II SA/Gd 1924/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2004-02-05
NSAAdministracyjneWysokawsa
kombatanciuprawnienia kombatanckieustawa o kombatantachTrybunał Konstytucyjnyniekonstytucyjnośćuchylenie decyzjipostępowanie administracyjneprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich z powodu stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę tej decyzji.

Skarżąca I. K. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania jej uprawnień kombatanckich. Organ odmówił przyznania uprawnień, wskazując na przekroczenie terminu do złożenia wniosku. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że podstawa prawna obu decyzji (art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach) została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z Konstytucją RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę I. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania skarżącej uprawnień kombatanckich. Organ administracji uznał, że wniosek został złożony po terminie określonym w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach. Skarżąca argumentowała, że opóźnienie wynikało z oczekiwania na dokumenty z Archiwum Państwowego. Sąd, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt SK 4/02), który uznał przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach za niezgodny z Konstytucją RP, stwierdził, że podstawa prawna zaskarżonej decyzji utraciła moc obowiązującą. W związku z tym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1b i art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję. Sąd nie orzekał o wykonalności decyzji, uznając to za bezprzedmiotowe, gdyż decyzja o umorzeniu nie nadaje się do wykonania. Zasądzono również koszty postępowania na rzecz skarżącej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja wydana na podstawie przepisu uznanego za niekonstytucyjny podlega uchyleniu przez sąd administracyjny, ponieważ stanowi to podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145 § 1 pkt 1b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którymi orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia decyzji wydanej na podstawie tego aktu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.k. art. 22 § ust. 3

Ustawa o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego

Przepis określający ostateczny termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich. Uznany za niezgodny z Konstytucją RP.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji, gdy stwierdzono naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 02.153.1271 art. 97 § § 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguluje rozpoznawanie spraw wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r. przez wojewódzkie sądy administracyjne.

u.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.TK art. 82

Ustawa o Trybunale Konstytucyjnym

Wprowadzenie art. 145a do k.p.a. dotyczącego wznowienia postępowania po orzeczeniu TK.

k.p.a. art. 145a

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz.U. 02.153.1271 art. 97 § § 2

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Nakazuje stosowanie dotychczasowych przepisów o kosztach sądowych w sprawach wniesionych do NSA przed 1 stycznia 2004 r.

u.NSA art. 55 § ust. 1

Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podstawa prawna decyzji (art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach) została uznana przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodną z Konstytucją RP. Niezgodność przepisu z Konstytucją stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i uchylenia decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Przepis art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach tym samym utracił moc obowiązującą z dniem 29 kwietnia 2003 r. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...) Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania...

Skład orzekający

Jacek Hyla

przewodniczący sprawozdawca

Janina Guść

członek

Krzysztof Gruszecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego w postępowaniu administracyjnym i sądowo-administracyjnym, wznowienie postępowania w przypadku niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie decyzje administracyjne opierały się na przepisach uznanych później za niekonstytucyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wpływają na indywidualne sprawy administracyjne i jak sądy stosują te orzeczenia, nawet po upływie terminu do składania wniosków.

Niezgodny z Konstytucją przepis uchyla decyzję kombatancką po latach.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 1924/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-02-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-06-11
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jacek Hyla /przewodniczący sprawozdawca/
Janina Guść
Krzysztof Gruszecki
Symbol z opisem
6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi I. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia l8maja2001r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich I- uchyla zaskarżoną decyzje oraz decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 8 września 2000r. nr [...] II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej I. K. kwotę 10 zł. (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 18 maja 2001 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swą decyzję z dnia 8 września 2000r. nr [...] o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania I. K. uprawnień kombatanckich, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art.l27§3 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.). Z uzasadnienia decyzji wynika, że I. K. złożyła wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich po ustawowym terminie wynikającym z art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach, który upłynął z dniem 31 grudnia 1998r.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. K., podnosząc że opóźnienie w złożeniu wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich zostało spowodowane oczekiwaniem na wydanie jej stosownych dokumentów z Archiwum Państwowego w Łodzi.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270),
W myśl art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (D.U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Przepis art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U, 142/1997 r. poz. 950 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o kombatantach istotnie określał ostateczny termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich przez osoby zamieszkałe w Polsce na dzień 31 grudnia 1998r.
Jednak Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003r. sygn. akt SK 4/02 (publ. D.U. 72 poz. 658) uznał określenie terminu do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich zawarte w przywołanym przepisie ustawy o kombatantach za niezgodne z art. 2 i 32 Konstytucji RP. Przepis art. 22 u. 3 ustawy o kombatantach tym samym utracił moc obowiązującą z dniem 29 kwietnia 2003 r.
Zgodnie z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Przepisem art. 82 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643) wprowadzono do Kodeksu postępowania administracyjnego artykuł 145a stanowiący, że można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (§ 1). Ponieważ stosownie do art. 145§1 pkt lb ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270) decyzja lub postanowienie podlega uchyleniu, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to należy przyjąć zasadę że sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi występowanie w sprawie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wynikającej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w sprawie niekonstytucyjności podstawy prawnej decyzji (podobnie NSA w wyrokach z dnia 2 września 1999r. IV SA 1360/97 oraz z 25 października 1999r. sygn. akt II SA 1294/99)
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej był zaś oczywiście obok innych przepisów także art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach. Skoro zatem podstawą do wydania obu decyzji był przepis, którego niekonstytucyjność została stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, to uznać należało, że zachodzą podstawy do wznowienia postępowania w sprawie i zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu na podstawie art. 145§1 pkt lb oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270), określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja o umorzeniu postępowania w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponieważ art. 97§2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakazuje stosować dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych w sprawach, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, to wobec uwzględnienia skargi Sąd zasądził koszty postępowania na rzecz skarżącej na podstawie art. 55 u. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (D.U. 74 poz. 368 z późn. zmianami).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI