II SA/Gd 174/03
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gdańsku oddalił skargę kombatanta na decyzję odmawiającą świadczenia za pracę przymusową, uznając, że kluczowe jest kryterium deportacji poza granice kraju.
Skarżący S. O. domagał się świadczenia pieniężnego za pracę przymusową, twierdząc, że wykonywał ją na terytorium II RP. Organ administracji odmówił, uznając, że nie spełniono warunku deportacji poza granice kraju. WSA w Gdańsku oddalił skargę, podzielając stanowisko organu i podkreślając, że kluczowe dla przyznania świadczenia jest kryterium deportacji poza granice II RP, a nie samo wykonywanie pracy przymusowej.
Sprawa dotyczyła skargi S. O. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która uchyliła wcześniejszą decyzję o umorzeniu postępowania i odmówiła przyznania świadczenia pieniężnego za pracę przymusową. Organ administracji powołał się na ustawę z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej. Kluczowym elementem sporu była interpretacja pojęcia 'represji' i 'deportacji'. Skarżący twierdził, że pracował przymusowo na terytorium II RP, podczas gdy ustawa definiuje represję jako deportację poza granice kraju. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem. Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które podkreśla, że sam fakt wykonywania pracy przymusowej nie jest wystarczający do przyznania świadczenia. Istotne jest kryterium deportacji (wywiezienia) poza granice II Rzeczypospolitej, co oznaczało wyrwanie z dotychczasowego środowiska i obiektywnie trudniejszą sytuację.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, samo wykonywanie pracy przymusowej na terytorium II RP nie jest wystarczające. Kluczowe jest kryterium deportacji (wywiezienia) poza granice II Rzeczypospolitej.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym świadczenie przysługuje osobom deportowanym (wyrwanym z dotychczasowego środowiska) poza granice kraju, a nie tym, którzy pracę przymusową wykonywali na terytorium II RP.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (7)
Główne
u.ś.p.d. art. 4 § ust. 1, 2 i 4
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
u.ś.p.d. art. 2 § pkt 2 lit. "a"
Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich
Represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945.
Pomocnicze
k.p.a. art. 127 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. art. 97 § § 1
Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. Nr 53, poz. 1269 art. 1 § § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Odrzucone argumenty
Argument skarżącego, że praca przymusowa wykonywana na terytorium II RP spełnia przesłankę deportacji.
Godne uwagi sformułowania
kryterium wyróżniającym grupę osób uprawnionych do świadczenia o którym wyżej stanowi obiektywnie trudniejsza sytuacja deportowanych (wywiezionych poza granice II Rzeczypospolitej) tj. osób przymusowo zatrudnionych i jednocześnie wyrwanych z dotychczasowego środowiska.
Skład orzekający
Jan Jędrkowiak
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia deportacji w kontekście świadczeń dla osób represjonowanych, rozróżnienie między pracą przymusową a deportacją."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy z 1996 r. i stanu prawnego z tamtego okresu. Orzeczenie z 2004 r., może być nieaktualne w świetle późniejszych zmian prawnych lub orzeczniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej grupy społecznej (kombatanci) i świadczeń związanych z represjami wojennymi, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na dość technicznej interpretacji przepisów.
“Czy praca przymusowa na ziemiach polskich to deportacja? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 174/03 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2004-12-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2003-01-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Jan Jędrkowiak /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 634 Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej Sygn. powiązane II OSK 784/05 - Wyrok NSA z 2006-04-28 Skarżony organ Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym sprawy ze S. O. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 13 stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pieniężnego przysługującego osobom deportowanym do pracy przymusowej oddala skargę. Uzasadnienie II SA/Gd 174/03 Uzasadnienie S. O. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 13 stycznia 2003 r. Nr [...]. Zaskarżoną decyzją w/w organ uchylił decyzję własną z dnia 5 lipca 2003 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego i jednocześnie omówił przyznania wnioskowanego świadczenia z tytułu pracy przymusowej. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 127 § 3, 138§ 1 pkt 2 kpa oraz art.4 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) W uzasadnieniu podano, iż uchylenie decyzji o umorzeniu postępowania podyktowane było okolicznością błędnego ustalenia terminu jaki obowiązywał dla składania wniosków o przyznanie w/w świadczenia. Rozpoznając sprawę merytorycznie organ stwierdził, że zgodnie z art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996 r., represją w rozumieniu ustawy jest deportacja (wywiezienie), do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy z terytorium państwa polskiego w jego granicach sprzed 1 września 1939 r. na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939 – 1945. R., gdzie skarżący wykonywał pracę przymusową był miejscowością położoną na terytorium II Rzeczypospolitej. W wniesionej skardze skarżący nie zgodził się z przyjętą przez organ interpretacją w/w przepisu ustawy. Zadaniem skarżącego twierdzenie, że " strona pracowała przymusowo pracowała od 09.1939 do 05.1945 w R. a zatem na terytorium II Rzeczypospolitej" oznacza też twierdzenie, że R. w okresie wojny nie był okupowany, lecz był " na terytorium II Rzeczypospolitej". W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosząc o jej oddalenie podtrzymał swoje stanowisko o braku w przypadku skarżącego spełnienia warunku "deportacji" o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone ,podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 53, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skargi nie można było uwzględnić albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Jako ugruntowane należy uznać stanowisko orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001 r. V SA 564/01, LEX nr 84361, wyrok NSA z dnia 8 listopada 2001 r. V SA 504/01, LEX nr 84354 ) , iż sam fakt wykonywania pracy przymusowej nie stanowi wystarczającej przesłanki przyznania świadczenia przewidzianego w powołanej wyżej ustawie. Jak to przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 8 listopada 2001 r., kryterium wyróżniającym grupę osób uprawnionych do świadczenia o którym wyżej stanowi obiektywnie trudniejsza sytuacja deportowanych (wywiezionych poza granice II Rzeczypospolitej) tj. osób przymusowo zatrudnionych i jednocześnie wyrwanych z dotychczasowego środowiska. Z przedstawioną w uzasadnieniach powołanych wyżej wyroków argumentacją zgadza się również skład orzekający w niniejszej sprawie. Z wskazanych w uzasadnieniu względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI