II SA/Gd 1869/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-08-11
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneogrodzenierozbiórkazgłoszenie budowymiejsce publicznewłasnośćsamowola budowlanakontrola sądowapostępowanie administracyjne

WSA uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy Prawa budowlanego dotyczące ogrodzeń od strony miejsc publicznych i nie wyjaśniły stanu prawnego sąsiedniej działki.

Sąd uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę ogrodzenia, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego błędnie zinterpretowały art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Sąd uznał, że ogrodzenie wewnątrz działki nie wymaga zgłoszenia, a kwestia ogrodzenia od strony sąsiedniej działki wymaga dalszych ustaleń co do jej charakteru publicznego. Organy nie zebrały też wystarczającego materiału dowodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki ogrodzenia. Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie zinterpretowały i zastosowały art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, który nakłada obowiązek zgłoszenia budowy ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych. Sąd podkreślił, że przepis ten nie dotyczy ogrodzeń stawianych wewnątrz działki, a także, że za miejsce publiczne nie można uznać nieruchomości będącej własnością osoby fizycznej. Ponadto, organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający stanu prawnego i sposobu wykorzystania sąsiedniej działki, od strony której postawiono część ogrodzenia. Sąd wskazał również na naruszenie przepisów KPA dotyczących dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli ogrodzenie stanowi barierę między działką a miejscem o charakterze publicznym. Za miejsce publiczne nie można uznać nieruchomości będącej własnością osoby fizycznej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis dotyczy ogrodzeń odgradzających od miejsc publicznych, a własność prywatna wyklucza taki charakter. Organy nie ustaliły stanu prawnego sąsiedniej działki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (24)

Główne

p.b. art. 48

Prawo budowlane

p.b. art. 83 § ust. 1

Prawo budowlane

p.b. art. 30 § ust. 1 pkt 2

Prawo budowlane

Dotyczy budowy ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m. Nie dotyczy ogrodzeń wewnątrz działki ani ogrodzeń od strony nieruchomości prywatnych.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 202 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.b. art. 29 § ust. 1 pkt 7

Prawo budowlane

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Ustawa o drogach publicznych art. 1

Ustawa o drogach publicznych art. 2a

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym art. 3

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym art. 36

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym art. 37

Ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 112

Konst. RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 97 § § 1

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ogrodzenie wzniesione wewnątrz działki nie wymaga zgłoszenia. Działka prywatna nie może być uznana za miejsce publiczne. Organy nie ustaliły stanu prawnego i sposobu wykorzystania sąsiedniej działki. Organy nie zebrały wystarczającego materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Działka nr [...] jest miejscem publicznym (drogą) w świetle planu zagospodarowania przestrzennego. Budowa ogrodzenia wymagała zgłoszenia przed rozpoczęciem. Ogrodzenie zostało wybudowane w warunkach samowoli budowlanej.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób jednoznacznie stwierdzić, na podstawie zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, w jaki sposób wykorzystywana jest działka nr [...], a w szczególności ustalić czy działka ta może być uznana za drogę, ulicę, plac lub inne miejsce publiczne. nie można za miejsce publiczne uznać nieruchomości będącej własnością osoby fizycznej, gdyż dostępności dla każdego nie da się pogodzić z uprawnieniem właściciela do korzystania z nieruchomości z wyłączeniem innych osób. organy naruszyły art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (...) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem nie poczyniły ustaleń odnośnie działki nr [...], a tym samym nie podjęły kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

Skład orzekający

Jan Jędrkowiak

przewodniczący

Katarzyna Krzysztofowicz

sprawozdawca

Mariola Jaroszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'miejsce publiczne' w kontekście budowy ogrodzeń zgodnie z Prawem budowlanym, obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego i prawnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego w momencie wydania orzeczenia. Interpretacja pojęcia 'miejsce publiczne' może być różnie stosowana w zależności od specyfiki danej nieruchomości i jej otoczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu budowy ogrodzeń i interpretacji przepisów, a sąd przedstawia szczegółowe uzasadnienie dotyczące pojęcia 'miejsca publicznego' i obowiązków organów administracji.

Czy prywatne ogrodzenie może być uznane za 'miejsce publiczne'? Sąd wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 1869/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-08-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jan Jędrkowiak /przewodniczący/
Katarzyna Krzysztofowicz /sprawozdawca/
Mariola Jaroszewska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.), Protokolant Agnieszka Lewandowska, po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. M. i M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lipca 2002r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 lipca 2002 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie z dnia 19 marca 2002 r., nr [...], 2. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących T. M. i M. M. kwotę 10 (dziesięć) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Powiatowy Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 19 marca 2002 roku nr [...], powołując się na treść art. 48 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał T. M. i M. M. rozbiórkę obiektu budowlanego – ogrodzenia wykonanego z elementów drewnianych na działce nr [...] położonej w S. gm. K., usytuowanego na wysokości działek nr [...] i [...] równolegle oraz prostopadle do granicy lasu.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż w wyniku przeprowadzonych w terenie oględzin, które odbyły się dnia 28 lutego 2002 roku na działce nr [...] położonej w S. gm. K. ustalono, że jesienią 2001 roku T. M. i M. M. pobudowali na ww. działce ogrodzenie z elementów drewnianych. Stwierdzono nadto, iż część ogrodzenia wykonano prostopadle do granicy lasu, na przedłużeniu granicy działek nr [...] i nr [...] oraz na przedłużeniu granicy działek nr [...] i nr [...], zaś część wykonano równolegle do granicy lasu, wzdłuż granicy działki nr [...] z działką nr [...], na wysokości działek nr [...] i nr [...].
Według Inspektora Nadzoru Budowlanego budowa przedmiotowego ogrodzenia wymagała - zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane - zgłoszenia albowiem działkę nr [...] należy uznać za miejsce publiczne, ogólnodostępne, ponieważ według obowiązującego miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego gminy K., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia 25 marca 1994 roku (Dziennik Urzędowy Województwa z 1994 roku, nr 21, poz. 103 oraz z 1995 roku nr 19, poz. 94) teren, na którym położona jest ww. działka oznaczony został symbolem [...] – teren przeznaczony na zieleń ekologiczną z drogą gospodarczą wzdłuż granicy lasu, szerokość pasa min. 10 m.
Organ I instancji stwierdził nadto, iż w toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że ogrodzenie pobudowano bez wymaganego zgłoszenia, nie stanowi ono przy tym urządzenia budowlanego związanego z obiektem budowlanym albowiem działka nr [...] nie jest przeznaczona pod zabudowę, a zatem – zgodnie z treścią art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane należało nakazać jego rozbiórkę.
W odwołaniu od powyższej decyzji T. M. i M. M. powołali się na to, że są współwłaścicielami nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] (ich udział we współwłasności wynosi [...]). Wskazali również, iż art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane nakłada obowiązek zgłaszania właściwemu organowi jedynie "budowy ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych ...", a zatem nie dotyczy przedmiotowego ogrodzenia, które znajduje się między sąsiadującymi nieruchomościami. Ogrodzona działka bowiem z jednej strony graniczy z zalesionym terenem jednostki wojskowej, a z drugiej z prywatnymi posesjami, tak więc nie graniczy z wymienionymi w ustawie – drogą, ulicą, placem lub innym miejscem publicznym, a ogrodzenie nie przekracza określonej przepisami wysokości 2,20 m. W ocenie odwołujących się działka nr [...] nie jest miejscem publicznym, ogólnodostępnym, o czym świadczy m. in. to, że nie została zakwalifikowana jako droga publiczna. T. M. i M. M. wskazali także, iż na terenie przedmiotowej działki prowadzone są prace zmierzające do uporządkowania terenu i wzmocnienia skarpy uzgodnione z Nadleśnictwem i Urzędem Gminy, ogrodzenie jest zatem niezbędne dla zabezpieczenia pracującego na działce sprzętu ciężkiego. Podali również, iż zgłosili stosownemu organowi budowę ogrodzenia pismem z dnia 7 stycznia 2002 roku i nie otrzymali w przewidzianym przepisami terminie z Urzędu Gminy sprzeciwu. Mając powyższe na uwadze odwołujący się wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając powyższe odwołanie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia z 8 lipca 2002 roku nr [...] – na podstawie art. 48, art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wydając powyższą decyzję Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił w pełni ustalenia i wnioski organu I instancji stwierdzając, iż również jego zdaniem działka nr [...] – w świetle postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy K., zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy w K. nr [...] z dnia 25 marca 1994 roku (Dziennik Urzędowy Województwa Gdańskiego z 1994 roku, nr 21, poz. 103 oraz z 1995 roku nr 19, poz. 94) i dokonanego na podstawie tego planu podziału działek - jest miejscem publicznym (drogą), a co za tym idzie budowa przedmiotowego ogrodzenia wymagała - zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, zgłoszenia właściwemu organowi, dokonanego przed jej rozpoczęciem (ust. 2 ww. cyt. art.). Tymczasem inwestorzy zgłosili budowę ogrodzenia po jego wybudowaniu albowiem dokonali zgłoszenia pismem z dnia 7 stycznia 2002 roku, a ogrodzenie zostało wybudowane przed 28 grudnia 2001 roku - czyli w warunkach samowoli budowlanej. Z tych też względów organ nadzoru budowlanego musiał obligatoryjnie zastosować przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane.
W skardze na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z 8 lipca 2002 roku T. M. i M. M. wnieśli o jej uchylenie zarzucają, iż wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji naruszył przepisy art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 roku, nr 78, poz. 483 ze zm.), art. 140 ustawy z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 roku, nr 16, poz. 93 ze zm.), art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, art. 112 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, nr 46, poz. 5430) oraz art. 3, 36 i 37 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 roku, nr 15, poz. 139).
W uzasadnieniu skargi wskazali, iż organy obu instancji błędnie przyjęły, że działka nr [...] jest miejscem publicznym. Ponownie podkreślili, że są właścicielami odgrodzonej części działki. Powołując się na treść art. 3, 36 i 37 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym stwierdzili, iż mają prawo do zagospodarowania swojego terenu, a w przypadku zmiany planu zagospodarowania przestrzennego – mają prawo żądać od gminy odszkodowania za poniesioną szkodę, wykupienia lub zmiany nieruchomości.
Wskazali nadto, powołując się na art. 112 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, iż do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne stosuje się przepisy o wywłaszczeniu, a z art. 21 Konstytucji wynika, iż wywłaszczenia dokonuje się za stosownym odszkodowaniem.
Mając na uwadze powyższe skarżący stwierdzili, iż sam fakt przeznaczenia ich działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy K. pod zieleń ekologiczną i drogę gospodarczą nie może pozbawić ich prawa własności działki.
Powołali się także na treść art. 37 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym tereny dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustala inne przeznaczenie mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania.
W ocenie skarżących - skoro przedmiotowa działka nie ma charakteru miejsca publicznego, do wybudowanego na jej terenie ogrodzenia nie może mieć zastosowania art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane.
T. M. i M. M. wskazali nadto, iż dostosowali się do decyzji powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2002 roku dokonując rozbiórki płotu i po zgłoszeniu budowy ogrodzenia, wobec braku skutecznie zgłoszonego sprzeciwu ze strony Wójta Gminy, postawili nowy płot.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i zawartą w jej uzasadnieniu argumentację. Wskazał nadto, iż twierdzenia skarżących jakoby dokonali rozbiórki ogrodzenia wybudowanego jesienią 2001 roku i po dokonaniu w styczniu 2002 roku zgłoszenia wybudowali nowe ogrodzenie są niewiarygodne albowiem podczas wizji lokalnej, która odbyła się 28 lutego 2002 roku ustalono, iż na działce znajduje się ogrodzenie wybudowane jesienią 2001 roku. Organ II instancji stwierdził także, iż fakt nabycia części działki nr [...] przez skarżących nie zmienił jej przeznaczenia określonego w planie zagospodarowania przestrzennego, a wykorzystywanie drogi niezgodnie z przeznaczeniem, poprzez wznoszenie na niej obiektów budowlanych bez wymaganych pozwoleń (lub zgłoszeń) stanowi samowolę budowlaną.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (por. T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224).
Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z 8 lipca 2002 roku oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2002 roku zostały wydane na podstawie art. 48 ustawy z 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane. Przy czym oba organy wydając ww. decyzje uznały, iż działka nr [...] jest miejscem publicznym (organ II instancji stwierdził, iż jest to droga), a co za tym idzie budowa ogrodzenia na tej działce wymaga - zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, zgłoszenia właściwemu organowi.
Tym samym zasadnicza kwestia w mniejszej sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy rzeczywiście budowa ogrodzenia na działce nr [...] wymagała zgłoszenia właściwemu organowi dokonanego na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, który stanowi, iż zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz o wysokości powyżej 2,20 m (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji). Budowa innych ogrodzeń nie podlega bowiem reglamentacji administracyjnej, w szczególności nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane). W niniejszej sprawie istotne zatem było wyjaśnienie, czy ogrodzenie postawione przez T. M. i M. M. na części działki nr [...] znajduje się od strony drogi, ulicy, placu lub innego miejsca publicznego albowiem w niniejszej sprawie pozostawało bezspornym, iż ogrodzenie nie przekracza 2,20 m.
Organy administracji w uzasadnieniach swoich decyzji wydanych w niniejszej sprawie stwierdziły, iż budowa przedmiotowego ogrodzenia wymagała - zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, zgłoszenia właściwemu organowi albowiem – w świetle postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia 25 marca 1994 roku (Dziennik Urzędowy Województwa z 1994 roku, nr 21, poz. 103 oraz z 1995 roku nr 19, poz. 94) i dokonanego na podstawie tego planu podziału działek - działka nr [...] jest miejscem publicznym (drogą według organu II instancji).
Zgodnie z treścią przepisu art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji) zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m.
Jak wynika z powyższego przepisu obowiązek zgłoszenia budowy ogrodzenia nie jest uzależniony od sposobu wykorzystania nieruchomości grodzonej, lecz od sposobu wykorzystania nieruchomości od strony której ogrodzenie ma powstać. Przy czym obowiązek ten – co nie powinno budzić żadnych wątpliwości - nie dotyczy ogrodzeń stawianych wewnątrz działek.
Tymczasem z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż ogrodzenie, które postawili T. M. i M. M. - w części wykonanej prostopadle do granicy lasu, na przedłużeniu granicy działek nr [...] i nr [...] oraz na przedłużeniu granicy działek nr [...] i nr [...] znajduje się wewnątrz działki nr [...], której skarżący są współwłaścicielami i odgradza część działki oddaną im przez pozostałych współwłaścicieli do wyłącznego korzystania od pozostałej części działki. Natomiast pozostała część ogrodzenia (wykonana równolegle do granicy lasu) znajdująca się na wysokości działek nr [...] i nr [...] jest usytuowana na granicy działki nr [...] z działką nr [...].
Jak z powyższego wynika przedmiotowe ogrodzenie częściowo powstało wewnątrz działki nr [...] - stanowiącej współwłasność jedenastu osób fizycznych, w tym skarżących (vide: wyciąg uproszczony z rejestru gruntów z dnia 2 lutego 2002 roku znajdujący się w aktach administracyjnych), a częściowo zostało postawione od strony działki nr [...].
Przy czym nie sposób jednoznacznie stwierdzić, na podstawie zgromadzonego przez organy materiału dowodowego, w jaki sposób wykorzystywana jest działka nr [...], a w szczególności ustalić czy działka ta może być uznana za drogę, ulicę, plac lub inne miejsce publiczne. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych za ogrodzeniem postawionym na granicy działek nr [...] i [...] znajduje się las. Przy czym organy wydając decyzje w niniejszej sprawie w ogóle nie podjęły działań zmierzających do ustalenia w jaki sposób działka ta jest wykorzystywana, czy las znajduje się bezpośrednio za ogrodzeniem, czy też w jakiejś od niego odległości, nie ustaliły także w sposób nie budzący wątpliwości kto jest właścicielem tej działki, a jedynie takie ustalenia, poczynione w toku postępowania administracyjnego, pozwoliłyby na jednoznaczne stwierdzenie czy budowa tej części ogrodzenia – usytuowanej równolegle do linii lasu – podlegała zgłoszeniu zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane.
W ocenie Sądu przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane dotyczy jedynie takich sytuacji, w których ogrodzenie stanowi barierę stawianą pomiędzy działką, a miejscem o charakterze publicznym - w tym placem, ulicą lub drogą. Przy czym – jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 2003 roku (SA/Bd 578/03, nie publ.) - w przepisie tym nie chodzi o wszystkie drogi, lecz tylko o drogi publiczne. Przemawia za tym to, że po wymienieniu w nim dróg, ulic i placów mówi się także o innych miejscach publicznych, co wskazuje, że również wcześniej wymienione miejsca mają mieć charakter publicznych.
Zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. nr 71 poz. 808 ze zm.) drogą publiczną jest droga, z której może korzystać każdy (art. 1). Już to wyklucza uznanie za drogę publiczną nieruchomości będącej własnością osoby fizycznej. Nie do pogodzenia jest bowiem prawo każdego do korzystania z drogi z uprawnieniami wynikającymi z prawa własności. Do istoty prawa własności należy bowiem uprawnienie właściciela do korzystania z nieruchomości z wyłączeniem innych osób (art. 140 k.c.). Dlatego też w ustawie o drogach publicznych przewidziano, że drogi muszą być własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego (art. 2a tej ustawy).
Nie można zatem za drogę w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane uznać nieruchomości, która nie stanowi własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Jak już wskazano powyżej art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego mówi nie tylko o drogach publicznych, ale też o innych miejscach publicznych. W związku z tym należy wyjaśnić pojęcie miejsca publicznego. Pojęcie to w ustawie z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane nie zostało zdefiniowane. Zasadne jest zatem odwołanie się – podobnie jak zrobił to Naczelny Sąd Administracyjny w przytaczanym powyżej wyroku z dnia 4 czerwca 2003 roku - do jego znaczenia w języku polskim. W związku z tym należy wskazać, że "publiczny" to według "Słownika języka polskiego" (PWN Warszawa 1979): dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich. Zatem miejsce publiczne w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego to miejsce dostępne dla każdego. Jeżeli tak to znowuż nie można za miejsce publiczne uznać nieruchomości będącej własnością osoby fizycznej, gdyż dostępności dla każdego nie da się pogodzić z uprawnieniem właściciela do korzystania z nieruchomości z wyłączeniem innych osób. Zatem nie można za inne miejsce publiczne w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego uznać nieruchomości, która stanowi własność osoby fizycznej, bez względu na to jaki charakter przypisuje się tej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Tym samym należy stwierdzić – odnośnie części ogrodzenia postawionej na przedłużeniu granicy działek nr [...] i nr [...] oraz na przedłużeniu granicy działek nr [...] i nr [...], iż nakazując jego rozbiórkę organy błędnie zinterpretowały art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego albowiem ogrodzenie to zostało usytuowane wewnątrz działki nr [...] - więc przepis ten nie znajduje do niego zastosowania, a nadto – gdyby nawet przyjąć, iż przepis ten może dotyczyć ogrodzeń stawianych wewnątrz nieruchomości, to działka nr [...] nie stanowi miejsca publicznego albowiem jest własnością osób fizycznych.
Ponadto organy, czyniąc ustalenia jedynie odnośnie działki nr [...], w ogóle nie wyjaśniły sposobu wykorzystywania oraz stanu prawnego działki nr [...], od strony której skarżący postawili pozostałą część ogrodzenia. Kwestia wymogu zgłoszenia budowy tej części ogrodzenia pozostaje w ocenie Sądu wciąż otwarta, gdyż, jak już wskazano, zależy od ustalenia, czy działka nr [...], od strony której została postawiona część ogrodzenia równoległa do granicy lasu, może być uznana za drogę, ulicę, plac lub inne miejsce publiczne.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż orzekające w niniejszej sprawie organy naruszyły art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 106, poz. 1126 ze zm.) błędnie go interpretując i stosując, co niewątpliwie miało wpływ na wynik niniejszej sprawy. Nadto organy naruszyły art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem nie poczyniły ustaleń odnośnie działki nr [...], a tym samym nie podjęły kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego koniecznego aby prawidłowo załatwić niniejszą sprawę.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny - podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł, iż zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. Wykonanie wadliwych i uchylonych decyzji w okresie do uprawomocnienia się wyroku jest bowiem zbędne i aksjologicznie nieuzasadnione.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 202 § 2 oraz art. 205 § 1 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji winien poczynić ustalenia odnośnie działki nr [...] od strony której skarżący postawili część ogrodzenia równoległą do granicy lasu, a w szczególności wyjaśnić sposób wykorzystywania i stan prawny ww. działki aby następnie ustalić czy działka ta może być uznana za drogę, ulicę, plac lub inne miejsce publiczne w świetle art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane. Organ winien także ustalić czy skarżący dokonali rozbiórki ogrodzenia postawionego jesienią 2001 roku i na podstawie zgłoszenia z dnia 7 stycznia 2002 roku postawili nowe ogrodzenie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI