podstawie uzupełniającego postępowania dowodowego prowadzonego przed organem odwoławczym dany podmiot nie ma przymiotu strony powinno skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Od tak wydanej decyzji także przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że co do zasady stronom postępowania administracyjnego przysługiwało prawo wniesienia odwołania od skarżonej decyzji. W sytuacji zaś, gdy strona nie wyczerpie trybu zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne (por. postanowienie NSA z 25 września 2007 r., sygn. akt II GSK 136/07, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo jednak w sytuacji, gdy skarżąca nie była stroną postępowania administracyjnego, nie daje jej to uprawnienia do skutecznego wniesienia do sądu skargi na decyzję organu pierwszej instancji. Co więcej podmiot niebędący stroną (art. 50 p.p.s.a.), należałoby traktować jako nieuprawniony podmiot pozbawiony legitymacji procesowej, co również czyniłoby skargę niedopuszczalną i obliguje Sąd do jej odrzucenia.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucił wniesioną w niniejszej sprawie skargę jako niedopuszczalną, o czym orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia. Na podstawie art. 232 § 1 i 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jednocześnie z urzędu o zwrocie skarżącej uiszczonego w sprawie wpisu sądowego w kwocie 100 zł (pkt 2), gdyż odrzucenie nastąpiło przed wyznaczeniem rozprawy.