II SA/Gd 190/21

II SA/Gd 190/21 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2021-07-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-03-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /sprawozdawca/
Diana Trzcińska
Magdalena Dobek-Rak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2883/21 - Wyrok NSA z 2024-10-03
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędziowie: sędzia WSA Diana Trzcińska sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2021 r. sprawy ze skargi I. M.-W. i A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 stycznia 2021 r., nr [...] w sprawie uchylenia decyzji w przedmiocie warunków zabudowy oddala skargę.
Uzasadnienie
I. M.-W. i A. W. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 19 stycznia 2021 r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z 30 września 2020 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z 17 czerwca 2019 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie osiemnastu budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [..] i części działki nr [..], obręb [..] przy ul. P. w G. wraz z urządzeniami budowlanymi.
Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy:
W dniu 7 sierpnia 2019r. skarżący złożyli odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z 17 czerwca 2019 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie osiemnastu budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z niezbędną infrastruktura techniczną na działce nr [..] i części działki nr [..], obręb [..], przy ul. P. w G. wraz z urządzeniami budowlanymi wnosząc o jej uchylenie. Przedmiotowe pismo zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Kolegium wobec oświadczenia skarżących, iż "odwołanie" uznają jako wniosek o wznowienie postępowania i argumentując to tym, iż przedmiotowej decyzji skutecznie nie otrzymali, bowiem w czasie gdy przesyłka pocztowa, zawierająca tę decyzję była do nich awizowana przebywali oni na wakacjach poza granicami kraju przyjęło, że w istocie pismo skarżących stanowi wniosek o wznowienie postępowania i przekazało ten wniosek do organu I instancji jako organu właściwego w myśl art. 150 kpa.
Analizując sprawę Prezydent Miasta stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania wynikające z przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa i wydał w dniu 13 marca 2020 r. postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Strony złożyły zażalenie na ww. postanowienie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 3 lipca 2020 r. uchyliło w całości postanowienie organu I instancji wskazując, że wydane zostało przedwcześnie oraz, że organ odniósł się w uzasadnieniu postanowienia do merytorycznych kwestii, które winny by rozstrzygane po wznowieniu postępowania.
Badając ponownie wniosek oraz jego uzupełnienie, organ pierwszej instancji stwierdził, że zachodzą okoliczności, które odpowiadają przesłance wznowieniowej - powołano się na brak udziału w postępowaniu na prawach strony oraz wykazano, że zachowany został termin przewidziany w art. 145 § 1 k.p.a.
W sytuacji, gdy wnioskujący, jako podstawę do wznowienia postępowania podają brak udziału w postępowaniu bez ich winy (145 § 1 pkt 4 k.p.a.) organ orzekając w postępowaniu wznowieniowym jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, który umożliwi mu sprawdzenie, czy powołana przez wnioskujących o wznowienie postępowania przesłanka rzeczywiście wystąpiła. Wyjaśnienia na gruncie ustalonego stanu faktycznego i prawnego, czy wnioskodawcy powinni jako strony mieć zapewniony udział w zwykłym postępowaniu przeprowadzane jest na etapie po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania.
W związku z powyższym, postanowieniem z 29 lipca 2020r. wznowiono postępowanie.
Rozważając kwestię prawidłowości doręczenia skarżącym decyzji z 17 czerwca 2019 r. wskazał Prezydent, że zgodnie z art. 42 kpa – (Miejsca doręczeń pism osobom fizycznym) pisma mogą być doręczane także w miejscu pracy strony (czyli w tym przypadku przy ul W.), a także tam gdzie się stronę zastanie, to jednak pierwszeństwo ma adres zamieszkania.
§ 1. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.
§ 2. Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej.
§ 3. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.
Z ustaleń organu I instancji wynika, że adresem zamieszkania (zameldowania na pobyt stały) skarżących jest adres przy ul. D. - adres z danych meldunkowych oraz z informacji z rejestru gruntów, ponadto w rejestrze gruntów jako adres korespondencyjny wskazany jest adres przy ul. W. i pod tym adresem skarżący wielokrotnie przed wydaniem ww. decyzji, odbierali doręczaną im urzędową korespondencję w tej sprawie. W toku postępowania strony nie wskazały, że adres przy ul. W. jest niewłaściwy, a adresem zamieszkania jest ul. H.
W ocenie Prezydenta Miasta w danej sprawie nie zachodzą przesłanki wznowienia postępowania wynikające z przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez swej winy nie brała udziału w postępowaniu). Państwo W. bezspornie byli stronami danego postępowania, w ramach którego zapadła decyzja z 17 czerwca 2019r., bowiem uczestniczyli oni we wszelkich czynnościach, wymaganych stosownymi przepisami prawa. Będąc uznanymi przez organ prowadzący postępowanie za strony, przykładowo przed wydaniem przedmiotowej decyzji, skarżąca I. M.-W. zapoznała się końcowo z całym materiałem dowodowym, w tym z projektem decyzji w dniu 13 maja 2019 r. potwierdzając to własnym podpisem. Strony nie wniosły wówczas żadnych zastrzeżeń. W czasie kilkukrotnych wizyt w urzędzie, jak również później nie zwróciły uwagi, że adres korespondencyjny (ul. W.) oraz adres zameldowania na stałe (ul. D.), które widnieją w rejestrze gruntów, nie są adresami zamieszkania. Zgodnie z art. 41 § 1 kpa, w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 2 kpa.).
Zgodnie z art. 22 ust.2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2020r. poz. 1069 z późniejszymi zmianami) właściciel obowiązany jest zgłaszać właściwemu staroście (Wydział Geodezji Urzędu Miejskiego) wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Do danych tych należą również aktualne dane adresowe. W przedmiotowej sprawie właściciele nie dopełnili tego obowiązku, zatem należy uznać, że decyzja została dostarczona skutecznie na adres do korespondencji wpisany w rejestrze gruntów.
W okolicznościach danej sprawy, podnoszonych także wyraźnie przez skarżących, wynika, że dowiedzieli się oni o tejże decyzji w dniu 24 lipca 2019 r., odbierając odpis danego aktu bezpośrednio w urzędzie, już po zwrocie tejże przesyłki do nadawcy (UM) oraz po upływie 14-dniowego terminu na złożenie ewentualnego odwołania, biegnącego prawidłowo od dnia 10 lipca 2019r.
Takie okoliczności faktyczne sprawy, umożliwiały tymże stronom wystąpienie z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zgodnie z art.58 i art.59 kpa, lecz winni to uczynić w terminie 7 dni od dnia 24 lipca 2019r. kiedy to dowiedzieli się o tejże decyzji i zwrocie przesyłki, jako nieodebranej.
Skarżący, takiej prośby w stosownym 7-dniowym terminie nie złożyli wraz z odwołaniem, lecz w dniu 7 sierpnia 2019r., wnieśli jedynie przedmiotowe odwołanie, które zostało wniesione z uchybieniem terminu wynikającego z art. 129 § 2 kpa.
Jak wynika z powyższego strony uczestniczyły czynnie w ww. postępowaniu, odbierały korespondencję, wnosiły uwagi. Brak możliwości odbioru decyzji kończącej postępowanie z powodu wyjazdu wakacyjnego nie stanowi przesłanki do wznowienia postępowania.
Kolegium, rozpoznając wniesione odwołanie stron uznało je w całości za nieuzasadnione, zaś zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Rozpoznając wniesione odwołanie Kolegium ustaliło na podstawie akt postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z 17 czerwca 2019 r. ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie osiemnastu budynków jednorodzinnych w zabudowie szeregowej wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce nr [..] i części działki nr [..], obręb [..], przy ul. P. w G. wraz z urządzeniami budowlanymi, iż I. M.-W. i A. W. są współwłaścicielami działek nr [..] i działki nr [..] położonych w G. przy ul. H. Nieruchomości te bezpośrednio sąsiadują ze wskazanym wyżej terenem inwestycji. Oznacza to, że w świetle przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przysługiwał im status stron tego postępowania. Dlatego też organ I instancji zawiadomił ich o wszczęciu postępowaniu pismem z 7 czerwca 2017 r. Przedmiotowa korespondencja (odrębnymi listami poleconymi) została skierowana do obu stron odwołujących się na adres G. ul. W. i jej odbiór został osobiście przez każdą z tych stron pokwitowany na oddzielnym potwierdzeniu odbioru. Powyższy adres organ ustalił w oparciu o zapis widniejący w rejestrze gruntów dla działek nr [..] i nr [..].
W tym rejestrze wskazane są dwa adresy (takie same dla obu stron): G., ul. D. i adres do korespondencji G. ul. W. Oznacza to, że pierwsza korespondencja organu została nadana stronom (i odebrana osobiście- przyp. Kolegium) na w/w adres do korespondencji. W odpowiedzi na przedmiotowe zawiadomienie, strony odwołujące, swoim pismem z dnia 30 czerwca 2017 r. wniosły uwagi do przedmiotu postępowania.
Kolegium stwierdziło, że w swoim piśmie strony wskazały także adres: G. ul. H., jednakże pismo stron nie zawiera ich oświadczenia o przesyłaniu korespondencji organu na ten wskazany w piśmie adres. Zawiadomienie organu w trybie art. 10 § 1 k.p.a. - pismo z 22 sierpnia 2017 r. zostało stronom przesłane w identyczny sposób (jak również przez strony odebrane) - jak pismo organu o wszczęciu postępowania, czyli na ul. W., podobnie jak dalsza korespondencja organu. Kolegium stwierdziło, że niektóra korespondencja nie była odbierana przez strony osobiście, tylko jako doręczenie zastępcze - dwukrotne awizo (np. postanowienie organu o zawieszeniu postępowania z 15 września 2017 r., czy też kolejne zawiadomienie organu dokonane w trybie art. 10 § 1 k.p.a. z 2 maja 2019 r.- jednakże Kolegium stwierdziło, iż na tym piśmie znajduje się odręczna adnotacja I. M.-W. o zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 13 maja 2019 r. Dalsza korespondencja stron kierowana do organu I instancji- np. pismo z dnia 30 kwietnia 2018 r. - również wskazuje adres stron G. ul. H. (także bez oświadczenia stron, aby przesyłać korespondencję na ten adres). W końcu organ, po wydaniu w dniu 17 czerwca 2019 r. decyzji ustalającej wnioskowane warunki zabudowy, również przesłał ją stronom odwołującym się na adres G. ul. W. Odrębne przesyłki pocztowe skierowane oddzielnie do każdej z tych stron nie zostały odebrane, a po dwukrotnym awizowaniu zwrócone do organu. Kolegium stwierdza, że w aktach sprawy znajduje się także odręczne oświadczenie I. M.-W. z 24 lipca 2019 r. o odebraniu przedmiotowej decyzji osobiście w siedzibie organu.
Jak stanowi przepis art. 40 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika. Z kolei zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony powyżej, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy podkreślił organ odwoławczy, że adres na jaki organ I instancji przesyłał korespondencję w toku postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy, stanowi adres korespondencyjny, ujawniony w rejestrze gruntów. Jest to adres pod którym I. M.-W. prowadzi gabinet lekarski (jest to jej miejsce pracy), a korespondencja kierowana na ten adres była skutecznie doręczana poprzez osobisty odbiór. Co więcej korespondencja organu, której adresatem był A. W., kierowana na ten sam adres (G. ul. W.), również była przez tą stronę odbierana osobiście w toku postępowania. Z treści wypisu z rejestru gruntów wynika, iż przedmiotowy adres do korespondencji jest w stosunku do obu stron taki sam. Mając na uwadze treść art. 42 k.p.a. oraz posiadaną wiedzę organ I instancji w sposób zgodny z tym przepisem kierował korespondencję do obu stron na znany adres do korespondencji. Fakt osobistego odbioru korespondencji przez obie strony, jak też brak oświadczenia stron wzywającego do kierowania korespondencji na inny adres oznacza, zdaniem Kolegium, prawidłowe i zgodne z przepisami k.p.a. doręczanie stronom korespondencji na adres: G. ul. W., a tym samym umożliwienie stronom czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu, z czego strony korzystały czy to poprzez składanie wniosków (pism), czy też osobiste zapoznanie się z tymi aktami. Strony takiego doręczenia korespondencji nie kwestionowały. Również decyzja administracyjna z 17 czerwca 2019 r. została stronom przesłana na adres korespondencyjny, a strony w swoim oświadczeniu z 16 sierpnia 2019 r. strony oświadczyły, iż w terminie dostarczenia tej korespondencji nie miały możliwości odebrania korespondencji z uwagi na przebywanie poza granicami kraju. Po powrocie do kraju i odebraniu awiza w skrzynce pocztowej strony niezwłocznie udały się do oddziału pocztowego, gdzie uzyskały informację o danych nadawcy korespondencji. Pozwoliło to na osobisty odbiór korespondencji (decyzji) w urzędzie w dniu 24 lipca 2019 r. za pokwitowanie odbioru.
Powyższe świadczy o tym, iż organ I instancji w swoim postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy umożliwił stronom czynny udział w tym postępowaniu i ze swojego prawa strony odwołujące się korzystały. Jak stanowi przepis art. 41 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego. W razie zaniedbania określonego wyżej obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. W aktach postępowania brak jest takiego zawiadomienia stron, a korespondencja kierowana na wskazany adres korespondencyjny była odbierana.
W konsekwencji nie sposób uznać - zdaniem Kolegium - iż strony odwołujące się bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu zakończonego wydaniem w dniu 17 czerwca 2019 r. decyzji, a tym samym, że zaistniała przesłanka określona w art. 145 1 pkt 4 k.p.a. Wynikiem takiego ustalenia jest zaskarżona decyzja organu I instancji odmawiająca uchylenia w/w decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
We wniesionej skardze jako pierwszy skarżący podnieśli zarzut, że A. W. podał jako swój adres do korespondencji ul. H. Sporna przesyłka o numerze listu poleconego [..], nadana dnia 18 czerwca 2019 r., a zwrócona do nadawcy przez pocztę dnia 10 lipca 2019 r. (w aktach sprawy zwrócona koperta wraz z decyzją z dnia 17 czerwca 2019 r. o warunkach zabudowy) wysłana została na adres ul. W. Organ nie powinien wysłać przesyłki poleconej do A. W. pod ten adres skoro takiego adresu A.W.nie podawał do korespondencji.
Jeśli organ administracyjny spostrzegł rozbieżność w adresach, powinien był najpierw wezwać A. W. do wskazania adresu. Z żadnego przepisu kpa nie wynika zasada, że przesyłkę doręcza się na adresy widniejąc w konkretnych rejestrach prowadzonych przez urząd, jak też - żaden przepis kpa nie wyjaśnia, który z adresów, ma prawo wybrać urząd, w razie posiadania kilku konkurujących adresów w swoich rejestrach. SKO pominęło zatem fakt, że organ I instancji dowolnie dokonał wyboru adresu do doręczenia przesyłki A. W., jako że nie ma przepisu, który by umożliwiał rozstrzygnąć organowi samodzielnie o wyborze adresu do doręczeń, jeśli posiada kilka konkurujących adresów w urzędowych rejestrach.
Takie działanie oczywiście łamie zasadę zaufania do organów administracji.
W ocenie skarżących organ administracyjny wysyłał w toku postępowania przesyłki na dowolne adresy, bez jakiejkolwiek prawnej refleksji. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 12.02.2017 r. (sygn. akt III CZP 105/16) rozstrzygnął, iż doręczenie zastępcze "przez awizo", tj. w sposób przewidziany w art. 139 § 1 k.p.c., może być uznane za dokonane wtedy, gdy przesyłka sądowa została wysłana pod aktualnym adresem oraz imieniem i nazwiskiem odbiorcy. Przez analogię należy wykładać w ten sposób przepisy dotyczące doręczeń administracyjnych, a jeśli organ ma aż kilka adresów, powinien wezwać wnioskodawcę lub skarżących do wskazania aktualnego adresu do korespondencji. Postępowanie jest ze swojej natury postępowaniem "niejawnym", więc nie wiadomo kiedy organ wyda i wyśle decyzję stronom. Dlatego gwarancje stron do rzeczywistego udziału w postępowaniu administracyjnym na każdym etapie powinny być silniejsze.
Jako drugi zarzut podnieśli skarżący, że nieobecność z powodu urlopu, pod wszystkimi dostępnymi adresami, które organ ma w swoim posiadaniu, także ewidentnie wskazuje na to, że strona nie miała rzeczywistej możliwości udziału w postępowaniu. KPA nie przewiduje specjalnych regulacji na okoliczność wyjazdu za granicę, pobytu w szpitalu, czy - na okoliczność nieobecności z powodu urlopu, poza jedną - w postaci art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
SKO nie analizowało zarzutu dotyczącego braku możliwości odbioru przesyłki poleconej z powodu nieobecności z powodu urlopu, a jedynie powieliło wyjaśnienia Prezydenta Miasta, które pomijały jakąkolwiek analizę tej kwestii.
Ponieważ skarżący przebywali w tym okresie na urlopie poza granicami kraju, nie mieli jakiejkolwiek możliwości odbioru "przez awizo" (doręczenie zastępcze) nawet prawidłowo zaadresowanej przesyłki, jako że nie mają możliwości ustanowienia pełnomocnika do doręczeń na czas swojej nieobecności, ale też i przepis nie nakłada na skarżących takiego obowiązku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak wynika z pisma SKO z 1 października 2019 r., potwierdziło nieprawidłowość, w doręczeniu decyzji z 17 czerwca 2019 r. i potwierdziło podstawę do wznowienia postępowania z uwagi na fakt, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu jako, że nie wiedziała o postępowania z powodu niezawinionego niedziałania strony w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Zarzut trzeci dotyczy tego, że skoro organ wznowił postępowanie w sprawie powinien rozpoznać merytoryczne zarzuty stron do decyzji o warunkach zabudowy i wydać ponownie decyzję w przedmiocie warunków zabudowy, a tak się nie stało mimo że taki wymóg stawia art. 149 § 2 kpa.
SKO nie zbadało istnienia bądź nieistnienia przesłanek wznowienia i nie odniosło się do faktu, że z powodu urlopu (niezależnie - od nieprawidłowości decyzji o warunkach zabudowy), strona nie mogła odebrać decyzji o warunkach zabudowy.
SKO nie odniosło się także co do tego, że A. W. decyzja nie została doręczona na adres domowy: ul. H., a wiec formalnie decyzja została doręczona na inny adres niż A. W. podawał w korespondencji z urzędem. Przypomnieli skarżący, że postępowanie o wydanie warunków zabudowy nie toczy się na ich wniosek, więc nie oni wskazują swoje adresy do korespondencji.
SKO nie wyjaśniło, w jakikolwiek sposób dlaczego organ nie popełnił błędu, tj. dlaczego nie było możliwe wysłanie przesyłki poleconej do A. W. na adres ul. H.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi następuje między innymi w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 201917 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlega oddaleniu.
Odnosząc się do skargi I. M.-W. i A. W., dalej skarżący, należy wskazać, iż w tym przypadku przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji, wydana w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania prowadzonym z przyczyny wyliczonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Według art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli strona nie brała udział w postępowaniu bez własnej winy. Wznowienie postępowania administracyjnego na tej podstawie wymaga ustalenia, czy żądający wznowienia postępowania spełnia przesłanki przyznania statusu strony w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, a w razie stwierdzenia, że przysługuje mu status strony, stwierdzenia czy w sprawie strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy.
W efekcie dokonanej przez organ pierwszej instancji oceny, tenże organ – na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. – po wznowieniu postępowania odmówił uchylenia decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania skarżących utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Argumentacja skarżących w toku postępowania wznowieniowego opierała się na wskazaniu, że nie brali oni udziału w postępowaniu, bowiem adresowana do nich przesyłka zawierająca decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji nie została odebrana przez nich z uwagi na pobyt na urlopie poza granicami kraju oraz dodali, że przesyłka nieprawidłowo została skierowana na adres widniejący w ewidencji gruntów i budynku jako adres do korespondencji, zamiast na adres wskazany przez skarżącego w dwu pismach skierowanych w toku postępowania do organu I instancji.
W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo dokonywał doręczeń na adres widniejący w urzędowym rejestrze jako adres do doręczeń. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w ugruntowanym i jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych. Przepis art. 42 § 1 k.p.a. nie nakazuje określonej kolejności miejsc, w której organ winien dokonywać doręczeń. Z przepisu tego nie wynika też, że organ zobowiązany jest próbować doręczyć przesyłkę we wszystkich miejscach, w których możliwe jest doręczenie korespondencji stronie. Wybór miejsca doręczenia pozostaje po stronie organu, który ma dokonać go w sposób zapewniający prawidłowe doręczenie. I nie sposób zarzucić organowi wadliwości w wyborze adresu skoro skarżącym dokonywano tam skutecznych doręczeń, zarówno na adres na ul. D., jak i na adres przy ul. W. Nie miał organ podstaw, aby wątpić w prawidłowość adresu pod który dokonywał doręczeń w takiej sytuacji.
Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie określają jak organ ma dokonać ustalenia, gdzie jest "mieszkanie" osoby fizycznej (zgodnie z art. 42 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy). W ocenie sądu, organ winien w tym względzie sięgać po wszelkie dostępne mu środki - tak jak przy każdym innym ustaleniu faktycznym w postępowaniu administracyjnym. W szczególności zatem uzasadnione jest sięganie przez organ do informacji zawartych w dostępnych ewidencjach, w tym do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Nie można wprawdzie uznać, że ujawniony w ewidencji gruntów i budynków adres miejsca zamieszkania czy wskazany tam adres do doręczeń jest tym miejscem, w którym doręczenie będzie zawsze skutecznie.
Okoliczność, że w dwu pismach skarżący wskazał inny, trzeci adres niejako swojego miejsca zamieszkania, nie przesądza, iż organy mogły samodzielnie uznać, że teraz ten adres będzie tym właściwym do dokonywania doręczeń. Tylko wyraźna i jednoznaczna dyspozycja strony o zmianie adresu do kierowania korespondencji uprawniałaby organ do użycia nowego adresu, który nie wynikał z ewidencji czy też innych dostępnych organowi dokumentów urzędowych. Takiej wyraźnej dyspozycji ze strony skarżącego nie było, zatem odmienne twierdzenie strony w zarzucie 1 skargi nie odpowiada prawdzie. Adres na który wysłana została decyzja ustalająca warunki zabudowy był niewątpliwie adresem do korespondencji dla obojga skarżących. I nie został on w toku postępowania ani zakwestionowany przez strony, ani nie został przez skarżących zmieniony.
Zarzut drugi opiera się na twierdzeniu, że poprzez wyjazd urlopowy skarżący nie mieli możliwości odbioru przesyłki zawierającej wydaną decyzję. Przyznać należy rację skarżącym, że k.p.a. nie przewiduje specjalnych regulacji na okoliczność wyjazdu za granicę, pobytu w szpitalu czy nieobecności z powodu urlopu. Jednak strona właściwie dbająca o swoje interesy i mająca wiedzę o toczącym się postępowaniu (a takową skarżący posiadali) może należycie zabezpieczyć swoje interesy na taką okoliczność poprzez albo ustanowienie pełnomocnika do doręczeń na określony czas, albo też kierując do organu procedującego w sprawie informację o planowanej nieobecności pod adresem do doręczeń z prośbą o niewysyłanie żadnej korespondencji w tym okresie. Dostrzec należy, że skarżący decyzję odebrali w dniu 24 lipca 2019 r., a więc w ostatnim dniu terminu zapewniającym skuteczne wniesienie odwołania. Gdyby wykazali się dbałością o swoje sprawy to dopytali by na miejscu jaki jest termin do wniesienia odwołania dla nich. Odwołanie nie jest żadnym sformalizowanym pismem, wystarczyło pismo sporządzone odręcznie, że się skarżący z decyzją nie zgadzają. Można byłoby je uzupełnić później o przedmiotowe argumenty.
Przedstawiony przez organ stan faktyczny przemawia za tym, że strona nie brała udziału w postępowaniu, ale nie bez własnej winy, tylko wskutek niedostatecznego dbania o swoje interesy. Jednoznacznie zatem należy przyjąć, że w sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania.
Zarzut trzeci podnosi kwestię wadliwości rozstrzygnięcia podjętego przez organ I instancji, uważają skarżący, że skoro organ wznowił postępowanie to powinien rozpoznać merytoryczne zarzuty stron do decyzji o warunkach zabudowy i wydać ponownie decyzję merytoryczną.
Wyjaśnić należy, że w sytuacji gdy podmiot wnosi o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. zachowując termin do złożenia wniosku i będąc stroną postępowania, w którym wydana została ostateczna decyzji to organ ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postpowania. Dopiero wznowienie postępowania otwiera organowi możliwość weryfikacji czy istotnie strona bez własnej winy udziału w postępowaniu nie brała. Jeśli organ uzna, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, np. tak jak w rozpoznawanej sprawie strona brała udział w postępowaniu, a jedynie poprzez "swoją winę" nie została jej doręczona decyzja kończąca postępowanie, to wówczas zastosowanie znajduje przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. stanowiący, że organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b. Zapis ten oznacza wprost, że brak podstaw to brak zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania. Sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, że nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, że nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania.
Powyższe prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcia wydane w niniejszej sprawie są prawidłowe, a zarzuty podniesione w skardze w tej kwestii niezasadne.
Instytucja wznowienia postępowania jest nadzwyczajnym, dlatego obwarowanym określonymi warunkami, sposobem weryfikacji wadliwych decyzji administracyjnych, w stosunku do których ujawniono okoliczności w art. 145 § 1 k.p.a. (także art. 145a. 145aa i 145b). Nie służy ona zatem weryfikacji każdej wadliwej czy nawet niezgodnej z prawem decyzji; muszą ku temu zachodzić przewidziane w przepisach prawa (tu: Kodeksu postępowania administracyjnego) przesłanki.
Ich brak musi skutkować nieuwzględnieniem żądania zawartego we wniosku o wznowienie postępowania.
W tej sytuacji uznać należało, iż skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a..