II SA/GD 190/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego B. H. z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką W. H. Sąd pierwszej instancji już wcześniej uchylał decyzję SKO, wskazując na wadliwą ocenę materiału dowodowego przez organy i potrzebę dokładniejszego wyjaśnienia charakteru opieki nad córką. W ponownym postępowaniu SKO ponownie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, opierając się m.in. na orzeczeniu o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności córki bez wskazania konieczności stałej opieki. Sąd administracyjny uznał jednak, że organy nie uwzględniły wskazań poprzedniego wyroku sądu i dokonały błędnej oceny materiału dowodowego. Sąd podkreślił, że córka Skarżącej nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji, a opieka nad nią, w tym czynności związane z leczeniem, rehabilitacją i edukacją, stanowi oczywistą przeszkodę w podjęciu przez matkę zatrudnienia. Sąd zwrócił uwagę na fakt, że organy błędnie oceniły zakres samodzielności córki i zignorowały dowody wskazujące na jej niezdolność do samodzielnej egzystencji. Dodatkowo, Sąd wskazał, że fakt posiadania przez córkę ojca nie stanowi podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego matce, która faktycznie sprawuje opiekę i z tego powodu nie podejmuje zatrudnienia. W związku z powyższym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, że zakres opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem może stanowić przeszkodę w podjęciu zatrudnienia, uzasadniającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nawet w przypadku braku wskazania o konieczności stałej opieki w orzeczeniu o niepełnosprawności.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustawą o świadczeniach rodzinnych. Interpretacja związku przyczynowo-skutkowego między opieką a brakiem zatrudnienia wymaga indywidualnej oceny w każdej sprawie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zakres sprawowanej opieki nad niepełnosprawną córką uniemożliwia matce podjęcie zatrudnienia, co jest przesłanką do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zakres i rozmiar opieki sprawowanej nad córką uniemożliwia podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, co uzasadnia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji błędnie oceniły materiał dowodowy i nie uwzględniły wskazań poprzedniego wyroku sądu. Opieka nad niepełnosprawną córką, która nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji, stanowi oczywistą przeszkodę w podjęciu przez matkę aktywności zawodowej.
Czy fakt posiadania przez niepełnoletnią córkę ojca, który mógłby sprawować opiekę lub finansować usługi opiekuńcze, stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego matce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, fakt posiadania ojca nie stanowi podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego matce, która faktycznie sprawuje opiekę i z tego powodu nie podejmuje zatrudnienia, jeśli ustawodawca nie przewidział takiej przesłanki.
Uzasadnienie
Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie wprowadza dodatkowych negatywnych przesłanek przyznania świadczenia, takich jak obowiązek wykazania braku możliwości sprawowania opieki przez drugiego rodzica. Organy zobowiązane były jedynie do zbadania okoliczności dotyczących rezygnacji z zatrudnienia przez matkę i związku tej okoliczności z potrzebą sprawowania opieki.
Czy orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności córki, bez wskazania konieczności stałej opieki, wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego matce?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, samo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie przesądza o braku prawa do świadczenia. Kluczowe jest ustalenie, czy zakres i intensywność sprawowanej opieki faktycznie uniemożliwia podjęcie zatrudnienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego istotne jest ustalenie związku przyczynowo-skutkowego między sprawowaną opieką a niemożnością podjęcia zatrudnienia, a nie tylko samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności.
Przepisy (8)
Główne
u.ś.r. art. 17 § ust. 1
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje m.in. matce, która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Pomocnicze
K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 listopada 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy i sądy.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 listopada 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 listopada 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz. U. poz. 1429 z późn. zm. art. 63
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
Przepisy intertemporalne dotyczące spraw o świadczenie pielęgnacyjne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakres opieki nad niepełnosprawną córką uniemożliwia podjęcie zatrudnienia. • Organy administracji nie uwzględniły wskazań poprzedniego wyroku sądu. • Córka skarżącej nie jest zdolna do samodzielnej egzystencji. • Posiadanie ojca przez córkę nie wyklucza prawa matki do świadczenia pielęgnacyjnego.
Odrzucone argumenty
Zakres opieki nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia przez matkę. • Nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy między brakiem zatrudnienia a opieką nad córką. • Orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności córki bez wskazania konieczności stałej opieki wyklucza przyznanie świadczenia.
Godne uwagi sformułowania
Opieka nad chorym bliskim musi spełniać przede wszystkim cechę stałości lub długotrwałości. • Warunku "stałej" opieki, nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być stała, w sensie trwałości, a ciągła w sensie rozciągłości w czasie, opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki. • Rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. • Opieka ta musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej - powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania.
Skład orzekający
Jolanta Górska
przewodniczący
Małgorzata Gorzeń
sprawozdawca
Justyna Dudek-Sienkiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że zakres opieki nad niepełnosprawnym dzieckiem może stanowić przeszkodę w podjęciu zatrudnienia, uzasadniającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nawet w przypadku braku wskazania o konieczności stałej opieki w orzeczeniu o niepełnosprawności."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z ustawą o świadczeniach rodzinnych. Interpretacja związku przyczynowo-skutkowego między opieką a brakiem zatrudnienia wymaga indywidualnej oceny w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne badanie stanu faktycznego i prawnego w sprawach o świadczenia socjalne, a także jak sądowa kontrola może korygować błędy organów administracji. Jest to przykład walki o prawa obywatelskie.
“Czy opieka nad niepełnosprawnym dzieckiem naprawdę uniemożliwia pracę? Sąd rozstrzyga.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.