II SA/Gd 1842/01

II SA/Gd 1842/01 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2004-03-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2001-12-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Alina Dominiak
Anna Orłowska
Arkadiusz Despot-Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Skarżony organ
Wojewoda
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.), Sędziowie: sędzia NSA Anna Orłowska, sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia 11 maja 2001 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 28 marca 2001 r. nr [...].
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia 28 marca 2001 r. na podstawie art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 6. poz. 56) odmówił przyznania I. Ł. prawa do zasiłku przedemerytalnego.
W uzasadnieniu decyzji Starosta podał, że I. Ł. zarejestrował się jako osoba bezrobotna dnia 3 stycznia 2000 r. Zasiłek dla bezrobotnych pobierał w okresie od 6 kwietnia 2000 r. do 6 stycznia 2001 r. Świadectwami pracy udokumentował posiadanie okresu uprawniającego do zasiłku w wymiarze 27 lat, 8 miesięcy, 11 dni, w tym 18 lat 9 miesięcy 9 dni w warunkach szczególnych. I. Ł. przedstawił również zaświadczenie zatrudnienia obywatela polskiego w Czechosłowacji w okresie od 25 sierpnia 1982 r. do 31 sierpnia 1984 r.
W dniu 12 lutego 2001 r. I. Ł. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego.
Starosta powołując się na treść art. 37j i art. 73a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu uznał, że przepis art. 73a nie zalicza okresów pracy w byłej Czechosłowacji do okresu zatrudnienia w rozumieniu przepisów niniejszej ustawy i w związku z tym brak jest podstaw do zaliczenia tego okresu zatrudnienia do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego.
I. Ł. w odwołaniu od powyższej decyzji domagał się przyznania zasiłku przedemerytalnego po zaliczeniu mu okresu pracy w Czechosłowacji.
Wojewoda [...] decyzją z dnia 11 maja 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że zgodnie z art. 73a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu okresy zatrudnienia obywateli polskich w byłej Czechosłowacji na podstawie umów i porozumień międzynarodowych przypadające przed dniem 1 grudnia 1991 r. traktowane są jako okresy zatrudnienia w Państwie Polskim w zakresie uprawnień pracowniczych oraz w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin, o ubezpieczeniu społecznym oraz o świadczeniach pieniężnych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych. Ustawodawca jednak nie zalicza tych okresów do okresów uprawniających do zasiłku, określonych w art. 24 ust. 2 i 4 cytowanej ustawy i w związku z tym strona nie legitymuje się takim okresem wynoszącym dla mężczyzn 30 lat, mimo posiadania ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. Ł. zarzucił bezzasadną odmowę uznania okresu pracy w Czechosłowacji jako okresu uprawniającego do zasiłku.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Nadto organ odwoławczy wskazał na przepis art. 371 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych posiadała lub spełniła warunki do jego nabycia, przy czym do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego nie zalicza się okresu aktualnie pobieranego zasiłku.
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 73a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56) okresy zatrudnienia obywateli polskich w byłej Niemieckiej Republice Demokratycznej i w byłej Czechosłowackiej Republice Socjalistycznej na podstawie umów i porozumień międzynarodowych, przypadające przed dniem 1 grudnia 1991 r., traktowane są jak okresy zatrudnienia w Państwie Polskim w zakresie uprawnień pracowniczych oraz w rozumieniu przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin {obecnie przepisów o emeryturach i rentach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych),o ubezpieczeniu społecznym oraz o świadczeniach pieniężnych z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.
Cytowany przepis jednoznacznie traktuje wskazane w nim okresy pracy tak jak okresy zatrudnienia w Polsce w zakresie uprawnień pracowniczych. Oznacza to, że okres pracy w byłej Czechosłowackiej Republice Socjalistycznej na podstawie umów i porozumień międzynarodowych, przypadający przed dniem 1 grudnia 1991 r. podlega zaliczeniu do ogólnego stażu pracy pracownika, który stanowi wyraz realizacji uprawnień pracowniczych, i należy go traktować łącznie jako okres zatrudnienia tak jak okresy zatrudnienia u pracodawców w Polsce. Realizację uprawnień pracowniczych, wykraczających poza stosunek pracy, stanowi prawo do zaliczenia okresów zatrudnienia do okresów, od których zależy nabycie uprawnień do świadczeń przysługujących na podstawie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, gdyż uprzednie istnienie stosunku pracy oraz jego czasokres (staż pracy) stanowią jedną z istotnych przesłanek warunkujących nabycie prawa do określonych świadczeń w przypadku utraty zatrudnienia.
Jak wynika z art. 24 ust. 2 cytowanej ustawy "okresem uprawniającym do zasiłku" są łączne okresy zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, pozarolniczej działalności, wymienione w art. 23 ust. 1 pkt 2, oraz okresy, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1, 2, 4 i 5.
Wobec powyższego skoro okres zatrudnienia w byłej Czechosłowackiej Republice Socjalistycznej jest okresem zatrudnienia takim samym jak okres zatrudnienia w Państwie Polskim, to tym samym jest "okresem uprawniającym do zasiłku" w rozumieniu cytowanego wyżej art. 24 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.
Organy administracji publicznej rozstrzygające przedmiotowa sprawę dopuściły się naruszenia przepisów art. 73a oraz art. 24 ust. 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które miało wpływ na wynik spraw}', gdyż w konsekwencji nie ustalono pełnego okresu zatrudnienia skarżącego, co stanowiło decydującą przesłankę warunkującą przyznanie mu prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Rozpatrując ponownie sprawę organy zatrudnienia w pierwszej kolejności ustalą czy skarżący w Czechosłowackiej Republice Socjalistycznej był zatrudniony na podstawie umów i porozumień międzynarodowych, co warunkuje zaliczenie tego okresu do łącznego okresu zatrudnienia, a tym samym do okresu uprawniającego do zasiłku. Ponadto rozpatrując ponownie sprawę należy uwzględnić zmiany ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, które miały miejsce po wydaniu decyzji w przedmiotowej sprawie. W szczególności należy mieć na względzie art. 5 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 89, poz. 973) oraz art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz. U. Nr 154, poz. 1793) i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. Nr 6, poz. 65).
Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Jednocześnie Sąd nie określił w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W ocenie Sądu wykładnia celowościowa prowadzi do wniosku, że art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odnosi się do aktów lub czynności, które podlegają wykonaniu. Ratio legis niniejszego przepisu wskazuje, iż jego stosowanie ma zabezpieczyć stronę, której skarga została uwzględniona przed ewentualnym wykonaniem przez organ, przed uprawomocnieniem się wyroku, aktu uchylonego przez Sąd. W niniejszej sprawie decyzja odmawiająca przyznania świadczenia w postaci zasiłku przedemerytalnego nie podlega wykonaniu, gdyż nie przyznaje ani nie pozbawia żadnego prawa, a zatem brak podstaw, aby odnosić się do kwestii jej wykonalności do czasu uprawomocnienia się wyroku.