II SA/Gd 1854/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-08-11
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkadecyzja administracyjnapostępowanie dowodoweuchylenie decyzjiWSAbudynek gospodarczyterminystan prawny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakazujące rozbiórkę budynku gospodarczego z powodu niewystarczającego wyjaśnienia stanu faktycznego przez organy administracji.

Sprawa dotyczyła skargi F. P. na decyzję nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego, który miał być wybudowany samowolnie. Organy administracji obu instancji nakazały rozbiórkę, powołując się na przepisy Prawa budowlanego z 1974 roku. Skarżący kwestionował ustalenia dotyczące daty budowy i braku pozwolenia. Sąd uchylił zaskarżone decyzje, wskazując na naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących postępowania dowodowego, w szczególności na brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie daty budowy, stanu prawnego obiektu i jego związku z gruntem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę F. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Organy administracji uznały, że budynek został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, bez wymaganego pozwolenia, i stanowi zagrożenie pożarowe. Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc, że zastał obiekty na posesji i nie jest inwestorem, a także sugerując możliwość istnienia pozwolenia z okresu przedwojennego. Sąd, analizując zebrany materiał dowodowy, stwierdził, że organy administracji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 K.p.a.). Sąd wskazał, że organy nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości daty wybudowania obiektu, jego związku z gruntem ani właściwego adresata decyzji (właściciela lub zarządcy). Protokół z wizji lokalnej był lakoniczny i nie pozwalał na ustalenie kluczowych okoliczności. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że nie można było oprzeć rozstrzygnięcia na tak niepełnym materiale dowodowym. Sąd nakazał organom ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem konieczności dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organy administracji naruszyły przepisy K.p.a. dotyczące postępowania dowodowego, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący stanu faktycznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że protokół z wizji lokalnej był lakoniczny i nie pozwalał na ustalenie kluczowych okoliczności, takich jak data budowy, sposób związania z gruntem czy właściwy adresat decyzji. Brak było innych dowodów potwierdzających te fakty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

u.p.b. (1974) art. 37 § 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane

u.p.b. (1974) art. 38 § 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

u.p.b. (1994) art. 103 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane

u.p.b. (1994) art. 48

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane

rozp. WT art. 13 § 1

Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki

przepisy wprowadzające art. 97 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

r.p.r. (1928)

Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 roku o prawie budowlanym i zabudowie osiedli

u.p.b. (1974) art. 65 § 1

Ustawa z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości daty wybudowania obiektu. Organy nie ustaliły w sposób niebudzący wątpliwości stanu prawnego obiektu i właściwego adresata decyzji. Protokół z wizji lokalnej był lakoniczny i nie pozwalał na ustalenie istotnych okoliczności. Brak było innych dowodów pozwalających na ustalenie stanu faktycznego. Organy naruszyły zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 K.p.a.).

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów o samowoli budowlanej i zagrożeniu pożarowym, która nie została poparta wystarczającymi dowodami. Ustalenia organów co do daty budowy obiektu (lata 70-te) i jego właściciela/użytkownika.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji naruszyły w niniejszej sprawie cytowane przepisy art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. albowiem postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie ograniczone zostało w istocie do kontroli obiektu przeprowadzonej z udziałem skarżącego w dniu 24 stycznia 2002 roku. Przedmiotowe oględziny zostały przeprowadzone pobieżnie, protokół z kontroli jest lakoniczny i nie pozwala ustalić okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Organy administracji słusznie zastosowały w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane.

Skład orzekający

Jan Jędrkowiak

przewodniczący

Katarzyna Krzysztofowicz

sprawozdawca

Mariola Jaroszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wskazanie na konieczność dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postępowaniach dotyczących samowoli budowlanej, zwłaszcza w kontekście ustalenia daty budowy, stanu prawnego obiektu i jego związku z gruntem."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowlanej i przepisów Prawa budowlanego z 1974 roku, ale zasady postępowania dowodowego są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego przez organy administracji, nawet w pozornie prostych sprawach dotyczących samowoli budowlanej. Podkreśla znaczenie zasady prawdy obiektywnej.

Błędy w postępowaniu administracyjnym uchylają nakaz rozbiórki małego budynku gospodarczego.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 1854/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-08-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-07-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Jan Jędrkowiak /przewodniczący/
Katarzyna Krzysztofowicz /sprawozdawca/
Mariola Jaroszewska
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak, Sędziowie Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Protokolant Agnieszka Lewandowska, po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2005 na rozprawie sprawy ze skargi F. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 czerwca 2002 Nr [[...]] w przedmiocie rozbiórki budynku gospodarczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 kwietnia 2002 r., nr [[...]], 2. orzeka, że decyzje wymienione w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 2 kwietnia 2002 roku nr [[...]] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - na podst. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 roku, nr 38, poz. 229 ze zm.) i art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 106, poz. 1126 ze zm.), nakazał F. P. rozbiórkę obiektu budowlanego – budynku gospodarczego o wymiarach 2,60m x 1m, zlokalizowanego na działce o nr ewid. gruntu 160, położonej w B. przy ul. W., wykonanego w warunkach samowoli budowlanej.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż dnia 24 stycznia 2002 r. inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dokonali wizji lokalnej na działce o nr ewid. gruntu [[...]], położonej w B. przy ul. W. i ustalili, iż na przedmiotowej działce znajduje się obiekt budowlany – budynek gospodarczy, nietrwale połączony z gruntem, drewniany, o wymiarach zewnętrznych 2,60m x 1m, którego właścicielem jest F. P. Stwierdzili także, iż przedmiotowy obiekt jest usytuowany w szeregu budynków gospodarczych, przy granicy z działką [[...]]. Ustalili nadto, iż obiekt został wybudowany w latach 70 – tych, przy czym na jego wybudowanie inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę wydanego przez właściwy organ.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż nakazuje rozbiórkę ww. obiektu zgodnie z powołanymi w decyzji przepisami albowiem przedmiotowy obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę, a zgodnie z obowiązującymi w czasie wykonania ww. obiektu przepisami Prawa budowlanego realizacja budynku gospodarczego wymagała pozwolenia na budowę, budowa obiektu została zakończona przed 1 stycznia 1995 roku, a usytuowanie przedmiotowego obiektu budowlanego ze ścianami wykonanymi z materiałów palnych jest niezgodne z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane wskazanymi w § 13 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki.
W odwołaniu od powyższej decyzji F. P. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż w jego ocenie nie doszło do samowoli budowlanej albowiem gdy się wprowadził na teren posesji zastał już na niej te obiekty gospodarcze, a więc nie ma on statusu inwestora nie posiadającego pozwolenia na budowę. Wskazał również, iż możliwa jest taka sytuacja, że pozwolenie zostało wydane, ale zaginęło. W ocenie F. P. obiekt, którego dotyczy decyzja nie stanowi budynku gospodarczego, jest to bowiem mała komórka, służąca zaspokajaniu potrzeb rodziny wielodzietnej, w której składowany jest opał, ziemniaki i inne zapasy. Zdaniem odwołującego się należałoby nakazać impregnację łatwopalnych ścian, a nie rozbiórkę obiektu albowiem - biorąc pod uwagę jego rozmiary i usytuowanie – nie stanowi on realnego zagrożenia pożarowego.
Decyzją z dnia 28 czerwca 2002 roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - na podst. art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 24 października 1974 roku – Prawo budowlane i art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w pełni podzielił ustalenia i wnioski organu I instancji stwierdzając, iż obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej, a jego usytuowanie jest niezgodne z przepisami, w tym z § 13 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i stanowi zagrożenie bezpieczeństwa pożarowego dla otoczenia, a co za tym idzie powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Dodatkowo organ II instancji wskazał, iż - mając na uwadze treść odwołania - zwrócił się do Starostwa Powiatowego o wyjaśnienie czy na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego wydano pozwolenie i uzyskał odpowiedź negatywną.
F. P. wniósł skargę na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego żądając jej uchylenia.
W uzasadnieniu skarżący zarzucił organom, że dowolnie ustaliły, iż obiekt został wybudowany bez pozwolenia. F. P. stwierdził, że obiekt został wybudowany w starym centrum miasta "w czasach administracji niemieckiej istniejącej tu do 3 marca 1945 roku". W jego ocenie okoliczność tę potwierdza budynek sąsiedni należący do p. W. (wybudowany w tym samym czasie co budynek skarżącego), który nie jest otynkowany od wewnątrz w części, która przylega do murowanego budynku, otynkowanego w czasach sprzed tej daty. Zdaniem skarżącego należy dotrzeć do dokumentacji sprzed 3 marca 1945 roku, która znajduje się w Związkowym Centrum Dokumentacji Katastralnej w C. w Prowincji D. w N. albowiem w tych zbiorach może znajdować się także stosowne pozwolenie na wybudowanie przedmiotowego obiektu. W ocenie skarżącego zbadanie ww. dokumentacji może doprowadzić do ustalenia, iż obiekt - ze względu na jego wiek, sposób wykonania i niepowtarzalność, będzie podlegał ochronie.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż przedmiotowy budynek jest jednym z pięciu usytuowanych szeregowo obiektów, wybudowanych w różnych latach bez wymaganych pozwoleń na budowę. Wszystkie obiekty objęte są ostatecznymi decyzjami nakazującymi rozbiórkę w trybie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z 24 października 1974 roku – Prawo budowlane. Organ II instancji wskazał nadto, iż nie sposób uznać, że należący do skarżącego obiekt został wybudowany w 1945 roku albowiem jak ustalono w trakcie wizji lokalnej, w której brał udział skarżący, obiekt powstał w latach 70 – tych, a budynek gospodarczy Państwa W., o którym wspomina w skardze F. P., został wybudowany, zgodnie z oświadczeniem ww. złożonym podczas wizji lokalnej ich budynku, przeprowadzonej w trakcie postępowania administracyjnego zakończonego w I instancji decyzją nr [[...]] z dnia 2 kwietnia 2002 roku nakazującą rozbiórkę ww. obiektu, w latach 80 – tych.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (por. T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224).
Zaskarżona decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z 8 lipca 2002 roku oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 marca 2002 roku zostały wydane na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane.
Organy administracji słusznie zastosowały w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 roku, nr 38, poz. 229 ze zm.) albowiem w niniejszej sprawie bezspornym pozostawało, iż obiekt, którego dotyczyło postępowanie został wybudowany przed dniem 1 stycznia 1995 roku, a zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2003 roku, nr 207, poz. 2016 ze zm.): "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". Przy czym ustawa z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane znajduje zastosowanie również do obiektów wybudowanych samowolnie przed dniem jej wejścia w życie tj. przed 1 marca 1975 roku (zgodnie z art. 65 ust. 1 tej ustawy).
Sąd miał przy tym na uwadze, iż przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane należałoby zastosować także do obiektów samowolnie wybudowanych pod rządami rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 roku o prawie budowlanym i zabudowie osiedli (Dz. U. z 1934 roku, nr 34, poz. 216) - tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 lutego 2002 roku (SA/Bk 1487/01, nie publ.).
Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Przepis art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane stanowi zaś, iż adresatem decyzji o przymusowej rozbiórce może być jedynie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, którego dotyczy nakaz rozbiórki.
Z postanowień zacytowanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że przesłankami, które muszą zaistnieć aby nałożyć na inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek rozbiórki tego obiektu, jest z jednej strony wybudowanie obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami obwiązującymi w okresie jego budowy oraz z drugiej strony znajdowanie się obiektu w miejscu, które zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego nie jest przeznaczone pod zabudowę albo jest przeznaczone pod innego rodzaju zabudowę lub powodowanie przez obiekt określonych w punkcie drugim przepisu art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane zagrożeń.
Aby ustalić zaistnienie ww. przesłanek w niniejszej sprawie niewątpliwie konieczne było stwierdzenie czy obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy, a co za tym idzie ustalenie tejże daty oraz zbadanie kto winien być adresatem decyzji o przymusowej rozbiórce przedmiotowego obiektu.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości daty wybudowania obiektu budowlanego. Wprawdzie okolicznością bezsporną pozostawało, iż obiekt stanowiący przedmiot postępowania został zbudowany przed 1995 rokiem i w związku z tym w stosunku do niego znajdować będą zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1974 roku, jednakże - wbrew twierdzeniom organów zawartym w uzasadnieniach decyzji - brak jest podstaw w zebranym materiale dowodowym do przyjęcia, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany w latach 70 – tych. Jedyny dowód w niniejszej sprawie stanowi bowiem protokół z kontroli obiektu budowlanego (k. 1 akt administracyjnych organu I instancji), która odbyła się 24 stycznia 2002 roku, w czasie której ustalono jedynie, iż obiekt powstał "w latach – przed 1970 r." i jest użytkowany przez F. P. jako obiekt gospodarczy.
W ocenie Sądu z protokołu wizji lokalnej w żaden sposób nie wynika data budowy przyjęta przez organy tj. "lata 70 - te". A tym samym nie sposób stwierdzić jakie przepisy należało zastosować aby rozstrzygnąć zagadnienia związane z budownictwem, które pozwoliłyby ustalić czy przedmiotowy obiekt został wybudowany zgodnie, czy też niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy.
Ponadto organy nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości stanu prawnego przedmiotowego obiektu, a co za tym idzie właściwego adresata decyzji. Jak wynika bowiem z protokołu kontroli obiektu F. P. jest użytkownikiem przedmiotowego obiektu, a nie - jak to wskazują organy w swoich decyzjach - jego właścicielem. Przy czym organy w żaden sposób nie wyjaśniły na jakiej podstawie F. P. użytkuje ww. obiekt. Nie zbadały także czy przedmiotowy obiekt jest trwale związany z gruntem, a ustalenie tej okoliczności ma niewątpliwe znaczenie dla ustalenia stanu prawnego obiektu. Jak się wydaje sam skarżący ma wątpliwości co do tego jaki tytuł prawny przysługuje mu do przedmiotowego obiektu albowiem ma rozprawie, która odbyła się dnia 11 sierpnia 2005 roku raz wskazywał, iż nabył przedmiotowy obiekt wraz z mieszkaniem, jednakże po chwili stwierdził, iż jedynie użytkuje ww. obiekt i płaci w związku z tym podatek (k. 26 akt).
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego (tak Barbara Adamiak w: "Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz" B. Adamiak, J. Borkowski, CH Beck, Warszawa 2004 rok, str. 67).
Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje przy tym formalna teoria dowodowa, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę.
Z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i w tym celu dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2000 roku, sygn. akt V SA 1816/00, LEX nr 77645, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2000 roku, sygn. akt V SA 948/00, LEX nr 50114). Strona jest uprawniona, a nie zobowiązana do przedstawienia dodatkowych dowodów.
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż organy administracyjne naruszyły w niniejszej sprawie cytowane przepisy art. 7 k.p.a. i 77 k.p.a. albowiem postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie ograniczone zostało w istocie do kontroli obiektu przeprowadzonej z udziałem skarżącego w dniu 24 stycznia 2002 roku. Przy czym, jak już wskazano powyżej, przedmiotowe oględziny zostały przeprowadzone pobieżnie, protokół z kontroli jest lakoniczny i nie pozwala ustalić okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w tym: daty wybudowania obiektu, sposobu związania obiektu z gruntem oraz inwestora, właściciela obiektu lub jego zarządcy. W świetle twierdzeń skarżącego z rozprawy, która odbyła się dnia 11 sierpnia 2005 roku, zgodnie z którymi "w trakcie wizji inspektor miał zastrzeżenia co do nadbudówki, którą skarżący postawił na (...) szopce" i lakonicznej treści protokołu pojawiają się nadto uzasadnione wątpliwości co do tego jaki budynek był przedmiotem oględzin: "szopka", czy też postawiona przez skarżącego "nadbudówka".
Nadto brak jest w aktach jakichkolwiek innych dokumentów (czy też innych dowodów), które pozwalałyby przyjąć, że F. P. – zgodnie z treścią art. 38 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane - winien być adresatem decyzji o rozbiórce. W aktach znajduje się jedynie wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, iż działka nr [[...]] położona w B. przy ul. W. (na której znajduje się obiekt budowlany, którego dotyczy niniejsza sprawa) stanowi własność Gminy, zarządcą trwałym działki jest Miejski Zarząd Budynków Komunalnych w B., a współużytkownikami wieczystymi ww. działki jest kilkanaście osób, w tym skarżący. Dokument ten nie przesądza jednak o tym czy, a jeżeli tak to jaki, tytuł prawny przysługuje F. P. do przedmiotowego obiektu. Nie pozwala także ustalić kto wybudował przedmiotowy budynek i czyją obecnie stanowi on własność (ewentualnie – kto nim zarządza).
Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się jednak w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem określonych reguł tej oceny.
Jako dowolne należy przy tym traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż orzekające w niniejszej sprawie organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego dotyczące zasad przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem nie podjęły kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego koniecznego aby prawidłowo załatwić niniejszą sprawę oraz nie przeanalizowały dokładnie treści protokołu z wizji lokalnej (stanowiącego jedyny dowód w niniejszej sprawie) przekraczając tym samym granice swobodnej oceny dowodów.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł, iż zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. Wykonanie wadliwych i uchylonych decyzji w okresie do uprawomocnienia się wyroku jest bowiem zbędne i aksjologicznie nieuzasadnione.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ administracji powinien w sposób nie pozostawiający żadnych wątpliwości zindywidualizować obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania i – mając na uwadze treść art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a., przeprowadzić postępowanie dowodowe w celu ustalenia daty wybudowania przedmiotowego obiektu, sposobu związania obiektu z gruntem oraz jego stanu prawnego. Dopiero bowiem ustalenie tych okoliczności pozwoli stwierdzić czy przedmiotowy obiekt winien podlegać przymusowej rozbiórce zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane, a także ustalić adresata ewentualnej decyzji nakazującej jego rozbiórkę (art. 38 ust. 1 tejże ustawy).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI