II SA/Gd 1776/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-08-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
zalesieniegrunty rolnedecyzja administracyjnaprawo samorządoweKodeks postępowania administracyjnegouchwała rady gminyorgan współdziałającykontrola sądowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające zgody na zalesienie gruntu rolnego, wskazując na naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących zajęcia stanowiska przez radę gminy.

Skarżący K. H. wnioskował o zgodę na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia. Starosta odmówił, powołując się na brak akceptacji Rady Miejskiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. WSA w Gdańsku uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy naruszyły art. 106 § 1 k.p.a., wydając decyzję przed uzyskaniem ostatecznego stanowiska rady gminy, które powinno być wyrażone w formie postanowienia podlegającego zaskarżeniu.

Sprawa dotyczyła wniosku K. H. o przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia. Starosta odmówił zgody, opierając się na uchwale Rady Miejskiej, która nie zaakceptowała zmiany charakteru użytkowania gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił obie decyzje, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 106 § 1 k.p.a. Sąd wskazał, że zgoda rady gminy na zalesienie gruntu, wyrażona w formie uchwały, stanowi stanowisko organu współdziałającego, które powinno zostać zajęte w formie postanowienia podlegającego zaskarżeniu. Dopóki takie postanowienie nie stanie się ostateczne, organ prowadzący postępowanie główne nie może wydać decyzji merytorycznej. Sąd podkreślił, że skarżący nadal ma możliwość zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej, gdyż nie została mu ona doręczona. W związku z naruszeniem przepisów proceduralnych, WSA uchylił zaskarżone decyzje.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organ administracji nie może wydać decyzji merytorycznej przed uzyskaniem ostatecznego stanowiska organu współdziałającego, ponieważ narusza to art. 106 § 1 k.p.a.

Uzasadnienie

Stanowisko organu współdziałającego, wyrażone w formie uchwały lub postanowienia, musi stać się ostateczne, aby organ prowadzący postępowanie główne mógł je uwzględnić przy wydawaniu decyzji. Dopóki istnieje możliwość zaskarżenia tego stanowiska, nie można mówić o jego pewności i stabilności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

u.p.g.r.z. art. 3 § ust. 1, 2, 4, 7

Ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia

Grunt rolny może być przeznaczony do zalesienia, jeżeli spełnia określone warunki. Starosta rozpatruje wnioski i wydaje decyzje, informując wójta/burmistrza i prosząc o akceptację rady gminy zmiany charakteru użytkowania gruntu.

k.p.a. art. 106 § § 1, § 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Jeżeli wydanie decyzji uzależnione jest od zajęcia stanowiska przez inny organ, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Zajęcie stanowiska następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie.

Pomocnicze

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

Wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu stanowi przesłankę wznowienia postępowania.

p.u.s.a. art. 1 § § 1, § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, co do zasady pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.s.g. art. 101 § ust. 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.s.g. art. 102

Ustawa o samorządzie gminnym

u.w.r.o.w. art. 14 § ust. 3

Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej

Do spraw dotyczących zgody na zalesienie gruntów rolnych, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed wejściem w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

u.p.g.r.z. art. 3

Ustawa o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia

Zmiany wprowadzone ustawą z dnia 14 lutego 2003 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji naruszyły przepisy proceduralne, wydając decyzje przed uzyskaniem ostatecznego stanowiska Rady Miejskiej w sprawie akceptacji wniosku o zalesienie.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżącego dotyczące sprzeczności uchwały Rady Miejskiej z ustawą zostały uznane za zasadne do rozpoznania w odrębnym postępowaniu, a nie w ramach skargi na decyzję Starosty i SKO.

Godne uwagi sformułowania

akceptacja, o jakiej mowa w art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (...) jest "wyrażeniem stanowiska w innej formie" (art. 106 § 1 w związku z § 5 kp.a.) w sprawie indywidualnej, w której przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ. Dopóki postanowienie zawierające stanowisko innego organu nie jest ostateczne, dopóty nie ma stanu pewności w tym zakresie. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

Skład orzekający

Katarzyna Krzysztofowicz

sprawozdawca

Małgorzata Gorzeń

sędzia

Zdzisław Kostka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów proceduralnych dotyczących współdziałania organów administracji, w szczególności w kontekście wydawania decyzji uzależnionych od stanowiska innych organów (np. rady gminy). Podkreślenie znaczenia ostateczności postanowień organów współdziałających."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia i procedurą uzyskiwania akceptacji rady gminy. Może być stosowane analogicznie do innych sytuacji, gdzie wymagane jest stanowisko organu pomocniczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne są niuanse proceduralne w postępowaniu administracyjnym i jak błędy w tym zakresie mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli merytorycznie sprawa mogłaby być rozstrzygnięta inaczej. Jest to przykład "technicznej" wygranej strony, która może mieć znaczenie praktyczne.

Błąd proceduralny uchylił decyzję o zalesieniu: dlaczego ostateczność stanowiska rady gminy jest kluczowa?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 1776/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-08-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Katarzyna Krzysztofowicz /sprawozdawca/
Małgorzata Gorzeń
Zdzisław Kostka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie : Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2002 r., nr [[...]] w przedmiocie zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 19 kwietnia 2002 r., nr [[...]], 2/ zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. H. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Skarżący – K. H. pismem z dnia 14 stycznia 2002 roku zwrócił się do Starosty o wyrażenie zgody na przeznaczenie do zalesienia gruntu rolnego w postaci część działki nr [[...]] o pow. 4,77 ha położonej w S. - gmina B.
Starosta - na podstawie art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. nr 73, poz. 764) - pismem z 7 marca 2002 roku poinformował Burmistrza Miasta o ww. wniosku i wniósł o akceptację przez Radę Miasta zmiany charakteru użytkowania należącego do wnioskodawcy gruntu z rolnego na leśny.
Rada Miejska uchwałą nr [[...]] z dnia 4 kwietnia 2002 roku nie zaakceptowała przeznaczenia do zalesienia gruntu rolnego objętego wnioskiem K. H.
Decyzją nr [[...]] z dnia 19 kwietnia 2002 roku Starosta - na podstawie art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. nr 73, poz. 764) - odmówił przeznaczenia do zalesienia należącego do K. H. gruntu rolnego oznaczonego w ewidencji gruntów jako część działki nr [[...]], o pow. 4,77 ha, położonej w obrębie geodezyjnym S. - gmina B.
Uzasadniając powyższą decyzję Starosta wskazał, iż wnioskodawca spełnił przewidziany w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia wymóg przeznaczenia do zalesienia gruntów rolnych, jednakże brak akceptacji przez Radę Miejską zmiany charakteru użytkowania gruntu z rolnego na leśny stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie przeznaczenia gruntu rolnego do zalesienia.
K. H. wniósł odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia. Skarżący wskazał, iż działka numer [[...]] położona w S., której jest właścicielem, spełnia warunki wymienione w art. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia i w związku z tym nie ma podstaw do odmowy przeznaczenia tej działki do zalesienia. Skarżący stwierdził także, iż uchwała Rady Miejskiej z dnia 4 kwietnia 2002 roku w sprawie braku akceptacji na zmianę charakteru użytkowania z gruntu rolnego na leśny jest sprzeczna z wymogami ww. ustawy.
Decyzją z dnia 31 maja 2002 roku nr [[...]] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. nr 73, poz. 764) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty.
Wydając powyższą decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze podzieliło w pełni ustalenia i wnioski organu I instancji stwierdzając, iż również jego zdaniem akceptacja zmiany charakteru użytkowania gruntu z rolnego na leśny przez Radę Miasta jest jednym z warunków, który musi zostać spełniony aby było możliwe wydanie pozytywnej decyzji w sprawie przeznaczenia gruntu rolnego do zalesienia. Kolegium wskazało przy tym, iż nie rozpatrywało zarzutu dotyczącego stanowiska Rady Miasta w sprawie zmiany charakteru użytkowania gruntu z rolnego na leśny albowiem stanowiłoby to wyjście poza problematykę określoną przez zaskarżoną decyzję.
K. H. wniósł skargę na powyższą decyzję organu II instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego żądając uchylenia zarówno decyzji Kolegium, jak i poprzedzającej ją decyzji Starosty.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż z odmownych decyzji zarówno Starosty jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika jednoznacznie, iż jedynym argumentem uzasadniającym odmowę przeznaczenia jego działki rolnej do zalesienia jest brak akceptacji Rady Miasta, wyrażony w uchwale z dnia 4 kwietnia 2002 roku numer [[...]]. Skarżący stwierdził również, iż pomimo, że jego działka rolna spełnia warunki wymienione w art. 3 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, Rada Miejska nie zaakceptowała zmiany charakteru użytkowania jego działki z rolnego na leśny albowiem podejmując ww. uchwałę przekroczyła swoje uprawnienia uzależniąjąc akceptację zmiany charakteru użytkowania od innych przesłanek niż wskazane w ww. przepisie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § l i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (por. T. Woś - Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224).
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 maja 2002 roku oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty z 19 kwietnia 2002 roku zostały wydane na podstawie art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. nr 73, poz. 764).
Zgodnie z treścią przepisu art. 3 powyższej ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej) grunt rolny będący częścią gospodarstwa rolnego lub stanowiący jego całość mógł być przeznaczony do zalesienia, jeżeli spełniał warunki wymienione w treści ust. 1 i 2 tegoż przepisu.
Przepisy ust. 4 i 7 art. 3 cytowanej ustawy stanowiły zaś, iż starosta, właściwy ze względu na miejsce położenia gruntu, rozpatrywał pisemne wnioski właścicieli gruntów o wyrażenie zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia według kolejności ich wpływu i wydawał decyzje w terminie 60 dni od dnia otrzymania wniosku. Przy czym o otrzymanych wnioskach starosta informował właściwego ze względu na miejsce położenia gruntu wójta, burmistrza lub prezydenta miasta i występował z prośbą o akceptację przez radę gminy zmiany charakteru użytkowania gruntu z rolnego na leśny.
Ustawa z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia nie wskazywała trybu ewentualnego zaskarżania "akceptacji rady gminy".
W niniejszej sprawie Starosta pismem z dnia 7 marca 2002 roku poinformował Burmistrza Miasta o wniosku skarżącego i wniósł o akceptację przez Radę Miasta zmiany charakteru użytkowania gruntu należącego do wnioskodawcy z rolnego na leśny.
Rada Miejska uchwałą nr [[...]] z dnia 4 kwietnia 2002 roku nie zaakceptowała przeznaczenia do zalesienia gruntu rolnego objętego wnioskiem K. H., a Starosta - mając na uwadze treść ww. uchwały - odmówił przeznaczenia do zalesienia należącego do K. H. gruntu rolnego. Decyzję tę organ II instancji utrzymał w mocy z tych samych przyczyn.
Jak wynika z akt tutejszego sądu o sygn. II SA/Gd. 1777/02 (dowód z akt dopuszczony na rozprawie dnia 4 sierpnia 2005 roku k 24 akt) K. H. zaskarżył przedmiotową uchwałę Rady Miejskiej do sądu administracyjnego, opierając skargę na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 roku, nr 142, poz. 1591).
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje i podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uzasadnieniu postanowienia z dnia 12 listopada 2002 roku (II SA/Łd 1056/02, ONSA 2003/4/142), zgodnie z którym akceptacja, o jakiej mowa w art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. Nr 73, poz. 764), jest "wyrażeniem stanowiska w innej formie" (art. 106 § 1 w związku z § 5 kp.a.) w sprawie indywidualnej, w której przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ.
Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym uzasadnieniu organem właściwym do wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntu do zalesienia jest starosta właściwy ze względu na miejsce położenia gruntu (art. 3 ust. 4 cytowanej ustawy). Wyrażenie zgody następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 3 ust. 7 i 9). Zwrócenie się starosty w toku postępowania wszczętego wnioskiem strony do wójta (burmistrza) o akceptację przez radę gminy wniosku konkretnej osoby o zmianę przeznaczenia określonego gruntu stanowi istotny i niezbędny element procedury. W myśl art. 106 § 1 kp.a., jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Taka sytuacja występuje w rozpatrywanym przypadku. Akceptacja, o jakiej mowa w art. 3 ust. 7 analizowanej ustawy, jest bowiem "wyrażeniem stanowiska w innej formie" w sprawie indywidualnej, w której przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ. W myśl art. 106 § 5 kp.a. zajęcie stanowiska następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie. W sprawie, której przedmiotem jest przeznaczenie gruntów rolnych do zalesienia, kompetencję do zajęcia stanowiska w formie akceptacji dla wnioskowanej zmiany przyznano radzie gminy właściwej ze względu na położenie gruntu. Właściwą dla rady (i innych organów kolegialnych) formą prawną działania jest podejmowanie uchwał, którym czasem nadawane są także inne nazwy. Okoliczność ta sama w sobie nie może jednak przesądzać ani o niemożności uznania uchwały rady gminy za decyzję lub postanowienie wydane w zakresie objętym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, ani też o formie kontroli takiej uchwały.
Zgodnie z przepisem art. 1 pkt 1 k.p.a. kodeks normuje postępowanie przed organami administracji publicznej w należących do właściwości tych organów sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Organy samorządu terytorialnego są organami administracji publicznej (definicję ustawową tych organów zawiera przepis art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a.). Z kolei definicja ustawowa organów jednostek samorządu terytorialnego zawarta jest w art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. i obejmuje m.in. organy gminy. W doktrynie wyrażane jest przekonanie, że w powołanym przepisie art. 5 § 2 pkt 6 k.p.a. wymienione są organy samorządowe, niezależnie od tego, czy są one powołane do rozpatrywania spraw indywidualnych rozstrzyganych decyzjami administracyjnymi. Ustawy ustrojowe, powierzając co do zasady wydawanie decyzji w sprawach indywidualnych wójtom, burmistrzom, prezydentom, starostom czy marszałkom, zastrzegają dopuszczalność wyjątków. Dotyczy to głównie przypadków wydawania decyzji przez zarząd ale "nie można wykluczyć sytuacji, w których może to być decyzja rady albo też jej komisji, np. jako organu współdziałającego z mocy ustawy odrębnej" (J. Borkowski Iw:1 B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck 2000, s. 10). Taka właśnie sytuacja, w której rada gminy występuje jako organ współdziałający przy wydawaniu decyzji administracyjnych, zachodzi na gruncie przepisów ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia, przewidujących akceptację wniosków przez radę i mają do niej zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W konsekwencji organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia na uchwałę (postanowienie na gruncie przepisów procesowych) w przedmiocie wyrażenia przez radę gminy stanowiska przez akceptację (lub jej odmowę) będzie samorządowe kolegium odwoławcze.
Jak słusznie zauważył przy tym Naczelny Sąd Administracyjny - nie można uznać za zasadną interpretacji odmiennej, która prowadziłaby do stwierdzenia, że kontrola uchwały odmawiającej akceptacji wniosku o przeznaczenie gruntu do zalesienia powinna następować w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, a w konsekwencji uznać, iż orzekanie o prawidłowości takiej uchwały przez samorządowe kolegium odwoławcze jest niedopuszczalne, narusza bowiem ustawową samodzielność gminy i kompetencje organu nadzoru oraz sądu administracyjnego. Wyrażenie przez radę stanowiska w przedmiocie "akceptacji" następuje niewątpliwie w formie uchwały w sprawie "z zakresu administracji publicznej", ale forma uchwały nie może przesądzać o trybie kontroli, skoro jej podjęcie następuje w związku ze współdziałaniem przy wydawaniu decyzji administracyjnych. Trzeba mieć bowiem na względzie powołane powyżej przepisy określające zakres obowiązywania kodeksu postępowania administracyjnego i tryb współdziałania przy wydawaniu decyzji, jak i przepis art. 102 ustawy o samorządzie gminnym stanowiący, iż przepisów rozdziału 10 o nadzorze nad działalnością gminną (w tym art. 101) nie stosuje się do decyzji indywidualnych w sprawach z zakresu administracji publicznej, wydawanych przez organy gmin, ich związków lub samorządowe kolegia odwoławcze, a kontrolę instancyjną w tym zakresie oraz nadzór pozainstancyjny i kontrolę sprawowaną przez sąd określają przepisy odrębne.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Rada Miejska, zajmując stanowisko w przedmiocie przeznaczenia gruntów rolnych do zalesienia w formie uchwały z dnia 4 kwietnia 2002 roku, działała jako organ współdziałający przy wydawaniu decyzji administracyjnych, a jej uchwała stanowiła na gruncie przepisów procesowych postanowienie wydane przez organ I instancji, na które przysługuje stronie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż K. H. nadal może zaskarżyć przedmiotową uchwałę Rady Miejskiej we właściwym trybie albowiem - jak wynika z oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie dnia 4 sierpnia 2005 roku (k. 24 akt) - ww. uchwała nie została K. H. doręczona.
Słusznie zauważył bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 30 września 1998 roku (I SA 1495/97, LEX nr 45704), że - jeżeli decyzja nie została doręczona, to nie płynie termin do jej zaskarżenia (termin liczy się od dnia doręczenia). Podobne stanowisko wyraziła w decyzji z dnia 7 sierpnia 1998 roku Komisja Odwoławcza przy Urzędzie Patentowym RP (Odw. 1697/97, LEX nr 57341) stwierdzając, iż brak zdarzenia prawnego stanowiącego początek biegu terminu na wniesienie odwołania (nie doręczenie decyzji) powoduje, iż decyzja ta - wobec nie rozpoczęcia biegu terminu - nie staje się decyzją ostateczną.
Zgodnie z treścią art. 106. § 1 k.p.a. jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ.
W niniejszej sprawie organ załatwiający sprawę (Starosta) zwrócił się wprawdzie do Rady Miejskiej o zajęcie stanowiska (akceptację wniosku), jednakże stanowisko wyrażone przez organ współdziałający nie jest ostateczne.
Tym samym należy stwierdzić, iż organy działające w niniejszej sprawie naruszyły przepis art. 106 § l k.p.a. Skoro załatwienie sprawy przez organ decyzyjny jest uzależnione od zajęcia stanowiska przez inny organ i wówczas decyzję wydaje się po zajęciu tego stanowiska, a zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, to w istocie - dopóki postanowienie organu współdziałającego nie stanie się ostateczne - dopóty nie można mówić o zajęciu przez ten organ stanowiska w rozumieniu art. 106 k.p.a. (tak Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale /składu 7 sędziów/ z 9 listopada 1998 roku, OPS 8/98, ONSA 1999/117).
Zajęcie stanowiska przez organ współdziałający po wydaniu decyzji ostatecznej, bez względu na jego istotę, nie konwaliduje bowiem wcześniejszego postępowania. Organ współdziałający prowadzi swoiste postępowanie wyjaśniające, w którym strony postępowania głównego mają zagwarantowane prawa. Jest to więc wyodrębnione stadium postępowania głównego, które musi się toczyć i musi się skończyć w trybie określonym przez prawo, a dopiero potem może dojść do zajęcia stanowiska przez organ prowadzący postępowanie główne. Stanowisko innego organu, które zostało wyrażone w formie postanowienia, staje się podstawowym materiałem dowodowym w sprawie administracyjnej, czasem przesądzającym lub wręcz determinującym jej końcowe rozstrzygnięcie, a gdy jest to stanowisko wiążące, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - elementem podstawy prawnej tego rozstrzygnięcia. Organ prowadzący postępowanie główne może więc korzystać z tego materiału dopiero wtedy, gdy nie ma wątpliwości dotyczących jego treści ani wątpliwości co do tego, czy treść ta nie ulegnie zmianie. Dopóki postanowienie zawierające stanowisko innego organu nie jest ostateczne, dopóty nie ma stanu pewności w tym zakresie. Co więcej, organ prowadzący postępowanie główne, wiedząc, że w stosunku do takiego postanowienia może zostać wniesiony środek zaskarżenia, powinien się liczyć z możliwością zmiany stanowiska i w zgodzie z zasadą prawdy obiektywnej oraz zasadą legalności powinien poczekać do czasu uzyskania przez to postanowienie przymiotu trwałości.
Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd orzekający w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, iż skarga K. H. zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn innych niż w niej wskazane.
Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w skardze - w ocenie Sądu - zarówno Starosta, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze, winni wziąć pod uwagę stanowisko wyrażone przez Radę, które mogło przesądzić o treści ich decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 26 listopada 1999 roku, IV SA 1512/98, LEX nr 48178, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 grudnia 1999 roku, IV SA 1695/97, LEX nr 45131), a zarzuty odwołującego się K. H. dotyczące uchwały Rady Miejskiej winny być rozpoznane - jak to wykazano powyżej - w odrębnym postępowaniu.
Skoro jednak skarżącemu nadal przysługuje prawo do wniesienia zażalenia na uchwałę (postanowienie) dotyczącą akceptacji przez Radę Miejską jego wniosku - to dopiero po rozpoznaniu wniesionego przez K. H. zażalenia (lub upływie terminu do jego wniesienia) postanowienie organu współdziałającego stanie się ostateczne i dopiero wtedy będzie można mówić o zajęciu przez ten organ stanowiska w rozumieniu art. 106 k.p.a.
Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu stanowi przesłankę wznowienia postępowania.
Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Naruszenie to stanowi przesłankę wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.
Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia określającego czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, o którym mówi przepis art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym.
Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne jedynie w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Ponieważ zaskarżona i uchylona decyzja dotyczyła odmowy przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było bezprzedmiotowe.
Zgodnie z treścią art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229, poz. 2273) do spraw dotyczących wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntu rolnego do zalesienia objętych przepisami ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. nr 73, poz. 764 oraz Dz. U. z 2003 r. nr 46, poz. 392), wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Z tych też przyczyn organy administracji przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy winny kierować się przepisami ustawy z dnia 8 czerwca 2001 roku o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz. U. nr 73, poz. 764), uwzględniając zmianę tych przepisów zawartą w ustawie z dnia 14 lutego 2003 roku o zmianie ustawy o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia oraz ustawy - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. nr 73, poz. 764). Przy czym organ I instancji powinien zająć stanowisko w sprawie dopiero po ustaleniu, iż postanowienie zawierające opinię Rady Miasta w przedmiocie przeznaczenia gruntu rolnego wnioskodawcy do zalesienia jest ostateczne.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI