II SA/Gd 20/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2007-05-10
NSAinneŚredniawsa
zaliczka alimentacyjnadochód rodzinykryterium dochodoweświadczenia rodzinnealimentypostępowanie administracyjneuchylenie decyzjiprawo rodzinne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej z powodu błędnego ustalenia dochodu rodziny.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej z powodu rzekomego przekroczenia kryterium dochodowego po otrzymaniu przez matkę 2200 zł alimentów. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznały, że otrzymana kwota stanowiła dochód, który przekroczył dopuszczalny próg. WSA w Gdańsku uchylił te decyzje, wskazując na błędy w ustaleniu dochodu rodziny, które powinny być obliczane na podstawie dochodu z roku poprzedzającego okres zasiłkowy, a następnie powiększone o uzyskany dochód.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania zaliczki alimentacyjnej. Organ I instancji uchylił wcześniejszą decyzję przyznającą zaliczkę i odmówił jej przyznania od 1 lutego 2006 r., uznając, że otrzymana przez skarżącą w styczniu 2006 r. kwota 2200 zł alimentów stanowiła dochód przekraczający kryterium dochodowe (583 zł na osobę). Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało to stanowisko, argumentując, że otrzymanie świadczenia alimentacyjnego jest uzyskaniem dochodu zgodnie z ustawą, a skarżąca nie powiadomiła organu o zmianie sytuacji dochodowej niezwłocznie. Skarżąca zarzucała błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując, że otrzymana kwota była spłatą zaległości, a nie dochodem bieżącym, oraz że organy błędnie zastosowały przepisy dotyczące ustalania dochodu. WSA w Gdańsku uwzględnił skargę, stwierdzając, że organy administracji pominęły kluczowe uregulowania dotyczące ustalania dochodu rodziny. Zgodnie z ustawą o świadczeniach rodzinnych, dochód rodziny stanowi przeciętny miesięczny dochód z roku kalendarzowego poprzedzającego okres zasiłkowy, który następnie powinien być powiększony o uzyskany dochód. Organy błędnie ustaliły dochód rodziny, opierając się jedynie na kwocie uzyskanej w styczniu 2006 r., bez uwzględnienia dochodu z roku 2004 i prawidłowego zastosowania art. 5 ust. 4a ustawy. Sąd podkreślił, że przepisy nie przewidują zaliczania otrzymanych alimentów na poczet zaległości przy obliczaniu dochodu ani uwzględniania kosztów utrzymania dzieci. Wobec naruszenia prawa materialnego i procesowego, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji i nakazał ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, otrzymanie świadczenia alimentacyjnego stanowi dochód rodziny, nawet jeśli zostało zaliczone na poczet zaległości.

Uzasadnienie

Ustawa o świadczeniach rodzinnych definiuje uzyskanie dochodu jako otrzymanie całości lub części zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Przepisy nie przewidują wyłączenia tego dochodu z podstawy obliczenia kryterium dochodowego, nawet jeśli jest to spłata zaległości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.p.w.d.a.z.a. art. 10a

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Organ właściwy wierzyciela może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do zaliczki, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do zaliczki albo osoba nienależnie pobrała zaliczkę.

u.p.w.d.a.z.a. art. 7 § ust. 2

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Zaliczka alimentacyjna przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583 zł.

u.ś.r. art. 3 § pkt 24 e

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie całości lub części zasądzonych świadczeń alimentacyjnych.

u.ś.r. art. 5 § ust. 4a

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o uzyskany dochód.

u.ś.r. art. 3 § pkt 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 25 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Osoba pobierająca świadczenia rodzinne jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń.

u.p.w.d.a.z.a. art. 15

Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej

Osoba, która pobrała nienależnie zaliczkę, jest obowiązana do jej zwrotu.

k.p.a. art. 104

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 163

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

p.p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd orzeka, że decyzje nie mogą być wykonywane.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędne ustalenie dochodu rodziny poprzez nieuwzględnienie dochodu z roku poprzedzającego okres zasiłkowy i nieprawidłowe zastosowanie art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Niewłaściwe zastosowanie przepisów dotyczących ustalania dochodu rodziny w sytuacji uzyskania dochodu w trakcie okresu zasiłkowego.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów administracji o tym, że otrzymane alimenty stanowią dochód, nawet jeśli są spłatą zaległości. Argumenty organów administracji o braku możliwości uwzględniania kosztów utrzymania dzieci przy obliczaniu dochodu. Argumenty organów administracji o obowiązku niezwłocznego powiadomienia o uzyskanym dochodzie.

Godne uwagi sformułowania

Dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o uzyskany dochód.

Skład orzekający

Wanda Antończyk

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Górska

sędzia

Barbara Skrzycka-Pilch

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie dochodu rodziny dla celów świadczeń rodzinnych, w szczególności w przypadku otrzymania alimentów lub innych dochodów w trakcie okresu zasiłkowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów dotyczących zaliczek alimentacyjnych i świadczeń rodzinnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie dochodu rodziny w kontekście świadczeń socjalnych i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Błąd w obliczeniu dochodu rodziny pozbawił matkę zaliczki alimentacyjnej – sąd naprawił niesprawiedliwość.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 20/07 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2007-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Barbara Skrzycka-Pilch
Jolanta Górska
Wanda Antończyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia NSA Barbara Skrzycka - Pilch Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 października 2006 r., nr [...] w przedmiocie zaliczki alimentacyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 27 kwietnia 2006 r., nr [...], 2. określa, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane.
Uzasadnienie
II SA/Gd 20/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 27 kwietnia 2006r. nr [...] Inspektor Miejskiego Ośrodka Społecznej działając z upoważnienia Prezydenta Miasta oraz działając na podstawie art. 104 i 163 kodeksu postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 2pkt 5, art. 7 ust. 1i 2, art. 9a, art. 10 ust. 1,2,6,7 i 8, art. 10a, art. 15, art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej / Dz. U. z 2005r, nr 86, poz. 732 ze zm./, na podstawie art. 3 pkt 10 i 24e, art. 5 ust. 4, art. 26, art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. Nr 228 z 2003r., poz. 2255 ze zm./ po rozpatrzeniu pisemnych oświadczeń M. B. złożonych w dniach 12 i 25 kwietnia 2006r. w Wydziale Świadczeń Rodzinnych
1/ uchylił decyzję z dnia 20 lutego 2006r. przyznającą prawo do zaliczki alimentacyjnej na osoby uprawnione: M. M. N. i T. A. N.,
2/ odmówił z dniem 1 lutego 2006r. prawa do zaliczki alimentacyjnej, przyznanej na osoby uprawnione: M. M. N. i T. A. N.,
3/ uznał zaliczki alimentacyjne nienależnie pobrane w okresie od 1 lutego 2006 do 31 marca 2006r.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że na mocy decyzji z dnia 20 lutego 2006r. przyznał zaliczkę alimentacyjną na osoby uprawnione: M. M. oraz T. A. N. na okres od 1 stycznia 2006r do 31 sierpnia 2006r. W dniach 12 kwietnia 2006r. i 25 kwietnia 2006r M. B. w Wydziale Świadczeń Rodzinnych Ośrodka złożyła pisemne oświadczenia, że od dłużnika alimentacyjnego w dniu 20 stycznia 2006r. przekazem pocztowym otrzymała kwotę 2000zł, a w dniu 2 stycznia 2006r. kwotę 200zł.
Organ wskazał, że z uwagi na powyższe wpłaty nastąpiło uzyskanie dochodu, albowiem zgodnie z art. 3 pkt 24e ustawy o świadczeniach rodzinnych uzyskanie dochodu oznacza między innymi uzyskanie całości lub części zasądzonych świadczeń alimentacyjnych.
Organ przytoczył w dalszej kolejności treść przepisu art. 7ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, w myśl którego zaliczka ta przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza 583zł.
Powołując się na zaświadczenie o dochodach z Urzędu Skarbowego z dnia 29 lipca 2005r oraz na tę okoliczność, że w styczniu 2006r. dłużnik wpłacił świadczenie alimentacyjne w kwocie 2200zł netto, organ ustalił, że dochód rodziny wnioskodawczyni w styczniu 2006r. wyniósł 2200zł, co w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę 733,30zł za pełny miesiąc i przekracza kryterium dochodowe / powołaną wyżej kwotę 583zł/.
W tym stanie rzeczy organ uznał, że zaliczki alimentacyjne na osoby uprawnione nie przysługują od dnia 1 lutego 2006r.
Niezależnie od powyższego organ I instancji powołał się na przepis art. 15 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, który stanowi, że osoba która pobrała zaliczkę nienależnie, jest zobowiązana do jej zwrotu. Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 2 tej ustawy w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z niniejszą ustawą.
W dalszej kolejności organ I instancji organ I instancji przytoczył treść art. 5 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiący , że w przypadku utraty dochodu prawo zasiłku rodzinnego ustala się na wniosek , na podstawie dochodu rodziny lub dochodu osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód.
Natomiast art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych ustanawia obowiązek niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego świadczenia rodzinne / odpowiednio zaliczkę alimentacyjną/ w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń. W związku z tym na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne / odpowiednio zaliczki alimentacyjne/ wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia / zaliczki/ była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Organ wskazał, że z uwagi na niedokonanie przez M. B. obowiązku niezwłocznego zgłoszenia do organu wypłacającego świadczenia rodzinne otrzymania od dłużnika alimentacyjnego świadczenia alimentacyjnego, zaliczki na osoby uprawnione, wymienione w sentencji decyzji uznać należy nienależnie pobrane za okres od 1 lutego 2006r do 31 marca 2006r.
M. B. wniosła odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Decyzji tej zarzucono:
1/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia przez uznanie, że wpłacona przez dłużnika alimentacyjnego w styczniu 2006r. kwota 2200zł została wpłacona za pełen bieżący miesiąc, podczas gdy kwota ta pokryła wyłącznie dług dłużnika na poczet zaległości za okres od sierpnia 2003r do grudnia 2003 oraz na poczet części zaległości z listopada 2005r.
2/ naruszenie przepisu art. 5 ust. 2 ustawy poprzez błędne jego zastosowanie polegające na ustaleniu, że odwołująca osiągnęła dochód przekraczający 583zł, tj. kwotę wymienioną w tym przepisie- podczas gdy dochodu takiego odwołująca nie osiągnęła. Otrzymane od dłużnika alimentacyjnego świadczenie alimentacyjne stanowiło jedynie spłatę zaległych alimentów za wymienione wyżej miesiące.
Powołując się na powyższe odwołująca wniosła o uchylenie decyzji w całości i o umorzenie postępowania.
W uzasadnieniu odwołująca wprawdzie potwierdziła, że w styczniu 2006r. otrzymała od dłużnika alimentacyjnego kwotę 2.200zł, jednakże nie było to świadczenie alimentacyjne za pełen miesiąc, gdyż zostało ono zaliczone na poczet zaległych alimentów za wcześniejsze okresy. W konsekwencji powyższego odwołująca podniosła, że błędne jest również ustalenie, że w miesiącu styczniu 2006r. dochód w przeliczeniu na osobę przekroczył kryterium dochodowe. Wskazała, że nieuprawnionym jest ustalenie, że zapłata zaległych alimentów przez dłużnika alimentacyjnego stanowi automatycznie uzyskanie dochodu i powoduje utratę świadczeń. Odwołująca zarzuciła również, że organ I instancji całkowicie pominął podnoszone okoliczności związane z ponoszeniem przez odwołującą kosztów w związku z utrzymaniem dzieci / koszty pobytu w sanatorium specjalistycznym/.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 października 2006r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przywołał treść przepisów art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i o zaliczce alimentacyjnej, stanowiący, że zaliczka alimentacyjna przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583zł.
Organ odwoławczy przytoczył definicję dochodu rodziny wskazując, że dochodem tym w rozumieniu przepisów ustawy jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.
W następnej kolejności organ II instancji przytoczył treść przepisów art. 5 ust. 4a i art. 3 pkt 24 stanowiących o ustalaniu dochodu rodziny, w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24/ uzyskanie dochodu między innymi poprzez uzyskanie całości lub części zasądzonych świadczeń alimentacyjnych/.
Zgodnie z art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o uzyskany dochód.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego nin. sprawy organ II instancji wskazał, że rodzina odwołującej w styczniu 2006r. uzyskała od dłużnika alimentacyjnego dochód w wysokości 2.200zł, przy czym o jego uzyskaniu poinformowała dopiero w kwietniu 2006r. Natomiast odwołująca była informowana stosownie do art. 25 ust. 1 ustawy, że w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia rodzinne.
Organ II instancji podał, że skoro dochód miesięczny rodziny przekroczył kryterium dochodowe, tj. kwotę 583zł zaliczka alimentacyjna nie przysługuje. Wbrew zarzutowi odwołania kwoty uzyskane przez rodzinę w miesiącu styczniu stanowią dochód, mimo że strona zalicza je na poczet zaległych alimentów. Organ II instancji wskazał, że przepisy ustawy, jak i rozporządzenia wykonawczego nie przewidują uwzględniania przy obliczaniu dochodu kosztów związanych z utrzymaniem i wychowaniem dzieci.
Powołując się na powyższe organ wskazał, że strona nie spełniała warunków formalnych określonych w ustawie do otrzymania zaliczki alimentacyjnej za sporny okres.
Odnośnie uznania zaliczki alimentacyjnej za nienależnie pobraną za okres od 1 lutego 2006r. do 31 marca 2006r. Organ II instancji wskazał, że stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku podstaw do ich pobierania.
Z akt sprawy wynika, że w decyzjach przyznających świadczenia widnieje stosowne pouczenie o obowiązku wynikającym z art. 25 ust. 1ustawy o świadczeniach rodzinnych i strona winna mieć świadomość konieczności niezwłocznego powiadomienia organu przyznającego świadczenie o uzyskanym dochodzie, jednakże nie zrobiła tego. Wyjaśnienia dotyczące przeszkód w tym względzie nie zasługują na uwzględnienie. Alimenty strona uzyskała w styczniu 2006r., natomiast wraz z dziećmi wyjechała do sanatorium, jak sama podała, 27 lutego 2006r. Przygotowując się do wyjazdu mogła przez ponad miesiąc znaleźć odpowiedni czas na powiadomienie organu wypłacającego świadczenia o zmianie swojej sytuacji, jednak zaniedbała tego. W tym stanie rzeczy, jak podał organ odwoławczy, organ I instancji, zgodnie z obowiązującymi przepisami uznał zaliczkę alimentacyjną pobraną w okresie od 1 lutego 2006r. do 31 marca 2006r. za nienależnie pobraną. Zgodnie z art. 15 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i o zaliczce alimentacyjnej osoba, która pobrała nienależnie zaliczkę obowiązana jest do jej do zwrotu.
M. B. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając błędne, niezgodne z ustawą o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych ustalenie zasad przyznawania prawa do świadczeń.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła przepis art. 10 ust. 6 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych, stanowiący, że prawo do zaliczki ustala się w wysokości, o której mowa w art. 8 na okres zasiłkowy. Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 7 organ właściwy wierzyciela po upływie kwartału dokonuje rozliczenia pomiędzy wpłaconą zaliczką a wyegzekwowanym przez komornika świadczeniem alimentacyjnym. Art. 10 ust. 8 stanowi z kolei, że wysokość zaliczki w następnym kwartale stanowi różnicę pomiędzy świadczeniem alimentacyjnym albo kwotami, o których mowa w art. 8, a wysokością wyegzekwowanego świadczenia. Wprawdzie jak podniosła skarżąca stosownie do art. 25 ust. i art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych istnieje obowiązek niezwłocznego zawiadomienia o uzyskaniu dochodu, lecz wobec konieczności dokonania kwartalnego rozliczenia wynikającego z przytoczonych przez skarżącą postanowień ustawy, nie może być mowy o zwłoce. Dokonanie rozliczenia uzyskanych alimentów i wypłaconej zaliczki za I kwartał 2006r. zgodnie z przytoczonymi przepisami ustawy było możliwe w miesiącu kwietniu po dokonaniu przez skarżącą stosownych powiadomień.
Powołując się powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ II instancji podał, że przywołane przez skarżącą zasady dotyczą rozliczeń związanych z wyegzekwowanymi przez komornika należnościami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art.1ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania , jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy / art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. nr 153, poz. 1270/. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznawana skarga zasługuje na uwzględnienie.
Rozpoznając wniosek z dnia 16 stycznia 2006r. wniesiony przez Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w G. o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej, organ I instancji decyzją z dnia 20 lutego 2006r. przyznał zaliczkę alimentacyjną na M. M. N. w kwocie 300zł i na T. A. N. w kwocie 380zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2006r. do 31 sierpnia 2006r.Decyzja ta stała się decyzją ostateczną.
Zgodnie z art. 10a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej organ właściwy wierzyciela może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do zaliczki, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do zaliczki albo osoba nienależnie pobrała zaliczkę.
Powyższe uregulowanie stanowiło dla organu administracji podstawę prawną dla uchylenia powołanej wyżej decyzji administracyjnej przyznającej prawo do zaliczki alimentacyjnej z uwagi na zmianę sytuacji dochodowej rodziny skarżącej oraz z uwagi na nienależne pobranie świadczeń przez skarżącą. Organ ustalił mianowicie, że skarżąca uzyskała w miesiącu styczniu 2006r.dochód w kwocie 2.200zł, gdyż otrzymała od dłużnika alimentacyjnego alimenty w powyższej kwocie za pełny miesiąc.
W pierwszej kolejności organy wskazały, że zgodnie z art. 18ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w sprawach nieuregulowanych tą ustawą stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli nie są sprzeczne z ustawą, a także przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy organy administracji powołały się na przepis art. 3 pkt 24 e ustawy z dnia 28 listopada 2003r o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. nr 228, poz. 2255 ze zm./,w myśl, którego uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie całości lub części zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Z kolei zgodnie z przywoływanym przez przepisem art. 5 ust. 4a ustawy o świadczeniach rodzinnych, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, prawo do zaliczki ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o uzyskany dochód. Powołując się na powyższe podstawy prawne organy ustaliły, że dochód rodziny skarżącej w styczniu 2006r. wyniósł 2200zł co w przeliczeniu na osobę stanowi kwotę 733,30zł za pełen miesiąc i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do zaliczki i wynoszące zgodnie z przepisem art. 7 ust. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej kwotę 583zł. Nadto organy ustaliły, że skarżąca o uzyskaniu powyższego dochodu poinformowała dopiero w miesiącu kwietniu 2006r. Powyższe okoliczności spowodowały, że organ administracji z jednej strony uchylił decyzję o przyznaniu zaliczki alimentacyjnej, a z drugiej strony odmówił z dniem 1 lutego 2006r prawa do tej zaliczki oraz uznał, że w okresie od 1 lutego 2006r do 31 marca 2006r. zaliczka została nienależnie pobrana.
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji zważył, że według ustawy o zaliczce alimentacyjnej prawo do zaliczki ustala się w wysokości, o której mowa w art. 8, na okres zasiłkowy. Z kolei stosownie do przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych okresem zasiłkowym jest okres od dnia 1 września do dnia 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń./ art. 3 pkt 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych/.Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej zaliczka przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583zł. Dochodem rodziny według ustawy o świadczeniach rodzinnych jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy / art. 3 pkt 2/.
W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej został złożony w dniu 16 stycznia 2006r., a więc w trakcie okresu zasiłkowego. Złożenie wniosku o przyznanie zaliczki alimentacyjnej w trakcie trwania okresu zasiłkowego oznacza, że przyznanie jej na ten okres zasiłkowy odbywa się według reguł ustalonych w przytoczonych przepisach. Zatem dochodem rodziny skarżącej, stanowiącym podstawę wyliczenia kryterium dochodu na osobę w rodzinie, o którym mowa w cyt. przepisie art. 7 ust. 2 ustawy jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym 2004r., będącym rokiem poprzedzającym okres zasiłkowy w niniejszej sprawie, to jest okres od 31 sierpnia 2005r. do 31 sierpnia 2006r. Dochód rodziny skarżącej, jak to ustaliły organy, uprawniał do przyznania zaliczki alimentacyjnej, z uwagi na spełnienie kryterium dochodowego.
W stanie faktycznym sprawy niespornym jest również, że w miesiącu styczniu 2006r., a więc w okresie zasiłkowym, skarżąca otrzymała kwotę 2.200zł tytułem alimentów zasądzonych na mocy wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 23 grudnia 2005r.
Zgodnie z art. 3 pkt 24 lit e ustawy o świadczeniach rodzinnych uzyskanie całości lub części zasądzonych alimentów oznacza uzyskanie dochodu, co prawidłowo ustaliły organy administracji. Natomiast stosownie do powoływanego art. 5 ust. 4a ustawy w przypadku uzyskania przez członka rodziny, osobę uczącą się dochodu, o którym mowa w art. 3 pkt 24, prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o uzyskany dochód. Przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych stanowią, że w przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalania prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego przez członka rodziny.
W okolicznościach sprawy dokonując ustalenia wysokości dochodu rodziny skarżącej organy administracji pominęły powyższe uregulowania, a mianowicie cytowany przepis art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawierający ustawową definicję dochodu rodziny w związku z art. 5 ust. 4a i § 18 ust. 1 rozporządzenia z 2 czerwca 2005r. Powyższe uregulowania stanowią bowiem, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny prawo do zasiłku rodzinnego /zaliczki alimentacyjnej/ ustala się na podstawie dochodu rodziny powiększonego o uzyskany dochód.
Organy administracji natomiast po ustaleniu, że kwota otrzymanego przez skarżącą świadczenia alimentacyjnego stanowi uzyskanie dochodu, wyliczyły kryterium dochodowe na podstawie jedynie dochodu uzyskanego przez skarżącą w styczniu 2006r. Organy administracji nie wskazały podstawy prawnej uzasadniającej wyliczenie dochodu uprawniającego do przyznania zaliczki alimentacyjnej tylko na podstawie dochodu uzyskanego w rozumieniu art. 5 ust. 4a, bez uwzględnienia dochodu rodziny, w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W niniejszej sprawie stosownie do przytoczonej wyżej definicji dochodu rodziny / art. 3 pkt 2ustawy/ dochodem rodziny, na który powołuje się przepis art. 5 ust. 4a, jak i przepis § 18 ust. 1 rozporządzenia jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny skarżącej uzyskany w 2004r., który powinien być powiększony o dochód uzyskany. Nadto organy w świetle przytoczonych unormowań, nie ustaliły również, czy i jaki wpływ na prawo do świadczeń w okresie zasiłkowym, przy uwzględnieniu dochodu skarżącej za 2004r.ma wpłata dokonana w styczniu 2006r.
Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej, w których skarżąca wskazywała, że kwota otrzymanych w miesiącu styczniu 2006r. alimentów została wpłacona na poczet zaległości, pokrywając częściowo zadłużenie dłużnika alimentacyjnego za wcześniejsze okresy,a więc nie może mieć ona wpływu na ustalenie wysokości dochodu uprawniającego do przyznania zaliczki, jak również do zarzutu, że organy administracji pominęły koszty związane z utrzymanie i wychowaniem dzieci, Sąd w całości podzielił stanowisko organów administracji. Obowiązujące uregulowania zawarte w ustawie o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych i zaliczce alimentacyjnej nie przewidują możliwości zaliczania otrzymywanych zaległych świadczeń, na poczet zaległych alimentów, jak również nie przewidują uwzględnienia przy obliczaniu dochodów rodziny kosztów związanych z utrzymaniem i wychowywaniem dzieci. Sąd podzielił również stanowisko organów administracji, że nie istniały przeszkody uniemożliwiające skarżącej poinformowanie organu o uzyskanym dochodzie, a nadto za prawidłowe należy uznać ustalenie, że skarżąca była prawidłowo pouczona o obowiązku wynikającym z cytowanego przez organ art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a mianowicie o obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu o uzyskaniu dochodu. Zarzuty podniesione w skardze do Sądu dotyczące kwartalnego rozliczenia zaliczek i wyegzekwowanych świadczeń przez komornika z organem administracji, nie mają wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż postanowienia o obowiązku kwartalnego rozliczania zaliczek rozliczaniu nie dotyczą skarżącej, lecz są to obowiązki organu oraz komornika i dotyczą świadczeń wyegzekwowanych przez komornika, jak to prawidłowo ustaliły organ II instancji.
Jednakże wobec wskazanych naruszeń prawa dotyczących z jednej strony sposobu ustalania dochodu rodziny w następstwie uzyskania dochodu, a z drugiej strony dotyczących braku właściwego uzasadnienia decyzji organów w zakresie dotyczącym sposobu wyliczenia kryterium dochodowego i dochodu rodziny skarżącej, Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem prawa materialnego i z naruszeniem przepisów postępowania.
Biorąc powyższe pod uwagę i działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie z uwzględnieniem przedstawionych powyżej uwag i z uwzględnieniem zasad postępowania.
Nadto działając na podstawie art. 152 powyższej ustawy, Sąd orzekł, że decyzje nie mogą być wykonywane.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI