II SA/Gd 168/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2023-11-29
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlanezabudowa zagrodowasiedlisko rolniczeplan miejscowyrozbudowanowe siedliskogrunt rolnyWSA Gdańsk

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na decyzję o odmowie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego, uznając, że inwestycja nie stanowi rozbudowy istniejącego siedliska, a nowe siedlisko, co wymaga posiadania co najmniej 10 ha gruntów rolnych.

Skarżący M.P. i W.P. domagali się pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego, twierdząc, że jest to rozbudowa istniejącego siedliska. Organy administracji odmówiły, powołując się na wymóg posiadania co najmniej 10 ha gruntów rolnych dla lokalizacji nowych siedlisk. Sąd administracyjny uznał, że inwestycja nie jest rozbudową istniejącego siedliska, ponieważ działka inwestycyjna jest niezabudowana i oddalona od istniejącego siedliska, a zatem stanowi nowe siedlisko, co wymaga spełnienia wymogu posiadania 10 ha gruntów.

Sprawa dotyczyła skargi M.P. i W.P. na decyzję Wojewody Pomorskiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Kościerskiego o odmowie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego ze zbiornikiem na wody opadowe w zabudowie zagrodowej. Inwestorzy posiadali 6,15 ha gruntów rolnych i twierdzili, że planowana inwestycja stanowi rozbudowę istniejącego siedliska rolniczego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał rozbudowę istniejących siedlisk o dwa nowe budynki mieszkalne, ale lokalizację nowych siedlisk rolniczych lub zabudowań związanych z gospodarką leśną warunkował posiadaniem przez inwestora minimum 10 ha gruntów rolnych lub leśnych. Organy administracji uznały, że inwestycja nie jest rozbudową, lecz nowym siedliskiem, ponieważ działka inwestycyjna jest oddalona od istniejącego siedliska i nie graniczy z nim bezpośrednio. Sąd administracyjny zgodził się z organami, podkreślając, że rozbudowa oznacza powiększenie istniejącej budowli lub obszaru zabudowanego, a w tym przypadku planowana inwestycja stanowiłaby nowe, samodzielne siedlisko. Sąd odwołał się do definicji siedliska i zabudowy zagrodowej, wskazując, że kluczowe jest istnienie budynku mieszkalnego jako podstawy siedliska. Ponieważ działka inwestycyjna była niezabudowana, a planowana inwestycja obejmowała budowę nowego budynku mieszkalnego i gospodarczego, nie można było uznać tego za rozbudowę istniejącego siedliska. W związku z tym, nie zostały spełnione wymogi planu miejscowego dotyczące posiadania 10 ha gruntów, co skutkowało oddaleniem skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Inwestycja nie stanowi rozbudowy istniejącego siedliska, lecz lokalizację nowego siedliska.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozbudowa oznacza powiększenie istniejącej budowli lub obszaru zabudowanego. W tym przypadku działka inwestycyjna jest oddalona od istniejącego siedliska, nie graniczy z nim, a planowana inwestycja obejmuje budowę nowego budynku mieszkalnego i gospodarczego, co kwalifikuje ją jako nowe siedlisko.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego art. § 8 § ust. 2 pkt 23

Uchwała Nr XI/307/21 Rady Gminy Kościerzyna z dnia 17 listopada 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu geodezyjnego Wielki Klincz

Dopuszcza się rozbudowę istniejących siedlisk o dwa nowe budynki mieszkalne; dopuszcza się lokalizację nowych siedlisk rolniczych lub zabudowań związanych z gospodarką leśną, pod warunkiem posiadania przez inwestora zabudowy minimum 10 ha gruntów rolnych lub odpowiednio gruntów leśnych położonych na obszarze gminy Kościerzyna i będących własnością inwestora.

Pomocnicze

u.p.b. art. 3 § pkt 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.

u.p.b. art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 32 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 33 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 35 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 35 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 35 § ust. 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

u.p.b. art. 35 § ust. 5 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

rozp. ws. warunków technicznych art. 3 § pkt 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przez zabudowę zagrodową należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Planowana inwestycja stanowi nowe siedlisko rolnicze, a nie rozbudowę istniejącego, ze względu na odległość i brak bezpośredniego sąsiedztwa działki inwestycyjnej z istniejącym siedliskiem. Niespełnienie wymogu posiadania co najmniej 10 ha gruntów rolnych lub leśnych przez inwestora uniemożliwia wydanie pozwolenia na budowę nowego siedliska rolniczego.

Odrzucone argumenty

Planowana inwestycja stanowi rozbudowę istniejącego siedliska rolniczego, co nie wymaga posiadania 10 ha gruntów rolnych.

Godne uwagi sformułowania

rozbudowa to powiększenie budowli lub obszaru zabudowanego siedlisko jest działką, na której znajduje się przede wszystkim budynek mieszkalny bez budynku mieszkalnego nie mogą bowiem funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem inne budynki i budowle rolnicze

Skład orzekający

Magdalena Dobek-Rak

przewodniczący

Dariusz Kurkiewicz

sprawozdawca

Justyna Dudek-Sienkiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęć 'siedlisko', 'rozbudowa siedliska' oraz wymogów planu miejscowego dotyczących lokalizacji nowych siedlisk rolniczych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w Kościerzynie i definicji siedliska w kontekście prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu interpretacji przepisów planistycznych i definicji pojęć prawnych, co jest istotne dla wielu inwestorów budowlanych.

Czy Twoja budowa to rozbudowa, czy nowe siedlisko? Sąd wyjaśnia kluczowe różnice i wymogi planistyczne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 168/23 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2023-11-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-02-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Dariusz Kurkiewicz /sprawozdawca/
Justyna Dudek-Sienkiewicz
Magdalena Dobek-Rak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 6
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Joanna Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M.P. i W.P. na decyzję Wojewody Pomorskiego z dnia 8 grudnia 2022 r. nr WI-I.7840.3.226.2022.PK w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Skarga M. P. i W. P. na decyzję Wojewody Pomorskiego z 8 grudnia 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty Kościerskiego z 15 września 2022 r., o odmowie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego ze zbiornikiem na wody opadowe w zabudowie zagrodowej, na terenie działki nr [...], obr. W., gm. Kościerzyna, została wniesiona w następującym stanie sprawy:
W dniu 27 maja 2022 r. do Starosty Kościerskiego wpłynął wniosek skarżących o udzielenie pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego ze zbiornikiem na wody opadowe w zabudowie zagrodowej, na terenie działki nr [...], obr. W., gmina Kościerzyna.
Pismem z 29 lipca 2022 r. Starosta Kościerski wezwał inwestorów do usunięcia braków we wniosku poprzez uzupełnienie go o dokumenty potwierdzające posiadanie przez nich własności minimum 10 ha gruntów ornych lub leśnych na obszarze gminy Kościerzyna, w celu dokonania oceny zgodności inwestycji z obowiązującym na danym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Dnia 12 sierpnia 2022 r. pełnomocnik inwestorów przedłożył kopię odpisu księgi wieczystej potwierdzającego posiadanie przez W. P. gruntów ornych na terenie gminy Kościerzyna.
Postanowieniem z 17 sierpnia 2022 r. Starosta Kościerski nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia stwierdzonych w złożonym projekcie niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, poprzez wykazanie posiadania minimum 10 ha gruntów rolnych lub leśnych na terenie gminy Kościerzyna, wymaganych dla dopuszczenia lokalizacji nowych siedlisk rolniczych.
Dnia 14 września 2022 r. do Starosty Kościerskiego wpłynęło pismo pełnomocnika inwestorów, do którego ponownie dołączono kopię odpisu zwykłego księgi wieczystej, potwierdzającego posiadanie na własność przez W. P. na terenie gminy Kościerzyna gruntów ornych o powierzchni 6,15 ha. W piśmie stwierdzono, że inwestor prowadzi gospodarstwo rolne, a w ramach jego rozbudowy planuje utworzyć nowe siedlisko rolnicze. Na terenie, na którym planowane jest przedmiotowe siedlisko, plan miejscowy dopuszcza zabudowę zagrodową, w związku z czym funkcja wnioskowanego zamierzenia budowlanego została spełniona.
Decyzją z 15 września 2022 r. Starosta Kościerski odmówił inwestorom wydania pozwolenia na budowę dla wnioskowanego zamierzenia budowlanego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że inwestorzy w wyznaczonym terminie nie wywiązali się z nałożonego na nich postanowieniem z 17 sierpnia 2022 r. obowiązku usunięcia stwierdzonych w projekcie nieprawidłowości, przejawiających się nieudokumentowaniem posiadania na własność co najmniej 10 ha gruntów rolnych lub leśnych na terenie gminy Kościerzyna. Okoliczność ta obligowała zaś organ do wydania decyzji odmownej.
Wobec złożenia odwołania przez skarżących w sprawie wypowiedział się Wojewoda Pomorski i w dniu 8 grudnia 2022 r. rozstrzygnął o utrzymaniu w mocy decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę.
Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.
W myśl art. 32 ust. 4 tejże ustawy pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
- złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (pkt 1),
- złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli są one wymagane (pkt 1a),
- złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (pkt 2).
Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 2 pkt 1-3 cyt. ustawy, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz projekt architektoniczno-budowlany w 3 egzemplarzach (w przypadku postaci papierowej) wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, których obowiązek dołączenia wynika z przepisów odrębnych ustaw, lub kopiami tych opinii, uzgodnień, pozwoleń i innych dokumentów. Wymagane jest również dołączenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 33 ust. 2 pkt 2).
Stosownie do art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:
a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,
b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;
zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:
c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,
3a) dołączenie:
wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;
posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie:
kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru;
4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie:
zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane,
danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru.
W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4). Natomiast w razie stwierdzenia naruszeń w wyżej określonym zakresie organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia (art. 35 ust. 3). W przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, obowiązku nałożonego postanowieniem, organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 5 pkt 1).
Na obszarze, na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja, obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu geodezyjnego Wielki Klincz, uchwalonego uchwałą Nr XI/307/21 Rady Gminy Kościerzyny z dnia 17 listopada 2021 r. (Dz.Urz.Woj.Pom. z dnia 24 stycznia 2022 r. poz. 234). Jak wynika z załącznika graficznego do ww. uchwały planu, działka na której zlokalizowana jest inwestycja, znajduje się w obrębie jednostki planistycznej oznaczonej symbolem R,ZL.5, tj. tereny rolnicze, lasy. Przeznaczenie dopuszczalne, fakultatywne, to zabudowa zagrodowa, lokalizacja obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej oraz sieci uzbrojenia terenu, urządzeń wodnych, komunikacji, obiektów liniowych, zabudowa gospodarki leśnej. Dopuszcza się obiekty budowlane i urządzenia produkcji rolniczej, przetwórstwa rolno-spożywczego, obiekty małej architektury. Minimalny wskaźnik intensywności zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej wynosi 0, maksymalny wskaźnik intensywności zabudowy w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej to 1,2. Minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej w odniesieniu do powierzchni działki budowlanej ustalono na poziomie 30%. Maksymalna wysokość zabudowy to 9 m, do 2 kondygnacji nadziemnych, dopuszcza się poddasze użytkowe. Dachy powinny być dwuspadowe lub wielospadowe, o kącie nachylenia połaci od 20° do 45°. Należy zapewnić minimum 1 miejsce parkingowe na 1 mieszkanie. Zapewnienie dojazdu do terenów przeznaczonych pod nową zabudowę należy zapewnić z dróg klas KDZ, KDL, KDD, dopuszcza się zapewnienie dojazdu poprzez układ dróg wewnętrznych i połączeń komunikacyjnych z terenami sąsiednimi. Odprowadzanie ścieków docelowo powinno nastąpić do kanalizacji sanitarnej i oczyszczalni ścieków; do czasu wybudowania kanalizacji sanitarnej dopuszcza się stosowanie szczelnych zbiorników bezodpływowych lub oczyszczalni ścieków; dopuszcza się oczyszczalnie przydomowe. Wody opadowe należy odprowadzić do projektowanych kolektorów deszczowych, dopuszcza się zagospodarowanie tych wód na terenie nieruchomości.
Przedmiotem niniejszej inwestycji jest budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego ze zbiornikiem na wody opadowe w zabudowie zagrodowej na terenie działki nr [...]. Budynek mieszkalny posiada 2 kondygnacje nadziemne, w tym poddasze użytkowe, a jego wysokość to 8,76 m. Obiekt przekryty jest dachem dwuspadowym o kącie nachylenia połaci wynoszącym 40°. Z kolei budynek gospodarczy jest obiektem parterowym o wysokości 4,95 m, przekrytym dachem dwuspadowym o kącie nachylenia połaci 38°. Całkowita powierzchnia projektowanych budynków to 310,21 m2, co przy powierzchni działki inwestycyjnej wynoszącej 1500 m2 daje wskaźnik intensywności zabudowy na poziomie 0,21. Powierzchnia biologicznie czynna działki wynosi 1099,56 m2, czyli 73,3%. Na działce inwestycyjnej zaprojektowano jedno miejsce postojowe dla samochodu osobowego umiejscowione w garażu wbudowanym w bryłę budynku mieszkalnego. Dojazd zaprojektowano poprzez stanowiącą drogę wewnętrzną działkę nr [...], która stanowi współwłasność inwestora, do gminnej drogi publicznej KDD.8 (ul. T. R.). Ścieki zostaną odprowadzone do usytuowanej w działce drogowej nr [...] kanalizacji sanitarnej. Wody opadowe z dachów budynków oraz terenów utwardzonych zostaną odprowadzone do zbiornika o pojemności 3 m3.
Analiza powyższych rozwiązań prowadzi do wniosku, iż przedmiotowe zamierzenie budowlane jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem ustaleń zawartych w § 8 ust. 2 pkt 23. Przepis ten dopuszcza rozbudowę istniejących siedlisk o dwa nowe budynki mieszkalne. Natomiast lokalizacja nowych siedlisk rolniczych lub zabudowań związanych z gospodarką leśną jest dopuszczalna pod warunkiem posiadania przez inwestora zabudowy minimum 10 ha gruntów rolnych lub odpowiednio gruntów leśnych położonych na obszarze gminy Kościerzyna i będących własnością inwestora. W kierowanym do Starosty Kościerskiego piśmie z 14 września 2022 r. pełnomocnik inwestorów stwierdził, iż planują oni utworzyć nowe siedlisko rolnicze. Natomiast w odwołaniu pełnomocnik skarżących oświadczył, że projektowana inwestycja stanowi rozbudowę istniejącego siedliska, z czym Wojewoda się nie zgodził.
Skarżący stwierdzili, iż prowadzą gospodarstwo rolne na terenie gminy Kościerzyna na terenie działki nr [...] w miejscowości W., gdzie posiadają siedlisko w postaci domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz budynków gospodarczych, natomiast na działce inwestycyjnej nr [...] miałaby nastąpić rozbudowa tego siedliska o kolejny dom jednorodzinny wraz budynkiem gospodarczym. Rozbudowa istniejącego siedliska jest dopuszczalna przez plan miejscowy, w takim też przypadku nie obowiązuje wymóg posiadania przez inwestora co najmniej 10 ha gruntów rolnych lub leśnych na terenie gminy (inwestorzy posiadają łącznie grunty rolne o powierzchni 6,15 ha). Kluczowe znaczenie dla zastosowania przedmiotowego wyjątku ma zatem ustalenie, czy w sprawie mamy do czynienia z istniejącym siedliskiem rolniczym. Omawiany plan miejscowy, ani też inne przepisy prawa, nie definiują pojęcia siedliska. Zamieszczona w Słowniku Współczesnego Języka Polskiego (Wyd. Wilga 1996, str. 1015) definicja siedliska oznacza miejsce stałego pobytu, zamieszkania, osiedlenia, dom, siedzibę, ognisko. W uchwale z dnia 8 czerwca 1977 r., sygn. akt III CZP 40/77, Sąd Najwyższy stwierdził, że siedliskiem jest ta część nieruchomości, na której znajdują się budynki na działce rolnej - mieszkalne oraz służące wyłącznie produkcji rolniczej, czyli dom mieszkalny wraz z zabudowaniami gospodarczymi (OSNC 1978, nr 2, poz. 24). Natomiast w uchwale z dnia 13 czerwca 1984 r., sygn. III CZP 22/84, ten sam Sąd orzekł, że "Siedlisko jako takie samo przez się nie jest gospodarstwem rolnym w rozumieniu § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 listopada 1964 r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych. Stanowi tylko bazę i zaplecze gospodarstwa. Korzystanie z nich polega na jego użytkowaniu. Z samego przeznaczenia w zasadzie nie przynosi pożytków, nie dostarcza towarowej produkcji rolnej." (OSN1985, Nr 1, poz. 8). Z kolei zabudowa zagrodowa według § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, to w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Jest oczywiste, że obie te definicje wzajemnie się pokrywają i uzupełniają. W każdym razie chodzi tu o zespól budynków tworzących funkcjonalną całość, służących do racjonalnego prowadzenia gospodarstwa rolnego. W świetle powyższego uzasadnione jest przekonanie, że siedliskiem jest działka, na której znajduje się przede wszystkim budynek mieszkalny. Budowę siedliska z reguły inicjuje bowiem właśnie budowa budynku mieszkalnego, wokół którego powstaje zabudowa uzupełniająca, tworząc, jak już wspomniano, funkcjonalną całość. Skoro z językowej definicji samego siedliska wynika, że stanowi ono miejsce zamieszkania, osiedlenia, a więc dom rolnika, to bez wątpienia właśnie dom mieszkalny stanowi o jego charakterze (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 811/10). Oznacza to, że warunkiem uznania danej działki za siedlisko jest istnienie na niej choćby jednego budynku, o ile jest to budynek mieszkalny. Bez budynku mieszkalnego nie mogą bowiem funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem inne budynki i budowle rolnicze (zob. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 609/11). W tej sytuacji, gdy działka inwestycyjna nr [...] aktualnie jest niezabudowana, zaś budowa budynku mieszkalnego jest dopiero planowana, nie można mówić o istnieniu na tej nieruchomości siedliska rolniczego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 września 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 815/21). Tym samym nie można rozbudować istniejącego siedliska na nieruchomości, na której siedlisko takie nie istnieje. Dodał Wojewoda, iż działka nr [...] nie sąsiaduje z działką nr [...], na której znajduje się budynek mieszkalny skarżących; nieruchomości te dzieli szereg innych działek niebędącymi własnością inwestorów oraz odległość około 150 m (pomiar na stronie https://koscierzyna.e-mapa.net). Brak zatem możliwości skorzystania w niniejszym przypadku z przewidzianego w planie miejscowym wyjątku umożliwiającego rozbudowę istniejącego siedliska o kolejne budynki mieszkalne bez konieczności posiadania wymaganego przez plan miejscowy areału.
Przechodząc do dalszej oceny złożonego projektu stwierdzono, że rozwiązania przyjęte w projekcie zagospodarowania działki są zgodne z przepisami, w tym z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225). W szczególności spełnione zostały zawarte w tym akcie wymogi dot. usytuowania budynków na działce, przesłaniania, oświetlenia naturalnego i nasłonecznienia, zapewnienia dojścia i dojazdu do działki i budynków, odprowadzenia wód deszczowych, oraz wymogi związane z bezpieczeństwem pożarowym.
Złożony przez inwestora projekt budowlany poza wskazanymi wyżej brakami jest kompletny i został wykonany oraz adaptowany do uwarunkowań lokalizacyjnych przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane i legitymujące się stosownymi zaświadczeniami o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Ponadto do zatwierdzonego opracowania dołączono oświadczenia projektantów o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę inwestor złożył także oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Reasumując Wojewoda stwierdził, iż złożony przez inwestora projekt budowlany jest niezgodny z ustaleniami obowiązującego na terenie objętym wnioskowanym zamierzeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak już wskazano, w myśl z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, w razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1 (czyli dot. m.in. zgodności projektu z ustaleniami planu oraz zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno-budowlanymi), organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia. Natomiast w przypadku niewykonania, w wyznaczonym terminie, tego postanowienia organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 5 pkt 1). Inwestorzy nie wykazali się posiadaniem gruntów o powierzchni co najmniej 10 ha gruntów rolnych lub leśnych na terenie gminy co uniemożliwia wydanie pozytywnej decyzji.
We wniesionej skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 8 ust. 2 pkt 23 uchwały nr XI/ 307/21 z dnia 17 listopada 2021 r. Rady Miasta Kościerzyna w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu geodezyjnego Wielki Klincz przez stwierdzenie niekompletności projektu budowlanego w związku z nieprzedłożeniem przez inwestora dokumentacji potwierdzającej posiadanie minimum 10 ha gruntów rolnych lub odpowiednio gruntów leśnych położonych na obszarze gminy Kościerzyna i będących własnością inwestora wymaganych dla lokalizacji nowych siedlisk rolniczych lub zabudowań związanych z gospodarką leśną zgodnie z miejscowym planem, gdy wniosek nie dotyczy lokalizacji nowych siedlisk rolniczych lub zabudowań związanych z gospodarką leśną, a rozbudowy istniejącego siedliska, co do którego nie ma wymagania posiadania minimum 10 ha gruntów rolnych lub odpowiednio gruntów leśnych położonych na obszarze gminy Kościerzyna.
Wojewoda Pomorski wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Wojewody Pomorskiego z 8 grudnia 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty Kościerskiego z 15 września 2022 r., o odmowie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego ze zbiornikiem na wody opadowe w zabudowie zagrodowej, na terenie działki nr [...], obr. W., gm. Kościerzyna.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest natomiast to, czy planowana przez skarżących inwestycja jest zgodna z zapisami § 8 ust. 2 pkt 23 uchwały nr XI/307/21 Rady Gminy Kościerzyna z dnia 17 listopada 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obrębu geodezyjnego Wielki Klincz (Dz. Urz. Województwa Pomorskiego z 2022 r., poz. 234), zgodnie z którym dopuszcza się rozbudowę istniejących siedlisk o dwa nowe budynki mieszkalne; dopuszcza się lokalizację nowych siedlisk rolniczych lub zabudowań związanych z gospodarką leśną, pod warunkiem posiadania przez inwestora zabudowy minimum 10 ha gruntów rolnych lub odpowiednio gruntów leśnych położonych na obszarze gminy Kościerzyna i będących własnością inwestora.
W okolicznościach niniejszej sprawy, gdy skarżący nie posiadają minimum 10 ha gruntów rolnych lub odpowiednio gruntów leśnych położonych na obszarze gminy Kościerzyna, organy uznały, że planowana przez nich budowa nowego siedliska jest niedopuszczalna w świetle przywołanych wyżej regulacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co uzasadnia odmowę wydania pozwolenia na budowę. Natomiast skarżący podnoszą, że planowana przez nich inwestycja stanowi rozbudowę siedliska istniejącego na stanowiącej ich własność działce nr [...] w miejscowości W.
W ocenie Sądu w przedmiotowym sporze rację należy przyznać organom orzekającym w sprawie.
Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Ustawa Prawo budowlane nie zawiera definicji rozbudowy, dlatego stosując wykładnię językową, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1735/18 (dostępny w CBOSA) przyjął, że rozbudowa to powiększenie budowli lub obszaru zabudowanego, rozszerzenie zasięgu dotychczasowej inwestycji. Sąd orzekający w niniejszej sprawie zgadza się z przyjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny definicją rozbudowy.
Odnosząc powyższe do oceny niniejszej sprawy planowana przez skarżących inwestycja nie może zostać uznana za rozbudowę należącego do nich siedliska rolniczego położonego na znajdującej się w znacznej odległości działce nr [...] w miejscowości W. Niemożliwym jest bowiem w ocenie Sądu rozszerzenie zasięgu istniejącego siedliska rolniczego poprzez powiększenie jego budowli, czy też obszaru zabudowanego o budynek mieszkalny jednorodzinny oraz budynek gospodarczy ze zbiornikiem na wody opadowe, w sytuacji gdy istniejące siedlisko nie graniczy bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, a pomiędzy zainwestowanym już terenem, a planowanym w odległości 150 m zlokalizowane są działki należące do innych podmiotów.
Zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225) przez zabudowę zagrodową należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1536/07 (dostępny w CBOSA) wskazał, iż przez pojęcie "zagrody" rozumie się zespół zabudowań na terenie wiejskim lub podmiejskim składający się z domu mieszkalnego i budynków gospodarczych (stodoły, obory, spichlerza). Są to zabudowania najczęściej otoczone płotem i ustawione wokół wewnętrznego podwórza.
Planowana przez skarżących inwestycja, zgodnie z wnioskiem o udzielenie pozwolenie na budowę, obejmuje budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego ze zbiornikiem na wody opadowe w zabudowie zagrodowej, na terenie działki nr [...], obr. W., gm. Kościerzyna. Takie określenie planowanej inwestycji wskazuje, iż stanowi ona samodzielny zespół zabudowań będący nowym siedliskiem rolniczym, a nie planowaną rozbudowę zabudowy zagrodowej znajdującej się na innej działce skarżących.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI