II SA/GD 1610/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2006-05-24
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościtrwały zarządopłata rocznaadministracja morskaUrząd Morskistawka procentowagospodarka nieruchomościamiKodeks postępowania administracyjnegokontrola sądowa

WSA w Gdańsku uchylił decyzję Wojewody i Starosty dotyczącą zmiany stawki opłaty za trwały zarząd nieruchomością, uznając, że organ administracji nieprawidłowo zinterpretował podstawę prawną wniosku o zmianę stawki.

Sprawa dotyczyła wniosku Dyrektora Urzędu Morskiego o zmianę stawki opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością z 1% na 0,3%. Dyrektor argumentował, że nieruchomość stanowi terenową siedzibę organu administracji morskiej. Starosta odmówił zmiany stawki, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, wskazując na brak trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości. WSA uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy nieprawidłowo zinterpretowały podstawę prawną wniosku i nie wyjaśniły, czy wniosek dotyczy zmiany stawki na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy też zmiany ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę Dyrektora Urzędu Morskiego na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty odmawiającą zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością. Nieruchomość została oddana w trwały zarząd Urzędowi Morskiemu na czas nieoznaczony w celu prowadzenia działalności statutowej, w tym ochrony wybrzeża morskiego, z opłatą roczną ustaloną na 1% wartości nieruchomości. Dyrektor Urzędu Morskiego wystąpił o zmianę stawki na 0,3%, argumentując, że nieruchomość stanowi terenową siedzibę organu administracji morskiej. Starosta odmówił, uznając brak podstaw prawnych, a Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, powołując się na art. 84 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i stwierdzając brak trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości. WSA uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenie przepisów KPA (art. 7 i 9). Sąd uznał, że organy obu instancji przedwcześnie przyjęły, iż wniosek Dyrektora Urzędu Morskiego dotyczy zmiany stawki na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd podkreślił, że organy powinny były wyjaśnić, czy wniosek nie stanowił żądania zmiany ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym (np. art. 155 KPA). Sąd wskazał również, że nieruchomość ta powinna być traktowana jako oddana na siedzibę organu administracji państwowej, spełniając wymogi art. 83 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ze względu na specyfikę organizacji Urzędu Morskiego i jego terenowych placówek.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały podstawę prawną wniosku, przedwcześnie przyjmując, że dotyczy on zmiany stawki na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zamiast zbadać, czy nie jest to wniosek o zmianę ostatecznej decyzji w trybie nadzwyczajnym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy naruszyły przepisy KPA (art. 7 i 9), nie pouczając wnioskodawcy i nie wyjaśniając podstawy prawnej jego żądania. Treść wniosku nie wskazywała jednoznacznie na zmianę sposobu korzystania z nieruchomości, a raczej na błędne ustalenie pierwotnej stawki procentowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (32)

Główne

u.g.n. art. 83 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Nieruchomość oddana w trwały zarząd na siedzibę organu administracji państwowej kwalifikuje się do stawki 0,3%.

u.g.n. art. 84 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Możliwość zmiany stawki procentowej opłaty rocznej w drodze decyzji właściwego organu w sytuacji, gdy po oddaniu nieruchomości w trwały zarząd nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.m. art. 38 § 2

Ustawa o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej

Dyrektor urzędu morskiego jest terenowym organem administracji państwowej.

u.o.m. art. 42 § 1

Ustawa o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej

Do zadań dyrektora urzędu morskiego należą m.in. sprawy związane z budową, utrzymaniem i ochroną umocnień brzegowych, wydm i zalesień ochronnych w pasie ochronnym.

Pomocnicze

u.g.n. art. 207 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 44 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 82 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 82 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 83 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 87 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 87 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 87 § 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 88 § 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 88 § 2

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Możliwość zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.o.m. art. 39 § 3

Ustawa o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej

u.o.m. art. 39 § 4

Ustawa o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej

W skład urzędów morskich wchodzą w szczególności: inspekcja morska, kapitanaty i bosmanaty portów.

u.o.m. art. 40 § 3

Ustawa o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1991 roku w sprawie utworzenia urzędów morskich, określenia ich siedzib oraz terytorialnego zakresu działania dyrektorów urzędów morskich

Zarządzenie nr 29 Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 22 czerwca 1995 roku

Regulamin Organizacyjny Urzędu M. w G.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji nieprawidłowo zinterpretowały podstawę prawną wniosku o zmianę stawki opłaty za trwały zarząd nieruchomością. Organy naruszyły przepisy KPA (art. 7 i 9) poprzez brak należytego pouczenia i wyjaśnienia stronom ich praw i obowiązków. Nieruchomość oddana w trwały zarząd na potrzeby działalności Ochrony Wybrzeża Morskiego powinna być traktowana jako siedziba organu administracji państwowej.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów obu instancji oparta na art. 84 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazująca na brak trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości jako podstawę do zmiany stawki opłaty.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Organy obu instancji przeoczyły jednak, iż zmiana stawki procentowej opłaty rocznej ustalonej w ostatecznej decyzji Starosty z dnia 16 listopada 1999 roku możliwa jest także na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności w trybie art. 155 k.p.a. oraz pozostałych przepisów regulujących nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego. Dlatego też, w ocenie Sądu, nieruchomość, której dotyczy niniejsza sprawa, winna być traktowana jako oddana na siedzibę organu administracji państwowej, a zatem spełniająca wymogi art. 83 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami.

Skład orzekający

Barbara Skrzycka-Pilch

przewodniczący

Katarzyna Krzysztofowicz

sprawozdawca

Krzysztof Ziółkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących obowiązku informowania stron i wyjaśniania podstawy prawnej ich żądań, a także kwestia traktowania terenowych placówek organów administracji jako ich siedzib w kontekście opłat za trwały zarząd nieruchomościami."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej organów administracji morskiej i ich siedzib, ale zasady proceduralne są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie podstawy prawnej wniosku przez organy administracji i jak istotne są obowiązki informacyjne urzędników wobec stron postępowania. Dotyczy też specyfiki funkcjonowania organów państwowych.

Błąd urzędników kosztował 240 zł: WSA wyjaśnia, jak prawidłowo rozpatrywać wnioski o zmianę opłat za nieruchomości.

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 1610/03 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2006-05-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2003-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Barbara Skrzycka-Pilch /przewodniczący/
Katarzyna Krzysztofowicz /sprawozdawca/
Krzysztof Ziółkowski
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję II i I instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Protokolant Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi Dyrektora Urzędu M. na decyzję Wojewody z dnia 22 października 2003 r., nr [...] w przedmiocie zmiany stawki procentowej opłaty z tytułu trwałego zarządu nieruchomością 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty P. z dnia 11 sierpnia 2003 r., nr [...], 2/ zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Dyrektora Urzędu M. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadnienie
Starosta ostateczną decyzją z dnia 16 listopada 1999 roku, wydaną na podstawie art. 207 ust.1, art. 44 ust. 1, art. 82 ust. 1 i 2, art. 83 ust. 1 i ust. 2 pkt. 3, art. 87 oraz art. 88 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami oddał Urzędowi M. w trwały zarząd, na czas nieoznaczony, nieruchomość Skarbu Państwa położoną w B. przy ul. [...]. Oddanie nieruchomości w trwały zarząd nastąpiło w celu prowadzenia przez Urząd M. działalności statutowej, a w szczególności "do zadań realizowanych przez służby Ochrony Wybrzeża M. - Placówkę w B.". W decyzji ustalono, iż opłata roczna z tytułu trwałego zarządu wynosić będzie 1 % wartości nieruchomości tj. [...]zł.
Następnie, decyzją z dnia 23 czerwca 2003 roku, wydaną na podstawie art. 87 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, Starosta P. wypowiedział Urzędowi M. w G. dotychczasową wysokość opłaty rocznej ustaloną w ww. decyzji i ustalił nową wysokość opłaty rocznej na kwotę [...] zł. Opłatę obliczono według dotychczasowej stawki procentowej (1 % wartości nieruchomości).
Pismem z dnia 10 lipca 2003 roku Dyrektor Urzędu M. w G., nawiązując do ww. decyzji, zwrócił się do Starosty P. o rozważenie możliwości zastosowania przy ustalaniu wysokości opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością stawki procentowej w wysokości 0,3 % wartości nieruchomości.
W uzasadnieniu wniosku Dyrektor Urzędu M. wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość stanowi siedzibę organu administracji morskiej w terenie, ponieważ na jej terenie funkcjonuje placówka O.O.W. w B., realizująca statutową działalność Urzędu, jaką jest m. in. ochrona brzegów morskich. W ocenie wnioskodawcy cel, jakiemu służy nieruchomość, wyczerpuje znamiona art. 83 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami i stanowi podstawę żądania zastosowania przy obliczaniu opłaty rocznej stawki procentowej w wysokości 0,3% wartości nieruchomości.
Rozpoznając powyższy wniosek Starosta P. decyzją z dnia 11 sierpnia 2003 roku, wydaną na podstawie art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami odmówił dokonania zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością z 1 % na 0,3 %.
W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, iż brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku Dyrektora Urzędu M. w G. bowiem oddana w trwały zarząd nieruchomość, przeznaczona zgodnie z treścią decyzji z dnia 16 listopada 1999 roku "do zadań realizowanych przez służby O.W.B.", nie stanowi gruntu oddanego na siedziby organów władzy i administracji państwowej. Organ powołał się na przepisy ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, zgodnie z którymi organem administracji morskiej jest dyrektor urzędu morskiego, który wykonuje swoje kompetencje przy pomocy urzędu morskiego, w skład którego wchodzi inspekcja morska, kapitanaty i bosmanaty portów, i stwierdził, iż Dyrektor Urzędu M. w G. ma siedzibę w G. przy ul. [..] , a żadna z wyżej wymienionych komórek organizacyjnych urzędu morskiego nie ma siedziby w tejże miejscowości.
W odwołaniu od powyższej decyzji Dyrektor Urzędu M. w G. wniósł o jej zmianę i uznanie budynku O.O.W. w B. za terenową siedzibę organu administracji państwowej.
W uzasadnieniu odwołania stwierdził, iż w myśl artykułu 39 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej w skład urzędów morskich wchodzą w szczególności (a nie wyłącznie - jak stwierdzono w decyzji): inspekcja morska, kapitanaty i bosmanaty portów. Urząd M. w G. wykonuje swoje zadania statutowe również w zakresie ochrony wybrzeża za pomocą terenowych placówek, stanowiących obwody i obchody ochrony wybrzeża. Nie jest immanentną cechą administracji państwowej, aby jej organ wykonywał zadania statutowe w jednym budynku (centrali), bowiem zakres działania dyrektora urzędu m. obejmuje obszar określony w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1991 roku w sprawie utworzenia urzędów morskich, określenia ich siedzib oraz terenowego zakresu działania dyrektorów urzędów morskich.
Wojewoda decyzją z dnia 22 października 2003 roku, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, iż rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Starosty P. odpowiada prawu, jednakże z innych względów niż podano w jej uzasadnieniu. Organ II instancji wskazał bowiem, iż sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości nie uległ zmianie od dnia oddania jej w trwały zarząd, a zatem w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki przewidziane w art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, który reguluje możliwość zmiany stawki procentowej opłaty rocznej jedynie w przypadku gdy po oddaniu nieruchomości w trwały zarząd nastąpiła trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości.
W skardze na powyższą decyzję Dyrektor Urzędu M. w G. wniósł o jej uchylenie i zasądzenie od Wojewody na jego rzecz kosztów postępowania. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zajmowane w sprawie i dodatkowo wyjaśnił, iż do kompetencji i terytorialnego zakresu działania Dyrektora Urzędu M., będącego terenowym organem administracji morskiej, należą między innymi sprawy związane z korzystaniem z morza w kontekście budowy, utrzymania i ochrony umocnień brzegowych, wydm i zalesień ochronnych w pasie ochronnym (art. 42 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej). Te obowiązki Dyrektor Urzędu M. wykonuje za pośrednictwem (przy pomocy) Obchodów i Obwodów Ochrony Wybrzeża, a nieruchomość w B. pełni taką funkcję i spełnia cel zakreślony powołaną ustawą.
Skarżący stwierdził przy tym, iż nie kwestionuje wykładni art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami dokonanej przez Wojewodę, kwestionuje natomiast "zastosowanie tej normy prawnej jako podstawy prawnej stanowiącej uzasadnienie utrzymującego w mocy decyzję Starosty P." rozstrzygnięcia.
Dyrektor Urzędu M. w G. zarzucił nadto decyzji organu I instancji naruszenie prawa materialnego w postaci art. 84 oraz art. 83 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy poprzez przyjęcie, że nieruchomość, której dotyczy przedmiotowe postępowanie, nie jest siedzibą skarżącego realizującego cele publiczne.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, iż podtrzymuje w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji bowiem w niniejszej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do zmiany stawki procentowej opłaty rocznej.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Zaskarżona decyzja Wojewody z dnia 22 października 2003 roku, podobnie jak decyzja organu I instancji, oparta została na art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, który przewiduje możliwość zmiany stawki procentowej opłaty rocznej w drodze decyzji właściwego organu w sytuacji, gdy po oddaniu nieruchomości w trwały zarząd nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości. Wtedy stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do zmienionego sposobu korzystania.
Wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda przyjął zatem, tak jak Starosta P., iż pismo Dyrektora Urzędu M. w G. z dnia 10 lipca 2003 roku stanowiło wniosek o zmianę stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu oparty na ww. przepisie.
W ocenie Sądu przyjęcie takiego założenia przez organy obu instancji było przedwczesne, ponieważ z treści przedmiotowego pisma nie wynika na jakiej podstawie Dyrektor U. M. domaga się zmiany stawki procentowej opłaty ustalonej ostateczną decyzją Starosty P. z dnia 16 listopada 1999 roku.
We wniosku z 10 lipca 2003 roku Dyrektor U. M. nie wskazuje na zmianę sposobu korzystania z nieruchomości jako podstawę faktyczną swego żądania. Wnioskodawca stwierdza jedynie, iż organ winien rozważyć możliwość zastosowania przy ustalaniu wysokości opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością innej stawki procentowej – w wysokości 0,3 % wartości nieruchomości, ponieważ nieruchomość stanowi siedzibę organu administracji morskiej w terenie (Obchodu Ochrony Wybrzeża). Dyrektor Urzędu M. podaje we wniosku zatem, iż na nieruchomości nadal prowadzona jest działalność wskazana w decyzji z dnia 16 listopada 1999 roku jako przyczyna oddania przedmiotowej działki w zarząd, przy czym uważa, iż działalność ta uzasadnia zastosowanie innej stawki procentowej przy ustalaniu opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu niż ustalona w ostatecznej decyzji Starosty z dnia 16 listopada 1999 roku.
Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis art. 9 k.p.a. stanowi zaś, iż organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.
Stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji przepis art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 46, poz. 543 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stanowi, iż jeżeli po oddaniu nieruchomości w trwały zarząd nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się w drodze decyzji właściwego organu stosownie do zmienionego sposobu korzystania.
Organy obu instancji przeoczyły jednak, iż zmiana stawki procentowej opłaty rocznej ustalonej w ostatecznej decyzji Starosty z dnia 16 listopada 1999 roku możliwa jest także na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.), w szczególności w trybie art. 155 k.p.a. oraz pozostałych przepisów regulujących nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego.
W niniejszej sprawie bezspornym pozostawało, iż nieruchomość oddania w trwały zarząd wykorzystywana jest zgodnie z celem wskazanym w decyzji z dnia 16 listopada 1999 roku tj. prowadzona jest na niej statutowa działalność Urzędu M., a w szczególności realizowane są zadania należące do służb Ochrony Wybrzeża M.. Dyrektor Urzędu M. w G. składając wniosek z dnia 10 lipca 2003 roku powyższych okoliczności nie kwestionował. Z treści ww. wniosku wynikało w ocenie Sądu, iż wnioskodawca uważa, że pierwotnie ustalono nieprawidłową wysokość stawki procentowej opłaty rocznej, ponieważ cel, jakiemu służy przedmiotowa nieruchomość, określony w decyzji o oddaniu jej w trwały zarząd, powoduje, iż nieruchomość została oddana w trwały zarząd na siedzibę organu administracji, a więc – zgodnie z treścią art. 83 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami stawka procentowa opłaty rocznej winna wynosić 0,3% ceny nieruchomości.
Organy obu instancji nie wyjaśniły czy przedmiotowy wniosek rzeczywiście dotyczy zmiany stawki procentowej opłaty rocznej przewidzianej w art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, choć treść wniosku, w ocenie Sądu, nasuwała uzasadnione wątpliwości co do tego czy zgłoszone w nim żądanie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej zostało rzeczywiście oparte na ww. przepisie, czy też w istocie stanowiło żądanie zmiany ostatecznej decyzji z dnia 16 listopada 1999 roku oparte na przepisach regulujących nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy obu instancji, wydając decyzje w niniejszej sprawie, naruszyły przepisy art. 7 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albowiem nie pouczyły wnioskodawcy w trybie art. 9 k.p.a. o jego prawach i obowiązkach i nie zażądały stosownych wyjaśnień, przedwcześnie przyjmując, iż wniosek Dyrektora Urzędu M. w G. z dnia 10 lipca 2003 roku stanowi żądanie zmiany stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu nieruchomością Skarbu Państwa złożony w trybie art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Organy winny bowiem rozstrzygnąć niniejszą sprawę dopiero po ustaleniu jaka jest podstawa zgłoszonego żądania tj. po zbadaniu czy żądanie Dyrektora Urzędu M. w G. istotnie opiera się na wskazanym w decyzjach organów obu instancji przepisie art. 84 ust. 2 ww. ustawy, czy też stanowi np. wniosek o zmianę ostatecznej decyzji w trybie art. 155 k.p.a.
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 i art. 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Uchylając decyzję Starosty P. z dnia 11 sierpnia 2003 roku Sąd miał przy tym również na uwadze, iż zgodnie z treścią art. 38 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 roku, nr 153, poz. 1502 ze zm.), dyrektor urzędu m. jest terenowym organem administracji państwowej, do którego zadań należą między innymi sprawy związane z korzystaniem z morza w kontekście budowy, utrzymania i ochrony umocnień brzegowych, wydm i zalesień ochronnych w pasie ochronnym (art. 42 ust. 1 pkt 11 cyt. ustawy).
Dyrektor urzędu m. - zgodnie z art. 39 ust. 3 i 4 cyt. ustawy - swoje zadania wykonuje przy pomocy urzędu m. , w skład którego wchodzą w szczególności: inspekcja morska, kapitanaty i bosmanaty portów.
Organizację urzędu m. oraz szczegółowy zakres działania dyrektora urzędu morskiego określa statut nadany przez ministra właściwego do spraw gospodarki morskiej (art. 40 ust. 3 cyt. ustawy).
Rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 7 października 1991 roku w sprawie utworzenia urzędów morskich, określenia ich siedzib oraz terytorialnego zakresu działania dyrektorów urzędów morskich (Dz. U. nr 98, poz. 438 ze zm.) utworzono Urząd M. w G. (§ 1 pkt 1).
Zgodnie z zarządzeniem nr 29 Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 22 czerwca 1995 roku (Dz. U. MTiGM nr 7, poz. 15 ze zm.) szczegółowy zakres działania Dyrektora Urzędu M, w G. obejmuje m.in. sprawy budowy, utrzymania i ochrony umocnień brzegowych, wydm i zalesień ochronnych w pasie technicznym oraz wydawanie zezwoleń i określanie warunków wykorzystywania pasa technicznego dla innych celów (§ 2 ust. 2 pkt 14 statutu organizacyjnego Urzędu M. w G. stanowiącego załącznik do ww. Zarządzenia).
Z treści § 4 ust. 1 i 3 oraz § 5 statutu organizacyjnego Urzędu M. w G. wynika, iż oprócz inspekcji morskiej, kapitanatów i bosmanatów portów w skład urzędu morskiego wchodzą także inne komórki organizacyjne, których szczegółowy zakres zadań określa regulamin organizacyjny nadany przez dyrektora urzędu morskiego i zatwierdzony przez właściwego ministra.
Obowiązujący w 2003 roku "Regulamin Organizacyjny Urzędu M. w G. ", zatwierdzony przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej (stanowiący załącznik do Zarządzenia nr 4 Dyrektora U. M. w G. z dnia 21 stycznia 1996 roku) przewiduje, iż Pion Techniczny Urzędu M. w G. składa się m. in. z Inspektoratu Ochrony Wybrzeża Morskiego, który realizuje zadania dyrektora urzędu wskazane w art. 42 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej oraz § 2 ust. 2 pkt 14 statutu organizacyjnego Urzędu M. w G. Przepis § 39 ust. 2 Regulaminu stanowi zaś, iż w skład Inspektoratu Ochrony Wybrzeża M. wchodzą także Obchody Ochrony Wybrzeża.
Jak z powyższego wynika Obchód Ochrony Wybrzeża mający swoją siedzibę w B., na nieruchomości oddanej w trwały zarząd, stanowi komórkę organizacyjną Urzędu M. w G., przy pomocy której Dyrektor Urzędu M. w G. wykonuje swoje zadania wynikające z art. 42 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 21 marca 1991 roku o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej. Dlatego też, w ocenie Sądu, nieruchomość, której dotyczy niniejsza sprawa, winna być traktowana jako oddana na siedzibę organu administracji państwowej, a zatem spełniająca wymogi art. 83 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami.
Specyfika organizacji działania organu administracji państwowej, jakim jest Dyrektor Urzędu M. w G. oraz powołane powyżej przepisy ustrojowe tego organu wskazują bowiem, iż za siedzibę tego podmiotu należy uznać miejsca, w których działają wszystkie jego komórki organizacyjne (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 listopada 2001 roku, sygn. II SA/Gd 1436/99, nie publ.).
Reasumując - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż rozstrzygnięcie organu I instancji narusza także wskazane powyżej przepisy ustrojowe dotyczące zasad funkcjonowania terenowego organu administracji morskiej tj. Dyrektora Urzędu M. w G.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ administracji winien ustalić podstawę żądań Dyrektora Urzędu M. w G. zawartych we wniosku z dnia 10 lipca 2003 roku, a następnie rozstrzygnąć ten wniosek mając na uwadze wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu oraz przedstawioną w nim wykładnię przepisów.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI