II SA/BD 107/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla przebudowy budynku gospodarczego na mieszkalny, uznając błędną wykładnię przepisów o ochronie gruntów rolnych i planowaniu przestrzennym przez organy obu instancji.
Skarżący A. i J. D. domagali się ustalenia warunków zabudowy dla przebudowy budynku gospodarczego na mieszkalny. Organy odmówiły, powołując się na niespełnienie przesłanki dotyczącej zmiany przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III oraz nowe brzmienie przepisów po nowelizacji z września 2023 r. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że sprawa powinna być rozpoznana według przepisów obowiązujących przed nowelizacją, a organy błędnie zinterpretowały przepisy o ochronie gruntów rolnych i planowaniu przestrzennym.
Sprawa dotyczyła wniosku A. i J. D. o ustalenie warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny. Wójt Gminy odmówił, wskazując na niespełnienie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), dotyczącej zmiany przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, powołując się na nowe brzmienie przepisów po nowelizacji z września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił obie decyzje. Sąd podkreślił, że wniosek został złożony przed wejściem w życie nowelizacji, a zatem sprawa powinna być rozpoznana według przepisów w brzmieniu dotychczasowym, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy zarówno u.p.z.p., jak i ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (u.o.g.r.l.), opierając się na nowym brzmieniu przepisów, które weszły w życie po złożeniu wniosku. W szczególności, Sąd wskazał, że do wniosku powinny mieć zastosowanie przepisy u.o.g.r.l. w brzmieniu sprzed nowelizacji, które zawierały bardziej korzystne dla inwestorów warunki zwolnienia z obowiązku uzyskania zgody ministra. Sąd stwierdził naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz skarżących.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek powinien być rozpoznawany według przepisów obowiązujących przed nowelizacją, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis przejściowy art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. nakazuje stosowanie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu dotychczasowym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia określonych warunków, w tym dotyczących zmiany przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych.
u.p.z.p. art. 59 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w brzmieniu dotychczasowym.
o.g.r.l. art. 7 § 2
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a.
o.g.r.l. art. 7 § 2a
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
W brzmieniu sprzed 24 września 2023 r. - nie wymaga uzyskania zgody ministra przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III, jeżeli spełniają określone warunki dotyczące zwartej zabudowy, odległości od działki budowlanej i drogi publicznej oraz powierzchni.
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Pomocnicze
o.g.r.l. art. 7 § 2a
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
W nowym brzmieniu (po 24 września 2023 r.) - nie wymaga zgody ministra przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy.
k.p.a. art. 106
Kodeks postępowania administracyjnego
Tryb dokonywania uzgodnień.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny na podstawie zebranego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi uzasadnienia decyzji.
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzs4 § 3
Możliwość przeprowadzenia posiedzenia niejawnego.
u.g.n. art. 92 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definicja gruntów wykorzystywanych na cele rolne.
u.d.p.
Ustawa o drogach publicznych
Definicja drogi publicznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprawa powinna być rozpoznana według przepisów obowiązujących przed nowelizacją z września 2023 r. z uwagi na datę złożenia wniosku. Organy błędnie zastosowały nowe brzmienie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, które weszły w życie po złożeniu wniosku. Błędna wykładnia przepisów materialnych przez organy obu instancji.
Godne uwagi sformułowania
Sąd celowo wskazuje taką kolejność przepisów, ponieważ we wrześniu 2023 r. doszło do istotnej zmiany przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i innych ustaw. Z okoliczności sprawy wynika, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy Skarżący złożyli przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. [...] co nastąpiło zasadniczo z dniem 24 września 2023 r. [...] Ze względu na przepis przejściowy art. 59 ust. 1 tej ustawy [...] stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 [...] w brzmieniu dotychczasowym. Zdaniem Sądu wykładnia prawa materialnego, przedstawiona przez organy obydwu instancji była błędna. Doprowadziła też ona organy do odmowy ustalenia warunków zabudowy bez przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego i bez ustalenia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy z perspektywy przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne. Takie argumenty Sąd właśnie znalazł i przedstawił w przedmiotowej sprawie.
Skład orzekający
Joanna Janiszewska-Ziołek
przewodniczący sprawozdawca
Jerzy Bortkiewicz
sędzia
Jarosław Wichrowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych (intertemporalnych) w prawie administracyjnym, zwłaszcza w kontekście nowelizacji ustaw kluczowych dla procesu budowlanego i planowania przestrzennego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zastosowania przepisów w określonym czasie. Może wymagać analizy w kontekście innych, podobnych nowelizacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii interpretacji przepisów przejściowych po nowelizacji prawa, co ma bezpośrednie przełożenie na wiele postępowań administracyjnych i budowlanych. Pokazuje, jak kluczowa jest prawidłowa wykładnia przepisów w kontekście czasu ich obowiązywania.
“Nowelizacja prawa budowlanego: Kiedy stosować stare, a kiedy nowe przepisy? WSA wyjaśnia kluczową kwestię.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Bd 107/24 - Wyrok WSA w Bydgoszczy Data orzeczenia 2024-04-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-02-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy Sędziowie Jarosław Wichrowski Jerzy Bortkiewicz Joanna Janiszewska - Ziołek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia Jarosław Wichrowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi A. D. i J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 27 grudnia 2023 r. nr SKO-72-271/23 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 25 października 2023r. nr GP.6730.74.2023.EK; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu na rzecz A. D. i J. D. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z [...] października 2023r. nr [...] Wójt Gminy L. odmówił A. i J. D. (dalej: Skarżący) ustalenia warunków zabudowy (na ich wniosek z [...] sierpnia 2023r., uzupełniony [...] września 2023r.) dla zmiany zagospodarowania terenu polegającej na przebudowie i nadbudowie wraz ze zmianą sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny jednorodzinny na terenie części działki nr [...] obręb J.. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wydanie decyzji pozytywnej nie jest możliwe z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 61 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023r., poz. 997 ze zm. – dalej powoływanej jako "u.p.z.p."). Organ ustalił, że działka nr [...] oznaczona jest w ewidencji gruntów i budynków jako użytki RIIIb (0,3101 ha), RIVa (0,0268 ha) oraz B (o,1423 ha). Część terenu objętego wnioskiem oznaczona jest jako użytek RIIIb, a teren inwestycyjny nie został objęty zgodą na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc w 2003r. Organ odstąpił nadto od sporządzenia analizy urbanistycznej, mając na względzie także przepis art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2022r., poz. 2409 ze zm. – dalej powoływanej jako "o.g.r.l."), zgodnie z którym przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki klas I-III wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi. Organ uznał także, że w sprawie nie ma zastosowania art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. albowiem zgodnie z przyjętym rozwiązanie, z wymogu uzyskania zgody ministra zwolnione jest przeznaczenie gruntów rolnych stanowiących użytek klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy, który może być ustanowiony wyłącznie w planie ogólnym sporządzonym w oparciu o art. 13a ust. 4 pkt 2a u.p.z.p. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się Skarżący i w odwołaniu zarzucili naruszenie: art. 6 ust. 2 pkt 1 oraz art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., przepisów k.p.a.: art.6, 7, 9, 11, 77 § 1, 80, 81 i 107 § 1 i 3 oraz naruszenie art. 59 ustawy z dnia 7 lipca 2023r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw poprzez jego nie zastosowanie. Skarżący podkreślili, że ich wniosek (z uwagi na datę wpływu do organu) powinien zostać rozpoznany z uwzględnieniem przepisów sprzed ich nowelizacji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z [...] grudnia 2023r. nr [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję odmawiającą ustalenia warunków zabudowy, uznając wniesione odwołanie za niezasadne. Kolegium w pełni zaakceptowało stanowisko organu I instancji. W odniesieniu zaś do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że z dniem 24 września 2023r. znowelizowano przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (ustawa z 7 lipca 2023r.) i organ prawidłowo zastosował przepis art. 7 ust. 2a tej ustawy w jej znowelizowanym brzmieniu albowiem ustawodawca nie wprowadził dla nowych regulacji przepisów przejściowych (odmiennie w stosunku do zmian w ustawie o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym). W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy A. D. i J. D. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; wnieśli nadto o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: art. 6, art.7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 15, art. 19, art. 77§ 1, art. 79a § 1, art. 80, art. 81 i 81 a oraz art. 107§ 1 i 3 k.p.a., a nadto art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. W uzasadnieniu zarzucili organom pominięcie okoliczności, że budynek objęty wnioskiem istnieje i jest oznaczony w ewidencji budynków jako zlokalizowany na gruntach oznaczonych jako B. Skarżący podkreślili nadto, że: że budynek ten nie jest zlokalizowany na gruntach rolnych i tym samym nie wymaga zmiany przeznaczenia na cele nierolnicze; planowana inwestycja nie zmieni zaś sposobu zagospodarowania terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w odpowiedzi na jej wniesienie dotychczas prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zmianami). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W niniejszej sprawie z uwagi na brak możliwości technicznych wszystkich stron do przeprowadzenia rozprawy zdalnej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku zarządzeniem z 26 marca 2024r. wyznaczono termin posiedzenia niejawnego. Stosownie do treści art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2023 r. poz. 259), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany zarzutami skargi, w związku z czym nie wyznaczają one kierunku analizy podejmowanej przez Sąd. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym skarga zasługuje na uwzględnienie. Takie stanowisko Sądu wynika z poniższej argumentacji. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy są przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Sąd celowo wskazuje taką kolejność przepisów, ponieważ we wrześniu 2023 r. doszło do istotnej zmiany przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i innych ustaw. Z okoliczności sprawy wynika, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy Skarżący złożyli przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1688), co nastąpiło zasadniczo z dniem 24 września 2023 r. (patrz: art. 78 ustawy zmieniającej). Ze względu na przepis przejściowy art. 59 ust. 1 tej ustawy, do spraw dotyczących ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego lub wydania decyzji o warunkach zabudowy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 (tj. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) w brzmieniu dotychczasowym. W związku z tym do ustalania warunków zabudowy zastosowanie znajdują przepisy art. 59 i nast. u.p.z.p. w dotychczasowym brzmieniu, tj. sprzed 24 września 2023 r. Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.p.z.p. zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. wynika, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Według art. 53 ust. 5 u.p.z.p. uzgodnień, o których mowa w ust. 4, dokonuje się w trybie art. 106 k.p.a. Z kolei art. 61 ust. 1 u.p.z.p. przewidywał, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: 1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; 2) teren ma dostęp do drogi publicznej; 3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; 4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; 5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi; 6) zamierzenie budowlane nie znajdzie się w obszarze: a) w stosunku do którego decyzją o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 428, 784 i 922), ustanowiony został zakaz, o którym mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, b) strefy kontrolowanej wyznaczonej po obu stronach gazociągu, c) strefy bezpieczeństwa wyznaczonej po obu stronach rurociągu. Natomiast według art. 64 ust. 1 u.p.z.p. przepisy art. 51 ust. 2-3, art. 52, art. 53 ust. 3-5a i 5c-5f oraz art. 54-56 stosuje się odpowiednio do decyzji o warunkach zabudowy, z modyfikacjami wskazanymi w tym przepisie. Zgodnie zaś z art. 54 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. decyzję wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. wprowadziła również zmiany w ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (aktualnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 82) - w tym nowe brzmienie art. 7 ust. 2a, co wynika z art. 14 ustawy zmieniającej. Zmiana brzmienia art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. (wprowadzona w art. 14 pkt 2 lit. a ustawy zmieniającej) weszła w życie z dniem 24 września 2023 r., co wynika z art. 78 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r., która późniejsze wejście w życie (od 1 stycznia 2026 r.) przewidziała jedynie dla art. 14 pkt 2 lit. b (patrz: art. 78 pkt 2 ustawy zmieniającej). Przy tym, zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy zmieniającej do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, w przepisach ustaw zmienianych niniejszą ustawą, z wyjątkiem ustawy zmienianej w art. 26, odnoszących się do planu ogólnego gminy, przez plan ogólny gminy należy rozumieć studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, z wyjątkiem spraw uchwalania planów ogólnych gminy. Z art. 65 tej ustawy wynika zaś, że studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r. i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe. Dodać jeszcze należy, że zgodnie z art. 2 pkt 22 u.p.z.p., dodanym przez art. 1 pkt 2 lit. g ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 24 września 2023 r., na gruncie tej ustawy przez "akt planowania przestrzennego" należy rozumieć plan ogólny gminy, miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, uchwałę ustalającą zasady i warunki sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń, ich gabaryty, standardy jakościowe oraz rodzaje materiałów budowlanych, z jakich mogą być wykonane, audyt krajobrazowy oraz plan zagospodarowania przestrzennego województwa. Z kolei zgodnie z art. 13a ust. 7 u.p.z.p. (w nowym brzmieniu) plan ogólny jest aktem prawa miejscowego. Zdaniem Sądu wykładnia prawa materialnego, przedstawiona przez organy obydwu instancji była błędna. Doprowadziła też ona organy do odmowy ustalenia warunków zabudowy bez przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego i bez ustalenia i rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy z perspektywy przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Przede wszystkim trzeba ponownie podkreślić, że z uwagi na datę wszczęcia postępowania sprawa powinna być rozpoznana przy zastosowaniu przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r. – co jasno wynika z art. 59 ust. 1 ustawy zmieniającej z dnia 7 lipca 2023 r. Do przedmiotowej inwestycji nie stosuje się zatem m.in. przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1a u.p.z.p., który wśród wymogów ustalenia decyzji o warunkach zabudowy wskazuje warunek, że teren (inwestycji) jest położony na obszarze uzupełnienia zabudowy. W ocenie Sądu, dla zachowania spójności systemowej i funkcjonalnej przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, należy stosować przepisy tych ustaw w brzmieniu dotychczasowym. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi przepisy odrębne w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Obejmuje swym działaniem wszelkie grunty rolne. Ochrona, o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dotyczy wszystkich gruntów rolnych, w rozumieniu tej ustawy, jak również gruntów (nieruchomości) wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu art. 92 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tak NSA w wyroku z dnia 13 grudnia 2018 r. sygn. akt II OSK 528/18, dostępnym jw.). O spełnieniu warunku z art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. decyduje zaś organ prowadzący postępowanie główne, niezależnie od uzgodnienia dokonywanego na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. Wobec powyższego, w kontrolowanym postępowaniu organy powinny mieć na uwadze przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w brzmieniu sprzed nowelizacji i nie mogą oprzeć swojego odmownego stanowiska na nowym brzmieniu art. 7 ust. 2 i 2a u.o.g.r.l. Po pierwsze, art. 7 ust. 1 u.o.g.r.l. (brzmienie niezmienione w drodze nowelizacji) stanowi, że przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, wymagającego zgody, o której mowa w ust. 2, dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, sporządzonym w trybie określonym w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast art. 7 ust. 2 pkt 1 tej ustawy (również w brzmieniu niezmienionym) przewiduje, że przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III - wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, z zastrzeżeniem ust. 2a. Z kolei przepis art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l. (w brzmieniu sprzed 24 września 2023 r.) stanowił, że nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, jeżeli grunty te spełniają łącznie następujące warunki: 1) co najmniej połowa powierzchni każdej zwartej części gruntu zawiera się w obszarze zwartej zabudowy; 2) położone są w odległości nie większej niż 50 m od granicy najbliższej działki budowlanej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782, z późn. zm.); 3) położone są w odległości nie większej niż 50 metrów od drogi publicznej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 460, 774 i 870); 4) ich powierzchnia nie przekracza 0,5 ha, bez względu na to, czy stanowią jedną całość, czy stanowią kilka odrębnych części. Natomiast art. 7 ust. 2a u.o.g.r. w aktualnym brzmieniu stanowi, że nie wymaga uzyskania zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przeznaczenie na cele nierolnicze i nieleśne gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III położonych na obszarze uzupełnienia zabudowy w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie powinny mieć przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych w dotychczasowym brzmieniu. Skoro bowiem do decyzji o warunkach zabudowy nie stosuje się przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1a u.p.z.p. wprowadzającego wymóg, by działka, dla której ustalane są warunki zabudowy, stanowiła teren położony na obszarze uzupełnienia zabudowy, to konsekwentnie powinien to respektować również organ rozpoznający wniosek o ustalenie warunków zabudowy. Po drugie - należy jeszcze zauważyć, że wobec braku przepisów intertemporalnych w zakresie art. 7 ust. 2a u.o.g.r.l., a także w związku z tym, że ustawodawca w wyniku nowelizacji wprowadził przepisy mniej korzystne dla inwestorów, należy zastosować przepisy ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych obowiązujące przed dniem 24 września 2023 r. Zastosowanie takiego rozstrzygnięcia jest podyktowane obowiązkiem przestrzegania zasad praworządności i sprawiedliwości społecznej, o których mowa w art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Natomiast zgodnie z drugim, organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Przypomnieć również należy, że w wyroku z dnia 8 listopada 2006 r. sygn. akt K 30/06 Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, że milczenie ustawodawcy co do reguły intertemporalnej należy uznać za przejaw jego woli bezpośredniego działania nowego prawa, chyba że przeciw jej zastosowaniu przemawiają ważne racje systemowe lub aksjologiczne. Takie argumenty Sąd właśnie znalazł i przedstawił w przedmiotowej sprawie. W konsekwencji Sąd nie mógł zgodzić się z Kolegium co do tego, że do czasu uchwalenia planu ogólnego z wyznaczonymi obszarami uzupełnienia zabudowy na gruntach chronionych I-III klasy, które nie były objęte zgodą, o której mowa w art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., brak jest możliwości pozytywnego rozpoznania wniosku Skarżących. Błędna wykładnia przepisów prawa materialnego doprowadziła w niniejszej również do błędnych ustaleń faktycznych i zastosowania przepisów prawa. Doszło zatem do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik załatwienia sprawy. Należy też podkreślić, że organ uchybił również obowiązkowi prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 8 k.p.a.) oraz zasadzie przekonywania (art. 11 k.p.a.). Uzasadnienie decyzji, o którym mowa w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób niebudzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny i prawny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Norma ta jest uzupełnieniem postanowień zawartych w art. 11 k.p.a. zgodnie z którym organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę, organy uwzględnią powyższe wskazania Sądu. Z tych wszystkich powodów Sąd stwierdził zaistnienie podstaw do uwzględnienia skargi i wyeliminowania zaskarżonego aktu, jak i poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w pkt 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wniosek strony i wynik sprawy oraz wysokość poniesionych kosztów sądowych (wpis do skargi w kwocie 500 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI