II SA/Gd 1985/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-02-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
uprawnienia kombatanckieustawa o kombatantachtermin składania wnioskówTrybunał Konstytucyjnyniezgodność z Konstytucjąwznowienie postępowaniaprawo administracyjneWSAuchylenie decyzji

WSA w Gdańsku uchylił decyzje o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, uznając, że termin składania wniosków był niezgodny z Konstytucją.

Skarżąca W.E.S. wniosła o przyznanie uprawnień kombatanckich, jednak organ umorzył postępowanie, wskazując na upływ ustawowego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił tę decyzję, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis o terminie za niezgodny z Konstytucją RP. Sąd wskazał, że organ powinien merytorycznie rozpoznać wniosek skarżącej.

Sprawa dotyczyła skargi W.E.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich. Organ uzasadnił umorzenie upływem ustawowego terminu do składania wniosków, który minął 31 grudnia 1998 r. Skarżąca wniosła skargę, uznając decyzję za krzywdzącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt SK 4/02), który uznał przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach za niezgodny z Konstytucją RP. Sąd podkreślił, że orzeczenie TK stanowiło podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W dalszym postępowaniu organ powinien merytorycznie rozpoznać wniosek skarżącej. Sąd zasądził również od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, przepis uznany za niezgodny z Konstytucją nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania, a jego niezgodność stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności przepisu art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach z Konstytucją RP. Zgodnie z art. 145a k.p.a. oraz art. 119 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, takie orzeczenie TK stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uwzględnienia skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.o.k. art. 22 § ust. 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis ten określał termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich, który został uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją RP i utracił moc obowiązującą.

p.p.s.a. art. 119 § pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dopuszcza rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, gdy decyzja jest dotknięta wadą prawną dającą podstawę do wznowienia postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit b

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę, gdy stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § a

Kodeks postępowania administracyjnego

Można żądać wznowienia postępowania, gdy TK orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, na podstawie którego wydano decyzję.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany granicami skargi.

Ustawa - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Sprawy wniesione do NSA przed 1 stycznia 2004 r. podlegają rozpoznaniu przez WSA.

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o zwrocie wpisu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu o terminie składania wniosków z Konstytucją RP.

Odrzucone argumenty

Argument organu o upływie ustawowego terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich.

Godne uwagi sformułowania

nie będąc związany granicami skargi przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach utracił moc obowiązującą z dniem 29 kwietnia 2003 r. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy ... z Konstytucją stanowiło przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego sąd administracyjny nie posiada kompetencji do zastąpienia organu administracji w wydaniu decyzji merytorycznej

Skład orzekający

Krzysztof Retyk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uprawnień kombatanckich w kontekście orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz zasad postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej ustawy o kombatantach i stanu prawnego obowiązującego w danym okresie. Interpretacja przepisów proceduralnych może mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na indywidualne sprawy administracyjne i jak sądy stosują zasady praworządności w praktyce, nawet po upływie terminów.

Nawet po latach, Konstytucja może przywrócić prawa kombatanckie!

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 1985/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-02-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Krzysztof Retyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Asesor WSA Krzysztof Retyk po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze skargi W. E. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 5 czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającąją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 22 kwietnia 2002r. Nr [...] oraz zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej W. E. S. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 5 czerwca 2002r., Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.127§3 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późno zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 22 kwietnia 2002 r., o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania W.E. S. uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po ustawowym terminie wynikającym z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który upłynął z dniem 31 grudnia 1998r.
W. E. S. wniosła skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której poza przedstawieniem stanu faktycznego, podnosiła, że jest ona dla niej krzywdząca.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi (por. art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Oznacza to, że rozpatrując skargę po dniu 1 stycznia 2004r. wojewódzki sąd administracyjny uprawniony jest, także do jej rozpatrzenia w trybie uproszczonym, jeżeli spełnione zostały ustawowe przesłanki określone wart. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Zgodnie z art. 119 pkt 1 tej ustawy sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa wart. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późno zm.), obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stanowił, że wnioski o przyznanie uprawnień kombatanckich, zainteresowane osoby zamieszkałe w Polsce mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1998r.
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003r. sygn. akt SK 4/02 (publ. Dz.U. 72 poz. 658) Trybunał Konstytucyjny uznał określenie terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarte w przywołanym przepisie ustawy o kombatantach za niezgodne z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Zatem przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach utracił moc obowiązującą z dniem 29 kwietnia 2003 r., tj. z dniem publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w dzienniku ustaw.
Zgodnie z art. 145 a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.
W świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa wymienione orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późno zm.), z Konstytucją stanowiło przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 119 pkt 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § l pkt l lit b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Na marginesie wyjaśnić należy skarżącej, że zgodnie z art. 1 § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Rozstrzygnięcia WSA mają w zasadzie charakter kasacyjny, co oznacza, że sad administracyjny nie posiada kompetencji do zastąpienia organu administracji w wydaniu decyzji merytorycznej o przyznaniu uprawnień kombatanckich.
W dalszym postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie organ administracji stosując przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późno zm.) winien rozpoznać merytorycznie wniosek skarżącej o przyznanie uprawnień kombatanckich i zakończyć sprawie wydaniem ponownie decyzji administracyjnej.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia, o jakim mowa wart. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżona decyzja, umarzająca postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich nie nadaje się do wykonania.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 119 pkt l w związku z art. 145 § l pkt l lit b i w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone decyzję organów obydwu instancji.
O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)