II SA/GD 1570/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GdańskuGdańsk2005-07-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nieruchomościużytkowanie wieczystegospodarka nieruchomościamiterminy procesowepełnomocnictwoodwołanieprzywrócenie terminuk.p.a.WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę na postanowienie Wojewody stwierdzające niedopuszczalność odwołania, uznając, że uchybienie terminu do jego wniesienia nastąpiło z winy pełnomocnika.

Sprawa dotyczyła skargi A. B. na postanowienie Wojewody stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji Prezydenta Miasta w przedmiocie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego. Wojewoda nie przywrócił terminu do wniesienia odwołania, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy pełnomocnika skarżącej, mimo błędnego pouczenia o możliwości złożenia zażalenia. WSA w Gdańsku oddalił skargę, potwierdzając, że uchybienie terminu nastąpiło z winy pełnomocnika, a postanowienie o odmowie przywrócenia terminu jest ostateczne.

Skarżąca A. B. wniosła skargę na postanowienie Wojewody z dnia 29 maja 2002 r., które stwierdziło niedopuszczalność jej odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 marca 2002 r. w sprawie rozwiązania umowy wieczystego użytkowania nieruchomości. Prezydent Miasta uznał roszczenie A. B. za bezprzedmiotowe, powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda, rozpatrując odwołanie, nie przywrócił terminu do jego wniesienia, mimo wniosku skarżącej i jej pełnomocnika, uznając, że uchybienie terminu nastąpiło z winy pełnomocnika. Wojewoda błędnie pouczył stronę o możliwości złożenia zażalenia do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i podnosząc, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie jest prawomocne. WSA w Gdańsku oddalił skargę. Sąd uznał, że decyzja organu I instancji została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi skarżącej, a termin do wniesienia odwołania został bezspornie uchybiony. Sąd podkreślił, że postanowienie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. i nie służy od niego zażalenie. Mimo błędnego pouczenia przez organ II instancji, sąd uznał, że nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd stwierdził, że uchybienie terminu nastąpiło z winy pełnomocnika, który nie dochował należytej staranności, a okoliczności związane z pocztą nie miały znaczenia prawnego. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postanowienie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. i nie służy od niego zażalenie.

Uzasadnienie

Przepis art. 59 § 2 k.p.a. stanowi, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia, co oznacza, że postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

k.p.a. art. 59 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.g.n. art. 9a

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 11

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 136 § 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 229

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 233

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

k.p.a. art. 32

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 40 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 58 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 59 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 129 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dz. U. Nr 53, poz. 1271 art. 97 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. 153, poz. 1269 art. 1 § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych

Dz. U. 153, poz. 1269 art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 153, poz. 1270 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. Nr 74, poz. 368 art. 16 § 1

Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 26

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy pełnomocnika skarżącej. Postanowienie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu jest ostateczne i nie służy od niego zażalenie. Doręczenie decyzji organu I instancji pełnomocnikowi było prawidłowe.

Odrzucone argumenty

Organ II instancji błędnie pouczył stronę o możliwości złożenia zażalenia. Uchybienie terminu nastąpiło z winy poczty, a nie strony lub jej pełnomocnika.

Godne uwagi sformułowania

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Postanowienie organu odwoławczego o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne. Wina pełnomocnika w niedochowaniu terminu przesądza o winie strony.

Skład orzekający

Krzysztof Ziółkowski

przewodniczący

Mariola Jaroszewska

sprawozdawca

Barbara Skrzycka-Pilch

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących przywracania terminu do wniesienia odwołania, skutków uchybienia terminu z winy pełnomocnika oraz ostateczności postanowień w przedmiocie przywrócenia terminu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z doręczeniem decyzji pełnomocnikowi i jego dalszym działaniem.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy proceduralne związane z terminami w postępowaniu administracyjnym i rolą pełnomocnika, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Pełnomocnik zawalił termin? Sprawdź, czy sąd przywróci Ci szansę na odwołanie!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gd 1570/02 - Wyrok WSA w Gdańsku
Data orzeczenia
2005-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2002-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Sędziowie
Barbara Skrzycka-Pilch
Krzysztof Ziółkowski /przewodniczący/
Mariola Jaroszewska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skarg A. B. na postanowienie Wojewody z dnia 29 maja 2002r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania w sprawie o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta decyzją z dnia 12 marca 2002r. nr [...] działając na podstawie art. 9a, art. 11, art. 136 ust. 3, art. 229 i art. 233 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46 poz. 543) stwierdził, że roszczenie A. B. o rozwiązanie umowy wieczystego użytkowania nieruchomości gruntowej położonej w T. przy ulicy [...] jest bezprzedmiotowe. Organ ustalił, że w dniu 12 grudnia 2001r. wpłynęło pismo A. B. reprezentowanej przez adwokata L. R., zawierające roszczenie o podjęcie czynności w sprawie rozwiązania umowy wieczystego użytkowania nieruchomości Skarbu Państwa położonej przy ulicy [...]. Po zapoznaniu się z aktami byłego Urzędu Rejonowego stwierdzono, że prowadzone było na wniosek A. B. postępowanie o zwrot nieruchomości położonej przy ulicy [...] w T. Postępowanie wszczęte dnia 20 maja 1992r. dotyczyło nieruchomości znajdującej się od dnia 5 maja 1990r. w użytkowaniu wieczystym Centrali Produktów Naftowych CPN w B. Okres użytkowania wieczystego ustanowiono na okres 99 lat. Ostatnim rozstrzygnięciem w tym postępowaniu podjętym pod rządami ustawy z dnia
29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości była decyzja Wojewody z dnia 6 maja 1996r. uchylająca decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 28 lutego 1996r. orzekającą rozwiązanie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. W końcowej fazie postępowania znajduje się wniosek A. B. skierowany do Prezydenta Miasta o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji na rozbudowę i modernizację istniejącej stacji paliw CPN położonej przy ulicy [...] w T. i uchylenie dotychczasowej decyzji z dnia 5 grudnia 1994r., a także wniosek z dnia 14 maja 1996r. do Kierownika Urzędu Rejonowego o zawieszenie postępowania o zwrot do czasu rozpoznania sprawy przez Prezydenta Miasta. Wobec braku korespondencji ze strony wnioskodawczyni w okresie od maja 1996r., organ z uwagi na treść wniosku z 12 grudnia 2001r. "o podjęcie czynności o rozwiązanie użytkowania wieczystego" wystąpił o sprecyzowanie roszczenia z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. W odpowiedzi wnioskodawczyni podtrzymała wniosek i prosiła o jego rozpoznanie.
Wniosek został złożony przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów. Zdaniem organu żądanie jest sprzeczne z treścią art. 233 obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym sprawy wszczęte, lecz nie zakończone decyzją ostateczną przed wejściem w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów.
Organ I instancji stwierdził brak podstaw prawnych do uwzględnienia roszczenia wnioskodawczyni o podjęcie działań w kierunku rozwiązania użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Ponadto stosownie do treści art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 tej ustawy nie przysługuje, jeżeli przed wejściem w życie ustawy nieruchomość została sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich, a prawa nabywcy są ujawnione w księdze wieczystej. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyż użytkowanie wieczyste ustanowione dnia 5 grudnia 1990r. jest ujawnione w księdze wieczystej KW [...].
Od powyższej decyzji odwołanie złożyła pełnomocnik A. B. adwokat L. R.
Z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji wystąpiła A. B. oraz jej wymieniony wyżej pełnomocnik.
Postanowieniem z dnia 29 maja 2002r. nr [...] Wojewoda nie uwzględnił prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Uzasadniając organ stwierdził, że z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wystąpiła A. B. uzasadniając to faktem, że o treści decyzji organu I instancji dowiedziała się w dniu 17 kwietnia 2002r., kiedy to ustanowiony pełnomocnik powiadomił ją o zwrocie listu poleconego. Listem poleconym pełnomocnik przesłała decyzję organu pierwszej instancji z pouczeniem o terminie złożenia odwołania. Wniosek A. B. poparła jej pełnomocnik uzasadniając to winą Poczty, która nie dostarczyła przesyłki jej mocodawczyni. Na poparcie wniosku dostarczono pismo wyjaśniające Urzędu Pocztowego nr 5 w T., że przesyłkę zaawizowano pod adresem A. B. w dniu 22 marca 2002r. Wobec zastrzeżenia, że pełnomocnik będzie odbierać przesyłki osobiście w Urzędzie Pocztowym, listonosz nie dokonał wypisania zawiadomienia o nadejściu przesyłki poleconej, wobec czego wyżej wymieniona nie mogła odebrać przesyłki w określonym terminie. Jednocześnie załączono dowód zwrotu przesyłki 15 lub 16 kwietnia 2002r. Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Z art. 40 § 2 wynika, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Art. 58
§ 1 k.p.a. stanowi, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobniono, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie strona ustanowiła pełnomocnika, któremu organ pierwszej instancji doręczał korespondencję, a także sporną decyzję. Odbiór decyzji pełnomocnik potwierdził w dniu 19 marca 2002r. Prośbę o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem pełnomocnik i strona złożyły w dniu
22 kwietnia 2002r., a więc 20 dni po terminie. Organ stwierdził, że powołanie się pełnomocnika na uchybienia Poczty jest trudne do zaakceptowania, ponieważ poinformowanie mocodawcy mogło być dokonane w inny sposób, oraz że pełnomocnik wobec braku kontaktu mógł podjąć inne czynności odwołania bez konsultacji z mocodawcą.
Organ w opisanym wyżej postanowieniu zamieścił informację, że na przedmiotowe postanowienie przysługuje stronie prawo złożenia zażalenia do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast.
Postanowieniem także z dnia 29 maja 2002r. nr [...] Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania.
Organ odwoławczy ustalił, że z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji wystąpiła A. B. uzasadniając go faktem, że o treści decyzji dowiedziała się w dniu 17 kwietnia 2002r., kiedy to ustanowiony pełnomocnik powiadomił ją o zwrocie listu poleconego. Listem poleconym pełnomocnik przesłała decyzję organu pierwszej instancji z pouczeniem o terminie złożenia odwołania. Wniosek o przywrócenie terminu poparła pełnomocnik skarżącej uzasadniając to winą Poczty, która nie dostarczyła przesyłki jej mocodawczyni. Wraz z wnioskiem pełnomocnik skarżącej złożyła odwołanie. Wojewoda nie uwzględnił prośby i nie przywrócił terminu do wniesienia odwołania. Strona ustanowiła pełnomocnika, któremu organ pierwszej instancji doręczył decyzję w dniu 19 marca 2002r. Termin do wniesienia odwołania minął w dniu 2 kwietnia 2002r., odwołanie złożone zostało przez pełnomocnika w dniu 22 kwietnia 2002r. Organ odwoławczy powołując się na art. 134 k.p.a. twierdzi, że przy odwołaniu wniesionym z uchybieniem terminu do jego wniesienia stwierdza się jego niedopuszczalność i pozostawia bez rozpoznania.
Zażalenie na postanowienie z dnia 29 maja 2002r. nr [...] do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast złożyła w imieniu skarżącej jej pełnomocnik, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdziła, że A. B. uzgodniła z Urzędem Pocztowym nr 5 w T., że będzie osobiście odbierać przesyłki na poczcie. Urząd Pocztowy nr 5 w T. nie doręczył A. B. ani przesyłki, ani zawiadomienia, mimo że zgłaszała się do tego Urzędu. Pełnomocnik stwierdziła również, że otrzymała decyzję organu pierwszej instancji 19 marca 2002r., 21 marca 2002r. nadała klientce list zawierający decyzję, a winę za opóźnienie ponosi poczta.
Skargę na postanowienie Wojewody z dnia 29 maja 2002r. nr [...] do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Al. B., zarzucając organowi naruszenie art. 58 § 1 i § 2 i art. 59 k.p.a. w związku z art. 141 k.p.a. oraz wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca podniosła, że podstawą stwierdzenia niedopuszczalności odwołania jest nieuwzględnienie prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, podczas gdy postanowienie w tym przedmiocie jest nieprawomocne, ponieważ skarżąca i jej pełnomocnik złożyły odwołanie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Skarżąca zarzuciła ponadto, że organ II instancji nie uwzględnił niedochowanie terminu nastąpiło z winy poczty, a samo złożenie odwołania nie jest czynnością automatyczną.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Twierdzi, że wina poczty może być podstawą do przywrócenia terminu, gdy dotyczy korespondencji pomiędzy organem a stroną. Ponadto twierdzi, że postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne i nie ma od niego żadnego środka odwoławczego. Wydając postanowienie o nieuwzględnieniu prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania omyłkowo powołano się na treść art. 59 § 1 k.p.a., regulujący ogólne zasady przywracania terminu, zamiast na art. 59 § 2 k.p.a. odnoszący się do odwołań. Pomyłka w podstawie prawnej spowodowała, że przepisując postanowienie na komputerze niejako automatycznie przywołano pouczenie, które przysługuje stronom z tego przepisu. W sytuacji uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanowienie o nieuwzględnieniu prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wydawane jest w oparciu o art. 59 § 2 k.p.a., a ten przepis prawa do wniesienia zażalenia nie przewiduje. Powyższy błąd sprawił, że strona zastosowała się do zawartych pouczeń i słusznie podkreśliła zaistniałą sprzeczność spowodowaną błędem organu. Organ stwierdził, że pomimo błędnego pouczenia nie ma podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia.
W piśmie z dnia 17 października 2002r. wniesionym do Sądu skarżąca podtrzymała skargę. Do pisma dołączyła kserokopię postanowienia Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 26 września 2002r. Nr [...].
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia
26 września 2002r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu powołał się na art. 59 § 2 k.p.a., bowiem zgodnie z tym przepisem postanowienia dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia są ostateczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 53, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Skarżąca w skardze podniosła zarzut, iż podstawą zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania skarżącej od decyzji organu pierwszej instancji jest nieprawomocne w związku z wniesieniem przez nią zażalenia do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowienie organu odwoławczego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji.
W myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) "Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Oznacza to, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem działania (lub bezczynności) organu wykonującego administrację publiczną, a nie tylko zgodność z przepisami, których naruszenie zarzucono w skardze i wobec tego może wydać orzeczenie innej treści niż to, o które wnosi skarżący.
Jest poza sporem, że A. B. działająca w postępowaniu administracyjnym przez pełnomocnika adwokata L. R. uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Decyzja z dnia 12 marca 2002r. doręczona została wymienionemu pełnomocnikowi bezspornie w dniu 19 marca 2002r. (vide: potwierdzenie odbioru k. 238 akt administracyjnych). Odwołanie, jak wynika z okoliczności sprawy, wniesione zostało w dniu w dniu 19 kwietnia 2002r. wraz z prośbą skarżącej o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Skarżąca dnia 11 kwietnia 1995r. ustanowiła pełnomocnika - adwokat L. R. "w sprawie administracyjnej wniosku w trybie art. 26 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości" (vide: pełnomocnictwo k. 125 akt administracyjnych). W ślad za pełnomocnictwem złożony został wniosek podpisany przez pełnomocnika o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego w odniesieniu do niezabudowanej działki położonej w T. przy ul. [...] (vide: wniosek k. 124 akt administracyjnych). Postępowanie wywołane decyzją Prezydenta Miasta z dnia 12 marca 2002r. Nr [...] stanowi kontynuację postępowania odnośnie wymienionego wniosku, ponowionego przez pełnomocnika skarżącej pismem z dnia 12 grudnia 2001r. (vide: k. 212 akt administracyjnych).
Stosownie do treści przepisu art. 40 § 2 kpa jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 września 1993r. sygn. akt III ARN 45/93 (opubl. OSNC z 1994r. Nr 5,
poz. 112) stwierdził, że przepis ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą w kodeksie postępowania administracyjnego zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczania wszystkich pism procesowych pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie.
Dla zachowania terminu do wniesienia środka zaskarżenia ma znaczenie, czy właściwej osobie (strona, jej przedstawiciel lub pełnomocnik) doręczone zostało pismo. W przedmiotowej sprawie organ administracji w sposób prawidłowy zastosował się do dyspozycji normy prawnej zawartej w art. 40 § 2 k.p.a., doręczając ustanowionemu pełnomocnikowi skarżącej decyzję z dnia 12 marca 2002r.
Jak wynika z okoliczności sprawy profesjonalny pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 12 marca 2002r. Nr [...] wraz z prośbą skarżącej o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji administracyjnej organu I instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie od dnia jej ogłoszenia stronie. Według art. 59 § 1 o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie. Wyjątek od tej ogólnej zasady wprowadza art. 59 § 2 k.p.a., który stanowi, że o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia - a więc organ odwoławczy.
Odwołanie wniesione przez stronę z uchybieniem terminu określonego w
art. 129 § 2 k.p.a. oznacza, że czynność jego wniesienia jest bezskuteczna, zaś organ odwoławczy obowiązany jest - po myśli art. 134 k.p.a. - stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej. Art. 58 § 1 i 2 k.p.a., stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. W przypadku złożenia przez stronę wniosku o przywrócenie terminu, organ administracji obowiązany jest rozpoznać zgłoszony wniosek, a "postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie może być wydane przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosku o przywrócenie terminu". Od rozstrzygnięcia tego zależy bowiem czy czynność została dokonana w terminie, który to termin został stronie przywrócony, czy też po jego upływie - w przypadku nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu jest niezgodne z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia
14 stycznia 1999r. sygn. akt SA/Sz 306/98 cyt. za B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz., Wydawnictwo C.H. Beck 2003,
str. 578).
W tym kontekście za prawidłową trzeba uznać kolejność rozstrzygnięć w niniejszej sprawie: organ odwoławczy rozstrzygając negatywnie wniosek o przywrócenie terminu zobligowany był do wydania postanowienia w trybie art. 134 k.p.a. Postanowienie odmawiające prośby o przywrócenie terminu wydane przez organ odwoławczy zgodnie z art. 59 § 2 k.p.a. jak wynika z tego przepisu ma charakter ostateczny, w związku z czym stanowiło podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Oceniając działanie organu II instancji w rozpoznawanej sprawie zdaniem Sądu dopuścił się on naruszenia przepisów postępowania, przy czym naruszenie to nie wpłynęło w sposób istotny na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że organ drugiej instancji błędnie pouczył stronę, iż od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu przysługuje prawo złożenia zażalenia do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Cytowany wyżej przepis art. 59 § 2 k.p.a. takiej możliwości nie przewiduje. Według art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368, z późn. zm.) obowiązującego w dacie wydania postanowienia, stronie przysługiwała od niego, jako postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, o czym organ strony nie pouczył. A. B. zgodnie z pouczeniem zawartym w powyższej decyzji złożyła zażalenie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Skarżąca błędnie pouczona miała zatem podstawy do twierdzenia, że organ w zaskarżonym postanowieniu przyjął za jego podstawę nieprawomocne postanowienie o nieuwzględnieniu prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Stwierdzić jednak należy, że powyższe naruszenie prawa procesowego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy ani na legalność zaskarżonego postanowienia. Błędne pouczenie skarżącej nie spowodowało bowiem, że nie stosuje się art. 59 § 2 k.p.a., według którego postanowienie organu odwoławczego o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne. Wprowadzenie skarżącej w błąd mogło mieć natomiast znaczenie w aspekcie ewentualnej prośby o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jednakże, zważywszy na treść art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, Sąd orzekając w niniejszej sprawie objął kontrolą również postanowienie w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu. Należy zaznaczyć, że jak wynika z okoliczności sprawy oba postanowienia podjęte zostały jednocześnie, w dniu
29 maja 2002r.
Organ odwoławczy prawidłowo przyjął zatem w postanowieniu z dnia 29 maja 2002r. o nieuwzględnieniu prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, że uchybienie terminu nastąpiło z winy pełnomocnika skarżącej.
Art. 58 k.p.a. nie wymaga udowodnienia braku winy lecz zaledwie jej uprawdopodobnienie. Zważyć jednak należy, że strona postępowania administracyjnego ustanawiając profesjonalnego pełnomocnika miała zamiar chronienia się przed skutkami nieznajomości prawa. Jest oczywistym, iż pełnomocnik i jego mocodawca mogą w sposób dowolny ustalać sposób komunikacji między sobą. W konkretnym przypadku nie miało to jednak wpływu na ocenę co do niezachowania przez pełnomocnika należytej staranności w celu dochowania terminu wniesienia odwołania. W sprawie tej istotne znaczenie ma jedynie okoliczność, czy właściwej osobie i w prawidłowy sposób została doręczona decyzja z dnia 12 marca 2002r. Starannością zaś w tym przypadku byłoby złożenie przez pełnomocnika odwołania choćby bez porozumienia z klientką i w ostatnim dniu terminu 14 - dniowego, w tym celu by uchronić mocodawcę przed ewentualnymi negatywnymi skutkami uprawomocnienia się decyzji organu I instancji. Tym samym pełnomocnik w żaden sposób nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu a wina pełnomocnika w tym konkretnym przypadku przesądza o winie strony. Okoliczności związane z działaniem pracowników poczty w zakresie komunikacji między pełnomocnikiem strony a stroną nie mają w sprawie znaczenia prawnego.
Prawidłowość rozstrzygnięcia w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania mimo opisanych wyżej uchybień wywołuje dalszy wpływ na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia. Skoro bowiem strona bezspornie uchybiła terminowi, a termin ten na jej prośbę nie został przywrócony co zostało rozstrzygnięte decyzją ostateczną, należało wydać postanowienie stosownie do art. 134 k.p.a., a zatem stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu prawidłowo powołał się na art. 134 k.p.a. jako podstawę prawną, lecz zastosował go wadliwie. Stwierdził bowiem niedopuszczalność odwołania (co odnosi się do innych przypadków), mimo, iż w uzasadnieniu powołał się na okoliczności związane z uchybieniem terminu.
To naruszenie przepisu postępowania również nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, ponieważ wynikiem zastosowania przepisu art. 134 k.p.a. jest zakończenie postępowania wstępnego i ocena skuteczności podjętej przez stronę czynności procesowej przed organem odwoławczym.
Mając na względzie powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako niezasadną oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI