II SA/GD 19/05

II SA/Gd 19/05 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-05-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Barbara Skrzycka-Pilch /sprawozdawca/
Krzysztof Ziółkowski
Mariola Jaroszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1189/06 - Wyrok NSA z 2007-09-12
II OZ 436/05 - Postanowienie NSA z 2005-05-23
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
art. 15 par. 1, art. 26 par. 1, art. 33, art. 22 par. 5, art. 23 par. 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. i A. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 listopada 2004 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczących nakazu rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 28 maja 2003 r., sygn. akt II SA/Gd 1493/02 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku oddalił skargę T. i A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego na działce nr [...] w K.
Postanowieniem z dnia 24 września 2004 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 123 k.p.a. oraz art. 20 § 1 pkt4, art. 34 § 1 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jedn. tekst Dz. U. z 1991 r., Nr36, poz. 161 ze zm.) oddalił zarzuty wniesione pismem z dnia 8 września 2004 r. przez T. i A. B. w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że zgodnie z art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) podstawą zarzutu w sprawie może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,
4) błąd co do osoby zobowiązanego,
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym,
6)niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1,
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Pełnomocnik T. i A. B. pismem z dnia 8 września 2004r. wniósł zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego, które, jak wynika z treści pisma, dotyczą:
- art. 33 pkt 2 - odroczenia (zawieszenia) terminu wykonania obowiązku,
- art. 33 pkt 4 - błędu co do osoby zobowiązanego,
- art. 33 pkt 9 - prowadzenia egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.
Organ wyjaśnił również, że art. 56 § 1 ustawy przewiduje możliwość zawieszenia (odroczenia) postępowania egzekucyjnego w następujących przypadkach:
1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej,
2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego,
3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego,
4) na żądanie wierzyciela,
5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
W przedmiotowym przypadku żadna z tych przesłanek nie ma zastosowania.
Organ podkreślił, że jak wynika z ostatecznej decyzji nr [...] z dnia 3.04.2002 r. osobami zobowiązanymi do wykonania nałożonego obowiązku są T. i A. B., co zostało potwierdzone na podstawie wypisu z rejestru gruntów, tym samym w rozpatrywanym przypadku nie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanej.
Zgodnie z art. 20 § 1 pkt 4 i art. 22 § 5 pkt 2 organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji administracyjnej o charakterze niepieniężnym jest kierownik powiatowej służby, inspekcji lub straży w odniesieniu do obowiązków wynikających z wydawanych w zakresie swojej właściwości decyzji i postanowień, w sprawach dotyczących nieruchomości oraz obiektów budowlanych - według miejsca położenia tej nieruchomości lub obiektu budowlanego.
T. i A. B. wnieśli zażalenie na to postanowienie, któremu zarzucili:
1. niespełnienie wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 2 w zw. z art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na błędne oznaczenie zobowiązanego poprzez wskazanie jako osobę zobowiązaną także T. B., w sytuacji gdy postępowanie przygotowawcze prowadzone pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w P. w toczącej się sprawie karnej o popełnienie czynu z art. 90 ustawy praw budowlane w związku z art. 188 kk, sygn. akt [...], zostało w stosunku do niej prawomocnym postanowieniem z dnia 30.10.2002 r. umorzone z uwagi na niepopełnienie przez nią zarzucanego jej przestępstwa,
2. naruszenie art. 33 pkt 9 ustawy, poprzez prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny z uwagi na obowiązującą zasadę ogólną mówiącą, że organem właściwym w postępowaniu egzekucyjnym jest organ wskazany przez ustawę obowiązującą w dacie wydania decyzji, w tym przypadku w dniu 3.04.2002 r., utrzymaną w mocy w dniu 7.05.2002 r., "a więc przed zmianą treści art. 21 § 1 pkt 1 k.p.a., która nastąpiła w terminie późniejszym, wydania decyzji, a nie wszczęcia postępowania egzekucyjnego jak to przyjmuje PINB, w sytuacji gdy organem właściwym do prowadzenia egzekucji jest organ właściwy dla miejsca zamieszkania zobowiązanych, w związku z czym spór o właściwość powinien być rozstrzygnięty w trybie art. 22 k.p.a."
W uzasadnieniu tego zażalenia wyjaśniono, że prawomocnym postanowieniem z dnia 30.10.2002 r. Prokuratura Rejonowa w P. umorzyła postępowanie wobec T. B. o czyn z art. 90 ustawy prawo budowlane w zbiegu z art. 188 kk. W toku postępowania Prokuratura jednoznacznie ustaliła, że wzniesione obiekty budowlane zostały posadowione przez A. B. samodzielnie z jego środków budowlanych. Ponadto, że jakkolwiek T. B. jest współwłaścicielem przedmiotowej działki, to nie była ona faktycznym inwestorem przedmiotów co do których zarzucono samowolę budowlaną.
Wskazano także ponownie, iż postępowanie jest prowadzone przez organ niewłaściwy.
Nie uwzględniając zarzutów tego zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia 10 listopada 2004 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając w całości jego uzasadnienie faktyczne i prawne.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, iż podstawę prowadzonej egzekucji stanowi prawomocna decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 kwietnia 2002 r. nakazująca rozbiórkę obiektu będącego własności T. i A. B.
Upomnienie wykonania obowiązku zostało doręczone stronie 5 sierpnia 2004 r.
Organ drugiej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 22 § 5 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, w sprawach dotyczących nieruchomości i obiektów budowlanych - ustala się według miejsca położenia tej nieruchomości lub obiektu budowlanego. Podkreślono także, że Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Gdańsku nie stwierdził nieprawidłowości w nałożeniu nakazu rozbiórki również na T. B.
Wskazano również, iż art. 56 § 1 ustawy przewiduje ściśle określone podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, z których pełnomocnik T. i A. B., żadnej nie udowodnił.
T. i A. B. wnieśli skargę do Sądu na powyższe rozstrzygnięcie, w której, poza ponowieniem argumentów zażalenie zarzucili:
- niespełnienie wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 2 w zw. z art. 33 pkt 10 ustawy o ustępowaniu egzekucyjnym w administracji z uwagi na błędne oznaczenie zobowiązanego poprzez wskazanie jako osobę zobowiązaną także T. B. w sytuacji, gdy postępowanie przygotowawcze prowadzone pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w P. w toczącej się sprawie karnej o popełnienie czynu z art. 90 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 188 kk, sygn. akt [...], zostało w stosunku do niej prawomocnym postanowieniem z dnia 30.10.2002 r. umorzone z uwagi na niepopełnienie przez nią zarzucanego jej przestępstwa, natomiast powoływanie się przez WINB na (stanowisko w tym zakresie Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 28.05.2003 r., jako dotyczące odrębnego stanu faktycznego i prawnego, jest bezprzedmiotowe),
- naruszenie art. 33 pkt 9 cyt. wyżej ustawy, poprzez prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny z uwagi na obowiązującą zasadę ogólną mówiącą, że organem właściwym w postępowaniu egzekucyjnym jest organ za taki wskazany przez ustawę obowiązującą w dacie wydania decyzji, w tym przypadku w dniu 3.04.2002 r., a więc przed zmianą treści art. 21 § 1 pkt 1 k.p.a., która nastąpiła w terminie późniejszym, wydania decyzji, a nie wszczęcia postępowania egzekucyjnego jak to przyjął zarówno WINB jak i PINB, w sytuacji gdy organem właściwym do prowadzenia egzekucji jest organ właściwy dla miejsca zamieszkania zobowiązanych, w związku z czym spór o właściwość powinien być rozstrzygnięty w trybie art. 22 k.p.a., w sytuacji gdy WINB pominął w zupełności argumentację w tym zakresie wynikającą z przedstawionego stanu faktycznego, a dotyczącego odniesienia do daty wydania decyzji będącej podstawą wszczętego następnie postępowania egzekucyjnego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Zgodnie z art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 19 lipca 2004 r. PINB przesłał skarżącym upomnienie z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, w którym wskazano, że decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w nr [...] z dnia 3 kwietnia 2002 r. nakazano T. i A. B. rozbiórkę opisanego na wstępie niniejszego uzasadnienia obiektu budowlanego na działce nr [...] w K. Skarżący otrzymali to pismo w dniu 5 sierpnia 2004 r.
Upomnienie skierowane zostało do T. i A. B. jako zobowiązanych do wykonania nałożonego na nich obowiązku rozebrania przedmiotowego obiektu budowlanego. Decyzja, z której wynikał opisany wyżej obowiązek została skontrolowana przez Naczelny Sąd Administracyjny OZ w Gdańsku, który skargę w tym zakresie oddalił. Słusznie zatem organy administracji skierowały upomnienie do obojga małżonków B.
Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.
W dniu 24 sierpnia 2004 r. wystawiony został tytuł wykonawczy, do którego zarzuty wnieśli skarżący.
Stosownie do art. 33 cytowanej wyżej ustawy podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.
Zarzuty wniesione przez skarżących dotyczyły błędnego oznaczenia zobowiązanej – T. B., naruszenia właściwości organu oraz błędnego ustalenia, że obowiązek ten był już wykonalny.
Zarzut dotyczący błędnego skierowania tytułu wykonawczego przeciwko T. B., jak już wskazano wyżej, był bezzasadny, albowiem była ona właścicielem obiektu mającego ulec rozbiórce i była w stosunku do niej skierowana ostateczna decyzja PINB z 3 kwietnia 2002 r.
Również niezasadny był zarzut braku ustalenia, czy przedmiotowa decyzja jest wykonalna. Wyrokiem z dnia 28 maja 2003 r. NSA OZ w Gdańsku oddalił skargę na decyzję organu administracji w przedmiocie nakazu rozbiórki i z tym tez dniem stała się ona wykonalna.
Organ, zgodnie z przepisami prawa wezwał skarżących do wykonania nałożonego na nich obowiązku. Słusznie zatem zarzuty skarżących w tym zakresie zostały oddalne.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego błędnej właściwości organu egzekucyjnego wskazać skarżącym należy, że zgodnie z obowiązującym w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego przepisem art. 22 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym właściwość miejscową organu egzekucyjnego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym ustala się w sprawach dotyczących nieruchomości oraz obiektów budowlanych - według miejsca położenia tej nieruchomości lub obiektu budowlanego, z tym że jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany są położone na obszarze właściwości dwóch lub większej liczby organów - egzekucję prowadzi organ, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości lub obiektu budowlanego, a jeżeli nie można w powyższy sposób ustalić właściwości, egzekucję z nieruchomości prowadzi organ wyznaczony przez organ, o którym mowa w art. 23 § 1. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 19 lipca 2004 r. Zmiana ta weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, która w art. 7 stanowi, że jedynie do spraw wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte po dniu 11 lipca 2003 r. zastosowanie miały przepisy nowe.
Obiekt podlegający rozbiórce znajduje się na działce nr [...] w K., a więc na terenie podlegającym właściwości PINB. Właściwie zatem ten organ podjął postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie.
Z tych tez przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
,