II SA/GD 189/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził naruszenie prawa przez uchwałę Rady Miasta dotyczącą zasad funkcjonowania targowisk, uznając, że gmina nie może nakładać obowiązku zawierania umów na właścicieli nieruchomości.
Sąd administracyjny rozpatrzył skargę Powszechnej Spółdzielni Spożywców na uchwałę Rady Miasta regulującą zasady funkcjonowania targowisk. Skarżąca zarzuciła, że uchwała narusza jej prawo do prowadzenia działalności handlowej na własnej nieruchomości, nakładając obowiązek zawarcia umowy z gminą. Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że gmina nie ma uprawnień do ingerowania w materię zastrzeżoną dla regulacji ustawowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę Powszechnej Spółdzielni Spożywców "A" na uchwałę Rady Miasta z dnia 14 listopada 2001r. dotyczącą zasad funkcjonowania targowisk i hal targowych. Uchwała ta, podjęta na podstawie ustawy o samorządzie gminnym, nakładała na przedsiębiorców obowiązek zawarcia umowy z gminą na prowadzenie targowiska, a także określała zasady handlu i wymogi formalne. Skarżąca Spółdzielnia zarzuciła, że uchwała ogranicza jej prawo do prowadzenia działalności handlowej na gruncie stanowiącym jej własność, narzucając obowiązek zawarcia umowy z gminą, na co nie zezwalają przepisy prawa. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącej, stwierdzając, że gmina nie może nakładać na właścicieli nieruchomości obowiązku zawierania umów z gminą w zakresie prowadzenia targowisk. Sąd podkreślił, że przepisy Prawa działalności gospodarczej, które zastąpiły dekret o targach i targowiskach, nie zawierają takich uprawnień dla organów gminy. W związku z tym, uchwała została uznana za podjętą z naruszeniem prawa i nie może być wykonana. Sąd zasądził również od Rady Miejskiej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, gmina nie może ingerować w materię zastrzeżoną do regulacji ustawowej lub regulowanej przepisem prawa wyższej rangi niż uchwała rady gminy.
Uzasadnienie
Przepisy Prawa działalności gospodarczej, które zastąpiły dekret o targach i targowiskach, nie uprawniają organów gminy do nakładania na prowadzącego targowisko obowiązku zawarcia umowy z Zarządem Miasta czy Gminy. Gmina może jedynie ustalać zasady handlu na targowiskach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_naruszenie_prawa
Przepisy (9)
Główne
p.d.g. art. 99
Ustawa Prawo działalności gospodarczej
Pomocnicze
u.s.g. art. 18 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 7 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 40 § 3
Ustawa o samorządzie gminnym
u.s.g. art. 7 § 11
Ustawa o samorządzie gminnym
dekret o targach
Dekret o targach i targowiskach
p.p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.g. art. 94 § 2
Ustawa o samorządzie gminnym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Gmina nie ma uprawnień do nakładania na właściciela nieruchomości obowiązku zawarcia umowy z gminą na prowadzenie targowiska. Uchwała rady gminy nie może naruszać przepisów prawa rangi ustawowej.
Odrzucone argumenty
Dopuszczalność podejmowania uchwał na podstawie art.7 ust.1 pkt 11 ustawy o samorządzie gminnym (argumentacja Rady Miejskiej).
Godne uwagi sformułowania
gmina nie może ingerować w materiał zastrzeżony do regulacji ustawowej lub regulowanej przepisem prawa wyższej niż uchwały rady gminy rangi aktami prawa. Żaden z zawartych w cytowanej ustawie przepisów nie uprawnia organów gminy do nakładania na prowadzącego targowisko obowiązek zawarcia umowy z Zarządem Miasta czy Gminy.
Skład orzekający
Anna Orłowska
przewodniczący
Alina Dominiak
członek
Marek Gorski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie granic kompetencji gmin w zakresie regulacji działalności gospodarczej, zwłaszcza w kontekście praw właścicieli nieruchomości i przepisów ustawowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji regulacji targowisk i obowiązków nakładanych na właścicieli nieruchomości przez gminy. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych form działalności gospodarczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między samorządem a przedsiębiorcą w kwestii regulacji działalności gospodarczej, ilustrując, gdzie kończą się kompetencje gminy, a zaczynają przepisy ustawowe.
“Gmina nie może zmusić właściciela do prowadzenia targowiska na jego ziemi – sąd wyjaśnia granice samorządowych kompetencji.”
Dane finansowe
WPS: 280 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 189/02 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2004-09-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-01-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Alina Dominiak Anna Orłowska /przewodniczący/ Marek Gorski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 604 Działalność gospodarcza, w tym z udziałem podmiotów zagranicznych Skarżony organ Inne Treść wyniku Stwierdzono wydanie uchwały z naruszeniem prawa Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak Sędzia NSA Marek Gorski (spr.) Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 9 września 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Powszechnej Spółdzielni Spożywców na uchwałę Rady Miasta z dnia 14 listopada 2001r. nr [...] w przedmiocie zasad funkcjonowania targowisk i hal targowych 1) stwierdza, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem prawa; 2) zasądza od Rady Miejskiej na rzecz skarżącej 280 zł (dwieście osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) określa, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana. Uzasadnienie 3 II SA/Gd 189/02 U z a s a d n i e n i e Zaskarżoną uchwałą Rada Miejska działając na podstawie art.18 ust.1 w zw. z art.7 ust.1 pkt 11 oraz art.40 ust.3 ustawy o samorządzie gminnym (Dz.U.Nr 13, poz.74 z 1996r. z późn. zm.) uchwaliła, co następuje: § 1 1. Miejscem do prowadzenia handlu obwoźnego i obnośnego na terenie gminy - miasta G. są targowiska i hale targowe. 2. Wykaz miejsc przeznaczonych pod targowiska i hale targowe stanowi Załącznik Nr l do niniejszej uchwały. § 2 Prowadzenie targowiska lub hali targowej na terenie gminy - miasto G. wymaga zawarcia umowy na prowadzenie targowiska lub hali targowej. § 3 Przedsiębiorca przed zawarciem umowy, o której stanowi się w § 2 niniejszej uchwały zobowiązany jest do przedłożenia: 1. dokumentu potwierdzającego status prawny, Przedsiębiorcy, 2. tytułu prawnego do nieruchomości - terenu przeznaczonego pod targowisko bądź halę targową, 3. opinii wraz z warunkami Powiatowego Terenowego Inspektora Sanitarnego dot. uruchomienia targowiska, hali targowej, 4. dokumentu potwierdzającego zgodność przeznaczenia terenu targowiska bądź hali targowej z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta wraz z warunkami zagospodarowania terenu, 5. propozycji dot. czasu funkcjonowania targowiska, hali targowej. § 4 Przedsiębiorca prowadzący targowisko lub halę targową na podstawie umowy, o której mowa w § 2 zobowiązany jest do: 1. urządzenia targowiska lub hali targowej w sposób określony w umowie oraz do trwałego oznakowania obszaru zajętego na targowisko, halę targową, 2. umieszczenia na targowisku, hali targowej tablic informacyjnych obejmujących: oznaczenie Przedsiębiorcy prowadzącego targowisko, halę targową wraz z adresem i telefonem kontaktowym; wykaz opłat targowych obowiązujących na targowisku lub hali targowej; zasady handlu na targowisku i hali targowej; godziny funkcjonowania targowiska, hali targowej 3. zapewnienia dostępu do urządzeń sanitarnych (toalet) oraz zawarcia umowy na ustawienie i opróżnianie pojemników na odpady § 5 Na targowiskach i halach targowych obowiązują zasady handlu stanowiące Załącznik nr 2 do uchwały. § 6 Umowa na prowadzenie targowiska lub hali targowej wygasa w przypadku: . 1. upływu daty ważności umowy (w przypadku umowy zawartej na czas określony), 2. utraty tytułu prawnego do nieruchomości - terenu bądź pomieszczenia przeznaczonego na targowisko, halę targową, 3. nie spełniania warunków określonych mniejszą uchwałą, 4. złożenia pisemnego oświadczenia Przedsiębiorcy o rezygnacji z dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, której przedmiotem jest prowadzenie targowiska lub hali targowej. § 7 1. Na terenie gminy - miasta G. obowiązuje zakaz handlu w miejscach do tego nie wyznaczonych, a w szczególności ulicach, chodnikach, placach i parkach oraz innych miejscach użyteczności publicznej. 2. W stosunku do osób nie przestrzegających postanowień pkt 1 mają zastosowanie przepisy Kodeksu Wykroczeń. § 8 Określenie wysokości stawek opłaty targowej, inkasentów, ich wynagrodzenia oraz sposób poboru opłaty targowej na targowiskach i halach targowych regulują odrębne uchwały Rady Miejskiej. § 9 1. Zezwolenia na prowadzenie targowisk wydane na podstawie dekretu o targach i targowiskach z dnia 2 sierpnia 1951r. (Dz.U. Nr 41, poz.312 ze zm.) tracą ważność z dniem l lipca 2002r. 2. Przedsiębiorcy prowadzący targowiska na podstawie dotychczasowych przepisów zobowiązani są w terminie do 30 czerwca 2002r. do zawarcia umowy na prowadzenie targowiska, o której stanowi się w § 2 niniejszej uchwały. § 10 Wykonanie uchwały powierza się Zarządowi Miasta. §11 Traci moc: 1. Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 17 czerwca 1998r. w sprawie wyznaczenia stanowisk do prowadzenia handlu obnośnego i obwoźnego w granicach administracyjnych G. (M.G. Nr 6, poz. 924), 2. Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 1 grudnia 1999r. w sprawie Zmiany uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 17 czerwca 1998r. w sprawie wyznaczenia stanowisk do prowadzenia handlu obnośnego i obwoźnego w granicach administracyjnych G. (M.G. Nr 10 , poz.181), 3. Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 15 grudnia 1999r. w sprawie Zmiany uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 17 czerwca 1998r. w sprawie wyznaczenia stanowisk do prowadzenia handlu obnośnego i obwoźnego w granicach administracyjnych G. (M.G. Nr 11, poz.207), 4. Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 27 sierpnia 1990r. w sprawie zatwierdzenia Zarządzenia Nr [...[ Zarządu Miasta z dnia 6 sierpnia 1990r. (M.G. Nr 1, poz.5) §12 Uchwała wchodzi w życie po upływie czternastu dni od daty ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa z mocą obowiązującą od dnia podjęcia. Uchwała zawierała dwa załączniki. Załącznik Nr 1 zawierał wykaz miejsc przeznaczonych pod targowiska i hale targowe na terenie Gminy-Miasta Załącznik Nr 2 określał zasady handlu na targowiskach i halach targowych. W uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazano, iż w związku z utratą mocy dekretu o targowiskach z dnia 2 sierpnia 1951r. spowodowanej wejściem w życie ustawy Prawo działalności gospodarczej gmina tworzy zasady funkcjonowania targowisk i hal targowych w granicach administracyjnych miasta w oparciu o przepisu ustawy o samorządzie gminnym. Uzasadnienie uchwały w zasadzie dotyczy projektu uchwały, bowiem wynika to wyraźnie z jego treści, z którą wiąże się sformułowanie "projekt uchwały". Uchwałę tę po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa zaskarżyła Powszechna Spółdzielnia Spożywców "A". Wnosząc o stwierdzenie jej nieważności skarżąca Spółdzielnia zarzuca, iż uchwała ogranicza prawo do prowadzenia targowiska na gruncie stanowiącym własność PSS "B" usytuowanym w G. przy [...], dla której to nieruchomości plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje szeroko rozumianą działalność handlową. Zdaniem skarżącej żaden przepis prawa nie upoważnia gminy do nakładania na prywatnego właściciela nieruchomości obowiązku zawarcia z gminą umowy na prowadzenie targowiska na jego gruncie. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie, wskazując na dopuszczalność podejmowania uchwał na podstawie art.7 ust.1 pkt 11 ustawy o samorządzie gminnym, w tej kwestii powołała się na wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 stycznia 2002r. sygn. akt I SA 1355/91. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Nie kwestionując uprawnień organów gminy do podejmowania uchwał na podstawie art.7 ust.1 pkt 11 ustawy o samorządzie gminnym - publ. jak wyżej stwierdzić należy, iż gmina nie może ingerować w materiał zastrzeżony do regulacji ustawowej lub regulowanej przepisem prawa wyższej niż uchwały rady gminy rangi aktami prawa. Ustawa z dnia 19 listopada 1999r. Prawo działalności gospodarczej (Dz.U.Nr 11, poz.1178 z późn. zm.) w art.99 zawierała zapis, iż traci moc dekret z dnia 2 stycznia 1951r. o targach i targowiskach (Dz.U.Nr 41, poz.312 z późn. zm.). Ponieważ ustawa weszła w życie 1 stycznia 2001r. (art.100) od tego dnia utracił moc wyżej cytowany dekret. Prawo działalności gospodarczej reguluje zasady działalności gospodarczej, stanowi, iż działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy jest zarobkowa działalność wytwórcza, handlowa, budowlana, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatacja zasobów naturalnych wykonywane w sposób zorganizowany i ciągły. Prowadzenie targowiska mieści się w pojęciu działalności o jakiej mowa w art.2. Zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej reguluje rozdział 2 ustawy. Żaden z zawartych w cytowanej ustawie przepisów nie uprawnia organów gminy do nakładania na prowadzącego targowisko obowiązek zawarcia umowy z Zarządem Miasta czy Gminy. Ustawa w niczym nie narusza przepisów dotyczących planów zagospodarowania terenu. Gmina uprawniona jest w oparciu o przepis art.7 ust.11, art.18 ust.1 oraz art.40 ust.3 o samorządzie gminnym (Dz.U.Nr 13, poz.74 z późn. zm.) do ustalania zasad handlu na targowiskach i halach targowych to jest do ustalenia tej treści przepisów, które Rada Miejska G. zamieściła w załączniku do uchwały. Zauważyć należy, iż skarżąca jest podmiotem gospodarczym wpisanym do KRS-u i do jej zadań statutowych należy prowadzenie działalności handlowej. Pod tym pojęciem mieści się także uprawnienie do prowadzenia targowiska jeżeli to uzyskało decyzję o warunkach lokalizacji (oznacza to również to, iż jego lokalizacja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego), a także spełnia niezbędne warunki określone prawem miejscowym w sprawie zasad handlu na targowiskach i halach targowych (tj. przepisów ujętych w załączniku do zaskarżonej uchwały). Ponieważ zaskarżona uchwała rozstrzygała o kwestiach zastrzeżonych do regulowania przepisami rangi ustawowej, tym samym narusza prawo. Od podjęcia uchwały do czasu rozpoznania skargi upłynął ponad rok, z tego też względu Sąd na mocy art.94 ust.2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym publ. jak wyżej w zw. z art.147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270) stwierdza, iż zaskarżona uchwała podjęta została z naruszeniem prawa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art.152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, iż nie może być ona wykonana.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI