II SA/KR 1036/01
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie świadczenia pieniężnego dla osoby deportowanej do pracy przymusowej, wskazując na niezgodność przepisu ustawy z Konstytucją.
Skarżąca S.Ż. wniosła o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej, jednak organ administracji umorzył postępowanie ze względu na uchybienie terminowi. Sąd administracyjny uchylił tę decyzję, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ustawy z Konstytucją, co umożliwiło wznowienie postępowania i merytoryczne rozpoznanie wniosku.
Skarżąca S.Ż. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie, powołując się na art. 105 § 1 k.p.a. i art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r., stwierdzając, że uchybienie ustawowemu terminowi powoduje bezskuteczność czynności procesowej i bezprzedmiotowość postępowania. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, argumentując trudnościami w uzyskaniu dokumentacji potwierdzającej pobyt na robotach przymusowych oraz wskazując na rozbieżność między datą wejścia w życie rozporządzenia a datą graniczną w ustawie. Organ utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca podtrzymała swoje argumenty, dodając, że ustawa nie zakreśliła terminu do składania wniosków, a jedynie nowela do ustawy z 18 marca 1999 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 czerwca 2003 r. (sygn. akt P 24/02), który orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. z Konstytucją. Sąd uznał, że daje to podstawę do wznowienia postępowania i merytorycznego rozpoznania uprawnień kombatanckich.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uchybienie terminowi wynikające z przepisu niezgodnego z Konstytucją nie może stanowić podstawy do umorzenia postępowania, a sąd administracyjny może uchylić decyzję w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu ustawy z Konstytucją RP daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego i merytorycznego rozpoznania wniosku, nawet jeśli wcześniej postępowanie zostało umorzone z powodu uchybienia terminowi wynikającemu z tego przepisu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
u.ś.p.p.d.p.p. art. 4 § ust. 5
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania w przypadku, gdy wszczęte postępowanie stało się bezprzedmiotowe.
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 97 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
u.n.s.a. art. 55 § ust. 1
Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym
Podstawa orzekania o kosztach.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Podstawa do wznowienia postępowania w oparciu o orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. z Konstytucją RP, stwierdzona wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Możliwość wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
Odrzucone argumenty
Umorzenie postępowania z powodu uchybienia terminowi do złożenia wniosku.
Godne uwagi sformułowania
Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a § 1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień kombatanckich S.Z.
Skład orzekający
Andrzej Irla
przewodniczący
Andrzej Niecikowski
członek
Izabela Dobosz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na możliwość wznowienia postępowania administracyjnego w oparciu o wyroki Trybunału Konstytucyjnego, nawet po upływie terminów procesowych, gdy przepis stanowiący podstawę decyzji został uznany za niezgodny z Konstytucją."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których orzeczenie organu opierało się na przepisie uznanym za niezgodny z Konstytucją, a postępowanie zostało umorzone z powodu uchybienia terminowi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego może wpływać na losy indywidualnych spraw administracyjnych, nawet po ich prawomocnym zakończeniu, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów ochrony prawnej.
“Wyrok TK ratuje świadczenie kombatanckie: Sąd uchyla umorzenie postępowania.”
Dane finansowe
WPS: 10 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Kr 1036/01 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2004-01-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2001-04-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Andrzej Irla /przewodniczący/ Andrzej Niecikowski Izabela Dobosz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 634 Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Sentencja WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie NSA: Izabela Dobosz ( spr.) Andrzej Niecikowski Protokolant : Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2004 roku sprawy ze skargi S. Ż. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2001r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej I uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r. Nr [...] II zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej S. Ż. kwotę 10 zł (dziesięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2000r, Nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 4 ust. 5 ustawy z 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 poz. 395 z późn. zm. ) umorzono postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, który po 31 XII 1999r złożyła w Urzędzie d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych S.Z. . Powołano się na termin ustawowy i stwierdzono, że nie może on być przez organ prowadzący postępowanie przedłużony. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej, podjętej przez stronę, a wszczęte postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, co powoduje konieczność umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 kpa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.Z. prosi o pozytywne rozpatrzenie jej uprawnień. Przyznaje, że pismo inicjujące postępowanie administracyjne złożyła 18 III 2000r. Starania o potwierdzenie pobytu na robotach przymusowych podjęło rodzeństwo L. w styczniu 1993r. W lipcu 1997r Międzynarodowe Biuro Poszukiwań w Arolsen potwierdziło pobyt matki na robotach w Niemczech , a z uwagi na zaginioną dokumentację nie potwierdziło pobytu ojca i dzieci. Miało ich poinformować o dalszych poszukiwaniach, ale milczy. Próbowali uzyskać potwierdzenie faktu pobytu w Niemczech przez Ambasadę Polską - ale bezskutecznie. Wnoszą, aby Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wydał decyzję w oparciu o ich oświadczenia, ankiety personalne i inne dokumenty ewidencyjne, zgodne z rozporządzeniem MPP i PS z 29 XII 1999r ( Dz. U. Nr poz. 1300 ). Uważają, że wydanie tego rozporządzenia nie koresponduje z datą 31 XII 1999r zawartą w ustawie z 31 V 1996r i różnicuje sytuację prawną osób starających się o uprawnienie z jej tytułu. Wnosząc przywrócenie terminu do rozpatrzenia ich podań. Załącza do wniosku poświadczenie aktu urodzenia ich siostrzeńca w Niemczech ( siostra, która z nimi była w Niemczech zmarła ). Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2001r Nr [...], wydaną na podstawie art. 127 § 3, 138 § 1 pkt. 1 i 105 kpa oraz art. 4 ust. 5 ustawy z 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm. ) utrzymano w mocy decyzję własną z [...] 2000r. Organ podtrzymał swoje poprzednie stanowisko. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.Z. wnosi o uchylenie decyzji podnosząc argumenty, o których mowa była we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powołuje się na to, że ustawa nie zakreśliła terminu do składania wniosków, a zrobiła to dopiero nowela do ustawy z 18 III 1999r. Zarządzenie Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z 23 VII 1996r nie uznawało jako dowodów ankiet z akt personalnych dla potrzeb dowodów osobistych. Zostało to zmienione dopiero Rozporządzeniem MPPiPS z 29 XII 1999r. Okazało się, że w tych ankietach jest twierdzenie jej pobytu w Niemczech. Wnosi o przywrócenie terminu przez urząd i rozpatrzenie jej wniosku o przyznanie świadczenia z 18 III 2000r. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 VIII 2002r - Prawo o postępowaniu przed i administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki, określone w ustawie. Skargi wniesione przed 1 I 2004r do NSA podlegają obecnie rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Sądowa kontrola wykazała naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 17 VI 2003r ( sygn. akt P 24/02, Dz. U. Nr 110 poz. 1060 ) orzekł o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 V 1996r o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich ( Dz. U. Nr 87 poz. 395 z 1998r ze zm.) z art. 2 i 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej . Daje to możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145a § 1 kpa i merytorycznego rozpoznania uprawnień kombatanckich S .Z. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "b" Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. art. 97 § 1 przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 VIII 2002r ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm. ). Do spraw, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1 I 2004r i ustępowanie nie zostało zakończone ( co dotyczy niniejszej sprawy ) stosuje się bowiem powołane wyżej przepisy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm. ) oraz art. 97 § 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 VIII 2002r - przepisy prowadzające ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1271).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI