II SA/Ol 89/22

II SA/Ol 89/22 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2022-06-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Piotr Chybicki /przewodniczący/
S. Beata Jezielska
Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Ruch drogowy
Sygn. powiązane
II GZ 112/22 - Postanowienie NSA z 2022-05-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 988
art. 72 ust. 1
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Dz.U. 2017 poz 2355
poar. 2 ust. 1, par. 6 ust. 1
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla  tablic rejestracyjnych
Sentencja
Dnia 30 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 czerwca 2022 roku sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie rejestracji pojazdu w postępowaniu wznowieniowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z 10 czerwca 2021 r. Starosta Olsztyński (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji") uchylił decyzję z 30 maja 2018 r., wydaną z upoważnienia Starosty, w sprawie zarejestrowania pojazdu marki V. o numerze identyfikacyjnym VIN [...], rok produkcji 2004, pod numerem rejestracyjnym [...], potwierdzonego wydaniem dowodu rejestracyjnego nr [...] i karty pojazdu
nr [...], na rzecz I. K. (dalej: "skarżąca") i odmówił zarejestrowania przedmiotowego pojazdu.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że do wniosku o rejestrację ww. pojazdu skarżąca załączyła umowę sprzedaży z 2 maja 2018 r., zawartą przez nią z J. C., dokument potwierdzający zapłatę akcyzy, niemiecki dowód rejestracyjny wystawiony na nazwisko ww. właściciela pojazdu, niemiecką kartę pojazdu, tłumaczenia dokumentów i zaświadczenie z przeprowadzonego badania technicznego pojazdu. Decyzją z 30 maja 2018 r. Starosta zarejestrował przedmiotowy pojazd na stałe. Organ pierwszej instancji wskazał, że w toku wznowionego, postanowieniem z 28 sierpnia 2020 r., postępowania, zakończonego tą decyzją, skarżąca wyjaśniła, że ww. pojazd stanowił własność P. T., który sprzedał jej ten pojazd, a umowę zawarli w formie ustnej. Przedłożyła notarialnie poświadczone oświadczenie swoje i sprzedającego, zawierające datę, miejsce zawarcia umowy, przedmiot i cenę sprzedaży oraz poświadczone za zgodność z oryginałem kopie kart z akt sądowych Sądu Rejonowego
w Elblągu o sygn. VIII K 985/19 i akt postępowania Prokuratury Rejonowej w Elblągu
o sygn. PR 3 Ds.1779.2018, potwierdzające skuteczne przeniesienie prawa własności przedmiotowego pojazdu z K. K. na P. T. Starosta przytoczył treść art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z 2021 r. poz. 450 z późn. zm.), dalej: "Prd" oraz § 2 ust. 1, § 3 ust. 1 pkt 1, § 6
ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355 z późn. zm.), dalej "rozporządzenie" i stwierdził, że przedłożone przez skarżącą dowody nie potwierdzają przeniesienia własności przedmiotowego pojazdu pomiędzy K. K. a P. T., gdyż protokoły z przesłuchania wskazują jedynie na istnienie umowy ustnej. Przyznał, że przepisy Kodeksu cywilnego, regulujące formy czynności prawnych, nie wykluczają możliwości zawarcia umowy sprzedaży w formie ustnej, lecz z uwagi na treść przepisów dotyczących dokumentów potwierdzających przeniesienie prawa własności pojazdu, do dokonania rejestracji pojazdu niezbędne jest przedłożenie dokumentu własności. Wywiódł, że art. 72 ust. 1 Prd musi być rozumiany restrykcyjnie, zatem niespełnienie wymogu wskazanego w § 6 ust. 1 pkt 1, tj. brak dowodu własności pojazdu, stanowi bezwzględną przeszkodę do zarejestrowania samochodu i skutkuje odmową rejestracji.
W złożonym odwołaniu skarżąca zarzuciła powyższej decyzji naruszenie:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", przez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- art. 72 ust. 1 pkt 1 Prd w związku z § 2 ust. 1 pkt 11 § 6 ust. 1 rozporządzenia przez przyjęcie, że nie wykazała prawa własności przedmiotowego pojazdu, co skutkowało wydaniem decyzji uchylającej decyzję w sprawie zarejestrowania pojazdu i odmową zarejestrowania pojazdu, podczas gdy skarżąca udowodniła pochodne nabycie samochodu.
Skarżąca podniosła, że z dokumentacji zebranej w sprawie zawisłej w Sądzie Rejonowym w Elblągu VIII Wydział Karny o sygn. akt VIII K 985/19 bezsprzecznie wynika, że zgodnie z prawem niemieckim K. K. nabył własność przedmiotowego samochodu, a J. C. oświadczył, że rezygnuje z prawa własności pojazdu. Powyższe stwierdziła prokuratura z Essen. Następnie, K. K. sprzedał przedmiotowy pojazd P. T. - co obaj potwierdzili. P. T. sprzedał skarżącej przedmiotowy pojazd, a podstawą przeniesienia prawa własności była ustna umowa sprzedaży. Zaznaczyła, że umowa sprzedaży rzeczy ruchomej może być dokonana w dowolnej formie. Stwierdziła, że przedłożone przez nią dwustronne oświadczenie potwierdza zawarcie umowy sprzedaży, a tym samym wskazuje, że jest właścicielem tego pojazdu. Dodała, że w okolicznościach sprawy jest to jedyny sposób na pisemne potwierdzenie zawarcia umowy sprzedaży, gdyż nie można sporządzić umowy z datą wsteczną ani z datą obecną, skoro P. T. nie jest już właścicielem. Tym samym są wszelkie niezbędne dokumenty potrzebne do rejestracji pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "Kolegium") decyzją z "[...]" r., sprostowaną postanowieniem z 24 stycznia 2022 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium przytoczyło treść art. 72 ust. 1 Prd, wyliczając dokumenty, na podstawie których właściwy organ administracji rejestruje pojazdy. Wyjaśniło, że rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela (art. 73 ust. 1 Prd), który w tym celu składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza, stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia, m.in.: dowód własności pojazdu; kartę pojazdu, jeżeli była wydana; dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany i tablice (tablicę) rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Kolegium zaznaczyło, że stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności: umowa sprzedaży, umowa zamiany, umowa darowizny, umowa o dożywocie, faktura potwierdzająca nabycie pojazdu i prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności. Wskazało, że zarejestrowany może być jedynie pojazd, który stanowi przedmiot uregulowanego prawa własności. Organ administracji nie ma możliwości zarejestrowania pojazdu, jeżeli brak jest podstaw do przyjęcia, że dokumenty przedłożone przez wnioskodawcę są bezsprzecznie prawdziwe, wiarygodne i dają pewność dokonania przeniesienia prawa własności między poszczególnym zbywcami i nabywcami. Podkreśliło też, że w razie sporu co do prawa własności pojazdu organ administracji obowiązany jest odmówić jego zarejestrowania. Zaznaczyło, że ustalenia w przedmiocie istnienia określonego prawa lub stosunku prawnego należą do właściwości sądów powszechnych.
W ocenie Kolegium, skarżąca nie przedstawiła bezspornych dokumentów potwierdzających przeniesienie prawa własności pojazdu między K. K. a P. T. Na wezwanie organu przedłożyła tylko poświadczone za zgodność z oryginałem fotokopie kart z ww. akt sadowych i akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę. Kolegium podzieliło ocenę organu pierwszej instancji, że przedłożone kopie akt nie wskazują dokumentu potwierdzającego przeniesienie własności przedmiotowego pojazdu między ww. osobami. Kolegium przyznało, że o ile przepisy Kodeksu cywilnego w zakresie formy czynności prawnych nie wykluczają możliwości zawarcia umowy sprzedaży w formie ustnej, to dla celów dowodowych, wypełniając dyspozycję przepisów dotyczących rejestracji pojazdów w kwestii wymagań co do dokumentu potwierdzającego fakt przeniesienia praw własności pojazdu, przedłożenie dokumentu własności jest niezbędne do dokonania rejestracji pojazdu. Oznacza to, że dowód ten jest podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla przedmiotowej sprawy. Ponadto, choć można przyjąć jako dowód własności inne dokumenty niż wskazane w § 6 ust. 1 rozporządzenia, to w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że ustalając stan faktyczny w zakresie własności pojazdu na podstawie innych dokumentów organy administracji winny zachować dalece posuniętą ostrożność. Kolegium zaznaczyło, że skarżąca wyjaśniła, iż nie wystąpiła do sądu powszechnego z powództwem o ustalenie, czy przysługuje jej prawo własności ww. pojazdu, gdyż nie udało jej się uzyskać oświadczenia od poprzedniego właściciela, które potwierdza przeniesienie prawa własności i stanowi dokument prywatny, a ponadto postępowanie sądowe wiąże się z poniesieniem przez skarżącą dodatkowych kosztów. Kolegium stwierdziło, że ustalenie prawa własności nie należy do kompetencji organu rejestrującego pojazd, lecz do sądów powszechnych.
W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wobec braku bezspornego wykazania przez skarżącą prawa własności do pojazdu stanowiącego przedmiot rejestracji, należało wznowić postępowanie, a po jego przeprowadzeniu, wydać rozstrzygnięcie wynikające z art. 151 § 1 i § 2 k.p.a.
W złożonej skardze skarżąca zarzuciła, że powyższa decyzja została wydana
z naruszeniem:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę dowodów w postaci fotokopii akt sprawy sygn. akt VIII K 985/19 i akt postępowania prowadzonego przez Prokuraturę o sygn. akt PR 3 Ds. 1779.2018 i przyjęcie, że przedłożone przez skarżącą fotokopie nie stanowią dowodu przejścia własności przedmiotowego pojazdu z K. K. na rzecz P. T., podczas gdy zeznania w sprawie karnej (pod rygorem odpowiedzialności karnej za zeznawanie nieprawdy) są dowodem o wiele bardziej wiarygodnym niż złożone podpisy pod umową sprzedaży pojazdu,
- art. 72 ust. 1 pkt 1 Prd w związku z § 2 ust. 1 pkt 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia przez ich błędną wykładnię do ustalonego w sprawie stanu faktycznego i przyjęcie, że skarżąca nie wykazała przejścia uprzedniego prawa własności przedmiotowego pojazdu pomiędzy ww. osobami, co skutkowało wydaniem decyzji utrzymującej w całości w mocy zaskarżaną decyzję Starosty, podczas gdy skarżąca udowodniła tę okoliczność.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania administracyjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Wniosła ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia K. K. na fakt potwierdzenia przejścia prawa własności pomiędzy tym sprzedawcą a P. T. i skutecznego przejścia prawa własności pomiędzy P. T. a skarżącą. W przypadku gdyby K. K. nie dostarczył skarżącej oświadczenia, wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka K. K. na ww. okoliczność oraz o wystąpienie przez Sąd do Sądu Rejonowego w Elblągu VIII Wydziału Karnego sygn. akt VIII K 985/19 oraz do Prokuratury Rejonowej w Elblągu o sygn. PR 3 Ds. 1779.2018 o udostępnienie akt tych postępowań, a następnie dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z tych akt również na potwierdzenie ww. okoliczności.
Skarżąca stwierdziła w uzasadnieniu skargi, że poświadczone za zgodność z oryginałem fotokopie poszczególnych kart z akt sądowych i akt postępowania Prokuratury Rejonowej, które obejmują oświadczenia złożone podczas przesłuchania przez KMP w Elblągu, gdzie K. K. i P. T. potwierdzili, że własność przedmiotowego pojazdu została skutecznie przeniesiona na rzecz P. T., są bardziej wiarygodne niż zwyczajny podpis pod typową umową sprzedaży pojazdu, gdyż zeznania składa się pod groźbą odpowiedzialności karnej. Dodała, że przez ponad 2 lata nikt nie ujawnił się w zakresie przysługującego mu prawa własności do ww. pojazdu, co potwierdza wersję wynikającą z postępowania przygotowawczego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Przy piśmie procesowym z 27 grudnia 2021 r. skarżąca przedłożyła oświadczenie P. T. z 21 grudnia 2021 r. potwierdzające nabycie przedmiotowego pojazdu od K. K. i wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z tego oświadczenia na fakt potwierdzenia przejścia prawa własności pomiędzy K. K. a P. T., skutecznego przejścia prawa własności pomiędzy P. T. a skarżącą.
W piśmie procesowym z 1 lutego 2022 r. skarżącą podtrzymała wnioski zawarte w skardze, a w piśmie procesowym z 28 marca 2022 r. m.in. wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z oświadczenia K. K. z 24 marca 2022 r. na fakt przeniesienia prawa własności przedmiotowego pojazdu z tej osoby na rzecz P. T. i wyraziła zgodę na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie ulega wątpliwości, że w sprawie wystąpiła podstawa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", do wznowienia postępowania, zakończonego decyzją z 30 maja 2018 r., wydaną z upoważnienia Starosty, w sprawie zarejestrowania opisanego wyżej pojazdu. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Bezsporne jest bowiem, że do wniosku o rejestrację ww. pojazdu skarżąca załączyła umowę sprzedaży z 2 maja 2018 r., którą miała zawrzeć z J. C. Natomiast, jak wynika z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Elblągu
z 26 września 2019 r., sygn. akt. VIII K 985/19, podpis sprzedawcy na tej umowie został podrobiony. Tym samym, zasadnie, postanowieniem z 28 sierpnia 2020 r., Starosta wznowił postępowanie zakończone ww. decyzją.
Powyższe, stosownie do art. 149 § 2 k.p.a., stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm.), dalej: "Prd", rejestracji dokonuje się na podstawie:
1) dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu,
o którym mowa w art. 73 ust. 5;
2) karty pojazdu, jeżeli była wydana;
3) świadectwa zgodności WE albo świadectwa zgodności wraz z oświadczeniem zawierającym dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu, dopuszczenia jednostkowego pojazdu, decyzji o uznaniu dopuszczenia jednostkowego pojazdu albo świadectwa dopuszczenia indywidualnego WE pojazdu - jeżeli są wymagane;
4) zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego, potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego;
5) dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy;
6a) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy na terytorium kraju albo zaświadczenia stwierdzającego zwolnienie od akcyzy, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, jeżeli samochód osobowy, pojazd rodzaju "samochodowy inny", podrodzaj "czterokołowiec" (kategoria homologacyjna L7e) lub podrodzaj "czterokołowiec lekki" (kategoria homologacyjna L6e), samochód ciężarowy (kategoria homologacyjna N1), podrodzaj "furgon", "furgon/podest", "ciężarowo-osobowy", "terenowy", "wielozadaniowy" lub "van" lub samochód specjalny (kategoria homologacyjna Ml i N1), został sprowadzony z terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej i jest rejestrowany po raz pierwszy.
Na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa
z 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2355, z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie", w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa do organu rejestrującego wniosek o rejestrację pojazdu na formularzu, którego wzór jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 25a, do którego dołącza:
1) dowód własności pojazdu;
1a) oświadczenie, o którym mowa w § 6 ust. 6 pkt 2, jeżeli zostało dołączone do dowodu własności pojazdu;
2) kartę pojazdu, jeżeli była wydana;
3) dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany;
4) tablice (tablicę) rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany; w przypadku pojazdu sprowadzonego z zagranicy bez tablic (tablicy) rejestracyjnych albo konieczności zwrotu tych tablic (tablicy) organowi rejestrującemu państwa, z którego pojazd został sprowadzony, właściciel pojazdu zamiast tablic (tablicy) rejestracyjnych dołącza oświadczenie, że pojazd został sprowadzony z zagranicy bez tablic (tablicy) rejestracyjnych albo oświadczenie o konieczności zwrotu tych tablic (tablicy) organowi rejestrującemu państwa, z którego pojazd został sprowadzony; oświadczenie może być złożone na wniosku o rejestrację, w tym na jego odwrocie;
5) dodatkową tablicę rejestracyjną, o której mowa w art. 73 ust. 1b ustawy, jeżeli była wydana, a w przypadku jej utraty właściciel pojazdu zamiast dodatkowej tablicy rejestracyjnej dołącza oświadczenie o jej utracie; oświadczenie może być złożone na wniosku o rejestrację, w tym na jego odwrocie.
Stosownie zaś do § 6 ust. 1 rozporządzenia dowodem własności pojazdu lub jego pojedynczych zespołów jest w szczególności jeden z następujących dokumentów:
1) umowa sprzedaży;
2) umowa zamiany;
3) umowa darowizny;
4) umowa o dożywocie;
5) faktura potwierdzająca nabycie pojazdu;
6) prawomocne orzeczenie sądu rozstrzygające o prawie własności.
Jak natomiast wynika z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pojazdu sprowadzonego
z zagranicy, do wniosku o rejestrację właściciel pojazdu dołącza odpowiednie dokumenty, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-6a ustawy.
Uwzględniając treść cytowanych przepisów, zasadnie organy obu instancji podkreślały, że przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel obowiązany jest przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu, a dokument ten musi być prawdziwy nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodny ze stanem faktycznym. Dokumenty, które nie odzwierciedlają stanu prawnego pojazdu, nie mogą stanowić podstawy do jego zarejestrowania, wobec niespełnienia warunków prawnych, ujętych w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 Prd (zob. wyroki NSA z 25.01.2000 r., II SA 2506/99 i z 2.08.2011 r. I OSK 1415/10; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie rejestracyjne cechuje bowiem formalizm, gdyż ustawodawca ograniczył możliwości prowadzenia postępowania dowodowego przez organ, wskazując wyczerpująco, jakie dokumenty musi przedłożyć wnioskodawca, aby możliwe było zarejestrowanie pojazdu, a wśród dokumentów tych wymienia dowód własności pojazdu. Tym samym, wszelkie wątpliwości co do wykazania, że wnioskodawca jest właścicielem pojazdu, o którego rejestrację występuje, uprawniają organ do odmowy rejestracji (zob. wyrok NSA z 22.01.2020 r., I OSK 1580/18).
Przyznać należy, że wymieniony w § 6 ust. 1 rozporządzenia katalog dokumentów, które mogą stanowić dowód własności pojazdu nie jest zamknięty. Ustalenie, czy wnioskodawca jest właścicielem pojazdu może zatem być dokonane z wykorzystaniem różnych środków dowodowych. Powyższe nie oznacza jednak, że organ dokonujący rejestracji pojazdu może we własnym zakresie przesądzać na podstawie innych, niż wymienione w ww. przepisie dowodów, czy wnioskodawcy przysługuje prawo własności pojazdu objętego wnioskiem o rejestrację. Powołany § 6 ust. 1 rozporządzenia wymaga bowiem w każdym przypadku przedłożenia określonego dokumentu potwierdzającego własność. Zasadnie organy obu instancji podnosiły, że art. 72 ust. 1 Prd formułuje wymagania formalne rejestracji i musi być rozumiany restrykcyjnie, co oznacza, że organ dokonujący rejestracji pojazdu nie może czynić własnych ustaleń na okoliczności objęte wymaganymi dokumentami, w tym co do ustalenia prawa własności. Ustalenie w przedmiocie istnienia lub nieistnienia określonego prawa lub stosunku prawnego zastrzeżone zostało przez art. 189 Kodeksu postępowania cywilnego do właściwości sądów powszechnych. Zaznaczyć również należy, że choć w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada ogólna wywodzona z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nakazująca organowi podejmować z urzędu lub na wniosek strony (również z inicjatywy strony postępowania) wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do jej załatwienia, to jeżeli jedna ze stron powołuje się na okoliczność faktyczną, której ustalenie winno być stwierdzone przez inny organ lub sąd, a wymaga to inicjatywy procesowej tej strony postępowania, to powinna ona podjąć stosowne działania prawne w tym celu dla wykazania istnienia tego faktu. Jeżeli zaś tego nie uczyni, to nie może skutecznie podnosić zarzutu naruszenia procedury przez organ. Skoro zaś rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela, to nie mając dowodu własności pojazdu, organ administracyjny zobowiązany jest wydać decyzję odmowną w sprawie rejestracji takiego pojazdu. Zatem, to na osobie domagającej się rejestracji pojazdu spoczywa ciężar udokumentowania prawa własności do pojazdu stanowiącego przedmiot rejestracji (zob. wyrok NSA z 22.01.2020 r., I OSK 1580).
Z uwagi na powyższe, organy administracji nie mogły samodzielnie czynić ustaleń na podstawie przedłożonych przez skarżącą kopii z akt postępowania przed sądem powszechnym i prokuraturą, czy osoba sprzedającą skarżącej przedmiotowy samochód skutecznie go nabyła, a w konsekwencji czy skarżąca stała się właścicielką pojazdu, o rejestrację którego wnioskowała. Jak ustaliło Kolegium, skarżąca nie wystąpiła do sądu powszechnego ze stosownym powództwem.
Zaznaczyć należy, że sąd administracyjny nie jest uprawniony, do ustalania czy na podstawie przedłożonych przez skarżącą dokumentów należy przesądzić, że jest właścicielką przedmiotowego pojazdu. Powyższe nie mieści się w dyspozycji art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Niezasadny jest więc zarzut naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 1 Prd w zw. z § 2 ust. 1 pkt 1 i § 6 ust. 1 rozporządzenia.
Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Jak wyżej wyjaśniono, orzekające w sprawie organy nie mogły samodzielnie rozstrzygnąć na podstawie kopii protokołów ani akt sądowych i prokuratorskich, czy skarżąca jest właścicielką przedmiotowego pojazdu. Natomiast umowa sprzedaży, którą posłużyła się skarżąca i na podstawie, której samochód został zarejestrowany w 2018r. była bez wątpienia sfałszowana.
W konsekwencji powyższego uznać należy, że organy administracji rozpoznające niniejszą sprawę w wyczerpujący sposób zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy.
W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.
Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie
art. 119 pkt 2 p.p.s.a.