II SA/Łd 1697/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, uznając, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego zniósł termin do składania wniosków.
Skarżąca I.M. wniosła skargę na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o umorzeniu postępowania w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Organ uznał, że wniosek został złożony po terminie określonym w ustawie. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis o terminie składania wniosków za niezgodny z Konstytucją, tym samym znosząc ograniczenie czasowe.
Sprawa dotyczyła skargi I.M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Organ administracji argumentował, że skarżąca złożyła wniosek po terminie określonym w art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając skargę, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może pozostać w obrocie prawnym. Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 wskazanej ustawy z Konstytucją RP. W konsekwencji, przepis ten utracił moc z dniem 27 marca 2003 r., co oznaczało, że skarżąca nie była już ograniczona terminem do złożenia wniosku. Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przepis określający termin do złożenia wniosku został uznany za niezgodny z Konstytucją RP przez Trybunał Konstytucyjny.
Uzasadnienie
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02) orzekł, że art. 4 ust. 5 ustawy o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co spowodowało utratę mocy obowiązującej tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.ś.p.p.d.t.p. art. 4 § ust. 5
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Przepis ten, określający termin do składania wniosków o świadczenie, został uznany za niezgodny z Konstytucją RP i utracił moc obowiązującą.
p.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji, gdy naruszono prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.
p.p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ogólna podstawa do orzekania przez sąd administracyjny.
p.p.p.s.a. art. 119 § pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, gdy decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
p.p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy orzekania o wstrzymaniu wykonania decyzji, które jest bezprzedmiotowe w przypadku braku przymiotu wykonalności.
u.n.s.a. art. 55 § ust. 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Podstawa do orzekania o kosztach sądowych.
p.w.p.u.s.a. i p.p.p.s.a. art. 97 § § 2
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W związku z art. 55 ust. 1 u.n.s.a. dotyczy kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis o terminie składania wniosków za niezgodny z Konstytucją RP.
Odrzucone argumenty
Argument organu o złożeniu wniosku po terminie ustawowym.
Godne uwagi sformułowania
art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. [...] jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 r. Powyższe oznacza, że skarżąca nie jest ograniczona terminem do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego.
Skład orzekający
Zygmunt Zgierski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływ na postępowania administracyjne, możliwość wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia o niezgodności przepisu z Konstytucją, interpretacja przepisów dotyczących świadczeń dla osób represjonowanych."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przepisu ustawy o świadczeniach pieniężnych dla osób deportowanych do pracy przymusowej i jego interpretacji w świetle orzeczenia TK. Konieczność analizy indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego może odwrócić skutki decyzji administracyjnych i przywrócić prawa obywatelom, nawet po upływie terminów. Ma wymiar historyczny i społeczny.
“Wyrok TK zniósł termin! Sąd przywrócił prawo do świadczenia za pracę przymusową.”
Dane finansowe
WPS: 10 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Łd 1697/02 - Wyrok WSA w Łodzi Data orzeczenia 2004-04-02 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-11-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Sędziowie Zygmunt Zgierski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Sentencja Dnia 2 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi I. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] nr [...], 2/ zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej I. M. kwotę 10,00 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. Uzasadnienie II SA/Łd 1697/02 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] o umorzeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu represji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że I. M. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jednakże wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) wnioski o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego osoby zainteresowane mogły składać do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1999 r. Strona złożyła swój wniosek po ustawowym terminie. I. M. na wyżej wymienioną decyzję wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie mogą pozostać w obrocie prawnym. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Po wydaniu zaskarżonej decyzji, w wyniku rozpoznania pytania prawnego Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r., wydanym w sprawie sygn. akt P 24/02 (OTK-A 2003/6/55) orzekł, iż art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395, z 1998 r. Nr 162, poz. 1118, z 1999 r. Nr 28, poz. 257 oraz z 2001 r. Nr 154, poz. 1788) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z tym wyrokiem art. 4 ust. 5 analizowanej ustawy utracił moc z dniem 27 marca 2003 r. Powyższe oznacza, że skarżąca nie jest ograniczona terminem do złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pieniężnego. W myśl art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Natomiast zgodnie z treścią art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli m. in. decyzja wydana została z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b), art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) - pkt 2 wyroku. Z uwagi na brak przymiotu wykonalności, orzekanie o wstrzymaniu wykonania decyzji jest bezprzedmiotowe (art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI