II SA/Gd 1619/02
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów niższych instancji dotyczące sprzeciwu na budowę domku altanowego, uznając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w kwestii zakwalifikowania obiektu jako małej architektury.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu na budowę domku altanowego na narzędzia ogrodnicze, zgłoszonego jako obiekt małej architektury. Inwestorzy twierdzili, że domek spełnia definicję małej architektury i nie wymaga pozwolenia na budowę. Organy administracji obu instancji uznały jednak, że domek wymaga pozwolenia na budowę i wniosły sprzeciw. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy domek faktycznie nie jest obiektem małej architektury, co narusza przepisy postępowania administracyjnego.
Sprawa rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku dotyczyła skargi H. i J. K. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy sprzeciw organu pierwszej instancji wobec zgłoszenia budowy domku altanowego na narzędzia ogrodnicze. Inwestorzy zgłosili zamiar budowy kilku obiektów małej architektury, w tym domku altanowego. Organ pierwszej instancji, po wezwaniu do uzupełnienia dokumentacji, zgłosił sprzeciw jedynie w sprawie budowy domku altanowego, nakładając obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestorzy odwołali się, podnosząc m.in. zarzut przekroczenia terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ oraz błędną kwalifikację obiektu. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując, że domek altanowy nie mieści się w katalogu obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie zakazu reformationis in peius. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadnił to naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i 77 k.p.a.) oraz zasady prawdy obiektywnej. Sąd wskazał, że organy nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego, aby jednoznacznie stwierdzić, czy domek altanowy nie jest obiektem małej architektury, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że ocena, czy obiekt spełnia kryteria małej architektury, wymaga szczegółowego zbadania, a nie jedynie dowolnego przyjęcia, że nie spełnia tych kryteriów. Sąd zasądził również koszty postępowania i orzekł o niewykonalności zaskarżonych decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Sąd uznał, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy domek altanowy na narzędzia ogrodnicze spełnia kryteria obiektu małej architektury, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający, dlaczego domek altanowy nie może być uznany za obiekt małej architektury, nie przeprowadzając odpowiedniego postępowania dowodowego i nie oceniając całości materiału dowodowego. Kryterium rozmiaru nie jest jedynym wyznacznikiem, ale wymaga analizy innych cech obiektu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.s.a. art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 30 § 1a
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 81 § 1 pkt.2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 82 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 30 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 29 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 3 § 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane
Definicja obiektów małej architektury, które są niewielkimi obiektami, np. kultu religijnego, posągami, wodotryskami, obiektami architektury ogrodowej, czy obiektami użytkowymi służącymi rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku (piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki).
Prawo budowlane art. 28
Ustawa z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy domek altanowy na narzędzia ogrodnicze jest obiektem małej architektury. Ustalenia faktyczne organów były dowolne, oparte na niekompletnym materiale dowodowym. Decyzje organów nie zawierały wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie kwalifikacji obiektu.
Odrzucone argumenty
Argument skarżących o naruszeniu zakazu reformationis in peius. Argument skarżących o przekroczeniu przez organ terminu do wniesienia sprzeciwu.
Godne uwagi sformułowania
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Kryterium rozmiarów obiektu nie stanowi jednak w myśl art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego jedynej i wystarczającej przesłanki pozwalającej na zaliczenie go do obiektów małej architektury.
Skład orzekający
Barbara Skrzycka-Pilch
przewodniczący sprawozdawca
Janina Guść
członek
Mariola Jaroszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obiektów małej architektury, obowiązków organów w postępowaniu administracyjnym, zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zbierania materiału dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy domku altanowego na narzędzia ogrodnicze; ogólne zasady postępowania administracyjnego są szeroko stosowalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne postępowanie dowodowe organów administracji i jak drobne zaniedbania proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji. Jest to przykład praktycznego zastosowania zasad k.p.a. w kontekście budowlanym.
“Czy domek na narzędzia wymaga pozwolenia na budowę? Sąd wyjaśnia, jak organy powinny badać zgłoszenia.”
Dane finansowe
WPS: 10 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gd 1619/02 - Wyrok WSA w Gdańsku Data orzeczenia 2005-08-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2002-06-28 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku Sędziowie Barbara Skrzycka-Pilch /przewodniczący sprawozdawca/ Janina Guść Mariola Jaroszewska Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję II i I instancji Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071 art. 107 par. 3, art. 77, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść,, Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Protokolant Agnieszka Dobroń, po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi H. i J. K. na decyzję Wojewody z dnia 22 maja 2002r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia budowy obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 19 lutego 2002r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżących H. i J. K. kwotę 10, - (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. orzeka, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. Uzasadnienie Prezydent Miasta decyzją z dnia 19 lutego 2002 r., nr [...], na podstawie art. 30 ust. la, w związku z art.81 ust. l pkt.2 i art. 82 ust.2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89 poz.414 ze zm.) i art. 104 k.p.a., po rozpatrzeniu zgłoszenia H. i J. K. o zamiarze wykonania basenu ogrodowego, pawilonu ogrodowego, domku altanowego na narzędzia ogrodnicze oraz pergoli ogrodowej przy ul. O. [...] w G. zgłosił sprzeciw w sprawie budowy domku altanowego na narzędzia ogrodnicze oraz nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na tę budowę. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ administracji wskazał, że inwestorzy - H. i J. K. zawiadomili Wydział Architektoniczno-Budowlany Urzędu Miasta o zamiarze wykonania obiektów małej architektury: basenu ogrodowego, pawilonu ogrodowego, domku altanowego na narzędzia ogrodnicze oraz pergoli ogrodowej na posesji przy ul. O. [...] w G. pismem z dnia 24 grudnia 2001r. Postanowieniem nr [...] z dnia 31 grudnia 2001r. nałożono na inwestorów obowiązek uzupełnienia do dnia 31 stycznia 2002r dokumentów niezbędnych do zgłoszenia wykonania opisanych wyżej obiektów małej architektury o opracowanie projektowe wykonane przez osobę uprawnioną, dotyczące sposobu wykonania i montażu zgłaszanych obiektów. W wyniku sprawdzenia dostarczonej w dniu 31 stycznia 2002r. dokumentacji stwierdzono, że budowa domku altanowego na narzędzia ogrodnicze wykracza poza zakres objęty możliwością zgłoszenia i zgłoszono sprzeciw w sprawie jego budowy, natomiast zamiar budowy basenu ogrodowego, pawilonu ogrodowego oraz pergoli ogrodowej przyjęto do wiadomości pismem nr [...] z dnia 19 lutego 2002r. Odwołanie od tej decyzji wnieśli H. i J. K., wywodząc, że naruszone zostały przepisy Prawa budowlanego, w szczególności art. 3 pkt 4, art. 30 ust 1 pkt 1 w związku z art. 29 ust 1, art. 30 ust 1a, ust 2 i ust 3, art. 81 ust 1 pkt 2 oraz art. 6, 9, art. 10 § 1, art. 11, art. 12 § 1, art. 61 § 3, art. 65 § 2, art. 77 § 1 i 2, art. 80, art. 81, art. 84 § 1, art. 105 § 1, art. 107 § 1 i 3, art. 126 w związku z art. 107 § 3 i art. 156 § 1 k.p.a. Zarzucono także obrazę przepisów Konstytucji RP. Wskazano, że zaskarżona decyzja jest wadliwa przede wszystkim w zakresie przekroczenia terminu, braku podstaw prawnych i faktycznych, błędnej kwalifikacji zgłoszonego obiektu, a także wywołania nieuzasadnionych kosztów. Odwołujący się wywodzili, że dokonali zgłoszenia zamiaru wykonania obiektów małej architektury (w tym ogrodowego domku altankowego) i w terminie 30 dni od dnia złożenia zgłoszenia rozpoczęli ich wykonywanie. Wskazywali, że przedmiotowe zgłoszenie zawierało wszelkie wymagane elementy, takie jak zakres i sposób wykonywania robót oraz przewidziane terminy ich rozpoczęcia. W zgłoszeniu tym podkreślono, że wykonywane obiekty będą miały charakter obiektów małej architektury. Odwołujący się akcentowali tę okoliczność, że termin wydania zaskarżonej decyzji oraz termin wyznaczony przez organ do uzupełnienia dokumentacji przekraczają 30 dni, w jakich organ może zgłosić sprzeciw od zgłoszenia. Zdaniem inwestora, jeżeli organ nie wniósł sprzeciwu w ciągu 30 dni od dnia zgłoszenia to tym samym uznał skuteczność tego zgłoszenia i wyraził zgodę na wykonanie wskazanych tam obiektów budowlanych. Podkreślono również, że organ mógł wnieść sprzeciw tylko w wypadku nieuzupełnienia dokumentów, podczas gdy skarżący dokumenty takie uzupełnili. Zdaniem inwestorów organ nie miał także prawa nałożyć na nich obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ zgłoszone przez nich roboty nie powodowały: naruszenia planu miejscowego, zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenia stanu środowiska lub dóbr kultury, pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych, wprowadzenia, utrwalenia bądź zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Zarzucono także naruszenie zasady praworządności. Podkreślono, iż decyzja nie ma uzasadnienia faktycznego i prawnego. Wskazano, iż domek altanowy na narzędzia ogrodnicze z całą pewnością mieści się w pojęciu małej architektury, jest to bowiem niewielki obiekt użytkowy służący utrzymaniu porządku i realizowaniu rekreacji codziennej. Decyzją z dnia 22 maja 2002 r., nr [...], Wojewoda , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 30 ust 2, art. 80 ust 1 pkt 2 i art. 82 ust 3 ustawy Prawo budowlane (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) uchylił zaskarżone rozstrzygniecie i wniósł sprzeciw wobec zamiaru budowy domku altanowego na narzędzia ogrodnicze. W uzasadnieniu wskazano, że organ II instancji podziela pogląd organu I instancji, iż zgłoszony domek altanowy na narzędzia ogrodnicze stanowi inwestycję, która winna być realizowana na podstawie pozwolenia na budowę. Inwestycja ta nie mieści się bowiem w regulacji art. 30 ust. l Prawa budowlanego, gdyż wykracza poza zamknięty katalog obiektów z art. 29 ust. l tej ustawy. Organ odwoławczy wskazał, iż obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę w tym przypadku wynika wprost z ustawy. Wyjaśniono skarżącym, iż wydane przez organ I instancji postanowienie prolonguje 30 dniowy termin do wniesienia przez organ sprzeciwu, który liczony jest od daty uzupełnienia zgłoszenia o wymagane nim dokumentu. Złożenie przez inwestora pisma informującego jedynie o zamiarze przystąpienia do określonych robót budowlanych nie czyni bowiem zadość wymogom zgłoszenia przewidzianym w art. 30 ust. la Prawa budowlanego. W przedmiotowym przypadku pełne zgłoszenie zostało dokonane dopiero po spełnieniu warunków postanowienia z dnia 31 grudnia 2001 r., a więc w dniu 31 stycznia 2002 r. Zatem od dnia 31 stycznia 2002 r. organ miał 30 dni na ustosunkowanie się do złożonego zgłoszenia, co też uczynił wydając w dniu 19 lutego 2002 r. zaskarżoną decyzję. Dodatkowo wyjaśniono, iż zakreślony postanowieniem termin nie pozostawał w kolizji z możliwością wcześniejszego uzupełnienia przez inwestorów dokonanego zgłoszenia. Fakt, że z możliwości takiej nie skorzystali nie obarcza zatem organu I instancji odpowiedzialnością za przewlekłość postępowania. Skargę na tę decyzje wnieśli H. i J. K., w której poza ponowieniem zarzutów odwołania wskazali, że naruszony został zakaz reformationis in peius, który należy do podstawowych gwarancji procesowych strony. Skarżący wskazywali, iż domku altanowego na narzędzia ogrodnicze nie można uznać za obiekt, którego posadowienie wymagałoby uzyskania pozwolenia na budowę. Jest to ich zdaniem obiekt małej architektury, którego budowę należycie zgłosili właściwemu organowi I instancji. Podkreślono, że Wojewoda nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania. Zarzucono naruszenie prawa materialnego i procesowego oraz naruszenie zasady praworządności. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, powołując się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną w części dotyczącej zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wypływ na wynik sprawy. Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest naczelną zasadą postępowania administracyjnego. Wynika z niej obowiązek organu administracji publicznej "wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, ustalenie stanu faktycznego sprawy jest bowiem niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego" (por. B. Adamiak, J. Borkowski – Komentarz do kodeksu postępowania Administracyjnego, CH Beck, W-wa 2000, str. 56) Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności. Organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. (por. wyrok NSA z 21.12. 2000, sygn. akt V SA 1816/00, LEX nr 77645). Strona jest uprawniona, a nie zobowiązana do przedstawienia dodatkowych dowodów. W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje jednak formalna teoria dowodowa, wg. której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasada, że rola organu orzekającego to rola biernego podmiotu oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. Wręcz przeciwnie, rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, 75 k.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (por. wyrok NSA z 2911.2000.sygn. akt V SA 948/00, LEX nr 50114). Dokumenty i oświadczenia składane przez stronę w postępowaniu administracyjnym korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są oczywiście sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnemu z urzędu. W niniejszej sprawie organ stwierdził, iż zgłoszony przez skarżących domek altanowy na narzędzia ogrodnicze nie jest obiektem małej architektury. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się więc do oceny czy obiekt budowlany jakim jest domek altanowy na narzędzia ogrodnicze w świetle przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Tekst jednolity: Dz. U. 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) należy do obiektów, których realizacja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę w myśl art. 28 cyt. ustawy czy też do obiektów zwolnionych z obowiązku uzyskania takiego pozwolenia a objętych obowiązkiem zgłoszenia (art. 29 i 30 cyt. ustawy). Skarżący inwestorzy prezentują pogląd, że domek altanowy na narzędzia ogrodnicze należy do obiektów małej architektury, które w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego definiowane są jako niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Pogląd powyższy strona skarżąca uzasadniała powołując się na fakt, iż obiekt ten służy do rekreacji codziennej i utrzymania porządku. Ponadto jego budowa nie powoduje naruszenia planu miejscowego, zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, pogorszenia stanu środowiska lub dóbr kultury, pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych, wprowadzenia, utrwalenia bądź zwiększenia ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Inwestorzy wskazali także, iż jest to obiekt mały, służący utrzymaniu porządku i codziennej rekreacji. Kryterium rozmiarów obiektu nie stanowi jednak w myśl art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego jedynej i wystarczającej przesłanki pozwalającej na zaliczenie go do obiektów małej architektury. Wyliczone przykładowo w art. 3 pkt 4 obiekty poza niewielkimi rozmiarami charakteryzują się też innymi cechami. Są to obiekty albo usytuowane w określonych miejscach: posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, albo obiekty pełniące określoną funkcję: "użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki", bądź też "kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury". Jakkolwiek wyliczenie obiektów małej architektury w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego nie jest wyczerpujące, wymienione przykłady takich obiektów wskazują, że nie można, bez przeprowadzenia odpowiedniego postępowania wyjaśniającego przyjąć, iż nie należy do nich domek altanowy na narzędzia ogrodnicze. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się jednak w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Organ administracji może określonym dowodom odmówić wiary, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Art. 107 § 3 k.p.a. stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. (por. wyrok NSA z 9.04.2001r., sygn. akt V SA 1611/00, LEX nr 80635). Organ administracji wywodził, że przedmiotowa domek altanowy na narzędzia ogrodnicze nie jest obiektem małej architektury, wskazując jednocześnie na pojawiające się wątpliwości, co do tego obiektu. Nie przeprowadził jednak postępowania wyjaśniającego, nie ustalił i nie przedstawił dowodów na poparcie swojej tezy, iż obiekt ten nie spełnił wymogów małej architektury. Naruszył zatem przepisy postępowania administracyjnego dotyczące zarówno swobodnej oceny dowodów przez organ, zebrania materiału dowodowego z urzędu, jak również dotyczące warunków formalnych, jakim powinna odpowiadać decyzja administracyjna (uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji). W dalszym toku postępowania organ powinien ponownie przeprowadzić postępowanie dowodowe, w szczególności na okoliczność, iż budowa altany ogrodowa narusza normy Prawa budowlanego, między innymi takie, jak wskazana przez organ odległość od działki sąsiedniej. Organ powinien również wskazać w uzasadnieniu decyzji, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, jak również wyjaśnić podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. wyżej ustawy o p.s.a. Stosownie do art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł, iż zaskarżone decyzje nie mogą być wykonywane. Na marginesie wskazać należy skarżącym, iż odnosząc się do ich zarzutu dotyczącego naruszenia przez organ dyspozycji art. 139 k.p.a. wskazać należy, że z wykładni językowej tego przepisu mogłoby wynikać, że zakaz reformationis in peius oznacza niedopuszczalność orzekania przez organ odwoławczy "na niekorzyść strony odwołującej się". W rezultacie zakazem tym objęta byłaby każda decyzja organu odwoławczego nie uwzględniająca odwołania, w szczególności decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy negatywną dla strony decyzję organu pierwszej instancji. Tymczasem zakres tego zakazu jest niewątpliwie węższy i wyraża się w tym, że organ odwoławczy nie może pogarszać, określonej decyzją organu pierwszej instancji, sytuacji prawnej strony odwołującej się. Strona odwołująca się powinna bowiem pozostawać w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez nią odwołanie, jeżeli nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jej dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżoną decyzją, w żadnym zaś przypadku nie doprowadzi do jej pogorszenia (por. A.Wróbel Komentarz do k.p.a., Zakamycze 2000) Decyzją organu I instancji zgłoszono sprzeciw od budowy przedmiotowego domku altanowego na narzędzia ogrodnicze oraz nałożono na inwestorów obowiązek uzyskania pozwolenia na tę budowę. Decyzją organu II instancji uchylono powyższe rozstrzygnięcie i wniesiono sprzeciw od budowy domku altanowego na narzędzia ogrodnicze. W żadnym zatem wypadku nie można uznać, że pogorszono sytuacje inwestorów. Sytuacja ta nie uległa bowiem zasadniczej zmianie w zakresie objętym sprzeciwem. Zarzut ten, jako bezzasadny nie mógł zostać uwzględniony. Również zarzut naruszenia przez organ termin do wniesienia sprzeciwu nie może zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 30 ust 2 Prawa budowlanego zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie sprzeciwu. Z przepisu tego wynika, iż organ powinien zareagować na wniesione zgłoszenie w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Ust 1 a tego przepisu stanowi, że w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć dowód stwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia, właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw, w drodze decyzji. Zgodnie z poglądem prezentowanym w tym zakresie w orzecznictwie, i w całości podzielonym przez Sąd w niniejszym składzie, upływ terminu wskazanego w art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nie będzie stanowił upoważnienia do realizacji inwestycji także wówczas, gdy przed upływem tego terminu właściwy organ uzewnętrzni wobec strony konieczność uzupełnienia zgłoszenia w granicach określonych w art. 1a powołanego artykułu (por. wyrok NSA z 6.12.2002r., IV SA 2765/00, ONSA 2004/2/49).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI